Η Ευρώπη ανησυχεί για την απρόβλεπτη Τουρκία και τις εντάσεις με την Ελλάδα

Δεν υπήρ­ξε άλλη στιγ­μή στο πα­ρελ­θόν κατά την οποία η Τουρ­κία να ήταν τόσο μα­κριά από την Ε.Ε, λέει στο Liberal, ο Dr Lars Hansel, διευ­θυ­ντής του τμή­μα­τος Ευ­ρώ­πης -Βο­ρεί­ου Αμε­ρι­κής του Ιδρύ­μα­τος Konrad Adenauer, από τους ομι­λη­τές στο Οι­κο­νο­μι­κό Φό­ρουμ των Δελ­φών.

Και επι­ση­μαί­νει ότι στη Γερ­μα­νία πα­ρα­κο­λου­θούν με με­γά­λη ανη­συ­χία τις εξε­λί­ξεις στα ελ­λη­νο-τουρ­κι­κά, καθώς και ότι πολ­λοί στην Ευ­ρώ­πη έχουν θο­ρυ­βη­θεί για τη νέα κα­τεύ­θυν­ση της Τουρ­κί­ας, η οποία απο­μα­κρύ­νε­ται συ­νε­χώς από τη βάση που χρειά­ζε­ται για να έλθει πιο κοντά στην ΕΕ.

 

“Είναι αδύ­να­το να προ­βλέ­ψου­με τη στρα­τη­γι­κή της Τουρ­κί­ας, δεν βοηθά στις σχέ­σεις με την ΕΕ, ούτε την ίδια την Άγκυ­ρα να παί­ξει ση­μα­ντι­κό ρόλο στη Μέση Ανα­το­λή, ενώ δεν εί­μα­στε καν σί­γου­ροι αν θα συ­νε­χί­σει να δια­δρα­μα­τί­ζει ρόλο στην επί­λυ­ση των προ­βλη­μά­των με τις προ­σφυ­γι­κές ροές”, επι­ση­μαί­νει ο Dr Hansel, το­νί­ζο­ντας ότι δυ­στυ­χώς η Ευ­ρώ­πη δεν δια­θέ­τει τα μέσα για να επη­ρε­ά­σει τη συ­μπε­ρι­φο­ρά των γει­τό­νων της Ελ­λά­δας.

Εκ­φρά­ζει πα­ράλ­λη­λα την ανη­συ­χία που επι­κρα­τεί στην Ευ­ρώ­πη για τον πα­ρεμ­βα­τι­κό ρόλο που επι­διώ­κει στα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια η Ρωσία, της οποί­ας τα­κτι­κή είναι να κα­τα­στρέ­ψει τις προ­σπά­θειες σύ­γκλι­σης των χωρών της πε­ριο­χής με την ΕΕ. “Ελ­πί­ζου­με οι χώρες αυτές να αντι­στα­θούν στις προ­σπά­θειες της Ρω­σί­ας και να κα­τα­λά­βουν ότι ο μο­να­δι­κός δρό­μος είναι ο ευ­ρω­παϊ­κός. Αυτό ισχύ­ει και για την “Μα­κε­δο­νία, τα Σκό­πια” ή όπως αλ­λιώς θέ­λε­τε να ονο­μά­σου­με τη χώρα. Η Ελ­λά­δα, έχει πε­ρισ­σό­τε­ρα να κερ­δί­σει και λι­γό­τε­ρα να χάσει. Κάτι θα δώσει, και θα κερ­δί­σει κάτι άλλο στο θέμα της FYROM”, ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο Dr Hansel.

