«Λαός και Κολωνάκι»: Πόσα ξοδεύουν για φαγητό, κινητά, φάρμακα πλούσιοι-φτωχοί;

Έτσι ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας απειλεί το 18,1% του πλη­θυ­σμού, αν και το ποσοστό είναι οριακά μειω­μένο σε σχέση με το 18,2% το 2016. Ωστόσο αύξηση 1% σημεί­ωσε πέρυσι σε σχέση με το 2016 η συνο­λική μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών (αγορές), ενώ αυξή­θηκε και η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών για αγορές κατά 1,6%. Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών για αγορές ανήλθε στα 1.414,09 ευρώ, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 1,6% (22,06 ευρώ). Η μέση συνο­λική δαπάνη για κάθε άτομο ανήλθε στα 547,51 ευρώ, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 1,6% (8,57 ευρώ). Σε πραγ­μα­τι­κούς όρους, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών αυξή­θηκε σε ποσοστό 0,7% ή 9,74 ευρώ, λόγω της επί­δρα­σης του πλη­θω­ρι­σμού το 2017 (0,7%).

Έντονη Ανι­σό­τητα

Το μερίδιο της μέσης ισο­δύ­να­μης δαπάνης (αγορές) του πλου­σιό­τε­ρου 20% του πλη­θυ­σμού είναι 5,3 φορές μεγα­λύ­τερο από το μερίδιο της μέσης ισο­δύ­να­μης δαπάνης του φτω­χό­τε­ρου 20% του πλη­θυ­σμού (5,5 για το 2016). Ο δείκτης μειώ­νε­ται στο 4,2, όπως και το 2016, όταν συμπε­ρι­λη­φθούν στην κατα­να­λω­τική δαπάνη και οι τεκ­μαρ­τές δαπάνες (τελική κατα­να­λω­τική δαπάνη). Το μερίδιο της μέσης ισο­δύ­να­μης δαπάνης για είδη δια­τρο­φής των νοι­κο­κυ­ριών του φτω­χό­τε­ρου 20% του πλη­θυ­σμού ανέρ­χε­ται στο 31,6% των δαπανών των νοι­κο­κυ­ριών, ενώ το αντί­στοιχο μερίδιο του πλου­σιό­τε­ρου 20% του πλη­θυ­σμού ανέρ­χε­ται στο 14%.

Οι «άδηλοι πόροι»

O κίν­δυ­νος φτώ­χειας απειλεί το 18,1% του πλη­θυ­σμού της χώρας, όταν στον υπο­λο­γι­σμό του δείκτη λαμ­βά­νε­ται υπόψη μόνον η ισο­δύ­ναμη δαπάνη με τρόπο κτήσεως την αγορά (18,2% το 2016), ενώ ο δείκτης μειώ­νε­ται στο 12,2% του πλη­θυ­σμού (11,3% το 2016) όταν λαμ­βά­νο­νται υπόψη όλες οι κατα­να­λω­τι­κές δαπάνες, ανε­ξάρ­τητα από τον τρόπο κτήσης (τεκ­μαρτό ενοίκιο από ιδιο­κα­τοί­κηση, ιδιο­πα­ρα­γό­μενα αγαθά, αγαθά και υπη­ρε­σίες παρε­χό­με­νες δωρεάν από τον εργο­δότη, άλλα νοι­κο­κυ­ριά, μη κερ­δο­σκο­πι­κούς οργα­νι­σμούς, κράτος κ.λπ.).

Η μέση μηνιαία ισο­δύ­ναμη δαπάνη των φτωχών νοι­κο­κυ­ριών εκτι­μά­ται στο 33% των δαπα­νώ­ντων μη φτωχών νοι­κο­κυ­ριών. Τα φτωχά νοι­κο­κυ­ριά δαπα­νούν το 31,4% του μέσου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού τους σε είδη δια­τρο­φής ενώ τα μη φτωχά το 19,7%. Λόγω της σύν­θε­σης των φτωχών νοι­κο­κυ­ριών (ηλι­κιω­μέ­νοι, ανα­σφά­λι­στοι, κ.λπ.), η δαπάνη τους για την υγεία ανέρ­χε­ται στο 8,5% του μέσου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού τους, ενώ η αντί­στοιχη δαπάνη των μη φτωχών ανέρ­χε­ται στο 7,5%.

Πού ξοδεύ­ουμε;

Μεταξύ του 2016 και του 2017 το κατα­να­λω­τικό πρότυπο δεν παρου­σί­ασε σημα­ντι­κές μετα­βο­λές, παρα­τή­ρηση που ισχύει τόσο για τις τρέ­χου­σες όσο και για τις στα­θε­ρές τιμές. Ειδι­κό­τερα, η ποσο­στιαία κατα­νομή των 12 κατη­γο­ριών έχει ως εξής: είδη δια­τρο­φής 20,4%, στέγαση 14,1%, μετα­φο­ρές 12,9%, ξενο­δο­χεία, καφε­νεία και εστια­τό­ρια 10,5%, διάφορα αγαθά και υπη­ρε­σίες 8,8%, υγεία 7,3%, είδη ένδυσης και υπό­δη­σης 5,8%, διαρκή αγαθά 4,4%, αναψυχή και πολι­τι­σμός 4,7%, επι­κοι­νω­νίες 4,2%, οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά και καπνός 3,8% και εκπαί­δευση 3,2%.

Σε σχέση με την προη­γού­μενη έρευνα (2016), η μεγα­λύ­τερη μετα­βολή δαπανών των νοι­κο­κυ­ριών (αύξηση 7,4%) παρα­τη­ρεί­ται για εστια­τό­ρια, καφε­νεία και ξενο­δο­χεία, ενώ ακο­λου­θούν οι δαπάνες για στέγαση (αύξηση 3,2%) και για αναψυχή και πολι­τι­σμό (αύξηση 2,8%).

