Ο Δ. Γάκης επανέφερε στη Βουλή το θέμα της απόδοσης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας στο Δωδεκανησιακό Λαό

Η ομι­λία του βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου Δη­μή­τρη Γάκη στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής για την πα­ρα­χώ­ρη­ση της «Ρο­δια­κής Έπαυ­λης» στο Δήμο Ρόδου, Τρίτη 06.06.17.

***

«ΔΗ­ΜΗ­ΤΡΙΟΣ ΓΑΚΗΣ: Η κυ­βερ­νη­τι­κή πρω­το­βου­λία και η νο­μο­θε­τι­κή ολο­κλή­ρω­σή της μέσα από τη ση­με­ρι­νή δια­δι­κα­σία, που απο­δί­δει τη Ρο­δια­κή Έπαυ­λη στο Δήμο Ρόδου, που προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 25 του σχε­δί­ου νόμου και που βρί­σκει την από­λυ­τη απο­δο­χή όλων των πλευ­ρών του Ελ­λη­νι­κού Κοι­νο­βου­λί­ου, είναι ένα αί­τη­μα δε­κα­ε­τιών, που, δυ­στυ­χώς, μέχρι τώρα, πα­ρέ­με­νε χωρίς απο­δέ­κτη. Θα έλεγα ότι απο­τε­λεί μία, επι­τέ­λους, δι­καί­ω­ση για το Δω­δε­κα­νη­σια­κό λαό και ταυ­τό­χρο­να, κάπως κα­θυ­στε­ρη­μέ­να, μια εκ­πλή­ρω­ση υπο­χρέ­ω­σης της Πο­λι­τεί­ας απέ­να­ντι στα Δω­δε­κά­νη­σα. Κι αυτό, γιατί πίσω από αυτό που απο­κα­λού­με σή­με­ρα δη­μό­σια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στη Δω­δε­κά­νη­σο κρύ­βε­ται μια ιστο­ρι­κή αλή­θεια, που δεν έχει ανα­δει­χθεί, όσο θα έπρε­πε του­λά­χι­στον… Είναι μια ιστο­ρι­κή αλή­θεια που, σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, τεκ­μη­ριώ­νει ότι η δη­μό­σια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στη Δω­δε­κά­νη­σο έχει ένα ιδιόρ­ρυθ­μο κα­θε­στώς σε σχέση με την υπό­λοι­πη δη­μό­σια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στην υπό­λοι­πη χώρα, ένα κα­θε­στώς ει­δι­κού, εθνι­κού, θα έλεγα, βά­ρους, που δεν θα πρέ­πει να ξε­φεύ­γει ποτέ από την προ­σο­χή της Πο­λι­τεί­ας. Ως ανά­δει­ξη, λοι­πόν, του κα­θε­στώ­τος αυτού και ως χρέος τιμής σε όλες τις γε­νε­ές των Δω­δε­κα­νη­σί­ων που κρά­τη­σαν την ελ­λη­νι­κό­τη­τα των νη­σιών, όχι μόνο στα χρό­νια της οθω­μα­νι­κής σκλα­βιάς, αλλά και από το 1912, που ξε­κί­νη­σε η ιτα­λι­κή σκλα­βιά, μέχρι την Εν­σω­μά­τω­ση, αι­σθά­νο­μαι την υπο­χρέ­ω­ση να κα­τα­θέ­σω, έστω συ­νο­πτι­κά, γε­γο­νό­τα και στοι­χεία που είναι κα­τα­χω­ρη­μέ­να και τεκ­μη­ριω­μέ­να και βρί­σκο­νται: Στα αρ­χεία του Ελ­λη­νι­κού Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών, από εγκύ­κλιους του και ανα­φο­ρές του Ελ­λη­νι­κού Προ­ξε­νεί­ου της Ρόδου στα επί­ση­μα πρα­κτι­κά της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων του 1947, σε έγ­γρα­φα των ίδιων των εκ­προ­σώ­πων του τότε φα­σι­στι­κού κρά­τους της Ιτα­λί­ας, σε ιστο­ρι­κά βι­βλία, συγ­γράμ­μα­τα και επι­στη­μο­νι­κές ει­ση­γή­σεις και με­λέ­τες.

