K. Φίλης: «Στο επόμενο χρονικό διάστημα θα δούμε κινήσεις ακόμη πιο εκκωφαντικής αμφισβήτησης της Τουρκίας προς την Ελλάδα»

Κύριε Φίλη, να ξε­κι­νή­σου­με από τις εξε­λί­ξεις στην γεί­το­να χώρα την Τουρ­κία, κυ­ρί­ως μετά και την διε­ξα­γω­γή των εκλο­γών όπου ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν έχασε τον Δήμο Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Κοι­τάξ­τε, η κα­τά­στα­ση στην Τουρ­κία και οι εγ­χώ­ριες διαι­ρέ­σεις απο­τυ­πώ­θη­καν σε πολύ με­γά­λο βαθμό στις αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές. Εί­δα­με μια χώρα η οποία είναι βαθιά δι­χα­σμέ­νη. Από εκεί και πέρα, θα έλεγα ότι ο Ερ­ντο­γάν ο οποί­ος έχει κερ­δί­σει 15 συ­νε­χό­με­νες εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις, δεν μπο­ρεί να… κα­τα­πιεί την ήττα του –κυ­ρί­ως στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη. Ίσως να υπάρ­χουν κι άλλοι λόγοι που τον υπο­χρε­ώ­νουν να αμ­φι­σβη­τεί το απο­τέ­λε­σμα, που έχουν να κά­νουν με το τι μπο­ρεί να ανα­κα­λύ­ψει κά­ποιος στον Δήμο Κων­στα­ντι­νού­πο­λης όσον αφορά τα φαι­νό­με­να δια­φθο­ράς που μπο­ρεί να προη­γή­θη­καν από τους προ­κα­τό­χους του νέου δη­μάρ­χου. Τα πράγ­μα­τα είναι δύ­σκο­λα και σε με­γά­λο βαθμό απρό­βλε­πτα για το τι θα γίνει και ποια θα είναι η έκ­βα­ση όλης αυτής της διελ­κυ­στίν­δας με­τα­ξύ Ερ­ντο­γάν και αντι­πο­λί­τευ­σης.

Αυτή την πε­ρί­ο­δο ωστό­σο, τα βλέμ­μα­τα είναι στραμ­μέ­να στις σχέ­σεις της Τουρ­κί­ας με την Ρωσία που δη­μιούρ­γη­σαν τις τρι­βές με τις ΗΠΑ λόγω της αγο­ράς οπλι­κών συ­στη­μά­των. Εκτι­μά­τε ότι αυτό θα ση­μά­νει μια πε­ρί­ο­δο εντά­σε­ων;

Νο­μί­ζω πως ναι, τόσο στις σχέ­σεις της Τουρ­κί­ας με την χώρα μας, όσο και με την Κύπρο αλλά και με τα υπό­λοι­πα κράτη της πε­ριο­χής και φυ­σι­κά, με τις ΗΠΑ. Βέ­βαια, υπάρ­χει μια διά­θε­ση με­ρι­κής απο­κλι­μά­κω­σης, αλλά ως προς την Ελ­λά­δα πι­στεύω πως στο αμέ­σως επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα, θα δούμε κι­νή­σεις ακόμη πιο εκ­κω­φα­ντι­κής αμ­φι­σβή­τη­σης της Τουρ­κί­ας προς την Ελ­λά­δα –ει­δι­κά στο τρί­γω­νο Κρή­της, Κα­στελ­λο­ρί­ζου και Κυ­πρια­κής ΑΟΖ. Θεωρώ ότι οι επό­με­νες ημέ­ρες και μήνες θα είναι πολύ ‘θερ­μοί’ ως προς αυτό το σκέ­λος. Και δεν ανα­φέ­ρο­μαι σε ‘επει­σό­διο’ αλλά σε κι­νή­σεις που θα κάνει η Τουρ­κία για να κα­τα­δεί­ξει την αμ­φι­σβή­τη­σή της και τις θέ­σεις της στην πε­ριο­χή.

Αυτό το τρί­γω­νο που ανα­φέ­ρα­τε είναι πά­ντο­τε που μας ανη­συ­χεί. Βέ­βαια, δεν αλ­λά­ζει τί­πο­τε στην τα­κτι­κή της ως χώρα αλλά το θέμα είναι τι μπο­ρού­με εμείς να κά­νου­με και αν μπο­ρού­με εμείς να αντι­δρά­σου­με, ως χώρα.

