Ν. Σαντορινιός: Υδατική και ενεργειακή αυτονομία, για να υπάρξει ανάπτυξη στα νησιά

Για να μπο­ρέ­σει να υπάρξει η ανά­πτυξη στα νησιά, χρειά­ζε­ται υδατική και ενερ­γειακή αυτο­νο­μία, δια­χεί­ριση απορ­ρι­μά­των και λυμάτων, τονίζει σε συνέ­ντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λίας Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός.

Υπο­στη­ρί­ζει ότι η Ελλάδα έχει κατα­φέ­ρει να πείσει τους Ευρω­παί­ους εταί­ρους σε μεγάλο βαθμό για το θέμα τη νησιω­τι­κό­τη­τας, συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι πλέον οι κατα­νο­μές των χρη­μα­το­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των δεν θα γίνο­νται με βάση το πλα­σμα­τικό δείκτη του ΑΕΠ, αλλά με βάση το δείκτη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της κάθε περιο­χής.

Επι­ση­μαί­νει επίσης ότι για να μπο­ρέ­σει να εφαρ­μο­στεί το σύστημα ακτι­νω­τής δια­σύν­δε­σης στην ακτο­πλοΐα για καλύ­τερο δίκτυο, χρειά­ζο­νται συν­δυα­σμέ­νες μετα­φο­ρές και καλύ­τε­ρες υπο­δο­μές.

Για το προ­σφυ­γικό δηλώνει ότι οι τοπικές κοι­νω­νίες έχουν κατα­φέ­ρει να απο­δε­χθούν τους πρό­σφυ­γες, προ­κει­μέ­νου το μετα­να­στευ­τικό να μην απο­τε­λεί πλέον πρό­βλημα, ενώ για τη συγκοι­νω­νία των νησιών συμπλη­ρώ­νει ότι το θέμα των συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών με νομο­σχέ­διο που θα έρθει στη βουλή, θα λύσει πολλά από τα προ­βλή­ματα.

Σημειώ­νει, ακόμα, ότι η αντί­ληψη της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης είναι «τα πάντα στον ιδιω­τικό τομέα με οποιο­δή­ποτε κόστος, κάτι που δεν ισχύει για τη σημε­ρινή κυβέρ­νηση».

Ακο­λου­θεί το πλήρες κείμενο της συνέ­ντευ­ξης:

Ερ: Είμαστε η μεγα­λύ­τερη πολυ­νη­σιακή χώρα της Ευρώπης. Πώς θα κατα­φέ­ρουμε κ.υπουργέ να πεί­σουμε τους Ευρω­παί­ους εταί­ρους ότι οι ασκού­με­νες πολι­τι­κές για τα νησιά θα πρέπει να εξε­τά­ζο­νται δια­φο­ρε­τικά;

Απ: Σήμερα υπάρ­χουν δύο κείμενα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η συνθήκη της Λισα­βό­νας αλλά και αυτή του ‘Αμστερ­νταμ όπου η νησιω­τι­κό­τητα ανα­γνω­ρί­ζε­ται. Το πρό­βλημα δεν είναι μόνο να ανα­γνω­ρί­ζει κανείς τη νησιω­τι­κό­τητα δια­κη­ρυ­κτικά. Το πρό­βλημα είναι να την κάνεις πράξη. Να κατα­λά­βεις δηλαδή ότι η συνοχή δεν μπορεί να υπάρχει, αν ο πολίτης του πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νου νησιού της χώρας αλλά και όλης της Ευρώπης, δεν αισθαν­θεί πολίτης της ίδιας κατη­γο­ρίας με τον πολίτη των Αθηνών, των Βρυ­ξελ­λών και του Βερο­λί­νου. Αν δεν κατα­φέ­ρεις να το κάνεις αυτό έχεις απο­τύ­χει σαν πολι­τική συνοχής.