Για τα μικρά νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, δη­λα­δή τα πλην της Ρόδου και Κω, τα απο­κα­λού­με­να στην οθω­μα­νι­κή πε­ρί­ο­δο «μη δο­ρυά­λω­τα», δη­λα­δή αυτά που υπο­τά­χθη­καν στους Οθω­μα­νούς χωρίς πο­λε­μι­κές συ­γκρού­σεις, ύστε­ρα από τις πο­λυαί­μα­κτες κα­τα­κτή­σεις της Ρόδου και της Κω, η Δι­καιο­σύ­νη της χώρας μας επέ­λυ­σε σε αυτά τα νησιά το θέμα. Με πάγια, πλέον, νο­μο­λο­γία του Αρεί­ου Πάγου έχει αμε­τά­κλη­τα ανα­γνω­ρι­στεί, όπως, βε­βαία, προη­γου­μέ­νως το ίδιο έγινε και με τις Κυ­κλά­δες, ότι στα μι­κρό­τε­ρα αυτά νησιά δεν υπάρ­χει δη­μό­σια πε­ριου­σία ως συ­νέ­χεια των Ιτα­λών και αυτών ως συ­νέ­χεια των Οθω­μα­νών. Κι αυτό γιατί, σύμ­φω­να με την πο­λι­τι­κή της Πύλης, η οθω­μα­νι­κή αυ­το­κρα­το­ρία στα μικρά αυτά νησιά, ως μη δο­ρυά­λω­τα, άφησε προ­νό­μια, πε­ριο­ρί­στη­κε στη βαριά φο­ρο­λο­γία και ου­δέ­πο­τε απέ­κτη­σε δη­μό­σια γη. Το κα­θε­στώς, όμως, αυτό δεν ήταν το ίδιο για τα δύο με­γά­λα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, τη Ρόδο και την Κω, αλλά και για πε­ριο­χές της Λέρου, όπως είναι το Λακκί και ο Ξη­ρό­κα­μπος. Στα νησιά αυτά, συ­γκε­ντρώ­νε­ται η ακί­νη­τη πε­ριου­σία του Δη­μο­σί­ου στα Δω­δε­κά­νη­σα, δη­λα­δή, αυτή που κατά δια­δο­χή πήρε η Ελ­λά­δα από την Ιτα­λία με τη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων του 1947. Η πε­ριου­σία αυτή δεν είναι άλλη από αυτή που είναι κα­το­χυ­ρω­μέ­νη στα κτη­μα­το­λό­για που ίδρυ­σαν οι Ιτα­λοί το 1929 στα τρία αυτά νησιά, υπέρ της λε­γό­με­νης «ιτα­λι­κής κτή­σης του Αι­γαί­ου», όπως απο­κα­λού­νταν τα Δω­δε­κά­νη­σα από τους Ιτα­λούς κα­τα­κτη­τές. Η ακί­νη­τη αυτή πε­ριου­σία είναι τόσο με­γά­λη που σε εύρος αντι­στοι­χεί, όσον αφορά μόνο τη Ρόδο, στα 2/3 της ση­με­ρι­νής ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας του δη­μο­σί­ου σε όλη τη χώρα.

