Στα αζήτητα 7+1 κρατικές επενδύσεις του πακέτου Γιούνκερ-Μεταξύ αυτών και μονάδες αφαλάτωσης στα νησιά

Του Δημήτρη Δελε­βέ­γκου

Μια από τις ειδή­σεις που πέρασαν “στα ψιλά” το καλο­καίρι αφορά την απόρ­ριψη από την Ειδική Υπη­ρε­σία του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης του αιτή­μα­τος για χρη­μα­το­δό­τηση, μέσω ΕΣΠΑ, των μελετών ωρί­μαν­σης ενός ιδιαί­τερα σημα­ντι­κού έργου υπο­δο­μής: της επέ­κτα­σης του προ­α­στια­κού σιδη­ρο­δρό­μου από τον κόμβο Κορω­πίου μέχρι τον τερ­μα­τικό σταθμό του λιμα­νιού του Λαυρίου.

Το έργο αυτό είναι ένα από τα περισ­σό­τερα από 25 που έχουν αναρ­τή­σει, από την άνοιξη του 2016,  υπουρ­γεία και φορείς της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης στην επεν­δυ­τική δια­δι­κτυακή πλατ­φόρμα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και προ­ω­θού­νται ως συμπρά­ξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.

Το portal, δηλαδή, που δημιούρ­γησε η Κομι­σιόν στο πλαίσιο του επεν­δυ­τι­κού σχεδίου Γιούν­κερ με στόχο την κινη­το­ποί­ηση πόρων ύψους 35 δισ. ευρώ και 315 δισ. ευρώ στη χώρα μας και σε όλη την Ευρω­παϊκή Ένωση, αντί­στοιχα. Το σκε­πτικό της Κομι­σιόν ήταν ότι μέσω του portal θα εξα­σφα­λι­στεί η βέλ­τι­στη προ­σέλ­κυση ιδιωτών επεν­δυ­τών, που θα κάλυ­πταν έστω τμήμα του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των προ­τει­νό­με­νων από κάθε χώρα έργων. Ποιες είναι, λοιπόν, οι επι­δό­σεις της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης ως προς την προ­σέλ­κυση χρη­μα­το­δο­τών για έργα που προωθεί στην παγκό­σμια αγορά μέσω της συγκε­κρι­μέ­νης πλατ­φόρ­μας;

Μέχρι σήμερα μέσω του σχεδίου Γιούν­κερ έχει αντλη­θεί χρη­μα­το­δό­τηση μόλις 1,2 δισ. ευρώ, που αφορά μόνον ιδιω­τικά επεν­δυ­τικά σχέδια. Σε αντί­θεση, δηλαδή, με άλλες χώρες του εξω­τε­ρι­κού, όπως φανε­ρώ­νει η έρευνα του “Κ”, η πρόοδος της ελλη­νι­κής Πολι­τείας ως προς την εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δό­τη­σης για μεγάλα έργα υπο­δο­μής, των οποίων η εκκί­νηση θα έπρεπε να απο­τε­λεί πρώτη προ­τε­ραιό­τητα, είναι ανύ­παρ­κτη. Και όχι μόνο αυτό, καθώς, όπως απο­δει­κνύει η περί­πτωση της επέ­κτα­σης του προ­α­στια­κού προς το Λαύριο, το ελλη­νικό Δημόσιο αδυ­να­τεί να “ωρι­μά­σει” τα έργα, καθώς δεν είναι σε θέση να εξα­σφα­λί­σει κοι­νο­τική χρη­μα­το­δό­τηση ούτε για τις μελέτες.

Το “Κεφά­λαιο” παρου­σιά­ζει τις πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κές περι­πτώ­σεις αυτών των έργων:

Ανα­κα­τα­σκευή κρα­τι­κών κτιρίων – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 3 δισ. ευρώ

Ένα από τα πιο μεγα­λε­πή­βολα έργα που προωθεί η κυβέρ­νηση έχει συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 3 δισ. ευρώ και αφορά την ανα­βάθ­μιση των κρα­τι­κών κτιρίων με στόχο τη βελ­τί­ωση της στα­τι­κής επάρ­κειάς τους και τον εκσυ­χρο­νι­σμό των ηλε­κτρο­μη­χα­νο­λο­γι­κών εγκα­τα­στά­σεών τους. Με το συγκε­κρι­μένο ΣΔΙΤ επι­διώ­κε­ται η βελ­τί­ωση του μικρο­κλί­μα­τος των κτιρίων, όπως και η ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας των κτι­ρια­κών υπο­δο­μών υγείας. Η απο­πε­ρά­τωσή του υπο­λο­γί­ζε­ται σε περίπου 60 μήνες, ενώ ο Νοέμ­βριος του 2018 έχει οριστεί ως ο χρόνος έναρξης υλο­ποί­η­σης του έργου. Το έργο αναρ­τή­θηκε στην πλατ­φόρμα του σχεδίου Γιούν­κερ τον Ιούλιο του 2016, τα στοι­χεία του ανα­νε­ώ­θη­καν έναν χρόνο, με το –καθ’ ύλην αρμόδιο– υπουρ­γείο Υπο­δο­μών να προ­σβλέ­πει στην προ­σέλ­κυση επεν­δυ­τών.

