ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ο Δ. Γάκης επανέφερε στη Βουλή το θέμα της απόδοσης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας στο Δωδεκανησιακό Λαό

news room 7 λεπτά ανάγνωση
Δ. ΓΑΚΗΣ

Η ομιλία του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου Δημήτρη Γάκη στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής για την παρα­χώ­ρηση της «Ροδια­κής Έπαυλης» στο Δήμο Ρόδου, Τρίτη 06.06.17.

***

«ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΚΗΣ: Η κυβερ­νη­τική πρω­το­βου­λία και η νομο­θε­τική ολο­κλή­ρωσή της μέσα από τη σημε­ρινή δια­δι­κα­σία, που απο­δί­δει τη Ροδιακή Έπαυλη στο Δήμο Ρόδου, που προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 25 του σχεδίου νόμου και που βρίσκει την απόλυτη αποδοχή όλων των πλευρών του Ελλη­νι­κού Κοι­νο­βου­λίου, είναι ένα αίτημα δεκα­ε­τιών, που, δυστυ­χώς, μέχρι τώρα, παρέ­μενε χωρίς απο­δέ­κτη. Θα έλεγα ότι απο­τε­λεί μία, επι­τέ­λους, δικαί­ωση για το Δωδε­κα­νη­σιακό λαό και ταυ­τό­χρονα, κάπως καθυ­στε­ρη­μένα, μια εκπλή­ρωση υπο­χρέ­ω­σης της Πολι­τείας απέ­να­ντι στα Δωδε­κά­νησα. Κι αυτό, γιατί πίσω από αυτό που απο­κα­λούμε σήμερα δημόσια ακίνητη περιου­σία στη Δωδε­κά­νησο κρύ­βε­ται μια ιστο­ρική αλήθεια, που δεν έχει ανα­δει­χθεί, όσο θα έπρεπε του­λά­χι­στον… Είναι μια ιστο­ρική αλήθεια που, σε κάθε περί­πτωση, τεκ­μη­ριώ­νει ότι η δημόσια ακίνητη περιου­σία στη Δωδε­κά­νησο έχει ένα ιδιόρ­ρυθμο καθε­στώς σε σχέση με την υπό­λοιπη δημόσια ακίνητη περιου­σία στην υπό­λοιπη χώρα, ένα καθε­στώς ειδικού, εθνικού, θα έλεγα, βάρους, που δεν θα πρέπει να ξεφεύ­γει ποτέ από την προσοχή της Πολι­τείας. Ως ανά­δειξη, λοιπόν, του καθε­στώ­τος αυτού και ως χρέος τιμής σε όλες τις γενεές των Δωδε­κα­νη­σίων που κρά­τη­σαν την ελλη­νι­κό­τητα των νησιών, όχι μόνο στα χρόνια της οθω­μα­νι­κής σκλα­βιάς, αλλά και από το 1912, που ξεκί­νησε η ιταλική σκλαβιά, μέχρι την Ενσω­μά­τωση, αισθά­νο­μαι την υπο­χρέ­ωση να κατα­θέσω, έστω συνο­πτικά, γεγο­νότα και στοι­χεία που είναι κατα­χω­ρη­μένα και τεκ­μη­ριω­μένα και βρί­σκο­νται: Στα αρχεία του Ελλη­νι­κού Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, από εγκύ­κλιους του και ανα­φο­ρές του Ελλη­νι­κού Προ­ξε­νείου της Ρόδου στα επίσημα πρα­κτικά της Συν­θή­κης Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947, σε έγγραφα των ίδιων των εκπρο­σώ­πων του τότε φασι­στι­κού κράτους της Ιταλίας, σε ιστο­ρικά βιβλία, συγ­γράμ­ματα και επι­στη­μο­νι­κές ειση­γή­σεις και μελέτες.