Συ­νέ­ντευ­ξη στον Γιώρ­γο Φι­ντι­κά­κη

Ας ξε­κι­νή­σου­με με τις σχέ­σεις Ευ­ρώ­πης – Τουρ­κί­ας. Πι­στεύ­ε­τε ότι η Τουρ­κία είναι απο­μο­νω­μέ­νη εξαι­τί­ας της απρό­βλε­πτης πο­λι­τι­κής του Erdogan;

Είναι προ­φα­νές ότι πολ­λοί ανη­συ­χούν για το προς ποια κα­τεύ­θυν­ση κι­νεί­ται η Τουρ­κία. Απο­μα­κρύ­νε­ται από τη βάση που θα χρεια­ζό­μα­σταν για να φέ­ρου­με την Τουρ­κία πιο κοντά στην Ε.Ε. Εκτι­μώ ότι δεν υπήρ­ξε άλλη στιγ­μή στο πα­ρελ­θόν κατά την οποία η Τουρ­κία να ήταν τόσο μα­κριά από την Ε.Ε. Αυτό είναι προ­φα­νές χωρίς να χρειά­ζε­ται ανά­λυ­ση. Ανη­συ­χού­με ότι αυτή είναι μία νέα κα­τεύ­θυν­ση με πολ­λές δια­κλα­δώ­σεις σε γε­ω­πο­λι­τι­κό επί­πε­δο. Χρεια­ζό­μα­στε την Τουρ­κία να παί­ξει το ρόλο μίας γέ­φυ­ρας προς τη Μέση Ανα­το­λή. Αυτή τη στιγ­μή, όμως, η Τουρ­κία δεν δια­δρα­μα­τί­ζει έναν εποι­κο­δο­μη­τι­κό ρόλο σε αυτό το επί­πε­δο. Επί­σης, χρεια­ζό­μα­στε την Τουρ­κία για την επί­λυ­ση προ­βλη­μά­των που έχου­με στην Ε.Ε., όπως των προ­σφυ­γι­κών ροών. Η Τουρ­κία σε αυτό το πεδίο παί­ζει, λίγο έως πολύ, αυτό το ρόλο, ωστό­σο δεν εί­μα­στε σί­γου­ροι ότι αυτό θα συ­νε­χι­στεί και στο μέλ­λον.

Γιατί πι­στεύ­ε­τε ότι ο Erdogan συ­μπε­ρι­φέ­ρε­ται σαν να είναι ο σουλ­τά­νος της πε­ριο­χής;

Αυτή ακρι­βώς είναι η ανη­συ­χία μας. Ότι δεν δια­δρα­μα­τί­ζει εποι­κο­δο­μη­τι­κό ρόλο, ενώ πε­ρι­πλέ­κει τα πράγ­μα­τα ακόμη και στη Συρία. Δεν είμαι σί­γου­ρος ότι έχω απά­ντη­ση και πι­στεύω ότι δεν είμαι ο μόνος που είναι μπερ­δε­μέ­νος. Στην τρέ­χου­σα συ­γκυ­ρία δεν μπο­ρού­με να προ­βλέ­ψου­με τη στρα­τη­γι­κή της Τουρ­κί­ας. Ανα­γνω­ρί­ζα­με στο πα­ρελ­θόν μία πο­λι­τι­κή επι­λο­γή να μην υπάρ­χουν προ­βλή­μα­τα με τους γεί­το­νες, αλλά αυτό δεν ισχύ­ει πλέον. Βλέ­που­με να δια­μορ­φώ­νε­ται μία νέα στρα­τη­γι­κή, όμως δεν ξέ­ρου­με που ακρι­βώς πη­γαί­νει. Αμ­φι­βάλ­λω ότι πρό­κει­ται για μία στρα­τη­γι­κή που βοηθά την Τουρ­κία να παί­ξει ση­μα­ντι­κό ρόλο στη Μέση Ανα­το­λή και ταυ­τό­χρο­να συμ­βάλ­λει στην επί­τευ­ξη των φι­λο­δο­ξιών της, ενώ σί­γου­ρα δεν βοηθά στις σχέ­σεις με την Ε.Ε. Όλοι προ­σπα­θούν να κα­τα­λά­βουν τι γί­νε­ται με την Τουρ­κία αλλά δεν μπορώ να δώσω μία ξε­κά­θα­ρη απά­ντη­ση.