Αυτό που κατα­φέ­ραμε να πετύ­χουμε με την προη­γού­μενη προ­ε­δρία της Μάλτας αλλά και με της Εσθο­νίας, είναι ότι οι κατα­νο­μές των χρη­μα­το­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των για τη συνοχή δεν θα γίνο­νται πλέον με βάση το πλα­σμα­τικό δείκτη του ΑΕΠ -που μπορεί για κάποια νησιά ιδιαί­τερα του­ρι­στικά να είναι μεγάλος-αλλά με βάση το δείκτη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας κάθε περιο­χής.

Ανα­φο­ρικά τώρα με το θέμα τη νησιω­τι­κό­τη­τας και αν λαμ­βά­νε­ται υπόψη στο κοι­νο­βου­λευ­τικό έργο, έχω ανα­λά­βει πρω­το­βου­λίες προς τον πρόεδρο της βουλής προ­κει­μέ­νου να υπάρχει πρόνοια για τα νησιά σε κάθε νομο­σχέ­διο.

Ερ: Υπάρχει κάποιος σχε­δια­σμός για το επόμενο διά­στημα προ­κει­μέ­νου να υπάρξει απο­συμ­φό­ρηση των νησιών που έχουν δεχθεί μεγάλα μετα­να­στευ­τικά ρεύματα;

Απ: Η εικόνα του του­ρι­σμού είναι εξαι­ρε­τικά καλή για όλα τα νησιά, ενώ οι τοπικές κοι­νω­νίες έχουν κατα­φέ­ρει να απο­δε­χθούν τους πρό­σφυ­γες προ­κει­μέ­νου το μετα­να­στευ­τικό να μην απο­τε­λεί πλέον πρό­βλημα. Το σημα­ντικό είναι ότι οι κάτοι­κοι των νησιών που υπο­δέ­χθη­καν τα μεγα­λύ­τερα μετα­να­στευ­τικά ρεύματα, έχουν σταθεί στο ύψος των περι­στά­σεων και έχουν βγάλει ασπρο­πρό­σωπη την Ελλάδα, τιμώ­ντας την εικόνα της φιλο­ξε­νίας όπως την ορίζει ο «Ξένιος Ζευς». Ο σχε­δια­σμός είναι να υλο­ποι­η­θεί η συμ­φω­νία ΕΕ -Τουρκίας. ‘Ηδη οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές είναι ξεκά­θαρα μειω­μέ­νες σε σχέση με τα

Αυτό που προ­σπα­θούμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι να ενι­σχύ­σουμε επι­πλέον τις δομές ασύλου για να μπο­ρέ­σουμε να αυξή­σουμε τους ελέγ­χους.

Ερ: Μπορούν να υπάρ­ξουν αντί­με­τρα για την ανά­πτυξη της νησιω­τι­κής πολι­τι­κής, κυρίως για μικρά νησιά κάτω των 3.000 κατοί­κων;

Απ: Βρι­σκό­μα­στε σε επι­κοι­νω­νία με τον υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξουν φορο­ε­λα­φρύν­σεις σε νησιά κάτω των 3.000 κατοί­κων. Επίσης, έχει στηθεί ένα μηχα­νι­σμός από τέσσερα υπουρ­γεία(Ναυ­τι­λίας, Ανά­πτυ­ξης, Εσω­τε­ρι­κών και Υπο­δο­μών) που σχε­διά­ζει σε συνερ­γα­σία με τους δήμους ποια έργα είναι απα­ραί­τητα και πως μπορούν αυτά να χρη­μα­το­δο­τη­θούν. Προ­χω­ράμε σε ωρί­μανση των έργων αυτών και υλο­ποί­ηση. ‘Ηδη, ο συγκε­κρι­μέ­νος μηχα­νι­σμός προ­ε­τοί­μασε φακέ­λους να κατα­τε­θούν στο ειδικό ανα­πτυ­ξιακό γι’ αυτά τα μικρά νησιά με 48 έργα σε βόρειο και νότιο Αιγαίο.