Εμείς μπο­ρού­με να αντι­δρά­σου­με δι­πλω­μα­τι­κά. Δε νο­μί­ζω ότι η Ελ­λά­δα έχει άλλον τρόπο παρά να δεί­χνει ότι έχει υψηλή απο­τρε­πτι­κή ισχύ μέσω των Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων –κι αυτό η Τουρ­κία το γνω­ρί­ζει πολύ καλά. Αυτό συν­δυά­ζε­ται με δι­πλω­μα­τι­κές ενέρ­γειες που γί­νο­νται σε διά­φο­ρα επί­πε­δα (είτε στο ευ­ρω­παϊ­κό, είτε με με­μο­νω­μέ­να κράτη όπως οι ΗΠΑ, η Γαλ­λία, είτε σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο με τους δε­σμούς που έχει ανα­πτύ­ξει η Ελ­λά­δα τόσο με το Ισ­ρα­ήλ όσο και με την Αί­γυ­πτο).

Να πε­ρά­σου­με στο Brexit. Πα­ρα­κο­λου­θεί­τε κι εσείς τις εξε­λί­ξεις. Ποια είναι η άποψή σας;

Τα πράγ­μα­τα είναι πολύ συ­γκε­χυ­μέ­να στο θέμα του Brexit. Κα­νείς δεν μπο­ρεί να πει με βε­βαιό­τη­τα τι μπο­ρεί να συμ­βεί. Η Τε­ρέ­ζα Μέι είναι εγκλω­βι­σμέ­νη, οι Βρε­τα­νοί επί­σης είναι εγκλω­βι­σμέ­νοι σε μια από­φα­ση η οποία ελή­φθη με λάθος όρους, με εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις και υπο­σχέ­σεις από εκεί­νους οι οποί­οι υπο­στή­ρι­ξαν το Brexit και βγή­καν μπρο­στά, υπέρ της εξό­δου του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Τα πράγ­μα­τα σή­με­ρα είναι πολύ πιο δύ­σκο­λα. Η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι πολύ πιο σκλη­ρή. Και αυτό, πι­στεύω ότι το έχουν δια­πι­στώ­σει τόσο οι δια­πραγ­μα­τευ­τές του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου όσο και οι πο­λί­τες. Απλώς ο τρό­πος που λει­τουρ­γεί η δη­μο­κρα­τία ίσως να είναι πιο δύ­σκαμ­πτη. Επει­δή όμως το κοι­νο­βου­λευ­τι­κό σύ­στη­μα λει­τουρ­γεί με έναν συ­γκε­κρι­μέ­νο τρόπο, είναι πάρα πολύ δύ­σκο­λο να αλ­λά­ξουν τε­λι­κά την στάση τους.

Όσον αφορά τις Ευ­ρω­ε­κλο­γές, πε­ρι­μέ­νου­με με­γά­λες αλ­λα­γές στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση; Φαί­νε­ται ότι η Ευ­ρώ­πη αλ­λά­ζει και θα αλ­λά­ξει αρ­κε­τά –τόσο σε ηγε­σί­ες, σε συ­σχε­τι­σμούς και μια σειρά από άλλα θέ­μα­τα.

