Πυρκαγιές: Drones, Canadair και ελικόπτερα στη μάχη για το καλοκαίρι του 2026

Με περισσότερα από 100 drones στον αέρα, έως 85 εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης, σχεδόν 19.000 πυροσβέστες, νέες παραδόσεις εξοπλισμού μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» και αυξημένη χρηματοδότηση για τους δήμους, η Ελλάδα έχει εισέλθει στη φετινή αντιπυρική περίοδο επιχειρώντας να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών. Η φετινή χρονιά θεωρείται κρίσιμη, καθώς πολλές από τις προμήθειες και τις παρεμβάσεις που σχεδιάζονταν τα προηγούμενα χρόνια αρχίζουν πλέον να περνούν από το στάδιο των συμβάσεων στην πράξη.

Η φετινή αντιπυρική περίοδος αποκτά και ισχυρή ευρωπαϊκή διάσταση. Συνολικά 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα αναπτυχθούν προληπτικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στο πλαίσιο του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα του ευρωπαϊκού στόλου βρίσκονται σε ετοιμότητα για να συνδράμουν κράτη που θα βρεθούν αντιμέτωπα με μεγάλα πύρινα μέτωπα, ενώ η επιχειρησιακή εικόνα θα υποστηρίζεται από το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ, το σύστημα EFFIS και τις δορυφορικές υπηρεσίες Copernicus.

 Τα drones που «βλέπουν» τη φωτιά πριν εξαπλωθεί
Από φέτος το Πυροσβεστικό Σώμα και η Πολιτική Προστασία έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα από 100 drones, τα οποία έχουν αναπτυχθεί σε ολόκληρη τη χώρα για την επιτήρηση περιοχών υψηλού κινδύνου. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιχειρούν σε 24ωρη βάση, διαθέτουν θερμικές κάμερες και συστήματα παρακολούθησης και μπορούν να εντοπίζουν καπνό ή εστίες φωτιάς στα πρώτα κρίσιμα λεπτά.

Η χρήση τους θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς επιτρέπει την έγκαιρη κινητοποίηση των δυνάμεων πριν μια πυρκαγιά αποκτήσει μεγάλες διαστάσεις. Παράλληλα, ειδικές κινητές μονάδες drones έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.

 18.804 πυροσβέστες, 85 εναέρια μέσα και 21 ΕΜΟΔΕ
Η φετινή αντιπυρική περίοδος στηρίζεται παράλληλα σε ενισχυμένες επιχειρησιακές δυνάμεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Πολιτικής Προστασίας, το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος ανέρχεται το 2026 σε 18.804 πυροσβέστες, αριθμός αυξημένος σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Τα εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης, εθνικά και μισθωμένα, φτάνουν φέτος τα 80 έως 85, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα κάθε ημέρας, αποτελώντας το βασικό όπλο στην αντιμετώπιση μεγάλων δασικών πυρκαγιών.

Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί σε ολόκληρη την επικράτεια 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), με δυνατότητα ταχείας αερομεταφοράς ακόμη και στα πιο δυσπρόσιτα σημεία της χώρας. Οι συγκεκριμένες μονάδες δημιουργήθηκαν μετά τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών και έχουν ως αποστολή την άμεση προσβολή μιας φωτιάς στα πρώτα στάδια εξέλιξής της.

Σημαντική είναι και η συμβολή των εθελοντών. Στον επιχειρησιακό σχεδιασμό συμμετέχουν σήμερα 5.011 εθελοντές από 234 εθελοντικές οργανώσεις, ενώ περισσότεροι από 6.500 έχουν ολοκληρώσει πιστοποιημένη εκπαίδευση δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας.

Τα Canadair που σηκώνουν το βάρος της αντιπυρικής περιόδου
Κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα Canadair, τα αμφίβια πυροσβεστικά αεροσκάφη που αποτελούν εδώ και δεκαετίες τη ραχοκοκαλιά της εναέριας δασοπυρόσβεσης.

Η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους Canadair στην Ευρώπη, με περίπου 25 αεροσκάφη να επιχειρούν κάθε καλοκαίρι υπό την ευθύνη της Πολεμικής Αεροπορίας. Στον στόλο περιλαμβάνονται τα παλαιότερα CL-215, που εντάχθηκαν στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970 και του 1980, καθώς και τα νεότερα CL-415 που αποκτήθηκαν τη δεκαετία του 2000.

Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι μπορούν να ανεφοδιάζονται απευθείας από τη θάλασσα ή από λίμνες χωρίς να χρειάζεται να επιστρέψουν σε αεροδρόμιο. Μέσα σε περίπου δέκα έως δώδεκα δευτερόλεπτα γεμίζουν τις δεξαμενές τους και επιστρέφουν στο μέτωπο της πυρκαγιάς, μεταφέροντας έως και έξι τόνους νερού σε κάθε αποστολή.