 Ερ: Το τελευ­ταίο διά­στημα έχετε επι­δο­θεί στην ανά­πτυξη πολι­τι­κών, προ­κει­μέ­νου να βελ­τιω­θούν οι υπο­δο­μές στα νησιά, αλλά και να απο­κτή­σουν υδατική και ενερ­γειακή αυτο­νο­μία;

Απ: Σε ένα νησί για να μπο­ρούμε να μιλάμε για ανά­πτυξη χρειά­ζε­ται υδατική και ενερ­γειακή αυτο­νο­μία, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και λυμάτων. Έχουμε κάνει τη δράση για τις αφα­λα­τώ­σεις, ενώ προ­χω­ράμε σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Ενέρ­γειας, την ειδική γραμ­μα­τεία του ΕΣΠΑ και το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος για το θέμα των ενερ­γεια­κών κοι­νο­τή­των, των λυμάτων και των απορ­ριμ­μά­των.

Ανα­φο­ρικά με τις ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες προ­βλέ­πε­ται σχετική κατά­θεση νομο­σχε­δίου για το θέμα αυτό το Σεπτέμ­βριο. Οι τοπικοί φορείς προ­κει­μέ­νου να απο­κτή­σουν ενερ­γειακή αυτο­νο­μία στα νησιά θα προ­χω­ρή­σουν σε συνε­ται­ρι­σμούς φυσικών και νομικών προ­σώ­πων, ιδιω­τι­κού η δημο­σίου δικαίου. Θα μπορεί εύκολα ένας δήμος μαζί με την Περι­φέ­ρεια αλλά και με τη συμ­με­τοχή ιδιωτών να δημιουρ­γή­σει μια ενερ­γειακή κοι­νό­τητα, προ­κει­μέ­νου να ικα­νο­ποι­η­θούν οι ανάγκες των νησιών με ρεύμα, ενώ το πλε­ό­να­σμα του ρεύ­μα­τος αυτού θα μπορεί να που­λη­θεί στη ΔΕΗ και τα χρήματα από την αξιο­ποί­ησή του να μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν γι’ άλλους ανα­πτυ­ξια­κούς σκοπούς.

Γι’ αυτούς τους ενερ­γεια­κούς συνε­ται­ρι­σμούς Θα υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες φορο­α­παλ­λα­γές και κίνητρα για συγκε­κρι­μένο διά­στημα. Στα νησιά αυτή τη στιγμή η ενέρ­γεια παρά­γε­ται από ντίζελ και από μαζούτ χαμηλού θείου. Μόνο το κόστος μετα­φο­ράς αυτών των ενερ­γεια­κών πόρων αυξάνει και πεντα­πλα­σιά­ζει το κόστος παρα­γω­γής της ενέρ­γειας στα νησιά.

Ανα­φο­ρικά με τις αφα­λα­τώ­σεις έχουμε κάνει μία προ­σπά­θεια να στα­μα­τή­σει η μετα­φορά νερού στα νησιά του Αιγαίου με υδρο­φό­ρες πλοία, κάτι που είναι κοστο­βόρο για το κράτος και στοι­χί­ζει αυτή τη στιγμή 12 ευρώ το κυβικό.

Ήδη, έχουν εγκα­τα­στα­θεί αφα­λα­τώ­σεις επι­πλέον αυτών που ήδη υπήρ­χανε σε Πάτμο, Λέρο, Ψέριμο, Τέλενδο, ενώ υπο­γρά­φε­ται και στο Καστε­λό­ριζο.