Βλέ­που­με όμως ότι Βρυ­ξέλ­λες και Άγκυ­ρα δεν μπο­ρούν να συ­νερ­γα­στούν εύ­κο­λα…

Το πα­ρά­δο­ξο είναι ότι, όπως προ­α­νέ­φε­ρα, έχου­με ανά­γκη την Τουρ­κία και πρέ­πει να βρού­με έναν τρόπο για να συ­νερ­γα­στού­με εποι­κο­δο­μη­τι­κά, όμως δεν το βλέπω εφι­κτό αυτή τη στιγ­μή λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τις εντά­σεις με την Ελ­λά­δα. Αναμ­φί­βο­λα, εί­μα­στε υπέρ της συ­νερ­γα­σί­ας και όχι των εντά­σε­ων, ωστό­σο δεν είναι εφι­κτό κάτι τέ­τοιο σή­με­ρα.

Επι­τρέψ­τε μου να επι­μεί­νω στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις. Βλέ­που­με την Τουρ­κία να δη­μιουρ­γεί γκρί­ζες ζώνες, τόσο στην Κύπρο όσο και στο Αι­γαίο. Φο­βά­στε ένα νέο θερμό επει­σό­διο στο Αι­γαίο;

Πα­ρα­κο­λου­θού­με με με­γά­λη ανη­συ­χία τις εξε­λί­ξεις. Ζη­τά­με από την Τουρ­κία να παί­ξει έναν θε­τι­κό ρόλο, κάτι που δεν βλέ­που­με να κάνει στην πα­ρού­σα φάση. Θα επα­να­λά­βω αυτό που δή­λω­σε ο Donald Tusk, ότι ζη­τά­με από την Τουρ­κία να δια­δρα­μα­τί­σει έναν εποι­κο­δο­μη­τι­κό και θε­τι­κό ρόλο. Μας ανη­συ­χούν πολύ τα όσα συμ­βαί­νουν.

Όμως ο Erdogan δεν έκανε πίσω μετά τις δη­λώ­σεις του Tusk.

Τι μπο­ρού­με να κά­νου­με; Δεν δια­θέ­του­με τα μέσα, δεν έχου­με τον τρόπο ως Ε.Ε. για να αλ­λά­ξου­με εντε­λώς τη συ­μπε­ρι­φο­ρά της Τουρ­κί­ας.

Το ερώ­τη­μα είναι αν τα πράγ­μα­τα θα γί­νουν ακόμη πιο σο­βα­ρά;

Δεν το γνω­ρί­ζω. Η Τουρ­κία είναι απρό­βλε­πτη και αυτό φαί­νε­ται στη συ­μπε­ρι­φο­ρά της στη Συρία. Η συ­μπε­ρι­φο­ρά της εκτός από απρό­βλε­πτη, δεν είναι και λο­γι­κή, ενώ συν­δέ­ε­ται με το ποια είναι η μα­κρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γι­κή της χώρας.

Μπο­ρεί­τε να μας πείτε δύο λόγια για τον ολο­έ­να αυ­ξα­νό­με­νο ρόλο της Ρω­σί­ας στην πε­ριο­χή των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων;

Τα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια είναι πολύ ση­μα­ντι­κά για το μέλ­λον της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Δεν είναι απλώς ένα «πα­ράρ­τη­μα» της Ε.Ε. ή ένα ζή­τη­μα δευ­τε­ρεύ­ου­σας ση­μα­σί­ας. Είναι κε­ντρι­κό για το μέλ­λον της Ε.Ε., όχι μόνο σε επί­πε­δο ασφά­λειας αλλά και οι­κο­νο­μι­κής ευ­η­με­ρί­ας. Συ­νε­πώς ανη­συ­χού­με πολύ για τις εξε­λί­ξεις σε ότι αφορά τις εξω­τε­ρι­κές επιρ­ρο­ές. Η Ε.Ε. προ­σπα­θεί να δώσει στην πε­ριο­χή μία ευ­ρω­παϊ­κή προ­ο­πτι­κή, με όλα τα προ­βλή­μα­τα που υπάρ­χουν. Από τη μία πλευ­ρά, για να βρί­σκο­νται στην ευ­ρω­παϊ­κή πλευ­ρά θα πρέ­πει να ενι­σχύ­σου­με τους θε­σμούς μας έτσι ώστε να μπο­ρέ­σου­με να διευ­ρύ­νου­με την Ε.Ε. Από την άλλη, οι χώρες αυτές πρέ­πει να εφαρ­μό­σουν μία σειρά με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων για να μπο­ρούν να εντα­χθούν στην Ε.Ε. Όλο αυτό από μόνο του δη­μιουρ­γεί μία αρ­κε­τά πε­ρί­πλο­κη κα­τά­στα­ση.

