Σ.Π.Π. Ρόδου: “Συμπεράσματα της εσπερίδας για τη Μεσαιωνική Πόλη”

Στις 12 Ιανουα­ρίου 2019 πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η εσπε­ρίδα του Σ.Π.Π. Ρόδου για τη Μεσαιω­νική Πόλη. Η επι­τυ­χία της ξεπέ­ρασε κάθε προσ­δο­κία μας, γεγονός που σαφώς αντι­κα­το­πτρί­ζει το βαθύ και ειλι­κρι­νές ενδια­φέ­ρον για τη Μεσαιω­νική Πόλη, η οποία, σήμερα, 30 χρόνια μετά την ένταξή της στον κατά­λογο Μνη­μείων της UNESCO, αντι­με­τω­πί­ζει πολλά και ποικίλα προ­βλή­ματα, τα οποία χρήζουν άμεσης και συστη­μα­τι­κής παρέμ­βα­σης.

Θα θέλαμε να ευχα­ρι­στή­σουμε τους ομι­λη­τές, τους φορείς, αλλά κυρίως τους πολίτες που μας τίμησαν με την παρου­σία τους.

Το Δ.Σ. του Σ.Π.Π. Ρόδου σε ειδική συνε­δρί­αση συζή­τησε και κατέ­ληξε στα παρα­κάτω συμπε­ρά­σματα:

• Η εξαγ­γελ­θείσα προ­γραμ­μα­τική σύμβαση, η οποία ανα­μέ­νε­ται να πάρει ορι­στική μορφή στις αρχές Μαρτίου, είναι αναμ­φί­βολα μια θετική εξέλιξη. Αρκετά προ­βλή­ματα, κυρίως τεχνι­κής φύσης (δίκτυα, συντή­ρηση και παρεμ­βά­σεις σε μνη­μειακά σύνολα κλπ), θα μπο­ρού­σαν να επι­λυ­θούν, αν φυσικά υπάρξει κατάλ­ληλη χρη­μα­το­δό­τηση, σωστή δια­χεί­ριση, συνερ­γα­σία και γενι­κό­τερα ένα απο­τε­λε­σμα­τικό πλαίσιο ενερ­γειών σε όλα τα επίπεδα.

• Είναι απα­ραί­τητο να υπάρξει ένα σαφές κανο­νι­στικό πλαίσιο που να συνάδει με το Ευρω­παϊκό Συνταγ­μα­τικό Δίκαιο, το ελλη­νικό Σύνταγμα και τις υπο­χρε­ώ­σεις απέ­να­ντι στην UNESCO και τη συνθήκη της για την προ­στα­σία των μνη­μείων και χώρων παγκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς.

• Ανα­πό­σπα­στο κομμάτι του σχεδίου για το μέλλον της Μεσαιω­νι­κής Πόλης είναι φυσικά η συνέ­χιση και ολο­κλή­ρωση των έργων συντή­ρη­σης και οι μεγάλες παρεμ­βά­σεις στα μνη­μειακά σύνολα.

• Στο παρα­πάνω πλαίσιο θα πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί η εκπό­νηση και έγκριση μιας σύγ­χρο­νης «Μελέτης Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Απο­κα­τά­στα­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου», σύμφωνα με τις προ­δια­γρα­φές αντί­στοι­χων μελετών που έχουν δημο­σιευ­τεί και εφαρ­μο­στεί σε ιστο­ρικά κέντρα ανά­λο­γης σημα­σίας (π.χ. Dubrovnik).

• Οι μνη­μεια­κοί χώροι που έχουν απο­κα­τα­στα­θεί και όσοι στο μέλλον απο­κα­τα­στα­θούν θα πρέπει να εντα­χθούν στη ζωή των πολιτών και των επι­σκε­πτών. Με λίγα λόγια θα πρέπει να δοθούν προς επί­σκεψη/χρήση, με τον απα­ραί­τητο σεβασμό και προσοχή, και μάλιστα με τρόπο που να μπορούν να δημιουρ­γή­σουν έσοδα για τη συντή­ρηση και αει­φο­ρική δια­χεί­ρισή τους.

• Ολο­κλή­ρωση της Β’ φάσης της Πολε­ο­δο­μι­κής Μελέτης και δημο­σί­ευσή της ως Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα, αφού αυτή κατα­στεί ορθο­λο­γική, δίκαια, απο­τε­λε­σμα­τική και επί­καιρη. Υπάρ­χουν αρκετά ελατ­τώ­ματα και παρά­δοξα που θα πρέπει να διορ­θω­θούν, ώστε να αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανάγκες κατοί­κων και επι­χει­ρη­μα­τιών με τρόπο δίκαιο και με σεβασμό στην ιδιο­κτη­σία, στην ισότητα και τη νομι­μό­τητα, αλλά κυρί­ω­ςτο χαρα­κτήρα της Μεσαιω­νι­κής Πόλης.

• Άμεση πρόνοια πρέπει να ληφθεί για τα ετοι­μόρ­ροπα κτήρια που απο­τε­λούν κίνδυνο για τους επι­σκέ­πτες και τους κατοί­κους αλλά και αισθη­τική προ­σβολή.

• Το πρό­βλημα της αυτο­φυούς βλά­στη­σης των τειχών και των μικρών επεμ­βά­σεων για τη συντή­ρησή τους δεν μπορεί να περι­μέ­νει την Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση για να λυθεί.

