ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Απεντάχθηκε η αποκατάσταση του κτηρίου Ακάβη και χάθηκαν 1,3 εκατ. ευρώ

Δαμιανός Αθανασίου 5 λεπτά ανάγνωση
Ακάβη

• Με χαμένες προ­θε­σμίες, το ιστο­ρικό νεο­κλα­σικό της Ρόδου γίνεται το πιο καθαρό σύμ­πτωμα ενός μοντέ­λου έργων που ξεκι­νούν στα χαρτιά και τελειώ­νουν σε διοι­κη­τικό αδιέ­ξοδο

Το νήμα των απε­ντά­ξεων στα Δωδε­κά­νησα δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτο­μέ­ρεια χρη­μα­το­δό­τη­σης. Είναι μια ιστορία για το πώς ο χρόνος, οι προ­θε­σμίες και η διοι­κη­τική αδρά­νεια μετα­τρέ­πουν την ευκαι­ρία σε κόστος, και το σχέδιο σε εγκα­τά­λειψη. Στο κέντρο αυτής της εικόνας, το κτήριο Ακάβη στη Ρόδο, ένα εμβλη­μα­τικό ακίνητο με ιστο­ρικό βάρος και έντονη παρου­σία στο αστικό τοπίο, γίνεται η πιο ηχηρή υπεν­θύ­μιση ότι η πόλη μπορεί να κοι­τά­ζει καθη­με­ρινά ένα μνημείο και ταυ­τό­χρονα να αδυ­να­τεί να το επα­να­φέ­ρει στη ζωή.

Η επι­βε­βαί­ωση της απέ­ντα­ξης του έργου απο­κα­τά­στα­σης δεν αιφ­νι­δί­ασε κανέναν. Για μήνες το έργο περι­γρα­φό­ταν ως πρα­κτικά χαμένο, με ελά­χι­στη πρόοδο και με χρη­μα­το­δο­τι­κές προ­θε­σμίες που λήγουν στο τέλος του 2025. Το απο­τέ­λε­σμα, ωστόσο, δεν είναι μόνο μια διοι­κη­τική πράξη. Είναι μια συμ­βο­λική ήττα για την πολι­τι­στική δια­χεί­ριση της Ρόδου και, κατ επέ­κταση, για τον τρόπο που αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την αξιο­ποί­ηση της κλη­ρο­νο­μιάς στα νησιά.

Η απέ­νταξη ως μηχα­νι­σμός τελικής ακύ­ρω­σης

Στο διοι­κη­τικό επίπεδο, η απέ­νταξη σημαί­νει ότι μια πράξη δεν μπορεί να συνε­χί­σει να «τρέχει» εντός του πλαι­σίου που την χρη­μα­το­δο­τεί. Στην πράξη, αυτό συνε­πά­γε­ται ότι όσα δεν έγιναν μέσα στον δια­θέ­σιμο χρόνο, δεν καλύ­πτο­νται πια από το συγκε­κρι­μένο χρη­μα­το­δο­τικό κανάλι και ο φορέας καλεί­ται είτε να βρει νέο εργα­λείο είτε να απο­δε­χθεί ότι το έργο θα μείνει πίσω, ξανά, για αόριστο διά­στημα. Στο έγγραφο ανά­κλη­σης απο­φά­σεων ένταξης, που εκδό­θηκε χθες από τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Δια­χεί­ρι­σης Τομε­α­κών Προ­γραμ­μά­των ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ κ. Βασί­λειο Σιαδήμα, το έργο «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΑΚΑΒΗ» εμφα­νί­ζε­ται ρητά στη λίστα των πράξεων των οποίων ανα­κα­λεί­ται η ένταξη.

Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο η κατα­γραφή του τίτλου. Είναι το πολι­τικό και κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα που αφήνει η ακύρωση ενός έργου το οποίο ξεκί­νησε με συγκε­κρι­μένο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, συγκε­κρι­μένο αφήγημα αστικής ανα­ζω­ο­γό­νη­σης και συγκε­κρι­μένο χρονικό ορί­ζο­ντα. Στην περί­πτωση του Ακάβη, η αίσθηση αδιε­ξό­δου ήταν σχεδόν προ­δια­γε­γραμ­μένη από την ίδια την πορεία του έργου.