Δίκτυα πρό­σβα­σης επό­με­νης γενιάς  – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 1,5 δισ. ευρώ

Ο… Σεπτέμ­βριος του 2016 έχει τεθεί ως ημε­ρο­μη­νία έναρξης του έργου για την ανά­πτυξη, σε όλη τη χώρα, υπο­δο­μών οπτικών ινών μέχρι την καμπίνα (ΚΑΦΑΟ), με φορέα υλο­ποί­η­σης το Δημόσιο. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του έργου επι­με­ρί­ζε­ται σε 800 εκατ. ευρώ για εργα­σίες εκσκα­φών, 400 εκατ. ευρώ για εργα­σίες εξά­πλω­σης του δικτύου και 300 εκατ. ευρώ για εξο­πλι­σμό, ενώ ο συμ­βα­τι­κός χρόνος απο­πε­ρά­τω­σης υπο­λο­γί­ζε­ται σε δύο χρόνια. Το συγκε­κρι­μένο έργο είναι σημα­ντικό για την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και του ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου, ενώ το όφελος για την ψηφιακή οικο­νο­μία τοπο­θε­τεί­ται σε 250 εκατ. ευρώ. Σημειώ­νε­ται ότι σήμερα η Ελλάδα βρί­σκε­ται στους ουρα­γούς της Ε.Ε. με βάση την ταχύ­τητα των ευρυ­ζω­νι­κών συν­δέ­σεων.

Έξυπνα δημόσια κτίρια – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 1,2 δισ. ευρώ

Ο σχε­δια­σμός, η ανά­πτυξη και η λει­τουρ­γία του Δια­δι­κτύου των πραγ­μά­των (Internet of things) στα δημόσια κτίρια με στόχο τον έλεγχο, μεταξύ άλλων, της ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σής τους είναι έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1,2 δισ. ευρώ, για το οποίο το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών είχε ορίσει ως ημε­ρο­μη­νία έναρξης τον Μάρτιο του 2017. Το εν λόγω ΣΔΙΤ προ­βλέ­πει την τοπο­θέ­τηση έξυπνων αισθη­τή­ρων, την ανά­πτυξη “υπο­λο­γι­στι­κού σύν­νε­φου” και την ανά­πτυξη των κατάλ­λη­λων εφαρ­μο­γών. Για την υλο­ποί­ηση του ΣΔΙΤ έχουν προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί: 100 εκατ. ευρώ για την ανά­πτυξη συστή­μα­τος γεω­γρα­φι­κών πλη­ρο­φο­ριών (GIS), 100 εκατ. ευρώ για την προ­σφορά και εγκα­τά­σταση αισθη­τή­ρων στα κτίρια, 500 εκατ. ευρώ για την ανά­πτυξη “έξυπνων” κτι­ρια­κών υπο­δο­μών και 500 εκατ. ευρώ για την πιλο­τική εφαρ­μογή του έργου (λήψη πιστο­ποι­ή­σεων κ.λπ.).

Οι επε­κτά­σεις του μετρό – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 2,9 δισ.

Μέσω της δια­δι­κτυα­κής πλατ­φόρ­μας επι­διώ­κε­ται η εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δό­τη­σης για την επέ­κταση του δικτύου μετρό Αθηνών. Πρό­κει­ται για τη νέα γραμμή 4 από το Άλσος Βεΐκου μέχρι το Γουδή (14 σταθμοί), το οποίο έχει δημο­πρα­τη­θεί αλλά ακόμη δεν έχει προσ­διο­ρι­στεί το χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικό μείγμα, με το εκτι­μώ­μενο κόστος να τοπο­θε­τεί­ται σε 1,5 δισ. ευρώ. Για το έργο, το οποίο βρί­σκε­ται στη διεθνή αγορά, έχει προσ­διο­ρι­στεί ως ημε­ρο­μη­νία έναρξης ο… περα­σμέ­νος Ιούνιος.

Και εάν για έργα “ώριμα”, όπως το παρα­πάνω, δεν έχει κατα­στεί δυνατό να εξα­σφα­λι­στεί ούτε σεντ, οι πιθα­νό­τη­τες προ­σέλ­κυ­σης επεν­δυ­τών για τις επε­κτά­σεις του μετρό που παρου­σιά­ζουν μικρό βαθμό ωρι­μό­τη­τας είναι απει­ρο­ε­λά­χι­στες. Ο λόγος για τα νέα τμήματα της γραμμής 4 Ευαγ­γε­λι­σμός – Παγκράτι – Ηλιού­πολη και Άλσος Βεΐκου – Περισ­σός, των οποίων το συνο­λικό κόστος τοπο­θε­τεί­ται σε 590 εκατ. ευρώ.

Όπως βέβαια, και για τα νέα σχε­δια­ζό­μενα τμήματα τής υπό κατα­σκευή βασικής γραμμής του μετρό Θεσ­σα­λο­νί­κης, από τη Μίκρα έως το αερο­δρό­μιο (400 εκατ.), από τον Νέο Σιδη­ρο­δρο­μικό Σταθμό μέχρι το Κορ­δε­λιό (440 εκατ.) και από την Πλατεία Δημο­κρα­τίας έως την Ευκαρ­πία (500 εκατ.).

