Η ανορεξία «χτυπά» όλο και συχνότερα την πόρτα της ελληνικής κοινωνίας

Από νευ­ρο­γενή ανο­ρε­ξία κατέ­ληξε πρό­σφατα μια 17χρονη στην Λαμία. Γεγονός που ήρθε να μας υπεν­θυ­μί­σει ότι οι δια­τα­ρα­χές πρό­σλη­ψης τροφής είναι υπαρκτό πρό­βλημα. Αν και στην Ελλάδα δεν υπάρ­χουν επίσημα στα­τι­στικά στοι­χεία για την ανο­ρε­ξία και τη βου­λι­μία, ο διαρκώς αυξα­νό­με­νος αριθμός αιτη­μά­των που δέχεται η μονάδα Δια­τα­ρα­χών Πρό­σλη­ψης Τροφής της Α’ Ψυχια­τρι­κής Κλι­νι­κής της Ιατρι­κής Σχολής του ΕΚΠΑ στο «Αιγι­νή­τειο» Νοσο­κο­μείο, είναι ενδει­κτι­κός της κατά­στα­σης.

«Δυστυ­χώς, όπως και στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, έτσι και στην Ελλάδα, τα τελευ­ταία 20-30 χρόνια δεν έχουν γίνει επι­δη­μιο­λο­γι­κές μελέτες για τις δια­τα­ρα­χές πρό­σλη­ψης τροφής. Ωστόσο, κατα­λα­βαί­νουμε ότι το πρό­βλημα είναι εντο­νό­τερο από τα αιτή­ματα που δεχό­μα­στε σε δομές, όπως η μονάδα Δια­τα­ρα­χών Πρό­σλη­ψης Τροφής της Α’ Ψυχια­τρι­κής Κλι­νι­κής στο “Αιγι­νή­τειο”. Σκε­φτείτε από 150 αιτή­ματα, κάποτε, έχουμε φτάσει πλέον στα 300. Ενώ μόνο 50 άτομα ετησίως μπο­ρούμε να βάλουμε σε ψυχο­θε­ρα­πεία. Δυστυ­χώς, δε μπο­ρούμε να εξυ­πη­ρε­τή­σουμε τον κόσμο γιατί οι δημό­σιες δομές, όπως η δική μας, είναι υπο­στε­λε­χω­μέ­νες. Στη­ρί­ζο­νται καθαρά στο φιλό­τιμο των ειδικών που προ­σφέ­ρουν εθε­λο­ντική εργασία. Χρεια­ζό­μα­στε, όμως, μόνιμο προ­σω­πικό και η Πολι­τεία και το υπουρ­γείο Υγείας θα πρέπει να βρουν τρόπο επάν­δρω­σης των μονάδων, παίδων και ενη­λί­κων», τονίζει στο in.gr ο Φρα­γκί­σκος Γονι­δά­κης, επί­κου­ρος καθη­γη­τής Ψυχια­τρι­κής της Ιατρι­κής Σχολής του ΕΚΠΑ, μέλος του προ­σω­πι­κού της Μονάδας Δια­τα­ρα­χών Πρό­σλη­ψης Τροφής του «Αιγι­νή­τειου» και υπεύ­θυ­νος της ιστο­σε­λί­δας www.edtalk.gr.

Σύμφωνα με τον κ. Γονι­δάκη ενδει­κτικό της συχνό­τη­τας των δια­τα­ρα­χών πρό­σλη­ψης τροφής είναι και ο διαρκώς αυξα­νό­με­νες αριθμός των ιδιω­τι­κών και δημο­σίων δομών που λει­τουρ­γούν στην Ελλάδα για παιδιά και ενή­λι­κες.

Επίσης, η αύξηση της συχνό­τη­τας των επι­σκε­πτών στην ιστο­σε­λίδα είναι μια ακόμη από­δειξη ότι το πρό­βλημα αφορά και την Ελλάδα. «Από τη λει­τουρ­γία της ιστο­σε­λί­δας www.edtalk.gr του ΕΚΠΑ, παρα­τη­ρούμε ότι περισ­σό­τερα άτομα ζητούν βοήθεια για την υπερ­φα­γία και την παχυ­σαρ­κία. Για την ψυχο­γενή ανο­ρε­ξία, οι ασθε­νείς κυρίως μπαί­νουν στο site για να βρουν πλη­ρο­φο­ρίες και να κατε­βά­σουν το βιβλίο που υπάρχει ανηρ­τη­μένο και όχι για να δια­τυ­πώ­σουν κάποιο ερώτημα», μας εξηγεί.