Αλ­λα­γές θα έχου­με. Πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νου­με το απο­τέ­λε­σμα των Ευ­ρω­ε­κλο­γών για να δούμε ποιοι θα είναι οι νέοι συ­σχε­τι­σμοί μέσα στο Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο. Αυτοί θα επη­ρε­ά­σουν και την πο­λι­τι­κή της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Εκτι­μώ ότι θα ενι­σχυ­θούν οι ακρο­δε­ξιές φωνές αλλά ίσως αυτό να είναι ένα ‘κα­μπα­νά­κι’ το οποίο θα χτυ­πή­σει για όσους ευ­ρω­παί­ους επι­θυ­μούν την εμ­βά­θυν­ση και την ευ­ρω­παϊ­κή ολο­κλή­ρω­ση για να γί­νουν ου­σια­στι­κά βή­μα­τα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση. Ωστό­σο, η Ευ­ρώ­πη αυτή την στιγ­μή, τα­λα­νί­ζε­ται από πάρα πολλά προ­βλή­μα­τα (ενδο-ευ­ρω­παϊ­κά αλλά και πα­γκό­σμια). Π.χ. οι σχέ­σεις της με την Ρωσία και την Τουρ­κία που είναι δύο πολύ ση­μα­ντι­κοί γεί­το­νες. Η άνο­δος της Κίνας στο οι­κο­νο­μι­κό επί­πε­δο και τι αυτό ση­μαί­νει για την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα της Ευ­ρώ­πης. Ο πα­ρά­γο­ντας Τραμπ –ο οποί­ος είναι απρό­βλε­πτος και αστάθ­μη­τος. Όλα αυτά είναι ζη­τή­μα­τα τα οποία φο­βού­μαι ότι δεν προ­λα­βαί­νουν οι ευ­ρω­παί­οι να τα συ­ζη­τή­σουν (και εν­δε­χο­μέ­νως να μην συ­ζη­τη­θούν και στο εσω­τε­ρι­κό των κρα­τών – μελών) αλλά είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κά θέ­μα­τα και προ­κλή­σεις που η Ευ­ρώ­πη κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­στεί την επο­μέ­νη των Ευ­ρω­ε­κλο­γών. Δεν υπάρ­χει πο­λυ­τέ­λεια χρό­νου.

Επι­πλέ­ον, πα­ρα­μέ­νουν ζη­τή­μα­τα ανοι­χτά όπως είναι το Με­τα­να­στευ­τι­κό. Δεν είναι σε προ­τε­ραιό­τη­τα αλλά πα­ρα­μέ­νει ένα με­γά­λο ‘αγκά­θι’ και απα­σχο­λεί τους ευ­ρω­παί­ους.

Είναι ένα θέμα που δεί­χνει να έχει κα­τα­λα­γιά­σει αριθ­μη­τι­κά, αλλά εξα­κο­λου­θεί να δη­μιουρ­γεί πολλά προ­βλή­μα­τα πο­λι­τι­κής φύ­σε­ως στην Ευ­ρώ­πη. Ωστό­σο είναι ένα ζή­τη­μα με το οποίο θα πρέ­πει να μά­θου­με να ζούμε με αυτό για τις επό­με­νες πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες.

Να πε­ρά­σου­με στην Συμ­φω­νία των Πρε­σπών. Εκτι­μά­τε ότι υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο βελ­τί­ω­σης σε κά­ποια ση­μεία ή επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­σης;

Επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­σης, δεν θα το έλεγα. Κά­ποιας προ­σθή­κης ή κά­ποιας συ­μπλή­ρω­σης στο μέλ­λον υπό πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νες συν­θή­κες, ίσως. Προ­φα­νώς καμία συν­θή­κη δεν είναι στα­τι­κή και αυτό είναι κάτι το οποίο αφορά τις επό­με­νες κυ­βερ­νή­σεις σε βάθος χρό­νου. Πρέ­πει να δούμε πώς θα λει­τουρ­γή­σει στην πράξη η Συμ­φω­νία των Πρε­σπών. Να δούμε από την πλευ­ρά της γεί­το­νος χώρας ως προς τον σε­βα­σμό ή όχι της Συμ­φω­νί­ας. Η Ελ­λά­δα έχει ένα με­γά­λο ατού στα χέρια της, όσον αφορά την μελ­λο­ντι­κή έντα­ξη της γει­το­νι­κής χώρας στην ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­γέ­νεια, η οποία όμως θα πάρει πάρα πολύ καιρό –του­λά­χι­στον δέκα χρό­νια- και που θα είναι μια πάρα πολύ δύ­σκο­λη δια­δρο­μή για τους γεί­το­νες. Μέσα από αυτή την δια­δρο­μή νο­μί­ζω ότι προ­κύ­πτουν αρ­κε­τές συ­γκυ­ρί­ες για την χώρα μας και για να εδραιώ­σου­με την επιρ­ροή μας και για να ανα­σχέ­σου­με τον έντο­νο αν­θελ­λη­νι­σμό αλλά και να ελέγ­ξου­με σε κα­θη­με­ρι­νή βάση, το κατά πόσο η Συμ­φω­νία των Πρε­σπών τη­ρεί­ται ή όχι από την δική τους πλευ­ρά.