Έξι χρόνια χαμένου χρόνου με υπο­γραφή και διάλυση σύμ­βα­σης

Η εργο­λα­βική σύμβαση υπο­γρά­φηκε στις 9 Νοεμ­βρίου 2018, με ανάδοχο την εται­ρεία «Νικο­λιάς Ο.Ε.». Το έργο είχε εντα­χθεί στο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, με στόχο την προ­ώ­θηση της αστικής κινη­τι­κό­τη­τας και ανα­ζω­ο­γό­νη­σης και με προ­θε­σμία εκτέ­λε­σης 20 μήνες. Στην πράξη, οι εργα­σίες δια­κό­πη­καν το 2020, η σύμβαση δια­λύ­θηκε και το κτήριο προ­στέ­θηκε στη μακρά λίστα των δημο­τι­κών έργων που έμειναν στα χαρτιά.

Το πολι­τικό πρό­βλημα εδώ δεν είναι μόνο η διακοπή. Είναι η αδυ­να­μία επα­νεκ­κί­νη­σης. Από το 2020 μέχρι σήμερα μεσο­λά­βησε ένα κενό που δεν καλύ­φθηκε με ένα νέο ώριμο σχέδιο, με εξα­σφα­λι­σμένο χρη­μα­το­δο­τικό μονο­πάτι και με ένα ρεα­λι­στικό χρο­νο­διά­γραμμα. Έτσι, η απέ­νταξη δεν έρχεται ως κεραυ­νός, αλλά ως η τελική σφρα­γίδα σε μια δια­δι­κα­σία φθοράς που είχε ήδη κριθεί στο πεδίο.

Το κτήριο Ακάβη ως καθρέ­φτης της αδυ­να­μίας αξιο­ποί­η­σης της κλη­ρο­νο­μιάς

Το ακίνητο είναι δωρεά του Ηλία Τάνους Ακάβη στον Δήμο Ρόδου. Κατα­σκευά­στηκε το 1894 στην περιοχή Ταμπά­χανα, σε θέση με θέα προς το λιμάνι και μικρή από­σταση από το διοι­κη­τικό και εμπο­ρικό κέντρο. Πρό­κει­ται για επι­βλη­τικό νεο­κλα­σικό συγκρό­τημα με διώροφο κτήριο, υπό­γειους χώρους και βοη­θη­τικά κτί­σματα. Τα αρχι­τε­κτο­νικά του στοι­χεία, σφυ­ρή­λατα μεταλ­λικά φου­ρού­σια, λίθινα γείσα, ξύλινα ταβάνια, κου­φώ­ματα από κατράνι, δεν είναι απλές λεπτο­μέ­ρειες. Είναι απο­τύ­πωμα εποχής, κοι­νω­νι­κής τάξης και αστικής κουλ­τού­ρας που η Ρόδος προ­βάλ­λει του­ρι­στικά, αλλά δυσκο­λεύ­ε­ται να προ­στα­τεύ­σει πρα­κτικά.

Κατά την ιταλική περίοδο ήταν γνωστό ως «Μεγάλο Σπίτι». Από το 1947 έως το 1990 στέγασε άπορες οικο­γέ­νειες. Από τότε παρα­μέ­νει ανε­νεργό και εκτε­θει­μένο στη φθορά. Η ιστορία του δεν είναι γραμ­μική. Είναι γεμάτη μετα­τρο­πές και χρήσεις, κάτι που θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει πυρήνα ενός σύγ­χρο­νου μοντέ­λου επα­νά­χρη­σης. Αντί γι’ αυτό, το κτήριο λει­τουρ­γεί σήμερα ως σταθερή εικόνα εγκα­τά­λει­ψης στο πιο ορατό σημείο, εκεί όπου περνούν κάτοι­κοι και επι­σκέ­πτες.