Για τα μικρά νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, δηλαδή τα πλην της Ρόδου και Κω, τα απο­κα­λού­μενα στην οθω­μα­νική περίοδο «μη δορυά­λωτα», δηλαδή αυτά που υπο­τά­χθη­καν στους Οθω­μα­νούς χωρίς πολε­μι­κές συγκρού­σεις, ύστερα από τις πολυαί­μα­κτες κατα­κτή­σεις της Ρόδου και της Κω, η Δικαιο­σύνη της χώρας μας επέλυσε σε αυτά τα νησιά το θέμα. Με πάγια, πλέον, νομο­λο­γία του Αρείου Πάγου έχει αμε­τά­κλητα ανα­γνω­ρι­στεί, όπως, βεβαία, προη­γου­μέ­νως το ίδιο έγινε και με τις Κυκλά­δες, ότι στα μικρό­τερα αυτά νησιά δεν υπάρχει δημόσια περιου­σία ως συνέ­χεια των Ιταλών και αυτών ως συνέ­χεια των Οθω­μα­νών. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με την πολι­τική της Πύλης, η οθω­μα­νική αυτο­κρα­το­ρία στα μικρά αυτά νησιά, ως μη δορυά­λωτα, άφησε προ­νό­μια, περιο­ρί­στηκε στη βαριά φορο­λο­γία και ουδέ­ποτε απέ­κτησε δημόσια γη. Το καθε­στώς, όμως, αυτό δεν ήταν το ίδιο για τα δύο μεγάλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, τη Ρόδο και την Κω, αλλά και για περιο­χές της Λέρου, όπως είναι το Λακκί και ο Ξηρό­κα­μπος. Στα νησιά αυτά, συγκε­ντρώ­νε­ται η ακίνητη περιου­σία του Δημο­σίου στα Δωδε­κά­νησα, δηλαδή, αυτή που κατά διαδοχή πήρε η Ελλάδα από την Ιταλία με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947. Η περιου­σία αυτή δεν είναι άλλη από αυτή που είναι κατο­χυ­ρω­μένη στα κτη­μα­το­λό­για που ίδρυσαν οι Ιταλοί το 1929 στα τρία αυτά νησιά, υπέρ της λεγό­με­νης «ιτα­λι­κής κτήσης του Αιγαίου», όπως απο­κα­λού­νταν τα Δωδε­κά­νησα από τους Ιταλούς κατα­κτη­τές. Η ακίνητη αυτή περιου­σία είναι τόσο μεγάλη που σε εύρος αντι­στοι­χεί, όσον αφορά μόνο τη Ρόδο, στα 2/3 της σημε­ρι­νής ακί­νη­της περιου­σίας του δημο­σίου σε όλη τη χώρα.