Ο κεντρι­κός σταθμός ΚΤΕΛ στον Ελαιώνα – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός 300 εκατ. ευρώ

Ευσεβή πόθο απο­τε­λεί και το έργο της κατα­σκευής του κεντρι­κού σταθμού υπε­ρα­στι­κών λεω­φο­ρείων στον Ελαιώνα, το οποίο το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών έχει… παρ­κά­ρει από τον Μάιο του 2016 στην πλατ­φόρμα Γιούν­κερ, με στόχο την προ­σέλ­κυση επεν­δυ­τών. Εκτιμά το κόστος του έργου σε 300 εκατ. ευρώ, ενώ, σύμφωνα πάντα με τις προ­δια­γρα­φές του project, θα ξεκι­νή­σει να υλο­ποιεί­ται τον… τρέ­χο­ντα μήνα. Να σημειω­θεί ότι το προ­ω­θού­μενο ΣΔΙΤ επι­διώ­κε­ται να καλύψει τον σχε­δια­σμό, την κατα­σκευή, τη χρη­μα­το­δό­τηση, τη λει­τουρ­γία, τη συντή­ρηση και την εκμε­τάλ­λευση του κεντρι­κού σταθμού σε έκταση 66,4 στρεμ­μά­των στον Ελαιώνα. Μάλιστα, η μακέτα περι­λαμ­βά­νει εμπο­ρικά κατα­στή­ματα, χώρους εστί­α­σης, χώρους πολι­τι­σμού αλλά και μικρή ξενο­δο­χειακή μονάδα…

Τα… ευφυή συστή­ματα μετα­φο­ρών – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 42 εκατ. ευρώ

Ούτε για το έργο της υλο­ποί­η­σης ευφυών συστη­μά­των μετα­φο­ρών, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 42 εκατ. ευρώ, κατά­φερε το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών, μέσω της δια­δι­κτυα­κής πλατ­φόρ­μας, να αντλή­σει χρη­μα­το­δό­τηση. Το έργο αναρ­τή­θηκε τον Μάιο του 2016 και θα ξεκι­νούσε να κατα­σκευά­ζε­ται τον Οκτώ­βριο της ίδιας χρονιάς, με στόχο τη δημιουρ­γία ενός κεντρι­κού συστή­μα­τος ελέγχου και δια­χεί­ρι­σης των οχη­μά­των και των μετα­φο­ρι­κών υπο­δο­μών της χώρας. Εάν είχε πράγ­ματι ξεκι­νή­σει να υλο­ποιεί­ται το φθι­νό­πωρο του 2016, τον Οκτώ­βριο του 2018 θα ολο­κλη­ρω­νό­ταν…

Οι μονάδες αφα­λά­τω­σης – Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 125 εκατ.

Από τον περα­σμένο Μάρτιο θα έπρεπε, σύμφωνα με τις προ­δια­γρα­φές που περι­λαμ­βά­νο­νται στην πλατ­φόρμα Γιούν­κερ, να έχουν ξεκι­νή­σει να κατα­σκευά­ζο­νται τα εργο­στά­σια αφα­λά­τω­σης σε 11 νησιά του Νότιου και Βόρειου Αιγαίου και του Ιονίου Πελά­γους, αλλά και σε παρά­κτια περιοχή της ηπει­ρω­τι­κής χώρας. Μαζί με αυτά θα έπρεπε να είχε ξεκι­νή­σει η απο­κα­τά­σταση των ζημιών στο υφι­στά­μενο σύστημα υδρο­δό­τη­σης και η κατα­σκευή μονάδων βιο­λο­γι­κού καθα­ρι­σμού σε 22 νησιά. Περιττό να ανα­φερ­θεί ότι πρό­κει­ται για ακόμα ένα έργο-μακέτα, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ύψους 125 εκατ. ευρώ και προ­βλε­πό­μενο χρονικό διά­στημα ολο­κλή­ρω­σης τα τέσσερα έτη.

Η επέ­κταση του ΟΛΘ –  Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός: 190,9 εκατ. ευρώ

Για τον Σεπτέμ­βριο είχε οριστεί η έναρξη των εργα­σιών επέ­κτα­σης της απο­βά­θρας 6 του λιμα­νιού Θεσ­σα­λο­νί­κης, με στόχο αυτό να απο­κτή­σει βαθύ­τε­ρες θέσεις ελλι­με­νι­σμού, ώστε να εξυ­πη­ρε­τεί ετησίως 1,36 εκατ. περισ­σό­τερα εμπο­ρευ­μα­το­κι­βώ­τια. Το ήμισυ της χρη­μα­το­δό­τη­σης προ­βλέ­πε­ται να καλυ­φθεί από τον ΟΛΘ και το υπό­λοιπο από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων και χρη­μα­το­πι­στω­τικά ιδρύ­ματα.

*Ανα­δη­μο­σί­ευση από την εφη­με­ρίδα “Κεφά­λαιο”