Ερντογάν στην «Κ»: Φίλε Κυριάκο, δεν σας απειλούμε, αν δεν μας απειλήσετε – Στη διεθνή δικαιοσύνη για όλα τα προβλήματα

Τι απα­ντάει για τις έρευνες αερίου στην Ανατ. Μεσό­γειο, την Αγία Σοφία, τη Χάλκη, το μετα­να­στευ­τικό, τη Γάζα

Για όλα τα θέματα που αφορούν τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις μιλάει ο Τούρκος πρό­ε­δρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στην απο­κλει­στική συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στην «Κ», είκοσι τέσ­σε­ρις ώρες πριν από την άφιξή του στην Αθήνα, τονί­ζο­ντας ότι προ­σβλέ­πει σε «μια νέα σελίδα» στη βάση της «αρχής “win-win”». «Κυριάκο φίλε μου, δεν σας απει­λούμε αν δεν μας απει­λή­σετε», ανα­φέ­ρει ο κ. Ερντο­γάν ότι θα πει στον Ελληνα πρω­θυ­πουργό, προ­σθέ­το­ντας ότι «δεν υπάρχει κανένα πρό­βλημα που δεν μπο­ρούμε να λύσουμε μέσω του δια­λό­γου, στη βάση αμοι­βαίας καλής θέλησης».

Αλέξης Παπα­χε­λάς

Μανώλης Κωστί­δης

Ανα­φε­ρό­με­νος στο κατά πόσον είναι δυνατή η επί­τευξη συμ­φω­νίας για την παρα­πο­μπή του ζητή­μα­τος της υφα­λο­κρη­πί­δας στο Διεθνές Δικα­στή­ριο, ο κ. Ερντο­γάν στη συνέ­ντευξή του, που έγινε με γραπτές ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις, δια­τυ­πώ­νει τη θέση ότι σε μία πιθανή προ­σφυγή πρέπει να συμπε­ρι­λη­φθούν περισ­σό­τερα θέματα. «Υπάρ­χουν πολλά αλλη­λέν­δετα προ­βλή­ματα που πρέπει να λυθούν εκτός από την υφα­λο­κρη­πίδα. Οταν προ­σφεύ­γουμε στη διεθνή δικαιο­σύνη, δεν πρέπει να αφή­νουμε κανένα πρό­βλημα πίσω», επι­ση­μαί­νει.

Ο κ. Ερντο­γάν λέει επίσης ότι η δήλωσή του «μπορεί να έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά» αφο­ρούσε «τρο­μο­κρα­τικά στοι­χεία που απει­λούν την ασφά­λεια της χώρας μας» και υπο­γραμ­μί­ζει ότι «η δομική ακε­ραιό­τη­τας της Αγίας Σοφίας δεν θα ζημιω­θεί τόσο υλικά όσο και πνευ­μα­τικά, και οι εικο­νο­γρα­φίες δεν θα μειω­θούν και θα προ­στα­τευ­θούν».

Σημειώ­νε­ται ότι το κείμενο της συνέ­ντευ­ξης απο­δί­δε­ται όπως ακριβώς εστάλη από το γραφείο του Προ­έ­δρου της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας.

– Κύριε Πρόεδρε, πρό­σφατα μιλή­σατε για μια «νέα σελίδα» στις τουρκο-ελληνικές σχέσεις και μια φόρ­μουλα «win-win» που θα λύσει τις δια­φο­ρές. Τι ακριβώς εννο­είτε με αυτό;

