Τιμολόγια ρεύματος: Έρχονται άμεσα αυξήσεις 10% με 20% στα οικιακά τιμολόγια

Κόκκινο συνα­γερμό από τις παρε­νέρ­γειες του χρη­μα­τι­στη­ρίου ενέρ­γειας προ­κα­λεί στην κυβέρ­νηση αλλά και σε ολό­κληρη την αγορά, η εκτί­ναξη των τιμών της χον­δρε­μπο­ρι­κής ρεύ­μα­τος, η οποία έχει επι­βα­ρύ­νει τα τιμο­λό­για της μέσης τάσης και μέσα στο Δεκέμ­βριο, οι κατα­να­λω­τές ανα­μέ­νε­ται να δουν ανα­τι­μή­σεις και στα οικιακά τιμο­λό­για.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι το κόστος για τα τιμο­λό­για των επι­χει­ρή­σεων (Μέση Τάση) έχει ήδη επι­βα­ρυν­θεί με 70 ευρώ την Μεγα­βα­τώρα, από 55 έως 60 ευρώ που ήταν προ της εφαρ­μο­γής του νέου τρόπου λει­τουρ­γίας της αγοράς ηλε­κτρι­σμού (Target Model). Mάλιστα, οι προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας επι­ση­μαί­νουν ότι και με αυτές τις ανα­τι­μή­σεις είναι ζήτημα αν μπορούν να είναι βιώ­σι­μες οι επι­χει­ρή­σεις.

Σε ότι αφορά τα τιμο­λό­για της χαμηλής τάσης που είναι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά, οι πάροχοι ενέρ­γειας επίσης ενερ­γο­ποιούν ο ένας μετά τον άλλο, τις ρήτρες ανα­προ­σαρ­μο­γής που προ­βλέ­πουν τα συμ­βό­λαια με βάση την τιμή χον­δρε­μπο­ρι­κής (ΟΤΣ-Οριακή Τιμή Συστή­μα­τος). Πρό­κει­ται για διόλου αμε­λη­τέες αλλαγές τιμο­λο­γίων, οι οποίες σύμφωνα με στελέχη της αγοράς προ­μή­θειας εκτι­μά­ται ότι θα φέρουν αυξή­σεις από 10 έως 20% συνο­λικά στα νέα τιμο­λό­για.

Ένα μήνα μετά την λει­τουρ­γία του target model, όπου η αγορά ενέρ­γειας από ρυθ­μι­ζό­μενη λει­τουρ­γεί με χρη­μα­τι­στη­ρια­κούς όρους, οι τιμές στην χον­δρε­μπο­ρική αγορά ρεύ­μα­τος έχουν ανέβει στα ύψη, με απο­τέ­λε­σμα την παρέμ­βαση της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Ενέρ­γειας (ΡΑΕ) αλλά και του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, το οποίο κατη­γο­ρεί τους παρα­γω­γούς για τεχνητό και μη δεο­ντο­λο­γικό «μπι­τά­ριμσα» τιμών.

Οι τελευ­ταίοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι η συμπε­ρι­φορά τους δεν είναι κατα­χρη­στική, στη­ρί­ζε­ται στις αρχές του συστή­μα­τος και ότι συν­δέ­ε­ται με το προφίλ της αγοράς. Όπως ανα­φέ­ρουν οι τιμές είναι υψηλές γιατί παρα­τη­ρεί­ται μεγάλη ζήτηση για ισχύ ενώ η προ­σφορά είναι περιο­ρι­σμένη από την στιγμή που δεν υπάρ­χουν πολλές ευέ­λι­κτες μονάδες.

Δεν είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά τις επαφές και την ενό­χληση του κυβερ­νη­τι­κού επι­τε­λείου για όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νται στο χρη­μα­τι­στή­ριο ενέρ­γειας, η Protergia της εται­ρείας Μυτι­λη­ναίος με περισ­σό­τε­ρους από 250.000 πελάτες έσπευσε να ανα­κοι­νώ­σει ότι παγώνει για όλο το 2021 τα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος.

Πρό­κει­ται για μια κίνηση που η εται­ρεία δικαιο­λό­γησε ως μέτρο στή­ρι­ξης του Target Model, βάζο­ντας ταυ­τό­χρονα «πλάτη» και στην προ­σπά­θεια της κυβέρ­νη­σης να προ­στα­τευ­θούν οι κατα­να­λω­τές από τις στρε­βλώ­σεις του χρη­μα­τι­στη­ρίου ενέρ­γειας.