Πώς, όμως, και με ποιους τρόπους δημιουρ­γή­θηκε αυτή η γιγά­ντια δημόσια περιου­σία; Κατ’ αρχήν, στη Ρόδο και στην Κω οι Ιταλοί βρήκαν ήδη αρκετές δημό­σιες γαίες από τους Οθω­μα­νούς. Οι Ιταλοί όμως κατα­κτη­τές, δεν αρκέ­στη­καν μόνο σε αυτήν την περιου­σία, αφού εκφρα­σμένη βούλησή τους – όπως ομο­λο­γεί­ται και από την ίδια την ειση­γη­τική έκθεση ίδρυσης των κτη­μα­το­λο­γίων των τριών νησιών του 1929 – ήταν να αυξή­σουν την ακίνητη περιου­σία του φασι­στι­κού κράτους και αυτό έγινε μεθο­δικά και συστη­μα­τικά. Στην αρχή του 1924 με ένα δασικό νόμο, το ιταλικό διά­ταγμα 19/1924, ονό­μα­ζαν εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νες και ανα­δα­σω­μέ­νες ολό­κλη­ρες γεωρ­γι­κές εκτά­σεις για να τις υφαρ­πά­ξουν από το ελλη­νικό στοι­χείο που τις καλ­λιερ­γούσε. Στη συνέ­χεια, με ψευ­δε­πί­γρα­φες διοι­κη­τι­κές δια­δι­κα­σίες απαλ­λο­τριώ­σεων έγιναν και άλλες υφαρ­πα­γές χωρίς ουσια­στι­κές απο­ζη­μιώ­σεις στο πλαίσιο από τη μία πλευρά της μεγα­λε­πή­βο­λης και αποι­κιο­κρα­τι­κής πολι­τι­κής των μεγάλων τεχνι­κών έργων και των εντυ­πω­σια­κών κτηρίων και από την άλλη, της ίδρυσης ιτα­λι­κών γεωρ­γι­κών οικι­σμών με Ιταλούς εποί­κους αλλά και τερά­στιων στρα­τιω­τι­κών έργων και υπο­δο­μών, με πιο τρα­ντα­χτό παρά­δειγμα τη μεγάλη βάση που ίδρυσαν στη Λέρο προ­κει­μέ­νου να ελέγ­χουν όλη την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Αυτά τα γεγο­νότα, λοιπόν, είναι κατα­γε­γραμ­μένα στα αρχεία του Ελλη­νι­κού Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών. Και οι επα­νει­λημ­μέ­νες ανα­φο­ρές του Ελλη­νι­κού προ­ξε­νείου της Ρόδου επί Ιτα­λο­κρα­τίας ήταν το απο­φα­σι­στικό στοι­χείο στη βάση του οποίου οι Ιταλοί δεν μπό­ρε­σαν να στοι­χειο­θε­τή­σουν – και έτσι απορ­ρί­φθηκε από τις διε­θνείς δυνά­μεις – το αίτημά τους να τους κατα­βλη­θούν απο­ζη­μιώ­σεις για την περιου­σία που άφησαν στα Δωδε­κά­νησα στο διάδοχο Ελλη­νικό Κράτος, σύμφωνα με τα πρα­κτικά των εργα­σιών και τους όρους της Συν­θή­κης των Παρι­σίων στις 10/02/1947 (δωδέ­κατο παράρ­τημα, νομο­θε­τικό διά­ταγμα 423/1947). Και μπορεί βέβαια με το άρθρο 8 του ν.510/1947 να δια­τη­ρή­θη­καν τα κτη­μα­το­λό­για των Ιταλών στα τρία αυτά νησιά, αλλά η Ελλη­νική Πολι­τεία από την αρχή ανα­γνώ­ρισε ότι αυτή η περιου­σία με τον έωλο τρόπο που δημιουρ­γή­θηκε και στη συνέ­χεια βρέθηκε στα χέρια της, έπρεπε να τύχει ειδικού θεσμι­κού καθε­στώ­τος, τέτοιου δηλαδή που στοι­χειω­δώς να αντι­στοι­χεί με τις αρχές ενός κράτους δικαίου που σέβεται την ιστορία του. Έτσι επί δεκα­ε­τίες η περιου­σία είχε μια απόλυτα δια­κριτή θεσμική οντό­τητα και λει­τουρ­γία σε σχέση με την υπό­λοιπη ακίνητη περιου­σία του δημο­σίου στη χώρα μας.

