Αλλάζει το τοπίο στη διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά

Ψηφί­στηκε την Τρίτη κατά πλειο­ψη­φία τόσο επί της αρχής όσο και επί των άρθρων του, το νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας και την εναρ­μό­νισή της με το κοι­νο­τικό δίκαιο.

Η ψήφιση του συγκε­κρι­μέ­νου νομο­σχε­δίου αλλάζει και το τοπίο στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των – ανα­κυ­κλώ­σι­μων και των μονάδων επε­ξερ­γα­σίας στερεών απο­βλή­των στα νησιά. Πιο συγκε­κρι­μένα για τη δια­χεί­ριση στερεών απο­βλή­των στις νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες, το άρθρο 93 του νομο­σχε­δίου, προ­βλέ­πει τη συγκρό­τηση δια­βαθ­μι­δι­κών ΦΟΔΣΑ (Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των), οι οποίοι θα λει­τουρ­γούν με τη μορφή Ανώ­νυ­μης Εται­ρίας ΟΤΑ.

Σε επίπεδο Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, πρό­κει­ται να ιδρυθεί ενιαίος περι­φε­ρεια­κός ΦΟΔΣΑ για Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα. Θα λει­τουρ­γεί με επτα­με­λές συμ­βού­λιο, με πρόεδρο τον Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου και 3 μέλη από την Π.Ν.Α.Ι. και 4 μέλη από τους 34 Δήμους του Νοτίου Αιγαίου (μέτοχοι με 60%).

Η συμ­με­τοχή δε της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου στο σχήμα είναι ανα­με­νό­μενη αφού μέχρι σήμερα όλα τα έργα που αφορούν στην δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των στη Ρόδο έχουν χρη­μα­το­δο­τη­θεί από Ευρω­παϊ­κούς Πόρους μέσω αυτής, ενώ περαι­τέρω η συμ­με­τοχή ενός μεγα­λύ­τε­ρου σχή­μα­τος θα απο­τε­λέ­σει εχέγγυο για περισ­σό­τερη δια­φά­νεια στην δια­χεί­ριση έργων σημα­ντι­κού οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου.

Μέχρι τώρα οι Δήμοι της χώρας είχαν τις αρμο­διό­τη­τες σχετικά με τα σκου­πί­δια, που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 228 του Κλει­σθένη. Δηλαδή την ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών, την ανά­πτυξη προ­γραμ­μά­των δια­λο­γής στην πηγή για τα ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά και τα βιο­α­πό­βλητα (ανα­κύ­κλωση) και τη συλλογή και απο­κο­μιδή όλων των σκου­πι­διών (ανα­κυ­κλώ­σι­μων και μη). Επίσης είχαν την αρμο­διό­τητα να κλεί­σουν τις χωμα­τε­ρές τους και να υλο­ποι­ή­σουν το τοπικό σχέδιό τους.

Οι νησιω­τι­κοί Δήμοι, εκτός από τα παρα­πάνω είχαν και τις αρμο­διό­τη­τες του άρθρου 227, δηλαδή τις αρμο­διό­τη­τες των ΦΟΔΣΑ, που υπάρ­χουν σ’ όλη την ηπει­ρω­τική χώρα και στην Κρήτη.

Με την ψήφιση του νόμου προχθές και την δημιουρ­γία του Ειδικού Περι­φε­ρεια­κού Δια­βαθ­μι­δι­κού ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Α.Ε., οι αρμο­διό­τη­τες αυτές φεύγουν από τους Δήμους και μετα­φέ­ρο­νται στον νέο ΦΟΔΣΑ, όπως ήδη συμ­βαί­νει στην υπό­λοιπη χώρα.

Ποιες όμως είναι αυτές; Η κατα­σκευή και λει­τουρ­γία των Σταθμών Μετα­φόρ­τω­σης, των ΧΥΤΑ και των Μονάδων Επε­ξερ­γα­σίας Απορ­ριμ­μά­των (ΜΕΑ), δηλαδή των εργο­στα­σίων επε­ξερ­γα­σίας σκου­πι­διών, που ναι μεν σήμερα δεν υπάρ­χουν στο Νότιο Αιγαίο, αλλά θα υπάρ­ξουν στο άμεσο μέλλον, μιας και για κάποια απ’ αυτά όπως το ΣΔΙΤ της Ρόδου βρί­σκο­νται σε στάδιο σχε­δια­σμού, καθώς και όλων των σχε­τι­κών με τα παρα­πάνω επεν­δύ­σεων π.χ. βιοέριο, ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση απορ­ριμ­μά­των, ιλύος κλπ.

Φυσικά υπάρχει αντί­λο­γος αλλά δεν θα πρέπει, ιδίως οι αιρετοί, να ξεχνούν ότι ενώ το 2015 με την έγκριση του Περι­φε­ρεια­κού Σχε­δια­σμού Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των (ΠΕΣΔΑ Νοτίου Αιγαίου) είχαν συμ­φω­νή­σει στην ανάγκη δημιουρ­γίας του Δια­βαθ­μι­δι­κού ΦΟΔΣΑ ως την βέλ­τι­στη λύση σήμερα το απο­σιω­πούν βγαί­νο­ντας ξαφνικά στα… «κάγκελα».