Πώς, όμως, και με ποιους τρό­πους δη­μιουρ­γή­θη­κε αυτή η γι­γά­ντια δη­μό­σια πε­ριου­σία; Κατ’ αρχήν, στη Ρόδο και στην Κω οι Ιτα­λοί βρή­καν ήδη αρ­κε­τές δη­μό­σιες γαίες από τους Οθω­μα­νούς. Οι Ιτα­λοί όμως κα­τα­κτη­τές, δεν αρ­κέ­στη­καν μόνο σε αυτήν την πε­ριου­σία, αφού εκ­φρα­σμέ­νη βού­λη­σή τους – όπως ομο­λο­γεί­ται και από την ίδια την ει­ση­γη­τι­κή έκ­θε­ση ίδρυ­σης των κτη­μα­το­λο­γί­ων των τριών νη­σιών του 1929 – ήταν να αυ­ξή­σουν την ακί­νη­τη πε­ριου­σία του φα­σι­στι­κού κρά­τους και αυτό έγινε με­θο­δι­κά και συ­στη­μα­τι­κά. Στην αρχή του 1924 με ένα δα­σι­κό νόμο, το ιτα­λι­κό διά­ταγ­μα 19/1924, ονό­μα­ζαν εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νες και ανα­δα­σω­μέ­νες ολό­κλη­ρες γε­ωρ­γι­κές εκτά­σεις για να τις υφαρ­πά­ξουν από το ελ­λη­νι­κό στοι­χείο που τις καλ­λιερ­γού­σε. Στη συ­νέ­χεια, με ψευ­δε­πί­γρα­φες διοι­κη­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες απαλ­λο­τριώ­σε­ων έγι­ναν και άλλες υφαρ­πα­γές χωρίς ου­σια­στι­κές απο­ζη­μιώ­σεις στο πλαί­σιο από τη μία πλευ­ρά της με­γα­λε­πή­βο­λης και αποι­κιο­κρα­τι­κής πο­λι­τι­κής των με­γά­λων τε­χνι­κών έργων και των εντυ­πω­σια­κών κτη­ρί­ων και από την άλλη, της ίδρυ­σης ιτα­λι­κών γε­ωρ­γι­κών οι­κι­σμών με Ιτα­λούς εποί­κους αλλά και τε­ρά­στιων στρα­τιω­τι­κών έργων και υπο­δο­μών, με πιο τρα­ντα­χτό πα­ρά­δειγ­μα τη με­γά­λη βάση που ίδρυ­σαν στη Λέρο προ­κει­μέ­νου να ελέγ­χουν όλη την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Αυτά τα γε­γο­νό­τα, λοι­πόν, είναι κα­τα­γε­γραμ­μέ­να στα αρ­χεία του Ελ­λη­νι­κού Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών. Και οι επα­νει­λημ­μέ­νες ανα­φο­ρές του Ελ­λη­νι­κού προ­ξε­νεί­ου της Ρόδου επί Ιτα­λο­κρα­τί­ας ήταν το απο­φα­σι­στι­κό στοι­χείο στη βάση του οποί­ου οι Ιτα­λοί δεν μπό­ρε­σαν να στοι­χειο­θε­τή­σουν – και έτσι απορ­ρί­φθη­κε από τις διε­θνείς δυ­νά­μεις – το αί­τη­μά τους να τους κα­τα­βλη­θούν απο­ζη­μιώ­σεις για την πε­ριου­σία που άφη­σαν στα Δω­δε­κά­νη­σα στο διά­δο­χο Ελ­λη­νι­κό Κρά­τος, σύμ­φω­να με τα πρα­κτι­κά των ερ­γα­σιών και τους όρους της Συν­θή­κης των Πα­ρι­σί­ων στις 10/02/1947 (δω­δέ­κα­το πα­ράρ­τη­μα, νο­μο­θε­τι­κό διά­ταγ­μα 423/1947). Και μπο­ρεί βέ­βαια με το άρθρο 8 του ν.510/1947 να δια­τη­ρή­θη­καν τα κτη­μα­το­λό­για των Ιτα­λών στα τρία αυτά νησιά, αλλά η Ελ­λη­νι­κή Πο­λι­τεία από την αρχή ανα­γνώ­ρι­σε ότι αυτή η πε­ριου­σία με τον έωλο τρόπο που δη­μιουρ­γή­θη­κε και στη συ­νέ­χεια βρέ­θη­κε στα χέρια της, έπρε­πε να τύχει ει­δι­κού θε­σμι­κού κα­θε­στώ­τος, τέ­τοιου δη­λα­δή που στοι­χειω­δώς να αντι­στοι­χεί με τις αρχές ενός κρά­τους δι­καί­ου που σέ­βε­ται την ιστο­ρία του. Έτσι επί δε­κα­ε­τί­ες η πε­ριου­σία είχε μια από­λυ­τα δια­κρι­τή θε­σμι­κή οντό­τη­τα και λει­τουρ­γία σε σχέση με την υπό­λοι­πη ακί­νη­τη πε­ριου­σία του δη­μο­σί­ου στη χώρα μας.