Από κει και πέρα, έχου­με τις εξω­τε­ρι­κές επιρ­ρο­ές. Η Ρωσία, για πα­ρά­δειγ­μα, η οποία απο­τε­λεί ιστο­ρι­κά ση­μα­ντι­κό πα­ρά­γο­ντα επιρ­ρο­ής στα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια με σχέ­σεις έως και 200 ετών με τις χώρες αυτές. Όμως δεν βλέ­που­με να δια­θέ­τει μία θε­τι­κή στρα­τη­γι­κή για την πε­ριο­χή. Η τα­κτι­κή τους είναι να κα­τα­στρέ­ψουν τις προ­σπά­θειες σύ­γκλι­σης των χωρών της πε­ριο­χής με την Ε.Ε.

Υπάρ­χει όμως και ένα άλλο θέμα. Η Ρωσία δεν μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει στις 6 χώρες των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων μία θε­τι­κή προ­ο­πτι­κή, αλλά έχει πολ­λές ευ­και­ρί­ες να εμπο­δί­σει τις προ­σπά­θειες να βρε­θούν πιο κοντά στην Ε.Ε. Πολ­λοί συ­γκρί­νουν τη συ­μπε­ρι­φο­ρά της Ρω­σί­ας με την Κίνα, όμως δεν έχει καμία σχέση. Η Κίνα απο­τε­λεί έναν πιο πρό­σφα­το πα­ρά­γο­ντα επιρ­ρο­ής στην πε­ριο­χή, κυ­ρί­ως μετά το 2013 που υιο­θε­τή­θη­κε η στρα­τη­γι­κή του νέου δρό­μου του με­τα­ξιού. Η Κίνα βλέ­πει την πε­ριο­χή ως κόμβο ή αφε­τη­ρία για την εί­σο­δό της στην Ευ­ρώ­πη. Επί­σης, δεν υπο­νο­μεύ­ει τη στα­θε­ρό­τη­τα της πε­ριο­χής, αντι­θέ­τως την συμ­φέ­ρει να υπάρ­χει στα­θε­ρό­τη­τα για να προ­ω­θή­σει τα οι­κο­νο­μι­κά της συμ­φέ­ρο­ντα.

Συ­νε­πώς, λέτε ότι το πρό­βλη­μα είναι η Ρωσία. Πι­στεύ­ε­τε ότι θα πε­τύ­χει το στόχο της;

Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις έχει κα­τα­φέ­ρει να εμπο­δί­ζει την ευ­ρω­παϊ­κή πο­ρεία των χωρών αυτών. Όμως η Ρωσία δεν μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει κά­ποια εναλ­λα­κτι­κή. Ελ­πί­ζου­με ότι σε με­σο­πρό­θε­σμο προς μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα οι χώρες αυτές θα αντι­στα­θούν στις προ­σπά­θειες της Ρω­σί­ας και θα κα­τα­λά­βουν ότι ο μο­να­δι­κός δρό­μος είναι ο ευ­ρω­παϊ­κός. Αυτό δεν το βλέ­που­με να συμ­βαί­νει ακόμη στο βαθμό που θα θέ­λα­με αλλά γνω­ρί­ζου­με ότι πρό­κει­ται για μία πε­ρί­πλο­κη κα­τά­στα­ση.

Αυτό που έχει ση­μα­σία είναι η Ε.Ε. να δώσει μία αξιό­πι­στη προ­ο­πτι­κή έντα­ξης και αυτή νο­μί­ζω ότι είναι η μο­να­δι­κή στρα­τη­γι­κή για να αντι­με­τω­πί­σου­με τις εξω­τε­ρι­κές επιρ­ρο­ές στα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια, όπως η Ρωσία και η Κίνα.