Αυτό που χάνεται κυρίως από τους Δήμους είναι η αρμο­διό­τητα να δημο­πρα­τή­σουν την κατα­σκευή όλων αυτών των έργων ενώ μένει ανα­πά­ντητο από αυτούς που αντι­τί­θε­νται στο νομο­σχέ­διο το πως εφάρ­μο­σαν -αν εφάρμοσαν- τα Τοπικά Σχέδια των Δήμων τους, κυρίως με την δια­χεί­ριση των ΧΑΔΑ. Η αλήθεια είναι ότι κανένας Δήμος μόνος του δεν φάνηκε ως σήμερα ικανός να έχει τις αρμο­διό­τη­τες ενός ΦΟΔΣΑ. Το ίδιο δια­πι­στώ­νει και ο κόσμος που βιώνει το επίπεδο της δια­χεί­ρι­σης των σκου­πι­διών στα νησιά μας.

Αυτό που κατα­λα­βαί­νει ο κόσμος και ήταν και η θέση όλων των όψιμων δια­μαρ­τυ­ρό­με­νων, είναι ότι η λύση θα βρεθεί μέσα από τη συνερ­γα­σία όλων των Δήμων του Νοτίου Αιγαίου με την Περι­φέ­ρεια, μέσω του Δια­βαθ­μι­δι­κού ΦΟΔΣΑ.

Ενα από τα έργα που θα ανα­λά­βει πλέον ο ΦΟΔΣΑ θα είναι η σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης υπη­ρε­σιών με αντι­κεί­μενο «ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΟΥ Χ.Υ.Τ.Α. ΒΟΡΕΙΑΣ ΡΟΔΟΥ».

Θυμί­ζουμε ότι με απόφαση της Οικο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής του Δήμου Ρόδου, εγκρί­θηκε η έκδοση δια­πι­στω­τι­κής πράξης ματαί­ω­σης του δημό­σιου διε­θνούς δια­γω­νι­σμού για το έργο αυτό.

Όπως έγραψε η «δημο­κρα­τική», με την υπ’ αριθμ. 980/2019 89σέλιδη απόφαση του 8ου Κλι­μα­κίου της Αρχής Εξέ­τα­σης Προ­δι­κα­στι­κών Προ­σφυ­γών έγινε δεκτή η αίτηση ακύ­ρω­σης που υπέβαλε η εται­ρεία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. για την ακύρωση του δια­γω­νι­σμού που είχε δημο­πρα­τή­σει ο Δήμος Ρόδου με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 8,3 εκατ. ευρώ.

Στον δια­γω­νι­σμό συμ­με­τεί­χαν τέσσερα εται­ρικά σχήματα.

Η ΑΕΠΠ έκρινε ότι η ανα­θέ­τουσα αρχή δεν έχει αιτιο­λο­γή­σει νομίμως την παρά­λειψη ματαί­ω­σης του δια­γω­νι­σμού.
Επε­σή­μανε παρα­πέρα ότι είναι νόμιμος βάσιμος και παρα­δε­κτός ο μόνος λόγος της προ­σφυ­γής ότι ο δια­γω­νι­σμός έχει ματαιω­θεί και ότι η ανα­θέ­τουσα αρχή αντί να εκδώσει την 25-6-2019 την σχετική δια­πι­στω­τική πράξη ματαί­ω­σης -ως όφειλε- όμως παρά τον νόμο και τους όρους της δια­κή­ρυ­ξης, απέ­στειλε έγγραφο του Αντι­δη­μάρ­χου της προ­σκα­λώ­ντας τους δια­γω­νι­ζό­με­νους όπως παρα­τεί­νουν την ισχύ των υπο­βλη­θει­σών προ­σφο­ρών και εγγυ­η­τι­κών επι­στο­λών τους, το οποίο σε κάθε περί­πτωση δεν συνιστά αιτιο­λο­γη­μένη απόφαση συνέ­χι­σης της δια­δι­κα­σίας του δια­γω­νι­σμού.

Επι­πλέον μετα­φέ­ρε­ται στην ευθύνη του ΦΟΔΣΑ κι άλλο σημα­ντικό έργο. Πιο συγκε­κρι­μένα υπό την προ­ε­δρία του Αντι­προ­έ­δρου της Κυβέρ­νη­σης και Υπουρ­γού Οικο­νο­μίας & Ανά­πτυ­ξης Γιάννη Δρα­γα­σάκη εγκρί­θηκε την Τετάρτη 14 Νοεμ­βρίου 2018 από τη Διυ­πουρ­γική Επι­τροπή ΣΔΙΤ το έργο «Μελέτη, χρη­μα­το­δό­τηση, κατα­σκευή, συντή­ρηση και λει­τουρ­γία του Ολο­κλη­ρω­μέ­νου Συστή­μα­τος Δια­χεί­ρι­σης Απορ­ριμ­μά­των Νήσου Ρόδου μέσω ΣΔΙΤ»