Στα πρώτα χρό­νια της απε­λευ­θέ­ρω­σης των Δω­δε­κα­νή­σων, τη διοί­κη­ση της δια­χεί­ρι­σης είχε ο γε­νι­κός διοι­κη­τής Δω­δε­κα­νή­σου με το νο­μο­θε­τι­κό διά­ταγ­μα 218/1947 και το βα­σι­λι­κό διά­ταγ­μα 9/15-5-1947. Το 1952, όμως, με το νόμο 2100 ιδρύ­θη­κε ένας αυ­το­τε­λής ορ­γα­νι­σμός, ο Ορ­γα­νι­σμός Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας του Δη­μο­σί­ου στη Δω­δε­κά­νη­σο με έδρα τη Ρόδο, με συμ­βού­λιο από εκ­προ­σώ­πους το­πι­κών αρχών και φο­ρέ­ων και με κα­τα­στα­τι­κό σκοπό όλοι οι πόροι να δια­τί­θε­νται απο­κλει­στι­κά σε κοι­νω­νι­κά προ­γράμ­μα­τα και έργα της Δω­δε­κα­νή­σου. Από το 1955 μά­λι­στα, πα­ράλ­λη­λα με τον ανω­τέ­ρω ορ­γα­νι­σμό, εξου­σία διοί­κη­σης είχε και ο Νο­μάρ­χης Δω­δε­κα­νή­σου καθώς του ανα­τέ­θη­καν για τα δη­μό­σια κτή­μα­τα οι ίδιες αρ­μο­διό­τη­τες που είχε ο Γε­νι­κός Διευ­θυ­ντής Δω­δε­κα­νή­σου, άρθρο 27 του ν. 3200/1955. Η χού­ντα, όμως, το 1973 κα­τήρ­γη­σε τον Ορ­γα­νι­σμό Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας του Δη­μο­σί­ου στη Δω­δε­κά­νη­σο με το νο­μο­θε­τι­κό διά­ταγ­μα 195/1973 και χωρίς οποια­δή­πο­τε άλλη πρό­βλε­ψη συ­νέ­νω­σε τη δη­μό­σια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στα Δω­δε­κά­νη­σα με όλη την πε­ριου­σία της υπό­λοι­πης χώρας υπό την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση του Υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών. Ωστό­σο, με την Με­τα­πο­λί­τευ­ση του 1975 η κυ­βέρ­νη­ση Κα­ρα­μαν­λή με τον ίδιο νόμο που ίδρυ­σε την κτη­μα­τι­κή εται­ρεία του Δη­μο­σί­ου, με τον ν.973/1979, δια­τή­ρη­σε μεν τον συ­γκε­ντρω­τι­κό τρόπο διοί­κη­σης της δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας στα Δω­δε­κά­νη­σα, έκανε όμως και μία εν μέρει ου­σια­στι­κή απο­κα­τά­στα­ση. Από τη μία δη­λα­δή, δεν επα­νά­φε­ρε τη διοί­κη­ση σε το­πι­κή αρχή ή φορέα. Από την άλλη, του­λά­χι­στον προ­έ­βλε­ψε ότι το 75% των πόρων από τα έσοδα της πε­ριου­σί­ας αυτής θα δια­τί­θε­νται απο­κλει­στι­κά στα Δω­δε­κά­νη­σα μέσω της Νο­μαρ­χί­ας Δω­δε­κα­νή­σου. Δυ­στυ­χώς, όμως, και πάλι αυτό κα­ταρ­γή­θη­κε με τους πρώ­τους μνη­μο­νια­κούς νό­μους και έτσι πλέον το 75% των πόρων από τα έσοδα δεν δια­τί­θε­νται πια στα Δω­δε­κά­νη­σα με το άρθρο 23 του ν.3965/2011. Έτσι, η Ρόδος, η Κως και η Λέρος, για άλλη μια φορά έχα­σαν την πε­ριου­σία και τα οφέλη της. Ύστε­ρα απ’ όλα αυτά, νο­μί­ζω ότι όχι μόνο νο­μι­κά και ιστο­ρι­κά, αλλά ίσως και το κυ­ριό­τε­ρο, ως ηθικό χρέος τιμής στης γε­νε­ές των Δω­δε­κα­νή­σιων ανα­δει­κνύ­ε­ται ότι η Ελ­λη­νι­κή Πο­λι­τεία οφεί­λει έστω αργά να απο­δε­χθεί ότι η διοί­κη­ση και η δια­χεί­ρι­ση της ακί­νη­της δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας στα τρία αυτά νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου πρέ­πει να είναι απο­λύ­τως δια­κρι­τή και πά­ντο­τε προς όφε­λος των Δω­δε­κα­νή­σιων. Γι’ αυτό η από­δο­ση της Ρο­δια­κής Έπαυ­λης στο Δήμο Ρόδου, που επί δε­κα­ε­τί­ες είχε εγκα­τα­στή­σει εκεί κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­στι­κές δομές, κρύ­βει έναν βαθύ συμ­βο­λι­σμό και απο­τε­λεί μία υπό­σχε­ση τιμής και μια διεκ­δί­κη­ση μέλ­λο­ντος. Είναι χρέος της πο­λι­τεί­ας η διοί­κη­ση και η δια­χεί­ρι­ση της πε­ριου­σί­ας των νη­σιών μας να επα­νέλ­θει σε το­πι­κό φορέα, σύμ­φω­να με τις συ­νταγ­μα­τι­κές αρχές όχι μόνο της νη­σιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και της απο­κε­ντρω­μέ­νης δομής τους κρά­τους».

Μετά την ολο­κλή­ρω­ση της δια­δι­κα­σί­ας στη Βουλή ο Δη­μή­τρης Γάκης δή­λω­σε: «Με την υπερ­ψή­φι­ση σή­με­ρα του νο­μο­σχε­δί­ου, γί­νε­ται το πρώτο, αλλά κα­θο­ρι­στι­κό βήμα για την από­δο­ση του συ­νό­λου της ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας του δη­μο­σί­ου στη Δω­δε­κά­νη­σο στην το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση, προς όφε­λος της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας. Η προ­σπά­θεια συ­νε­χί­ζε­ται και για τα υπό­λοι­πα δη­μό­σια ακί­νη­τα στη Ρόδο, στη Λέρο, στην Κω. Θα ήθελα με την ευ­και­ρία αυτή, να ευ­χα­ρι­στή­σω θερμά το Ρο­δί­τη δι­κη­γό­ρο Θε­ό­δω­ρο Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου για τη συμ­βο­λή και την πο­λύ­τι­μη βο­ή­θεια του στην ιστο­ρι­κή και νο­μι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση για τη δη­μό­σια ακί­νη­τη πε­ριου­σία στη Δω­δε­κά­νη­σο».