Alpha Bank: Ο ελληνικός τουρισμός στήριξε την ελληνική οικονομία στην κρίση

O ελλη­νι­κός του­ρι­σμός στήριξε την ελλη­νική οικο­νο­μία στην περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσεως, σύμφωνα με το εβδο­μα­διαίο οικο­νο­μικό δελτίο της Alpha Bank.

Το 2015 αυξή­θη­καν για τρίτο συνεχές έτος οι του­ρι­στι­κές αφίξεις και εισπρά­ξεις επι­δει­κνύ­ο­ντας ισχυρές αντι­στά­σεις στην αβε­βαιό­τητα ενός περι­βάλ­λο­ντος που προσ­διο­ρί­σθηκε από την επιβολή των κεφα­λαια­κών ελέγχων και την κλι­μα­κού­μενη προ­σφυ­γική κρίση, με τη διέ­λευση ενός μεγάλου αριθμού προ­σφύ­γων μέσω των ελλη­νι­κών νησιών του Αιγαίου.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία του δεκα­μή­νου Ιανουα­ρίου–Οκτω­βρίου 2015, οι του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 4,1%, σε ετήσια βάση, έναντι μέσης ετήσιας αυξή­σεως κατά 5,2% στην περίοδο 2009-2014.

Σημειώ­νε­ται ότι οι διε­θνείς αφίξεις ανήλθαν το δεκά­μηνο 2015 σε 22,5 εκατ. επι­σκέ­πτες από 20,8 εκατ. το 2014, αυξη­μέ­νες κατά 7,9%. Συνο­λικά το 2015, οι αφίξεις ξένων επι­σκε­πτών (εξαι­ρου­μέ­νων των ταξι­διω­τών κρουα­ζιέ­ρας) προ­βλέ­πε­ται να ανέλ­θουν σε 23,8 εκατ. άτομα αυξη­μέ­νες κατά 8,2% σε σύγκριση με το 2014 . Το ποσοστό αυτό βρί­σκε­ται πάνω από τον ευρω­παϊκό ρυθμό αυξή­σεως των αφίξεων, ο οποίος προ­βλέ­πε­ται περί το 3%-4%, σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Τουρισμού-UNWTO.

Οι προ­ο­πτι­κές του του­ρι­σμού το 2016 εκτι­μώ­νται ως θετικές, παρά το γεγονός ότι ενδέ­χε­ται η ζήτηση των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών να υποστεί πίεση, εξαι­τίας της αυξή­σεως του ΦΠΑ στη διαμονή και την εστίαση. Η συναλ­λαγ­μα­τική ισο­τι­μία του ευρώ σε σχέση με τα βασικά νομί­σματα ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει κύριο προσ­διο­ρι­στικό παρά­γο­ντα της ζητή­σεως, καθι­στώ­ντας όπως και το 2015, τη χώρα μας έναν ελκυ­στικό του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό. Όπως προ­κύ­πτει από το παρα­κάτω Γράφημα, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασί­λειο ήταν σημα­ντικά αυξη­μέ­νες το δεκά­μηνο 2015 κατά 36,9% και 22,8% αντί­στοιχα .

Αντί­θετα, σημα­ντική μείωση παρου­σί­α­σαν το δεκά­μηνο 2015 οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις από τη Ρωσία κατά 68%. Η εξέλιξη αυτή οφεί­λε­ται στην ανα­τί­μηση του ευρώ έναντι του ρου­βλίου το 2015 αλλά και στην ανα­με­νό­μενη ύφεση της οικο­νο­μίας της Ρωσίας κατά -3,8% το 2015 και -0,6% το 2016 (Πηγή: IMF, World Economic Outlook, Oct. 2015).

Συνο­λικά, η επί­δραση της πτώσεως των εισπρά­ξεων από τη Ρωσία κρί­νε­ται αμε­λη­τέα, καθώς η συμ­με­τοχή της στις συνο­λι­κές ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις περιο­ρί­ζε­ται σε 2,7%.Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό από τις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις στη χώρα μας παρου­σιά­ζουν οι εισπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία (δεκά­μηνο 2015: 15,4%), το Ηνωμένο Βασί­λειο (δεκά­μηνο 2015: 13,8%) και τη Γαλλία (δεκά­μηνο 2015: 8,4%).

Πηγή ανη­συ­χίας για την πορεία του του­ρι­σμού το 2016 σε πανευ­ρω­παϊκό επίπεδο απο­τε­λεί η διεύ­ρυνση των γεω­πο­λι­τι­κών εντά­σεων.Μετά τα επει­σό­δια στο Παρίσι τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, εκφρά­ζε­ται συχνά ανη­συ­χία για τον κίνδυνο τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων σε ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες και συστή­νε­ται επα­γρύ­πνηση στους πολίτες σε δημό­σιους χώρους και μέσα μετα­φο­ράς. Εντού­τοις, η επί­δραση του παρά­γο­ντα αυτού επί της ταξι­διω­τι­κής κινή­σεως στην Ευρώπη, δεν είναι δυνατόν σήμερα να εκτι­μη­θεί με ασφά­λεια.