Η στρέ­βλωση στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης

Το πρό­βλημα εντο­πί­ζε­ται στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης, μία από τις τέσ­σε­ρις νέες αγορές του χρη­μα­τι­στη­ρίου ενέρ­γειας μέσα από την οποία οι θερ­μι­κοί παρα­γω­γοί (ΔΕΗ, Μυτι­λη­ναίος, ΗΡΩΝ, Elpedison) απο­ζη­μιώ­νο­νται για την ηλε­κτρική ισχύ που παρέ­χουν στο σύστημα αλλά και για τις εφε­δρείες που παρέ­χουν. Την αγορά αυτή έχει σχε­διά­σει και λει­τουρ­γεί ο ΑΔΜΗΕ.

Σήμερα, το κόστος από την λει­τουρ­γία της αγοράς εξι­σορ­ρό­πη­σης που επω­μί­ζε­ται ο τομέας της προ­μή­θειας υπο­λο­γί­ζε­ται σε 70 εκατ. ευρώ, όταν σε ετήσια βάση πέρσι ανήλθε σε 200 εκ. ευρώ.

Ο κλάδος, περι­μέ­νει ότι οι ανο­δι­κές τάσεις θα συνε­χι­στούν και αυτή την εβδο­μάδα, που εκτι­μά­ται ότι το κόστος εξι­σορ­ρό­πη­σης της αγοράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας μπορεί να φτάσει τα 30 ευρώ από 8 ευρώ που ήταν την πρώτη εβδο­μάδα και 23 ευρώ που ήταν την προη­γού­μενη.

Στελέχη της αγοράς προ­μή­θειας ανα­φέ­ρουν ότι αν συνε­χί­σει να παρά­γε­ται τόσο υψηλό επίπεδο τιμών, το κόστος αυτό θα υπερβεί τα 800 εκ. ευρώ σε ετήσια βάση (δηλαδή τετρα­πλά­σιο από την προη­γού­μενη χρονιά).

Την παρέμ­βαση του υπουρ­γείου και της ΡΑΕ για να προ­στα­τευ­τούν οι κατα­να­λω­τές από την κλι­μά­κωση των τιμο­λο­γίων ρεύ­μα­τος, ζήτησε την περα­σμένη εβδο­μάδα και η Ήρων του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Όπως ανα­φέ­ρει σε σχετική επι­στολή, οι τιμές στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης έχουν τερά­στια επι­βά­ρυνση στο κόστος της προ­μή­θειας και κιν­δυ­νεύ­ουν να δημιουρ­γή­σουν συν­θή­κες ντόμινο στα οικιακά τιμο­λό­για, τις μεσαίες επι­χει­ρή­σεις αλλά και την βιο­μη­χα­νία.

Η διοί­κηση της εται­ρείας κάνει λόγο «για ακραία αύξηση του κόστους που δεν οφεί­λε­ται μόνο σε λόγους σπα­νιό­τη­τας του αγαθού αλλά και στην δυνα­τό­τητα που δυστυ­χώς επι­τρέ­πει το θεσμικό πλαίσιο-απουσία κατάλ­λη­λων μηχα­νι­σμών παρα­κο­λού­θη­σης και κυρώσεων-για πιθανή άσκηση αθέ­μι­των πρα­κτι­κών από παίκτες που συγκε­ντρώ­νουν την δύναμη να τις εφαρ­μό­σουν».

Η εται­ρεία, η οποία δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην παρα­γωγή ενέρ­γειας αλλά και στην προ­μή­θεια, απο­δί­δει τις στρε­βλώ­σεις στην αγορά σε μια σειρά από παρά­γο­ντες όπως είναι η απουσία κατάλ­λη­λου ρυθ­μι­στι­κού πλαι­σίου (μηχα­νι­σμού παρα­κο­λού­θη­σης του target model και κυρώ­σεων), την δημιουρ­γία αξιό­πι­στων απο­τε­λε­σμά­των εκκα­θά­ρι­σης της αγοράς εξι­σορ­ρό­πη­σης κ.α . Επίσης σε μία σειρά από ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της ελλη­νι­κής αγοράς όπως είναι η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας στην προ­θε­σμιακή αγορά και στις ενδοη­με­ρή­σιες, η απουσία αυξη­μέ­νου αντα­γω­νι­σμού καθώς δεν μπορούν να συμ­με­τά­σχουν στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης αυξη­μέ­νοι πόροι όπως αυτοί της ζήτησης των μονάδων απο­θή­κευ­σης και των κατα­νε­μό­με­νων ΑΠΕ, στους τεχνι­κούς περιο­ρι­σμούς της Πελο­πον­νή­σου που επι­τρέ­πουν φαι­νό­μενα χει­ρα­γώ­γη­σης της αγοράς από παίκτες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην περιοχή αλλά και στις αδυ­να­μίες του αλγό­ριθ­μου επί­λυ­σης του ενερ­γεια­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τις εφε­δρείες που πρέπει να τηρού­νται.