– H Ελλάδα είναι γει­το­νική μας χώρα και θα παρα­μέ­νουμε πάντα γεί­το­νες. Μοι­ρα­ζό­μα­στε την ίδια γεω­γρα­φία, την ίδια θάλασσα. Ανα­πνέ­ουμε τον ίδιο αέρα. Είμαστε αλλη­λέν­δε­τοι από το παρελ­θόν μας. Υπάρ­χουν πολλά ζητή­ματα που δεν έχουμε κατα­φέ­ρει ακόμη να επι­λύ­σουμε μεταξύ μας. Αυτό οι δύο χώρες το γνω­ρί­ζουμε. Ωστόσο, εξαρ­τά­ται από εμάς εάν θα επι­τρέ­ψουμε σε αυτά τα προ­βλή­ματα να προ­κα­λέ­σουν εντά­σεις και δια­φω­νίες μεταξύ των κυβερ­νή­σεων και των λαών μας. Υπό αυτή την έννοια, μίλησα για μια «νέα σελίδα» στις σχέσεις μας και την αρχή του «win-win». Η αντί­ληψη «win-win» βρί­σκε­ται ήδη στον πυρήνα της προ­σέγ­γι­σης της Τουρ­κίας στις διε­θνείς σχέσεις και τη διπλω­μα­τία. Εάν οι δια­φο­ρές αντι­με­τω­πι­στούν ήπια, μέσω του δια­λό­γου και βρεθεί κοινό έδαφος, είναι προς όφελος όλων. Πρό­σφατα, απο­κτή­σαμε καλή δυνα­μική στη δια­μόρ­φωση των σχέσεών μας με την Ελλάδα στο πλαίσιο αυτής της αντί­λη­ψης. Ανα­βιώ­σαμε διμε­ρείς μηχα­νι­σμούς που ήταν αδρα­νείς εδώ και πολύ καιρό. Τα κανάλια δια­λό­γου μας είναι ανοιχτά και λει­τουρ­γούν σε όλα τα επίπεδα. Οι αμοι­βαίες επι­σκέ­ψεις είναι πυκνές. Εχουμε τη βούληση, στη βάση της αμοι­βαίας εμπι­στο­σύ­νης να ανα­πτύ­ξουμε τη συνερ­γα­σία μας σε πολλούς τομείς σημα­ντι­κούς για τις χώρες και την περιοχή μας. Τώρα, ευθύνη και των δύο μερών είναι να εδραιώ­σουν, να θεσμο­θε­τή­σουν και να προ­ω­θή­σουν αυτήν την αντί­ληψη. Νομίζω ότι την ίδια βούληση έχει και ο κύριος Μητσο­τά­κης. Η Δια­κή­ρυξη Φιλικών Σχέσεων και Καλής Γει­το­νίας, που ελπί­ζουμε να υπο­γρά­ψουμε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμ­βρίου, θα κατα­γρά­ψει επίσης ξεκά­θαρα αυτήν την κοινή πρόθεση.

Η Ελλάδα δεν είναι εχθρός μας, αλλά πολύ­τιμο μέλος της Συμ­μα­χίας στην οποία είμαστε μέλη. Επι­πλέον, είμαστε γεί­το­νες, πρέπει να σεβό­μα­στε αμοι­βαία τα δικαιώ­ματα και τα ζωτικά συμ­φέ­ρο­ντα ο ένας του άλλου.

– Οι δύο χώρες έχουν περάσει μια πολύ τετα­μένη περίοδο, μάλιστα το 2020 έφθασαν και στα πρόθυρα στρα­τιω­τι­κής σύγκρου­σης. Εσείς και ο πρω­θυ­πουρ­γός κύριος Μητσο­τά­κης ήσασταν στην εξουσία τότε και είστε στην εξουσία και τώρα. Τι άλλαξε; Τι θα πείτε στον κ. Μητσο­τάκη κατά τη συνά­ντησή σας στην Αθήνα;