Η κοι­νω­νική διά­σταση της εγκα­τά­λει­ψης στο πιο του­ρι­στικό βλέμμα της πόλης

Το πιο βαρύ στοι­χείο στην υπόθεση Ακάβη είναι ότι η εγκα­τά­λειψη δεν συμ­βαί­νει σε μια γωνιά που δεν φαί­νε­ται. Συμ­βαί­νει σε μια πόλη που ζει από την εικόνα της και από την υπό­σχεση της αυθε­ντι­κό­τη­τας. Το κτήριο φωτο­γρα­φί­ζε­ται, σχο­λιά­ζε­ται, συγκρί­νε­ται με αρχο­ντικά άλλων ευρω­παϊ­κών πόλεων. Οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι του­ρί­στες, αυτοί που λει­τουρ­γούν σαν άτυποι αξιο­λο­γη­τές της εξέ­λι­ξης μιας πόλης, ρωτούν με καυ­στι­κό­τητα αν ήταν έτσι και πέρυσι. Η σιωπή που ακο­λου­θεί δεν είναι μόνο αμη­χα­νία, είναι πολι­τικό μήνυμα χωρίς λόγια.

Για τους κατοί­κους, το Ακάβη δεν είναι μια αφη­ρη­μένη έννοια πολι­τι­σμού. Είναι καθη­με­ρινή υπεν­θύ­μιση ότι ένα έργο 1,3 εκατ. ευρώ μπορεί να ξεκι­νή­σει, να δια­κο­πεί και τελικά να ακυ­ρω­θεί, χωρίς να υπάρξει μια καθαρή αλυσίδα λογο­δο­σίας που να πείθει πως το πάθημα έγινε μάθημα.

Τα Δωδε­κά­νησα στην ίδια λίστα με άλλες απε­ντά­ξεις, αλλά με δικά τους κρίσιμα έργα

Η εικόνα δεν αφορά μόνο τη Ρόδο. Στην ίδια απόφαση ανά­κλη­σης ένταξης, εμφα­νί­ζο­νται έργα που αφορούν άμεσα τα Δωδε­κά­νησα και ειδικά τη δια­χεί­ριση απο­βλή­των, έναν τομέα που στα νησιά δεν είναι απλώς θέμα υπο­δο­μής, αλλά και όρος βιω­σι­μό­τη­τας για την του­ρι­στική οικο­νο­μία.

Στον πίνακα πράξεων περι­λαμ­βά­νε­ται η «ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΧΥΤΑ ΝΗΣΟΥ ΚΩ», καθώς και η «Ολο­κλή­ρωση 2ου Κυτ­τά­ρου ΧΥΤ Καρ­πά­θου και προ­μή­θεια εξο­πλι­σμού δια­χεί­ρι­σης Αστικών Στερεών Απο­βλή­των». Πρό­κει­ται για τίτλους που δεν επι­τρέ­πουν ωραιο­ποι­ή­σεις. Όταν τέτοιου τύπου έργα βγαί­νουν εκτός χρη­μα­το­δο­τι­κής τροχιάς, η συζή­τηση φεύγει από την αισθη­τική της πόλης και περνά στην καθη­με­ρι­νό­τητα, στην υγεία, στο περι­βάλ­λον, στον του­ρι­σμό, στη δυνα­τό­τητα ενός νησιού να δια­χει­ρι­στεί τον όγκο των απορ­ριμ­μά­των του σε περιό­δους αιχμής. Ωστόσο, μέσα σε αυτή τη λίστα, το Ακάβη ξεχω­ρί­ζει για έναν λόγο που δεν είναι τεχνι­κός. Ξεχω­ρί­ζει επειδή συμπυ­κνώ­νει την αίσθηση ότι η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως επι­κοι­νω­νιακό κεφά­λαιο, αλλά όχι ως επι­χει­ρη­σιακή προ­τε­ραιό­τητα με σχέδιο, παρα­κο­λού­θηση και επιμονή.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.