• Μεσαιω­νική Πόλη δεν νοείται μόνον η Οδός Ιπποτών, η οδός Ορφέως, η οδός Σωκρά­τους, και οι Πλα­τείες Ιππο­κρά­τους και Εβραίων Μαρ­τύ­ρων και γενικά η εμπο­ρική ζώνη. Είναι ανα­γκαίο να γίνουν παρεμ­βά­σεις και να ανα­δει­χθούν όλα τα σημεία ενδια­φέ­ρο­ντος και οι υπό­λοι­πες πλα­τείες.

• Η Μεσαιω­νική Πόλη δε θα είναι ποτέ αυτό που ήταν, αν απο­μα­κρυν­θούν οι μόνιμοι κάτοι­κοι και οι υγιείς επι­χει­ρη­μα­τίες. Απα­ραί­τητη είναι η λήψη μέτρων τόσο υπο­στη­ρι­κτι­κών, όσο και ρυθμιστικών-απαγορευτικών που θα διευ­κο­λύ­νουν μεν την παρα­μονή και την προ­σέλ­κυση κατοί­κων και επι­χει­ρη­μα­τιών, ποτέ όμως σε βάρος του μνη­μείου. Επίσης θα πρέπει να γίνει ρύθμιση του καθε­στώ­τος ενοι­κί­α­σης κατοι­κιών από το ΤΑΠΑ.

• Η ζωή στη Μεσαιω­νική Πόλη θα λάβει σαφώς ένα δια­φο­ρε­τικό χαρα­κτήρα, αν ολο­κλη­ρω­θούν τα υπόγεια δίκτυα και κατα­στούν λει­τουρ­γικά στο σύνολό τους. Η μελέτη και κατα­σκευή των δικτύων και γενικά των παρεμ­βά­σεων θα πρέπει να είναι υπό την επί­βλεψη ενός φορέα (π.χ. Πολυ­τε­χνείο), που έχει ανάλογη εμπει­ρία.

• Τα επι­δει­νού­μενα προ­βλή­ματα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας (καθα­ριό­τητα, ηχο­ρύ­πανση, κατά­ληψη κοι­νο­χρή­στων χώρων, πρό­σβαση στην κατοι­κία, ωράριο κατα­στη­μά­των (υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος και εμπο­ρι­κών), υπέρ­βαση αδειών, άγρα πελατών κλπ), θα μπο­ρού­σαν να λυθούν με απλή εφαρ­μογή της υφι­στά­με­νης νομο­θε­σίας ή με απλές αυτο­νό­η­τες λύσεις, ειδικά στον τομέα της καθα­ριό­τη­τας. Η λύση των προ­βλη­μά­των αυτών θα ήταν ίσως η πιο δυνατή ένεση στο ενδια­φέ­ρον για κατοι­κία και επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα εντός των τειχών, ενώ από την άλλη θα απο­κα­θι­στούσε την ευταξία και το δέοντα σεβασμό που πρέπει να επι­δει­κνύ­ε­ται στο μνημείο, τους κατοί­κους και τους επι­σκέ­πτες.

• Λύση στο κυκλο­φο­ριακό, εντός και εκτός της Μεσαιω­νι­κής Πόλης. Λιγό­τερα αυτο­κί­νητα εντός και περισ­σό­τε­ροι χώροι στάθ­μευ­σης για τους επι­σκέ­πτες εκτός.

• Είναι απα­ραί­τητο να υπάρξει ένα εφικτό, βιώσιμο και συνε­κτικό σχέδιο για την αξιο­ποί­ηση του τερά­στιου κτι­ρια­κού απο­θέ­μα­τος της Μεσαιω­νι­κής Πόλης στους τομείς της φιλο­ξε­νίας, εμπο­ρι­κής δράσης και κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας.

• Ένα αξιό­πι­στο και λει­τουρ­γικό όργανο ελέγχου στην Μεσαιω­νική Πόλη με τη συνέρ­γεια όλων των φορέων είναι απα­ραί­τητο για την άμεση επι­σή­μανση και προ­ώ­θηση των ζητη­μά­των που ανα­κύ­πτουν.

• Είναι ανα­γκαία η ενη­μέ­ρωση, συμ­με­τοχή και έλεγχος από την πλευρά της κοι­νω­νίας των πολιτών, οι οποίοι έχουν το δικαί­ωμα στα παρα­πάνω και μπορούν να συμ­βάλ­λουν στην προ­στα­σία και ανά­δειξη του μνη­μείου.

Με βάση τα παρα­πάνω, στόχος του Συλ­λό­γου Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου είναι να πραγ­μα­το­ποιεί παρό­μοια ημερίδα ετησίως, ώστε να υπάρχει η απα­ραί­τητη ανα­τρο­φο­δό­τηση για την πορεία των δράσεων και πρω­το­βου­λιών που ανα­λαμ­βά­νο­νται. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες θα μπορούν να παρα­κο­λου­θούν την εξέλιξη και πρόοδο των όσων ανα­κοι­νώ­νο­νται.

Ο Σύλ­λο­γος μας θα συνε­χί­σει να ασχο­λεί­ται με τα επί μέρους προ­βλή­ματα της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και σε κάθε ευκαι­ρία να τα ανα­δει­κνύει, και επι­φυ­λάσ­σε­ται κάθε δικαιώ­μα­τός του να υπε­ρα­σπι­στεί το μνημείο αυτό.

Ρόδος, 04/02/2019

Το Δ.Σ. του

ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΗΣΟΥ ΡΟΔΟΥ