– Ρωτή­σατε τι άλλαξε. Πραγ­μα­τικά από πλευράς μας δεν έχει αλλάξει τίποτα. Ποτέ δεν είδαμε τη γει­το­νική Ελλάδα ως εχθρό ή αντί­παλο. Οπως όλες οι χώρες, έτσι κι εμείς χρεια­ζό­μα­στε φίλους και όχι εχθρούς. Λέω συχνά πως πιστεύ­ουμε ότι δεν έχουμε προ­βλή­ματα με τους γεί­το­νές μας, και ειδικά με την Ελλάδα, που δεν μπορούν να ξεπε­ρα­στούν. Νομίζω ότι αυτό που άλλαξε πρό­σφατα είναι ότι η ελλη­νική πλευρά έχει ανα­θε­ω­ρή­σει την οπτική της απέ­να­ντί μας και άρχισε να κατα­νοεί ότι είμαστε ένα έθνος που δεν θα αρνηθεί ποτέ τη χείρα φιλίας που θα του απλωθεί. Ετσι όπως πάντα, απα­ντάμε κατάλ­ληλα, χωρίς δισταγμό σε όσους επο­φθαλ­μιούν την ασφά­λεια του λαού μας, την εδαφική μας ακε­ραιό­τητα και τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα, έτσι είμαστε και πάντα ανοι­χτοί στην προ­ώ­θηση της συνερ­γα­σίας και της φιλίας. Πιστεύω ότι ο κύριος Μητσο­τά­κης αυτό το αντι­λαμ­βά­νε­ται και βλέπει ότι ειλι­κρινά επι­θυ­μούμε να ξεπε­ρά­σουμε τα προ­βλή­ματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας και να προ­χω­ρή­σουμε περαι­τέρω τις σχέσεις μας. Παρα­τηρώ επίσης στον ίδιο μια προ­σέγ­γιση παρό­μοια με τη δική μας και αυτό είναι ευχά­ρι­στο. Ρωτή­σατε τι θα έλεγα στον κύριο Μητσο­τάκη. Θα του πω το εξής: Κυριάκο φίλε μου, δεν σας απει­λούμε αν δεν μας απει­λή­σετε. Ας ενι­σχύ­σουμε την εμπι­στο­σύνη μεταξύ των δύο χωρών μας. Ας αυξή­σουμε τη διμερή συνερ­γα­σία σε κάθε τομέα, στην οικο­νο­μία, το εμπόριο, τις μετα­φο­ρές, την ενέρ­γεια, την υγεία, την τεχνο­λο­γία, την εκπαί­δευση, στα θέματα που αφορούν τη νεολαία. Ας δεί­ξουμε αμοι­βαία φρο­ντίδα και μέριμνα στην ιστο­ρική και πολι­τι­στική περιου­σία των χωρών μας. Είτε πρό­κει­ται για τα θέματα στο Αιγαίο, είτε για την κοινή κατα­πο­λέ­μηση της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης, είτε για τα συνε­χι­ζό­μενα προ­βλή­ματα της τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας στην Ελλάδα, δεν υπάρχει κανένα πρό­βλημα που δεν μπο­ρούμε να λύσουμε μέσω του δια­λό­γου, στη βάση της αμοι­βαίας καλής θέλησης. Πρώτα από όλα, οι λαοί μας έδωσαν ισχυρή στήριξη και στις δύο κυβερ­νή­σεις στις εκλογές που έγιναν φέτος και στις δύο χώρες. Με αυτή τη στήριξη, τόσο εμείς όσο και ο κύριος Μητσο­τά­κης είμαστε σε θέση να κάνουμε δυνατά και εποι­κο­δο­μη­τικά βήματα.

– Πιστεύ­ετε ότι η Τουρκία και η Ελλάδα μπορούν να συμ­φω­νή­σουν στην παρα­πο­μπή του ζητή­μα­τος της υφα­λο­κρη­πί­δας στο Διεθνές Δικα­στή­ριο; Πώς μπο­ρούμε να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα συνε­χι­στούν τα υπάρ­χο­ντα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, ακόμη κι αν τα θεμε­λιώδη προ­βλή­ματα δεν επι­λυ­θούν στο άμεσο μέλλον;

– Oπως είπα, πιστεύω ότι τα προ­βλή­ματα θα επι­λυ­θούν στο πλαίσιο του δια­λό­γου και της καλής θέλησης. Φυσικά, υπάρ­χουν πολλά αλλη­λέν­δετα προ­βλή­ματα που πρέπει να λυθούν εκτός από την υφα­λο­κρη­πίδα. Πρέπει να τα εξε­τά­σουμε ως ένα σύνολο. Δεν είναι σωστή η επι­λε­κτική προ­σέγ­γιση. Να μιλάμε για ορι­σμένα θέματα και να μη μιλάμε για κάποια άλλα. Γιατί είναι όλα αλλη­λέν­δετα. Οταν προ­σφεύ­γουμε στη διεθνή δικαιο­σύνη, δεν πρέπει να αφή­νουμε κανένα πρό­βλημα πίσω. Πάνω από όλα όμως πρέπει να μιλάμε για όλα μας τα προ­βλή­ματα με γεν­ναιό­τητα και να κατευ­θύ­νουμε σωστά την κοινή μας γνώμη. Εδώ η βούλησή μας για επίλυση των προ­βλη­μά­των θα είναι εξαι­ρε­τικά καθο­ρι­στική. Η δική μας θέληση είναι ισχυρή. Κοι­τά­ζο­ντας τις προ­σπά­θειές μας για την επίλυση των συγκρού­σεων στο περι­βάλ­λον μας και την ικα­νό­τητά μας να δια­τη­ρούμε τις απο­στά­σεις, μπο­ρείτε να δείτε την αντί­ληψη της Τουρ­κίας και τις δυνα­τό­τη­τές της να επιλύει τα ζητή­ματα ειρη­νικά. Η ειλι­κρί­νεια και το κάλεσμά μας είναι ξεκά­θαρα. Πιστεύω ότι εάν η Ελλάδα υιο­θε­τή­σει μια παρό­μοια προ­σέγ­γιση, κλειστή σε εξω­τε­ρι­κές παρεμ­βά­σεις, μπο­ρούμε να κάνουμε μια καλή αρχή προς την οικο­δό­μηση ενός ειρη­νι­κού μέλ­λο­ντος για τις χώρες μας.