Το έργο αφορά στην Ολο­κλη­ρω­μένη Εγκα­τά­σταση Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των της Ρόδου και απο­τε­λεί­ται από επέ­κταση του Χώρου Υγειο­νο­μι­κής Ταφής Υπο­λειμ­μά­των Βόρειας Ρόδου, Μονάδα Επε­ξερ­γα­σίας Σύμ­μει­κτων υπο­λειμ­μα­τι­κών Απορ­ριμ­μά­των και ιλύος, Μονάδα Κομπο­στο­ποί­η­σης Προ­δια­λεγ­μέ­νων Οργα­νι­κών, εκσυγ­χρο­νι­σμό και λει­τουρ­γία του Κέντρου Δια­λο­γής Ανα­κυ­κλώ­σι­μων Υλικών Ρόδου, μονάδα επε­ξερ­γα­σίας / κομπο­στο­ποί­η­σης της ιλύος καθώς και δύο σταθ­μούς Μετα­φόρ­τω­σης Απορ­ριμ­μά­των. Το συνο­λικό κόστος επέν­δυ­σης εκτι­μά­ται στα 44 εκ. ευρώ και θα αξιο­ποι­η­θούν τόσο ευρω­παϊ­κοί πόροι ύψους 18,5 εκ. ευρώ καθώς και ιδιω­τι­κοί πόροι.

Εμβό­λιμη, πλην όμως με την έγκριση του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου της Μελέτης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεών της, στο εγκε­κρι­μένο από την Διυ­πουρ­γική Επι­τροπή, “Ολο­κλη­ρω­μένο Σύστημα Δια­χεί­ρι­σης Αστικών Απο­βλή­των Νήσου Ρόδου” με την Σύμπραξη του Δημο­σίου και του Ιδιω­τι­κού Τομέα και πριν ακόμη διε­νερ­γη­θεί ο δια­γω­νι­σμός, ήλθε ιδιω­τική επέν­δυση σε Μονάδα Θερ­μι­κής Επε­ξερ­γα­σίας Απο­βλή­των στον ΧΥΤΑ της Βόρειας Ρόδου στην Αγία Βαρβάρα στο Τσαΐρι, που εγκρί­θηκε ως προς τους όρους της από τον πρώην ανα­πλη­ρωτή υπουργό του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

Ο πρώην υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας κ. Γιώργος Στα­θά­κης συνυ­πέ­γραψε και ενέ­κρινε την απόφαση για την χρη­μα­το­δό­τηση του Ολο­κλη­ρω­μέ­νου Συστή­μα­τος Δια­χεί­ρι­σης Αστικών Απο­βλή­των μέσω ΣΔΙΤ και ο πρώην ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός του ίδιου Υπουρ­γείου κ. Σωκρά­της Φάμελ­λος ενέ­κρινε τους Περι­βαλ­λο­ντι­κούς Όρους του έργου «Μονάδα Θερ­μι­κής Επε­ξερ­γα­σίας Απο­βλή­των (απορ­ριμ­μά­των), με τη μέθοδο αεριο­ποί­η­σης με πλάσμα, για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­σμού και θερ­μό­τη­τας (συμπα­ρα­γωγή ηλε­κτρι­σμού & θερ­μό­τη­τας υψηλής από­δο­σης – ΣΗΘΥΑ), στην περιοχή Τσαΐρι – Αγ. Βαρβάρα, της ΔΕ Καλ­λι­θέας, Δήμου Ρόδου».

Πριν διε­νερ­γη­θεί ο δια­γω­νι­σμός με την δια­δι­κα­σία των ΣΔΙΤ για το Ολο­κλη­ρω­μένο Σύστημα, μια ιδιω­τική εται­ρεία, ήδη προ­χώ­ρησε τις δια­δι­κα­σίες και προ­συμ­φώ­νησε στην αγορά του οικο­πέ­δου, που επρό­κειτο να αγο­ρα­στεί στο πλαίσιο της Σύμπρα­ξης, που δεν έχει ξεκι­νή­σει…

Τα προ­σύμ­φωνα, υπέ­γραψε με τους ιδιο­κτή­τες της επί­μα­χης κτη­μα­το­με­ρί­δας οικο­γέ­νειας πρώην αντι­δη­μάρ­χου του Δήμου Ρόδου.

Αυτό δεν εμπό­δισε όμως τον πρώην υπουργό κ. Φάμελλο να εγκρί­νει την Μ.Π.Ε. και βέβαια ούτε το γεγονός ότι το ίδιο ακίνητο προ­βλέ­πε­ται να αγο­ρα­στεί από την επι­κεί­μενη ΣΔΙΤ.

Ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Αντώνης Καμπου­ρά­κης είχε κατα­στή­σει σαφές ότι δεν προ­τί­θε­ται, να εγκρί­νει καμία από τις δια­δι­κα­σίες.