Και προ­σθέ­τει ότι αυτό είναι ανα­με­νό­μενο αφού η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται μεταξύ των χωρών με τα υψη­λό­τερα ποσοστά παχυ­σαρ­κίας, παγκο­σμίως, ενώ οι θερα­πευ­τι­κές λύσεις, φάρμακα, δια­τρο­φι­κές παρεμ­βά­σεις και βαρια­τρι­κές χει­ρουρ­γι­κές τεχνι­κές δεν απο­δί­δουν τα ανα­με­νό­μενα απο­τε­λέ­σματα. «Αντι­θέ­τως, για την ανο­ρε­ξία υπάρ­χουν απο­τε­λε­σμα­τι­κές θερα­πείες, παρά την αντί­θετη άποψη που μπορεί να έχει το κοινό. Το 60-70% των ασθενών γίνο­νται καλά, αρκεί η παρέμ­βαση να είναι έγκαιρη και η θερα­πεία στο­χευ­μένη και διαρκής. Υπάρχει βέβαια και μια ομάδα ατόμων, που θα κατα­λή­ξουν στον θάνατο. Η θνη­σι­μό­τητα των ανο­ρε­κτι­κών μετά τη 10ετία νόσησης είναι περίπου 25%. Και φυσικά, αν δεχθούμε ότι η κατά­σταση ξεκινά περίπου στην εφηβεία, μετά τα 30 και τα 40 το σώμα έχει επι­βα­ρυν­θεί σημα­ντικά και η επι­βί­ωση καθί­στα­ται δύσκολη», λέει ο κ. Γονι­δά­κης.

Γι’ αυτό προ­τρέ­πει το οικο­γε­νειακό και φιλικό περι­βάλ­λον να είναι σε εγρή­γορση και να αναζητά βοήθεια αμέσως μόλις παρα­τη­ρή­σει αρνη­τική μετα­βολή στο βάρος του κορι­τσιού, καθώς οι δια­τα­ρα­χές πρό­σλη­ψης τροφής αφορούν με μεγα­λύ­τερη συχνό­τητα το γυναι­κείο φύλο. «Ένα στρε­σο­γόνο γεγονός είναι ικανό να πυρο­δο­τή­σει τη μείωση της πρό­σλη­ψης τροφής. Αν το αρχικό σωμα­τικό βάρος είναι φυσιο­λο­γικό το περι­βάλ­λον του ατόμου κινη­το­ποιεί­ται άμεσα από την απώλεια των κιλών και αναζητά άμεσα βοήθεια. Αν, όμως, πρό­κει­ται για ένα άτομο με περιττά κιλά που προ­σπα­θεί να αδυ­να­τί­σει και τελικά κατα­λή­γει στο άλλο άκρο, τότε τα πράγ­ματα γίνο­νται δυσκο­λό­τερα. Η οικο­γέ­νεια δεν κατα­λα­βαί­νει ότι πρό­κει­ται για προ­πο­μπό ανο­ρε­ξίας και αρχικά ενθαρ­ρύ­νει την προ­σπά­θεια αδυ­να­τί­σμα­τος. Και φυσικά θα πρέπει να τονί­σουμε ότι σπανίως ο ασθενής ζητά βοήθεια μόνος του. Στη Μονάδα έχουμε δει ανθρώ­πους που δεν είχαν επί­γνωση της κατά­στα­σής τους γι’ αυτό και ήρθαν πολύ αργά να ζητή­σουν βοήθεια και τελικά δεν ολο­κλή­ρω­σαν τη θερα­πεία με ότι αυτό συνε­πά­γε­ται για την πορεία της υγείας τους», επι­ση­μαί­νει ο επί­κου­ρος καθη­γη­τής Ψυχια­τρι­κής.

Και κατα­λή­γει λέγο­ντας ότι, πολλές φορές στη μη ανα­ζή­τηση λύσεων συντε­λούν και κοι­νω­νι­κοί λόγοι, όπως το στίγμα της νεαρής αδύ­να­της κοπέλας που σπεύ­δουν να την χαρα­κτη­ρί­σουν «ανο­ρε­κτική», χωρίς απα­ραι­τή­τως να πληροί τους κλι­νι­κούς όρους της διά­γνω­σης.

«Κι ενώ αυτό είναι ανα­με­νό­μενο, ανη­συ­χη­τική έκταση παίρνει παγκο­σμίως το φαι­νό­μενο των θια­σω­τών της ανο­ρε­ξίας, όπως η Eugenia Cooney, μια εμφανώς λιπο­βα­ρής νεαρή κοπέλα που μέσω από το κανάλι της στο Youtube υπερ­θε­μα­τί­ζει για το χαμηλό της σωμα­τικό βάρος. Αυτή η κοπέλα έχει πάνω από 1,5 εκα­τομ­μύ­ριο subscribers στο κανάλι της. Αντι­λαμ­βά­νε­στε τί σημαί­νει αυτό για τα νεαρά κορί­τσια, που έτσι κι αλλιώς πάντα έχουν δια­τα­ραγ­μένη εικόνα του σώματός τους, αν σκεφτεί κανείς ότι η ανο­ρε­ξία συνήθως εμφα­νί­ζε­ται σε κοπέλες 15-19 ετών, χωρίς βέβαια να απο­κλεί­ε­ται και η όψιμη εκδή­λωση, δηλαδή μετά τα 20-25. Προ­ά­γε­ται ως μόδα ένα ανθυ­γιεινό γυναι­κείο πρότυπο που δυστυ­χώς σε κάποιες περι­πτώ­σεις θα οδη­γή­σει και στην απώλεια ανθρώ­πι­νων ζωών», κατα­λή­γει ο Φρα­γκί­σκος Γονι­δά­κης.

Μαίρη Μπιμπή