Επίσης, είναι έτοιμες οι δια­κη­ρύ­ξεις για τις αφα­λα­τώ­σεις στους Λειψούς στην Αμοργό στην Κίμωλο και στην Ηρα­κλειά σε συνερ­γα­σία με την περι­φέ­ρεια νοτίου Αιγαίου. Επίσης στο Μαράθι και το Αγα­θο­νήσι. Πριν από λίγο μάλιστα υπέ­γραψα και τη χρη­μα­το­δό­τηση του δήμου Θήρας προ­κει­μέ­νου να αγο­ρα­στεί και τοπο­θε­τη­θεί μια μονάδα αφα­λά­τω­σης. Προ­σπα­θούμε να κλεί­σουμε το ζήτημα της υδα­τι­κής αυτο­νο­μίας των νησιών. Το μοντέλο της Πάτμου, του Καστε­λό­ρι­ζου και των Λειψών, είναι το εξής: Κατα­σκευάζω τη μονάδα αφα­λά­τω­σης, τη λει­τουργώ για κάποια χρόνια και τη μετα­φέρω στο δήμο ως ιδιο­κτη­σία. Για παρά­δειγμα στο Καστε­λό­ριζο που υπο­γρά­ψαμε τώρα το κόστος ανά κυβικό είναι 2,58 ευρώ από 12 ευρώ το κυβικό που είναι σήμερα με πλοίο υδρο­φόρα. Το κράτος πλη­ρώ­νει την εται­ρεία πιο φθηνά για να τις παρέχει νερό για πέντε χρόνια, ενώ οι αφα­λα­τώ­σεις παρα­μέ­νουν μετά στο δήμο και αυτός απο­φα­σί­ζει πως θα τις λει­τουρ­γή­σει.

  Ερ: Με ποιον τρόπο έχετε αντι­με­τω­πί­σει έως σήμερα τις ελλεί­ψεις σε ιατρικό και εκπαι­δευ­τικό προ­σω­πικό, ιδιαί­τερα στα μικρά νησιά;

Απ: Δεν υπάρχει κανένα μικρό νησί αυτή τη στιγμή που να μην υπάρχει γιατρός και ιατρική φρο­ντίδα με τον έναν η τον άλλο τρόπο. Όλα τα νησιά έχουν γιατρό ακόμα και σε αυτά που δεν μπο­ρούσε να βρεθεί στεί­λαμε οπλίτες για­τρούς που κάνουν ταυ­τό­χρονα και το αγρο­τικό τους και πλη­ρώ­νο­νται. Επίσης σε κάποιες περι­πτώ­σεις οι ανάγκες καλύ­φθη­καν και από μόνι­μους στρα­τιω­τι­κούς για­τρούς.

Υπάρ­χουν δύο μικρά νησιά που δεν πήγαινε ποτέ γιατρός σε αυτά. Πρό­κει­ται για τη Ψέριμο με 60 περίπου μόνι­μους κατοί­κους και τους Αρκούς με 25 μόνι­μους κατοί­κους.

Σε αυτά τα νησιά πηγαί­νει του­λά­χι­στον μία φορά την εβδο­μάδα ένα γιατρός και βλέπει του κατοί­κους. Δεν είναι το τέλειο αλλά είναι κάτι που δεν υπήρχε μέχρι σήμερα.

Σε ότι έχει να κάνει να κάνει με τα τρία δωδε­κά­με­τρα πλωτά ασθε­νο­φόρα σκάφη αυτό θα γίνει μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Interreg Ελλάδα Κύπρος» στα οποία θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί η αγορά και ο εξο­πλι­σμός τους αλλά και η μισθο­δο­σία των δια­σω­στών που θα επι­βαί­νουν σε αυτά.

Τα σκάφη που θα έχουν και επι­χει­ρη­σιακή ικα­νό­τητα περι­πο­λιών θα τα λει­τουρ­γεί το λιμε­νικό σώμα, ενώ πρό­κει­ται να γίνει ανοι­χτός δια­γω­νι­σμός για την κατα­σκευή τους.