– Η δήλωση που κάνατε, περισ­σό­τε­ρες από μία φορές, «Μπορεί να έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά», προ­κά­λεσε σε πολλούς Ελληνες το αίσθημα ότι απει­λού­νται. Πώς θα τους απα­ντού­σατε για το αν αυτή η δήλωση εξα­κο­λου­θεί να ισχύει;

– Oπως μόλις ανέφερα, μόνο αυτοί που μας απει­λούν πρέπει να μας φοβού­νται. Είπαμε ότι θα έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά στα τρο­μο­κρα­τικά στοι­χεία που απει­λούν την ασφά­λεια της χώρας μας και κάναμε αυτό που έπρεπε. Κατα­στρέ­ψαμε και θα κατα­στρέ­ψουμε τις εστίες της τρο­μο­κρα­τίας. Αυτή ήταν πάντα η απά­ντηση που έλαβαν από εμάς όσοι αμφι­σβη­τούν την εδαφική μας ακε­ραιό­τητα, την ενότητα και ομόνοια, και αυτό δεν θα αλλάξει ούτε από εδώ και στο εξής. Η υπε­ρά­σπιση της πατρί­δας μας και η δια­τή­ρηση της ειρήνης του έθνους μας είναι το πιο φυσικό μας δικαί­ωμα και κανείς δεν πρέπει να έχει καμία αμφι­βο­λία ότι θα συνε­χί­σουμε να χρη­σι­μο­ποιούμε αυτό το δικαί­ωμα στο έπακρο ενα­ντίον όλων των τρο­μο­κρα­τι­κών κέντρων.

Η Ελλάδα δεν είναι εχθρός μας, αλλά πολύ­τιμο μέλος της Συμ­μα­χίας στην οποία είμαστε μέλη. Επι­πλέον, είμαστε γεί­το­νες, θα παρα­μεί­νουμε γεί­το­νες, πρέπει να σεβό­μα­στε αμοι­βαία τα δικαιώ­ματα και τα ζωτικά συμ­φέ­ρο­ντα ο ένας του άλλου. Ο ελλη­νι­κός λαός, με τον οποίο ζούμε μαζί εδώ και αιώνες, γνω­ρί­ζει καλά πόσο στορ­γι­κοί είμαστε όταν απλώ­νουμε το χέρι φιλίας. Γνω­ρί­ζει πολύ καλά την ανοχή και την ειλι­κρί­νεια στην κουλ­τούρα μας. Θέλουμε να ενι­σχύ­σουμε τις σχέσεις μας στη βάση της αμοι­βαίας κατα­νό­η­σης και να ζήσουμε ειρη­νικά σε αυτή τη γεω­γρα­φία. Είμαστε μια χώρα που έχει απο­δεί­ξει πολλές φορές ότι όταν το λέμε αυτό δεν το λέμε για να πούμε απλά κάτι. Τα μέσα της Δύσης προ­σπα­θούν να δια­στρε­βλώ­σουν τα λόγια μου.