Παράλληλα με την αναβάθμιση των υφιστάμενων αεροσκαφών, η Ελλάδα συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα προμήθειας των νέων Canadair CL-515. Στο πλαίσιο του σχεδιασμού προβλέπεται η απόκτηση επτά νέων αεροσκαφών τα επόμενα χρόνια, τα οποία θα ενισχύσουν σημαντικά τον στόλο αεροπυρόσβεσης της χώρας.

Η Ελλάδα δεν συμμετέχει μόνο ως αποδέκτης βοήθειας αλλά και ως πάροχος μέσων στον ευρωπαϊκό μηχανισμό. Για τη φετινή περίοδο έχει δηλώσει στον στόλο rescEU τέσσερα αμφίβια πυροσβεστικά αεροσκάφη, τα οποία μπορούν να διατεθούν για επιχειρήσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εφόσον απαιτηθεί. Συνολικά ο ευρωπαϊκός στόλος περιλαμβάνει αεροσκάφη και ελικόπτερα που προσφέρονται από κράτη-μέλη, δημιουργώντας ένα κοινό δίχτυ προστασίας απέναντι στις ολοένα συχνότερες δασικές πυρκαγιές.

Πρόληψη με περισσότερα χρήματα στους δήμους και το Antinero
Εξίσου σημαντικό βάρος δίνεται φέτος στην πρόληψη. Σύμφωνα με στοιχεία της Πολιτικής Προστασίας, κατανέμονται σε 332 δήμους της χώρας πόροι ύψους 47,5 εκατ. ευρώ αποκλειστικά για δράσεις πυροπροστασίας, ενώ επιπλέον 2,5 εκατ. ευρώ διατίθενται σε συνδέσμους δήμων. Η χρηματοδότηση είναι αυξημένη κατά 25% σε σχέση με πέρυσι.

Οι πόροι αυτοί αξιοποιούνται για καθαρισμούς βλάστησης, συντήρηση δασικών δρόμων, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και άλλες παρεμβάσεις πρόληψης πριν από την κορύφωση της αντιπυρικής περιόδου.

Παράλληλα, συνεχίζεται η υλοποίηση του προγράμματος Antinero, το οποίο ξεκίνησε το 2022 και εξελίχθηκε σε ένα από τα βασικά εργαλεία δασικών καθαρισμών και προληπτικών παρεμβάσεων. Τα προγράμματα Antinero I, II, III, IV και Antinero Plus βρίσκονται σε εξέλιξη με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026.

Οι πρώτες παραδόσεις του ΑΙΓΙΣ και οι νέες προμήθειες
Πίσω από τη φετινή προετοιμασία βρίσκεται το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει νέες προμήθειες εναέριων μέσων, ελικοπτέρων, drones, πυροσβεστικών οχημάτων και ειδικού εξοπλισμού.

Μεταξύ των σημαντικότερων έργων ξεχωρίζει η προμήθεια οκτώ νέων πυροσβεστικών ελικοπτέρων, τα οποία αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες αεροπυρόσβεσης τα επόμενα χρόνια.

Τελευταία εξέλιξη αποτελεί την προηγούμενη εβδομάδα η παράδοση στο Πυροσβεστικό Σώμα δέκα νέων τρακτόρων με επικαθήμενα ημιρυμουλκούμενα χαμηλής φόρτωσης. Τα συγκεκριμένα μέσα χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά βαρέων πυροσβεστικών οχημάτων, ερπυστριοφόρων μηχανημάτων και ειδικού εξοπλισμού σε περιοχές όπου απαιτείται ταχεία ανάπτυξη δυνάμεων κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης καταστροφής.

Συνολικά, ο στόλος οχημάτων του Πυροσβεστικού Σώματος ανέρχεται σήμερα σε 3.911 οχήματα, εκ των οποίων 1.993 είναι υδροφόρα, 1.687 βοηθητικά και 228 ειδικού σκοπού.

Στο μικροσκόπιο αρχαιολογικοί χώροι και δίκτυα ηλεκτρισμού
Το φετινό σχέδιο περιλαμβάνει και μια σειρά συνεργασιών με άλλους φορείς για τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών.

Σε εφαρμογή βρίσκεται το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του υπουργείου Πολιτισμού με στόχο την ενίσχυση της πυροπροστασίας αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. Στο πλαίσιο της συνεργασίας έχουν ήδη πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε περισσότερους από 60 αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, ενώ έχουν δοθεί κατευθυντήριες οδηγίες για πρόσθετα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα πυροπροστασίας. Παράλληλα, έχουν οργανωθεί ασκήσεις ετοιμότητας, έχει εκπονηθεί πρότυπο σχέδιο απομάκρυνσης επισκεπτών και εργαζομένων σε περίπτωση πυρκαγιάς και έχει εκπαιδευτεί προσωπικό του υπουργείου Πολιτισμού στην Πυροσβεστική Ακαδημία.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη μνημόνιο συνεργασίας με τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΑΔΜΗΕ για τον καθαρισμό βλάστησης και τη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών κατά μήκος των γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Πηγή: insider.gr