Στα πρώτα χρόνια της απε­λευ­θέ­ρω­σης των Δωδε­κα­νή­σων, τη διοί­κηση της δια­χεί­ρι­σης είχε ο γενικός διοι­κη­τής Δωδε­κα­νή­σου με το νομο­θε­τικό διά­ταγμα 218/1947 και το βασι­λικό διά­ταγμα 9/15-5-1947. Το 1952, όμως, με το νόμο 2100 ιδρύ­θηκε ένας αυτο­τε­λής οργα­νι­σμός, ο Οργα­νι­σμός Ακί­νη­της Περιου­σίας του Δημο­σίου στη Δωδε­κά­νησο με έδρα τη Ρόδο, με συμ­βού­λιο από εκπρο­σώ­πους τοπικών αρχών και φορέων και με κατα­στα­τικό σκοπό όλοι οι πόροι να δια­τί­θε­νται απο­κλει­στικά σε κοι­νω­νικά προ­γράμ­ματα και έργα της Δωδε­κα­νή­σου. Από το 1955 μάλιστα, παράλ­ληλα με τον ανωτέρω οργα­νι­σμό, εξουσία διοί­κη­σης είχε και ο Νομάρ­χης Δωδε­κα­νή­σου καθώς του ανα­τέ­θη­καν για τα δημόσια κτήματα οι ίδιες αρμο­διό­τη­τες που είχε ο Γενικός Διευ­θυ­ντής Δωδε­κα­νή­σου, άρθρο 27 του ν. 3200/1955. Η χούντα, όμως, το 1973 κατήρ­γησε τον Οργα­νι­σμό Ακί­νη­της Περιου­σίας του Δημο­σίου στη Δωδε­κά­νησο με το νομο­θε­τικό διά­ταγμα 195/1973 και χωρίς οποια­δή­ποτε άλλη πρό­βλεψη συνέ­νωσε τη δημόσια ακίνητη περιου­σία στα Δωδε­κά­νησα με όλη την περιου­σία της υπό­λοι­πης χώρας υπό την κεντρική διοί­κηση του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών. Ωστόσο, με την Μετα­πο­λί­τευση του 1975 η κυβέρ­νηση Καρα­μανλή με τον ίδιο νόμο που ίδρυσε την κτη­μα­τική εται­ρεία του Δημο­σίου, με τον ν.973/1979, δια­τή­ρησε μεν τον συγκε­ντρω­τικό τρόπο διοί­κη­σης της δημό­σιας περιου­σίας στα Δωδε­κά­νησα, έκανε όμως και μία εν μέρει ουσια­στική απο­κα­τά­σταση. Από τη μία δηλαδή, δεν επα­νά­φερε τη διοί­κηση σε τοπική αρχή ή φορέα. Από την άλλη, του­λά­χι­στον προ­έ­βλεψε ότι το 75% των πόρων από τα έσοδα της περιου­σίας αυτής θα δια­τί­θε­νται απο­κλει­στικά στα Δωδε­κά­νησα μέσω της Νομαρ­χίας Δωδε­κα­νή­σου. Δυστυ­χώς, όμως, και πάλι αυτό καταρ­γή­θηκε με τους πρώτους μνη­μο­νια­κούς νόμους και έτσι πλέον το 75% των πόρων από τα έσοδα δεν δια­τί­θε­νται πια στα Δωδε­κά­νησα με το άρθρο 23 του ν.3965/2011. Έτσι, η Ρόδος, η Κως και η Λέρος, για άλλη μια φορά έχασαν την περιου­σία και τα οφέλη της. Ύστερα απ’ όλα αυτά, νομίζω ότι όχι μόνο νομικά και ιστο­ρικά, αλλά ίσως και το κυριό­τερο, ως ηθικό χρέος τιμής στης γενεές των Δωδε­κα­νή­σιων ανα­δει­κνύ­ε­ται ότι η Ελλη­νική Πολι­τεία οφείλει έστω αργά να απο­δε­χθεί ότι η διοί­κηση και η δια­χεί­ριση της ακί­νη­της δημό­σιας περιου­σίας στα τρία αυτά νησιά της Δωδε­κα­νή­σου πρέπει να είναι απο­λύ­τως δια­κριτή και πάντοτε προς όφελος των Δωδε­κα­νή­σιων. Γι’ αυτό η απόδοση της Ροδια­κής Έπαυλης στο Δήμο Ρόδου, που επί δεκα­ε­τίες είχε εγκα­τα­στή­σει εκεί κοι­νω­νι­κές και πολι­τι­στι­κές δομές, κρύβει έναν βαθύ συμ­βο­λι­σμό και απο­τε­λεί μία υπό­σχεση τιμής και μια διεκ­δί­κηση μέλ­λο­ντος. Είναι χρέος της πολι­τείας η διοί­κηση και η δια­χεί­ριση της περιου­σίας των νησιών μας να επα­νέλ­θει σε τοπικό φορέα, σύμφωνα με τις συνταγ­μα­τι­κές αρχές όχι μόνο της νησιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και της απο­κε­ντρω­μέ­νης δομής τους κράτους».

Μετά την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας στη Βουλή ο Δημή­τρης Γάκης δήλωσε: «Με την υπερ­ψή­φιση σήμερα του νομο­σχε­δίου, γίνεται το πρώτο, αλλά καθο­ρι­στικό βήμα για την απόδοση του συνόλου της ακί­νη­της περιου­σίας του δημο­σίου στη Δωδε­κά­νησο στην τοπική αυτο­διοί­κηση, προς όφελος της τοπικής κοι­νω­νίας. Η προ­σπά­θεια συνε­χί­ζε­ται και για τα υπό­λοιπα δημόσια ακίνητα στη Ρόδο, στη Λέρο, στην Κω. Θα ήθελα με την ευκαι­ρία αυτή, να ευχα­ρι­στήσω θερμά το Ροδίτη δικη­γόρο Θεόδωρο Παπα­γε­ωρ­γίου για τη συμβολή και την πολύ­τιμη βοήθεια του στην ιστο­ρική και νομική τεκ­μη­ρί­ωση για τη δημόσια ακίνητη περιου­σία στη Δωδε­κά­νησο».

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.