Εννέα από τις δώδεκα κατη­γο­ρίες δαπανών παρου­σιά­ζουν αύξηση, με τη μικρό­τερη (0,4%) στα είδη δια­τρο­φής. Οι κατη­γο­ρίες στις οποίες παρα­τη­ρεί­ται μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης είναι τα διάφορα αγαθά και υπη­ρε­σίες (1,4%), τα οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά και ο καπνός (0,5%) και η υγεία (0,3%).

Μεγα­λύ­τερη αύξηση στη μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών (τρέ­χου­σες τιμές) στις υπο­κα­τη­γο­ρίες δαπανών, κατα­γρά­φε­ται στον τηλε­φω­νικό εξο­πλι­σμό (47,1 %) και στις οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες (συν­δρο­μές σε πιστω­τι­κές κάρτες, αμοιβές λογι­στών κ.λπ.) κατά 26,5%, ενώ μεγα­λύ­τερη μείωση κατα­γρά­φε­ται στην κοι­νω­νική προ­στα­σία (17,9%).

Όσον αφορά στις δαπάνες στα είδη δια­τρο­φής, παρα­τη­ρεί­ται μείωση της μηνιαίας δαπάνης (τρέ­χου­σες τιμές), για έλαια και λίπη (3,2%), γαλα­κτο­κο­μικά προ­ϊ­ό­ντα και αυγά (2,8%) και μεταλ­λικά νερά, ανα­ψυ­κτικά, χυμοί φρούτων και λαχα­νι­κών (0,4%), ενώ παρα­τη­ρεί­ται αύξηση της μηνιαίας δαπάνης για καφέ, τσάι και κακάο (6.3%), λαχα­νικά (2,6%), φρούτα (2,4%), ψάρια (2%), ζάχαρη, μαρ­με­λά­δες, μέλι κλπ. (1,3%), λοιπά αγαθά είδη δια­τρο­φής (1%), αλεύρι, ψωμί και δημη­τριακά (0,9%), και κρέας (0,6%).

Τα πρότυπα

Τα κατα­να­λω­τικά πρότυπα δια­φέ­ρουν ανάλογα με τον τύπο των νοι­κο­κυ­ριών, ωστόσο η μεγα­λύ­τερη δαπάνη που κατα­γρά­φε­ται σε όλους τους τύπους νοι­κο­κυ­ριών αφορά σε είδη δια­τρο­φής. Ειδι­κό­τερα:

Νοι­κο­κυ­ριά με ένα άτομο μόνο ηλικίας 65 ετών και άνω, έχουν λιγό­τε­ρες δαπάνες κατά 45,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών της χώρας. Νοι­κο­κυ­ριά που απο­τε­λού­νται από ένα ζευγάρι με δυο παιδιά έως και 16 ετών έχουν περισ­σό­τε­ρες δαπάνες κατά 145,7% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών. Νοι­κο­κυ­ριά με υπεύ­θυνο οικο­νο­μικά μη ενεργό ή άνεργο δαπα­νούν, κατά μέσο όρο, το 76,4 % της μέσης μηνιαίας δαπάνης, ενώ αυτά με υπεύ­θυνο αυτο­α­πα­σχο­λού­μενο με μισθω­τούς το 213,5% αυτής. Μείωση κατά 0,2% σε σύγκριση με το 2016, κατα­γρά­φε­ται στις δαπάνες νοι­κο­κυ­ριών με υπεύ­θυνο μισθωτό, ενώ αύξηση κατα­γρά­φε­ται με υπεύ­θυνο αυτο­α­πα­σχο­λού­μενο χωρίς μισθω­τούς κατά 4,2%, με υπεύ­θυνο αυτο­α­πα­σχο­λού­μενο με μισθω­τούς κατά 1,7% και με υπεύ­θυνο οικο­νο­μικά μη ενεργό ή άνεργο κατά 0,6%.

Τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε αγρο­τι­κές περιο­χές δαπα­νούν κατά μέσο όρο 1.165,81 ευρώ μηνιαίως ενώ αυτά που δια­μέ­νουν σε αστικές περιο­χές 1.477,79 ευρώ. Επο­μέ­νως, τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε αγρο­τι­κές περιο­χές δαπα­νούν, κατά μέσο όρο, 21,1% λιγό­τερο από τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε αστικές περιο­χές. Νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν στο Νότιο Αιγαίο δαπα­νούν, κατά μέσο όρο, το 119 % της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών της χώρας, ενώ αυτά που δια­μέ­νουν στη Στερεά Ελλάδα το 63,3% αυτής.

Συν­θή­κες δια­βί­ω­σης

Από τα στοι­χεία της έρευνας, προ­κύ­πτει ότι τα νοι­κο­κυ­ριά δια­θέ­τουν:

*Τηλε­ό­ραση έγχρωμη (100%)

*Κινητό τηλέ­φωνο (90,9%)

*Σταθερό τηλέ­φωνο (85%)

*Επι­βα­τηγό αυτο­κί­νητο ΙΧ, του­λά­χι­στον ένα (66%)

*Προ­σω­πικό ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή (68,1%)

*Πλυ­ντή­ριο πιάτων (36,7%)

*Κατα­ψύ­κτη (30,6%)

*Δεύτερη κατοι­κία (15,8%) και

*Κλειστό χώρο στάθ­μευ­σης (12,9%), ενώ χρη­σι­μο­ποιούν την κεντρική θέρ­μανση ως κύρια πηγή θέρ­μαν­σης σε ποσοστό 41,3%.

πηγή reporter.gr

Γιώργος Αλε­ξά­κης