Υπάρ­χουν ευκαι­ρίες συνερ­γα­σίας στη Μεσό­γειο

– Πιστεύ­ετε ότι υπάρ­χουν απο­θέ­ματα ενέρ­γειας στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο; Πώς μπορούν να διε­ξα­χθούν αυτές οι έρευνες εάν οι δύο χώρες δεν μπορούν να συμ­φω­νή­σουν για την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας;

– Το αν υπάρ­χουν ή όχι απο­θέ­ματα είναι ένα ζήτημα που μπορεί να δια­πι­στω­θεί ως απο­τέ­λε­σμα επι­στη­μο­νι­κής έρευνας και όχι ως απο­τέ­λε­σμα της προ­σω­πι­κής μου άποψης. Από ό,τι βλέ­πουμε, έχουν γίνει και γίνο­νται ελπι­δο­φό­ρες μελέτες όσον αφορά αυτό το θέμα. Η Μεσό­γειος και το Αιγαίο είναι πλού­σιες σε φυσι­κούς πόρους λεκάνες. Στην τρέ­χουσα διεθνή συγκυ­ρία, η δια­σφά­λιση και η δια­τή­ρηση της ενερ­γεια­κής ασφά­λειας από στρα­τη­γική άποψη έχει κατα­στεί βασικό ζήτημα. Υπό αυτή την έννοια, ειδικά στη Μεσό­γειο υπάρ­χουν δυνα­τό­τη­τες και ευκαι­ρίες για συνερ­γα­σία. Η αξιο­λό­γηση των δυνα­το­τή­των μιας τέτοιας συνερ­γα­σίας μπορεί να συμ­βά­λει τόσο στην ενερ­γειακή ασφά­λεια των χωρών της περιο­χής όσο και στην επίλυση πολι­τι­κών ζητη­μά­των. Από την άλλη, προ­σπά­θειες πολι­τι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης των εν λόγω δυνα­το­τή­των επι­φέ­ρουν επίσης τον κίνδυνο να μην είναι δυνατή η χρήση αυτών των πόρων. Πιστεύ­ουμε ότι η ενέρ­γεια είναι στοι­χείο συνερ­γα­σίας και κοινού κέρδους μεταξύ όλων των χωρών και κοι­νω­νιών και θέλουμε να επι­λύ­σουμε τις δια­φο­ρές μέσω του δια­λό­γου. Προ­τι­μούμε τη συνερ­γα­σία και είμαστε έτοιμοι γι’ αυτή. Για τον λόγο αυτό είχα προ­τεί­νει δύο φορές τη διορ­γά­νωση ενός περιε­κτι­κού συνε­δρίου σχετικά με τις ευκαι­ρίες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Δυστυ­χώς, στην αρχή η Ε.Ε. παρέ­μεινε σιωπηλή ως προς αυτή την πρόταση. Η σιωπή δεν λύνει προ­βλή­ματα. Ομοίως, η Τουρ­κική Δημο­κρα­τία της Βόρειας Κύπρου είχε προ­τεί­νει κοινή επε­ξερ­γα­σία απο­θε­μά­των και κατα­νομή των εσόδων, έως ότου επι­τευ­χθεί συνο­λική λύση στο νησί. Εμείς υπο­στη­ρί­ζουμε αυτή την πρόταση. Ενώ κι άλλες χώρες της περιο­χής κινού­νται προς αυτή την κατεύ­θυνση, γιατί οι δύο πλευρές στο νησί να μην μπορούν να συνερ­γα­στούν; Υπάρ­χουν πολλά θέματα για τα οποία μπο­ρούμε να συνερ­γα­στούμε και στο Αιγαίο. Ολα είναι για την ειρήνη και την ευη­με­ρία των λαών, αλλά και των μελ­λο­ντι­κών μας γενεών.

– Η μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί προ­κά­λεσε ένα σοκ σε πολλούς στην Ελλάδα και τη Δύση. Γιατί πήρατε αυτή την απόφαση; Πρό­κει­ται να ξανα­λει­τουρ­γή­σει σύντομα η Θεο­λο­γική Σχολή της Χάλκης;