Ποια είναι η άποψή σας για το ονο­μα­το­λο­γι­κό ζή­τη­μα της ΠΓΔΜ; Εκτι­μά­τε ότι βρι­σκό­μα­στε κοντά σε μία λύση;

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να πω ότι το ονο­μα­το­λο­γι­κό το βλέ­που­με στο πλαί­σιο της γε­νι­κό­τε­ρης στρα­τη­γι­κής που προ­α­νέ­φε­ρα. Ότι δη­λα­δή το μέλ­λον των χωρών των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων είναι στην Ευ­ρώ­πη. Αυτό ισχύ­ει και για την «Μα­κε­δο­νία, τα «Σκό­πια» ή όπως αλ­λιώς θέ­λε­τε να ονο­μά­σου­με τη χώρα. Από την άλλη πλευ­ρά, υπάρ­χει και το γε­ω­πο­λι­τι­κό πλαί­σιο. Δεν εί­μα­στε αφε­λείς να πα­ρα­βλέ­ψου­με ότι υπάρ­χουν πο­λι­τι­σμι­κά ζη­τή­μα­τα και το θέμα της ταυ­τό­τη­τας. Κατά συ­νέ­πεια, κα­τα­νοώ πλή­ρως τη θέση της Ελ­λά­δας, αλλά εντέ­λει αντι­με­τω­πί­ζου­με το ζή­τη­μα στο ευ­ρύ­τε­ρο πλαί­σιο των γε­ω­πο­λι­τι­κών συ­σχε­τι­σμών.

Η FYROM έχει πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα να χάσει από αυτή την υπό­θε­ση γιατί πα­ρε­μπο­δί­ζε­ται η πο­ρεία προς ένα κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον. Η Ελ­λά­δα, από την πλευ­ρά της, έχει πε­ρισ­σό­τε­ρα να κερ­δί­σει και λι­γό­τε­ρα να χάσει. Βλέπω ότι η κυ­βέρ­νη­ση των Σκο­πί­ων κα­τα­βάλ­λει με­γά­λη προ­σπά­θεια και δίνει ιδιαί­τε­ρα έμ­φα­ση στο ζή­τη­μα και θα ήθε­λαν να κα­τα­λή­ξουν σε λύση έως τον Ιού­νιο-Ιού­λιο. Πα­ράλ­λη­λα, συν­δέ­ει το πο­λι­τι­κό της μέλ­λον με το ζή­τη­μα, αλλά δεν γνω­ρί­ζω αν θα προ­βεί στις αλ­λα­γές του συ­ντάγ­μα­τος που ζη­τά­ει η Ελ­λά­δα. Δεν ξέρω αν αυτό το ση­μείο θα είναι το πιο κρί­σι­μο, όμως αναμ­φί­βο­λα πρό­κει­ται για ένα δύ­σκο­λο ζή­τη­μα.

Ένας λόγος που η Ελ­λά­δα θέλει να κλεί­σει το θέμα είναι ότι υπάρ­χουν αρ­κε­τά ανοι­χτά ζη­τή­μα­τα. Με τη FYROM, με την Αλ­βα­νία με την Τουρ­κία. Συμ­φω­νεί­τε ότι θα πρέ­πει σιγά σιγά να κλεί­νουν τα θέ­μα­τα αυτά;

Συμ­φω­νώ από­λυ­τα. Η Ελ­λά­δα πρέ­πει να κερ­δί­σει κάτι από όλο αυτό, ιδιαί­τε­ρα σε επί­πε­δο αξιο­πι­στί­ας. Ελ­πί­ζω ότι όλα τα εμπλε­κό­με­να μέρη θα δια­δρα­μα­τί­σουν εποι­κο­δο­μη­τι­κό ρόλο. Ξέ­ρε­τε κάτι; Σε όλες αυτές τις διε­νέ­ξεις, χρειά­ζο­νται συμ­βι­βα­σμοί, δεν μπο­ρείς να πά­ρεις το 100% όσων ζητάς, αλλά έχεις κάτι να κερ­δί­σεις από την επί­λυ­ση των θε­μά­των. Η Ελ­λά­δα θα δώσει κάτι και θα κερ­δί­σει κάτι άλλο στο θέμα της FYROM.

liberal.gr