Ερ: Η ΕΕ ενι­σχύει τις χερ­σαίες μετα­φο­ρές επι­δο­τώ­ντας την κατα­σκευή οδικών αρτη­ριών, αλλά όχι τις ακτο­πλοϊ­κές. Τι μπορεί να αλλάξει ως προς το θέμα αυτό αλλά και με το κομμάτι των συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών που έχει προ­α­ναγ­γελ­θεί;

Απ: To θέμα των συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών είναι ένα κομμάτι που το αντι­με­τω­πί­ζουμε σε νομο­σχέ­διο που φέρ­νουμε το Σεπτέμ­βριο στη βουλή. Θεσμο­θε­τεί­ται μία επι­τροπή στην οποία θα συζη­τεί­ται από τις ναυ­τι­λια­κές εται­ρείες, τις αερο­πο­ρι­κές, την Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας αλλά και το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας με ποιόν τρόπο τα νησιά μπορούν να εξυ­πη­ρε­τη­θούν καλύ­τερα στο θέμα των μετα­φο­ρών. Ταυ­τό­χρονα έχουμε μία συνερ­γα­σία με το Εθνικό Μετσό­βιο Πολυ­τε­χνείο προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γή­σουμε ένα καλύ­τερο ακτο­πλοϊκό δίκτυο που θα στη­ρί­ζε­ται σε ένα βαθμό στο σύστημα ακτι­νω­τής δια­σύν­δε­σης που αρκετοί φορείς της ναυ­τι­λίας το θεωρούν καλύ­τερο. Η απόλυτη εφαρ­μογή ενός τέτοιου συστή­μα­τος χρειά­ζε­ται συν­δυα­σμέ­νες μετα­φο­ρές, ενώ το μεγάλο πρό­βλημα είναι ότι τα λιμάνια που θα είναι κόμβοι θα πρέπει να έχουν υπο­δο­μές τέτοιες που να μπορούν να την εξυ­πη­ρε­τή­σουν επι­βά­τες οχήματα και εμπο­ρεύ­ματα.

Σκοπός είναι να κατα­λή­ξουμε σε ένα λει­τουρ­γικό σύστημα το οποίο με βάση τις ανάγκες τις ακτο­πλοϊ­κές, να δίνει βέλ­τι­στες δια­δρο­μές με βάση το στόλο που έχουμε. Αυτό είναι ένα μακρο­πρό­θε­σμο σχέδιο το οποίο πιστεύω ότι θα έχει χρόνο εφαρ­μο­γής του­λά­χι­στον μετά από 2 χρόνια.

Στο πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου έχουμε ανα­θέ­σει επίσης ένα ξεχω­ρι­στό κομμάτι πέραν των συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών, που έχει να κάνει με το πως μπορεί κανείς να καλύψει και να μειώσει το κόστος μετα­φο­ράς ταυ­τό­χρονα προ­σώ­πων και εμπο­ρευ­μά­των από και προς τα νησιά.

Κυρίως επι­κε­ντρω­νό­μα­στε στους νησιώ­τες και ιδιαί­τερα σε αυτούς που βρί­σκο­νται στα πιο απο­μα­κρυ­σμένα νησιά γιατί αυτοί έχουν το μεγα­λύ­τερο κόστος μετα­φο­ράς. Ένα μεγάλο κομμάτι προ­ϊ­ό­ντων που χρειά­ζο­νται για τη δια­βί­ωση των κατοί­κων πηγαί­νει στα νησιά, αλλά έχουμε και νησιά που έχουν σημα­ντικό πρω­το­γενή και δευ­τε­ρο­γενή τομέα και έχουν το συγκρι­τικό μειο­νέ­κτημα του υψηλού κόστους μετα­φο­ράς των προ­ϊ­ό­ντων στην ηπει­ρω­τική χώρα και στις εξα­γω­γι­κές χώρες. Αυτό θέλουμε να το αντι­με­τω­πί­σουμε και θέλουμε να βρούμε λύσεις εντός χρη­μα­το­δο­τι­κών πλαι­σίων προ­κει­μέ­νου να μειώ­σουμε το κόστος.