– Θα ήθελα να εκφράσω ότι η Δημο­κρα­τία της Τουρ­κίας, η οποία ιδρύ­θηκε στη βάση της ανοχής και του ενα­γκα­λι­σμού δια­φο­ρε­τι­κών πολι­τι­σμών, δια­τη­ρεί ουσια­στικά ένα σύστημα που μετα­φέ­ρει τόσο τους θεσμούς των βακου­φιών όσο και τα δικαιώ­ματα και τη νομο­θε­σία που τα αφορά στο μέλλον. Το καθε­στώς του βακου­φιού που ανήκει το Τζαμί Αγιά Σοφιά Κεμπίρ δια­τη­ρεί­ται και ισχύει ακόμη και σήμερα. Η ιδιο­κτη­σία της Αγίας Σοφίας, που ανήκει στο Ιδρυμα Φατίχ Σουλτάν Μεχμέτ, με σχετική απόφαση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, χρη­σι­μο­ποιεί­ται σύμφωνα με τον σκοπό για τον οποίο αφιε­ρώ­θηκε. Στην Ιδρυ­τική Πράξη, που απο­τε­λεί το κατα­στα­τικό του Ιδρύ­μα­τος Αγία Σοφία, το οποίο, όπως κάθε ίδρυμα, έχει το προ­νό­μιο ασυλίας, εγγυά­ται ότι η δομική ακε­ραιό­τητα του Τζαμιού της Αγίας Σοφίας δεν θα ζημιω­θεί τόσο υλικά όσο και πνευ­μα­τικά και ότι οι εικο­νο­γρα­φίες και πάσης φύσεως στοι­χεία τέχνης δεν θα μειω­θούν και θα προ­στα­τευ­θούν. Προ­στα­τεύ­ουμε αυτόν τον δια­κε­κρι­μένο ναό με μια σχο­λα­στι­κό­τητα και σεβασμό που σπάνια παρα­τη­ρεί­ται στην ανθρώ­πινη Ιστορία και δίνουμε τη δυνα­τό­τητα σε όλη την ανθρω­πό­τητα να επω­φε­λη­θεί υλικά και πνευ­μα­τικά από αυτό το υπέροχο μνημείο. Οι προ­σπά­θειες υλο­ποί­η­σης και συντή­ρη­σης των τελευ­ταίων 570 ετών είναι από­δειξη της σχο­λα­στι­κής προ­σέγ­γι­σης του κράτους μας στο θέμα σε κάθε περίοδο της Ιστο­ρίας. Τώρα, ξεκι­νή­σαμε τις μεγα­λύ­τε­ρες, μετά τις εργα­σίες συντή­ρη­σης που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν κατά την εποχή του Μιμάρ Σινάν, ολι­στι­κές εργα­σίες στο Τζαμί Αγιά Σοφιά Κεμπίρ. Το Τζαμί της Αγίας Σοφίας, ως σύμβολο ειρήνης και ανε­κτι­κό­τη­τας, θα συνε­χί­σει να είναι ανοιχτό σε επι­σκέ­πτες όλων των θρη­σκειών και των πεποι­θή­σεων.

Οσο για τη Θεο­λο­γική Σχολή της Χάλκης, όλα τα ιδιω­τικά ανώτατα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα στη χώρα μας κρα­τι­κο­ποι­ή­θη­καν το 1971 με απόφαση του Συνταγ­μα­τι­κού Δικα­στη­ρίου μας. Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο τη Θεο­λο­γική Σχολή, αλλά όλα τα ιδιω­τικά ανώτατα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα της χώρας μας. Δεδο­μέ­νου ότι δεν υπάρχει επίσημο ίδρυμα τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης στο οποίο μπορεί να μετα­φερ­θεί η Θεο­λο­γική Σχολή, δεν είχε νομική υπό­σταση και οι δρα­στη­ριό­τη­τές της έχουν στα­μα­τή­σει. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, σήμερα η επα­να­λει­τουρ­γία της Θεο­λο­γι­κής Σχολής της Χάλκης είναι δυνατή μόνο ως απο­τέ­λε­σμα συνο­λι­κών νομο­θε­τι­κών αλλαγών. Από την άλλη πλευρά, το Πατριαρ­χείο του Φενέρ, ​​δεν ήταν θετικό για την επα­νέ­ναρξη της εκπαί­δευ­σης της Σχολής υπό την αιγίδα ενός κρα­τι­κού πανε­πι­στη­μίου, υπα­γό­με­νου στη νομο­θε­σία του Συμ­βου­λίου Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης.

Αντι­τι­θέ­με­νοι στη γενο­κτο­νία στη Γάζα, υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε και τις θεμε­λιώ­δεις αξίες της δυτικής κοι­νω­νίας. Στη Γάζα παρα­βιά­ζο­νται τα θεμε­λιώδη δικαιώ­ματα των ανθρώ­πων όλων των ηλικιών.

– Οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές στο Αιγαίο είναι ένα αμφι­λε­γό­μενο ζήτημα εδώ και πολλά χρόνια. Μπορούν οι δύο χώρες να συνερ­γα­στούν άμεσα για την αντι­με­τώ­πιση και τον έλεγχο αυτού του προ­βλή­μα­τος; Μπορεί η Ε.Ε. να παίξει κάποιον ρόλο;

– Παρα­τη­ρούμε μια σημα­ντική αύξηση στις μετα­να­στευ­τι­κές κινή­σεις σε όλο τον κόσμο λόγω τόσο της πολι­τι­κής αστά­θειας όσο και λόγω δια­φο­ρε­τι­κών ανη­συ­χιών. Δυστυ­χώς, αυξά­νο­νται επίσης ραγδαία οι εγκλη­μα­τι­κές δομές που επω­φε­λού­νται από τις ανα­ζη­τή­σεις των ανθρώ­πων και κερ­δί­ζουν σοβαρά εισο­δή­ματα. Οπως λέγαμε πάντα, αυτή η κατά­σταση δεν είναι ένα ζήτημα που τα κράτη μπορούν να ξεπε­ρά­σουν μόνα τους. Εξάλλου, η παρά­τυπη μετα­νά­στευση είναι μια κοινή πρό­κληση και απαιτεί κοινές προ­σπά­θειες.

Οπως είναι φυσικό, ως χώρα, συνε­χί­ζουμε τις έντονες προ­σπά­θειές μας στον αγώνα μας ενάντια στην παρά­τυπη μετα­νά­στευση. Είναι σημα­ντικό η Ε.Ε. να στη­ρί­ζει τη χώρα μας σ’ αυτό το θέμα. Ως απο­τέ­λε­σμα, είναι απα­ραί­τητο να ληφθούν κοινά μέτρα τα οποία προ­βλέ­πουν ίσο κατα­με­ρι­σμό βαρών και ευθυνών για την πρόληψη της μετα­νά­στευ­σης στην πηγή της. Αυτό δεν πρέπει να το περιο­ρί­σουμε μόνο στη συνερ­γα­σία Τουρ­κίας – Ελλάδας ή σε μετα­να­στευ­τικά κινή­ματα στο Αιγαίο· είναι ένας αγώνας εξαι­ρε­τικά μεγάλης κλί­μα­κας που απαιτεί τη συμ­με­τοχή ολό­κλη­ρης της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας. Ημασταν πάντα ανοι­χτοί στην ειλι­κρινή συνερ­γα­σία σ’ αυτό το θέμα και συνε­χί­ζουμε να είμαστε. Επι­πλέον, το θέμα της μετα­νά­στευ­σης είναι ένα πρό­βλημα που δεν θα εκλεί­ψει από την παγκό­σμια ατζέντα ακόμη κι αν τελειώ­σουν οι πόλεμοι. Μία από τις αρνη­τι­κές συνέ­πειες της παγκό­σμιας κλι­μα­τι­κής αλλαγής είναι και η κλι­μα­τική μετα­νά­στευση και υπάρ­χουν προ­βλέ­ψεις ότι αυτή θα αυξηθεί στο μέλλον. Ως εκ τούτου, απέ­να­ντι σ’ αυτό το πρό­βλημα πρέπει να παρα­γά­γουμε μόνιμες λύσεις και λει­τουρ­γι­κούς μηχα­νι­σμούς. Πρέπει να συλ­λο­γι­στούμε αυτό το ζήτημα με μια ολι­στική προ­σέγ­γιση και να συζη­τή­σουμε φόρ­μου­λες που λύνουν προ­βλή­ματα.

– Εχετε επι­κρί­νει πολύ τη Δύση και το Ισραήλ σχετικά με το ζήτημα της Γάζας. Η Τουρκία είναι επίσης μέλος του ΝΑΤΟ και στρα­τη­γι­κός εταίρος πολλών δυτικών χωρών. Πολλοί άνθρω­ποι ρωτούν, «ανήκει η Τουρκία στη Δύση;». Πώς απα­ντάτε σ’ αυτή την ερώτηση;