Πώς δια­ψεύ­στη­καν οι προσ­δο­κίες της κυβέρ­νη­σης

Το ΥΠΕΝ αλλά και ο ίδιος ο Πρω­θυ­πουρ­γός έχουν στη­ρί­ξει τις ελπίδες τους δημόσια στην νέα δομή της αγοράς για να βελ­τιω­θεί ο αντα­γω­νι­σμός και να μειωθεί το ενερ­γειακό κόστος. Εδώ και τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες τις ελπίδες τους έχει δια­ψεύ­σει, ο τρόπος με τον οποίο λει­τουρ­γεί η αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης.

Στην επίμαχη αγορά έχει παρα­τη­ρη­θεί εξω­φρε­νικά υψηλό κόστος και ο λόγος είναι ότι οι τιμές των προ­σφο­ρών που υπο­βάλ­λουν οι θερ­μι­κοί παρα­γω­γοί για την παροχή ενέρ­γειας εξι­σορ­ρό­πη­σης, ανέρ­χο­νται σε επίπεδα υπερ­πολ­λα­πλά­σια του πραγ­μα­τι­κού οριακού μετα­βλη­τού τους κόστους. Οι προ­σφο­ρές αυτές για την παροχή ενέρ­γειας εξι­σορ­ρό­πη­σης φτάνουν ακόμη και τα 4.000 ευρώ ανά MWh ενώ τα αντί­στοιχα κόστη τους κυμαί­νο­νται στα επίπεδα των 50-100 ευρώ ανά MWh.

Μάλιστα, η λει­τουρ­γία του νέου χρη­μα­τι­στη­ρίου προ­βλέ­πει απο­ζη­μί­ωση των μονάδων ακόμα και για καθο­δική ενέρ­γεια, δηλαδή  ακόμα και όταν οι θερ­μι­κές μονάδες καλού­νται να παρέ­χουν λιγό­τερη ενέρ­γεια από αυτήν για την οποία πλη­ρώ­θη­καν στην προη­με­ρή­σια αγορά – αφού την οικο­νο­μική αυτή διαφορά αντί να την επι­στρέ­φουν όπως η λογική επι­βάλ­λει, την πλη­ρώ­νο­νται εκ νέου.

Οι κανο­νι­σμοί της νέας αγοράς, λένε στον κλάδο της προ­μή­θειας δίνει τη δυνα­τό­τητα στους θερ­μι­κούς παρα­γω­γούς να απο­κο­μί­ζουν υπερ­κέρδη από αυτή τη δρα­στη­ριό­τητα καθώς τα ελά­χι­στα και μέγιστα όρια που έχουν θεσπι­στεί για τις τιμές των προ­σφο­ρών είναι 4.240 ευρώ για ανοδική ενέρ­γεια και -4.240 ευρώ για καθο­δική αντί­στοιχα.

Τα όρια αυτά, είναι προ­φα­νές ότι δεν έχουν κανένα νόημα σε μια τόσο «ρηχή» αγορά, όπως η θερμική παρα­γωγή, η οποία παρου­σιά­ζει χαρα­κτη­ρι­στικά ολι­γο­πω­λια­κής δομής καθώς συμ­με­τέ­χουν τέσ­σε­ρις μόνο επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμιλοι σε αυτή, οι οποίοι είναι ακόμα λιγό­τε­ροι σε περιό­δους απου­σίας συγκε­κρι­μέ­νων μονάδων παρα­γω­γής λόγω συντη­ρή­σεων ή βλαβών όπως συμ­βαί­νει σήμερα με τις μονάδες της Elpedison και της Ήρων.

Για το θέμα η ΡΑΕ έχει αρχίσει να διε­ρευνά την συμπε­ρι­φορά των παρα­γω­γών για να εξε­τά­σει τις «γκρίζες» ζώνες του συστή­μα­τος. Τις προη­γού­με­νες μέρες ο κ. Δρα­γού­μας άφησε ανοικτό το ενδε­χό­μενο επι­βο­λής προ­στί­μων εφόσον δια­πι­στω­θούν συν­θή­κες αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού. Η ΡΑΕ εμφα­νί­ζε­ται πάντως να εξε­τά­ζει την αλλαγή στα όρια υπο­βο­λής προ­σφο­ρών αλλά και σε τρο­πο­ποι­ή­σεις στον αλγό­ριθμο.

Οι προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας τονί­ζουν πάντως ότι οι όποιες παρεμ­βά­σεις γίνουν στην λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος, πρέπει να έχουν ανα­δρο­μικό χαρα­κτήρα. Εάν, όπως λένε τεθούν όρια στις προ­σφο­ρές που κάνουν οι θερ­μι­κοί παρα­γω­γοί, τότε θα πρέπει να υπο­λο­γι­στούν από την έναρξη του target model και να απο­ζη­μιω­θούν οι προ­μη­θευ­τές για την χασούρα που έχουν υποστεί τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες.

Πηγή: newmoney.gr