Ερ: Η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση έχει ανα­φερ­θεί στη σύσταση εξε­τα­στι­κής επι­τρο­πής ανα­φο­ρικά με τα sms του Γ.Βαρου­φάκη για πιθανό Grexit το 2015, ενώ η ΝΔ έχει πει ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός θα πρέπει να δώσει μια ξεκά­θαρη απά­ντηση για το θέμα αυτό.

Απ: Κάποιοι προ­σπα­θούν να ανα­κα­λύ­ψουν τρόπους για να πλήξουν την κυβέρ­νηση. Εσχάτως ανα­κά­λυ­ψαν τη “Βαρου­φα­κειάδα”. Η πραγ­μα­τι­κό­τητα ποια είναι: Η πρόταση του κ.Σόιμπλε που ανα­φέ­ρε­ται στα sms του κ.Βαρου­φάκη είναι μια πρόταση για Grexit της Ελλάδας με “ευνοϊ­κό­τε­ρους όρους” που απο­τυ­πώ­θηκε στη διάρ­κεια της 17ωρης δια­πραγ­μά­τευ­σης και την οποία απέρ­ριψε ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός, αλλά και η κοι­νο­βου­λευ­τική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ. Ως πρόταση μπορεί να υπήρχε, αλλά εμείς δεν την επι­λέ­ξαμε και αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα και η απλή αλήθεια.

Το δεύτερο που ακού­γε­ται είναι ότι υπήρξαν συζη­τή­σεις στην κοι­νο­βου­λευ­τική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ για εναλ­λα­κτικά πλάνα. Ουδέν ψευ­δό­τε­ρον. Ποτέ δεν συζη­τή­θηκε plan B στην κοι­νο­βου­λευ­τική ομάδα και αυτό που συζη­τείτο ήταν οι εξε­λί­ξεις της δια­πραγ­μά­τευ­σης και η επόμενη ημέρα.

Η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση έχει αντι­λη­φθεί πλήρως το αδιέ­ξοδο στο οποίο έχει βρεθεί μετά την κατα­στρο­φο­λο­γία ότι δεν θα κλείσει η δεύτερη αξιο­λό­γηση. Της έχουν τελειώ­σει τα πάντα αλλά αυτό που πρέπει να ξέρει πολύ καλά, είναι ότι εμείς δεν πετά­ξαμε χρήματα σε τούνελ- όπως προ­κύ­πτει από τις συμ­βά­σεις των εθνικών οδών- δεν ξεπου­λή­σαμε νοσο­κο­μεία και δεν στήσαμε προ­σλή­ψεις μέσω του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ερ: Έχουνε νόημα αυτές οι συνε­χείς πολι­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις όταν η χώρα προ­σπα­θεί να σταθεί στα πόδια της;

Απ: Αυτό που δεν έχει νόημα αυτή τη στιγμή είναι να προ­σπα­θεί το πολι­τικό σύστημα να δηλη­τη­ριά­ζει την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ζωή του τόπου, σήμερα που έκλεισε η δεύτερη αξιο­λό­γηση. Σήμερα που πάμε να μπούμε σε μια κανο­νι­κό­τητα οφεί­λουμε να την υπε­ρα­σπι­στούμε και συζη­τούμε με ποιο τρόπο θα το κάνουμε, γιατί είναι προ­φα­νές ότι η αντί­ληψη της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης είναι τα πάντα στον ιδιω­τικό τομέα με οποιο­δή­ποτε κόστος.

Η δική μας η αντί­ληψη δεν είναι αυτή. Γι αυτό σήμερα και χθες προ­α­σπι­στή­καμε το δημόσιο πανε­πι­στή­μιο και τη δημόσια υγεία. Το να κυνη­γάμε φαντά­σματα σήμερα για να πλή­ξουμε μία κυβέρ­νηση και κατ’ επέ­κταση το ελλη­νικό κράτος είναι κατα­στρο­φικό και για την κοι­νω­νία και για τους πολίτες, αλλά και για την ίδια την αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση εν τέλει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