– Η Τουρκία μπήκε στο ΝΑΤΟ μαζί με την Ελλάδα πριν από 71 χρόνια. Οπως γνω­ρί­ζετε, το κρι­τή­ριο για να είσαι Δυτικός ή Ευρω­παίος δεν είναι η ένταξη στην Ευρω­παϊκή Ενωση. Επι­πλέον, στο πλαίσιο των σχέσεων με την Ε.Ε., που χρο­νο­λο­γού­νται από το 1963, είμαστε μια χώρα που βρί­σκε­ται στην ίδια Τελω­νειακή Ενωση και έχει καθε­στώς υπο­ψη­φιό­τη­τας. Στην κατεύ­θυνση αυτή, η Τουρκία, με τη δημο­κρα­τική της δομή και τις αξίες που υπε­ρα­σπί­ζε­ται, έχει ένα εξαι­ρε­τικά ευρύ κοινό έδαφος με τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ. Είναι επίσης ιδρυ­τικό μέλος πολλών λεγό­με­νων δυτικών διεθνών οργα­νι­σμών και ιδιαί­τερα του ΟΗΕ και του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης. Ημασταν πάντα η φωνή της ευθυ­δι­κίας, της δικαιο­σύ­νης και της συνεί­δη­σης στις διε­θνείς σχέσεις. Σύμφωνα με αυτή την αντί­ληψη που πορευό­μα­στε στις διε­θνείς εξε­λί­ξεις, ο κύριος στόχος μας είναι να βρι­σκό­μα­στε στη σωστή πλευρά της Ιστο­ρίας. Η αντί­δραση της Τουρ­κίας στην αδικία και την απάν­θρωπη μετα­χεί­ριση που υφί­στα­ται ο παλαι­στι­νια­κός λαός, καθώς και το γεγονός ότι δεν απο­φεύ­γουμε να επι­κρί­νουμε το Ισραήλ για τις ενέρ­γειές του, που παρα­βιά­ζουν σαφώς το διεθνές δίκαιο, το διεθνές ανθρω­πι­στικό δίκαιο και το δίκαιο των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, απο­τε­λούν τη φυσική απαί­τηση αυτού του στόχου. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι πολλές δυτικές χώρες τηρούν όλο και περισ­σό­τερο παρό­μοιες θέσεις σήμερα, η εκπλή­ρωση μιας τέτοιας ηθικής υπο­χρέ­ω­σης από την πλευρά της Τουρ­κίας στο θέμα της Παλαι­στί­νης δεν μπορεί να θέτει προς αμφι­σβή­τηση το αν «ανήκει στη Δύση» ή όχι. Αντί να συζη­τάμε για τον προ­σα­να­το­λι­σμό και τη θέση της Τουρ­κίας, αυτό που πρέπει να εξε­τα­σθεί είναι το γεγονός ότι ορι­σμέ­νες δυτικές χώρες μπορεί μερικές φορές να αγνο­ή­σουν τις αξίες που υπε­ρα­σπί­ζο­νται σθεναρά. Η σιωπή για τη βαρ­βα­ρό­τητα στη Γάζα είναι το πιο ζωντανό παρά­δειγμα σε αυτό. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, αντι­τι­θέ­με­νοι στη γενο­κτο­νία στη Γάζα υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε και τις θεμε­λιώ­δεις αξίες της δυτικής κοι­νω­νίας. Στη Γάζα παρα­βιά­ζο­νται τα θεμε­λιώδη δικαιώ­ματα των ανθρώ­πων όλων των ηλικιών, ακόμη και των μωρών που είναι στην κούνια. Σιωπή απέ­να­ντι στην κατά­φωρη κατα­πά­τηση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, η συστη­μα­τική κατά­ληψη των εδαφών και των κατοι­κιών των ανθρώ­πων, η αδια­φο­ρία για τα δικαιώ­ματα ιδιο­κτη­σίας των ανθρώ­πων και αφαί­ρεση του δικαιώ­μα­τος των Παλαι­στι­νίων να καθο­ρί­σουν το μέλλον τους, όλα αυτά πού βρί­σκο­νται στις αξίες του δυτικού πολι­τι­σμού; Είναι συμ­βα­τοί με τις δυτικές αξίες οι βομ­βαρ­δι­σμοί σε νοσο­κο­μεία, τα χτυ­πή­ματα σε σχολεία, καταυ­λι­σμούς προ­σφύ­γων, αγορών και οι δολο­φο­νίες αμάχων; Το να λένε στους ανθρώ­πους στη Γάζα να «πάνε νότια» και να ρίχνουν βόμβες σε όσους κατευ­θύν­θη­καν προς τα εκεί, είναι μια στάση που υιο­θε­τεί η Δύση; Τώρα ρωτάω, η Τουρκία ή οι χώρες που με σκο­πι­μό­τητα σιωπούν για όλα αυτά ανήκουν στη Δύση;

Πηγή kathimerini.gr