Η Ελλάδα γενικά θεω­ρεί­ται ασφαλής του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Με βάση το “The Travel & Tourism Competitiveness Report” του World Economic Forum και συγκε­κρι­μένα τον Δείκτη Ασφά­λεια και Προ­στα­σία, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται, το 2015, στην 57η θέση ανάμεσα σε 141 του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, επίπεδο κατά πολύ καλύ­τερο από άλλες αντα­γω­νί­στριες χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυ­πτος και η Τυνησία. Επι­πλέον, το 2015 η Ελλάδα βελ­τί­ωσε την κατά­ταξή της παγκο­σμίως κατά 12 θέσεις σε σχέση με το 2013.

Η κρίση στις σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία, η οποία είναι μια εκ των κυρίων αντα­γω­νι­στριών χωρών της Ελλάδας στον κλάδο, ενδέ­χε­ται να ευνο­ή­σει τον Ελλη­νικό του­ρι­σμό. Σύμφωνα με στοι­χεία του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Του­ρι­σμού της Τουρ­κίας, 3,5 εκατ. Ρώσοι του­ρί­στες επι­σκέ­φθη­καν την Τουρκία το δεκά­μηνο 2015 και απο­τε­λούν το δεύτερο μεγα­λύ­τερο ποσοστό επί του συνόλου των ξένων επι­σκε­πτών στη χώρα μετά τους Γερ­μα­νούς.

Το απο­τέ­λε­σμα του 2015 για τον Ελλη­νικό του­ρι­σμό είναι θετικό, ενώ οι προ­ο­πτι­κές του 2016 και των επο­μέ­νων ετών είναι ενθαρ­ρυ­ντι­κές. Σημειώ­νε­ται ότι, σύμφωνα με το World Travel & Tourism Council (WTTC), η άμεση συμβολή του του­ρι­σμού ως ποσοστό του Ελλη­νι­κού ΑΕΠ δια­μορ­φώ­θηκε στο 7,0% το 2014, προ­βλέ­πε­ται να αυξηθεί στο 7,1% το 2015 και το 2025 ανα­μέ­νε­ται να ανέλθει στο 7,9%. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι η συνο­λική συμβολή του του­ρι­σμού ως ποσοστό του ΑΕΠ ανήλθε στο 17,3% το 2014 και προ­βλέ­πε­ται να αυξηθεί σε 17,6% το 2015 και σε 19,8% το 2025.

Μακρο­πρό­θε­σμα και συγκε­κρι­μένα στη δεκα­ε­τία 2015-2025 η συνο­λική συμβολή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ εκτι­μά­ται ότι θα αυξηθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό 3,7%, προ­σεγ­γί­ζο­ντας τα €52,7 εκατ. το 2025. Η μέση ετήσια αύξηση της συνο­λι­κής συμ­βο­λής του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ στην Ελλάδα, βρί­σκε­ται πάνω από τον Ευρω­παϊκό μέσο όρο, ο οποίος εκτι­μά­ται στο 2,6% κατά το WTTC.

Τέλος, η επί­πτωση της προ­σφυ­γι­κής κρίσεως στον ελλη­νικό του­ρι­σμό δεν φαί­νε­ται να είναι σημα­ντική το 2015. Με εξαί­ρεση την Κω και τη Λέρο, οι άλλες νήσοι υπο­δο­χής προ­σφύ­γων δεν προ­κύ­πτει να έχουν επη­ρε­α­σθεί σημα­ντικά. Σύμφωνα με την ποσο­στιαία κατα­νομή των συνο­λι­κών αερο­πο­ρι­κών αφίξεων του δεκα­μή­νου 2015 (στοι­χεία Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, εξω­τε­ρι­κού–εσω­τε­ρι­κού) δια­πι­στώ­νε­ται ότι οι αερο­πο­ρι­κές αφίξεις στην Κω και τη Λέρο μειώ­θη­καν κατά 3,2% και 2,4% αντί­στοιχα στο δεκά­μηνο 2015. Αντι­θέ­τως, στη Μυτι­λήνη, τη Σάμο και τη Χίο αυξή­θη­καν κατά 1,4%, 1,0% και 1,3% αντί­στοιχα . Η συμ­με­τοχή αθροι­στικά των πέντε αυτών νησιών υπο­δο­χής προ­σφύ­γων, στις συνο­λι­κές αερο­πο­ρι­κές αφίξεις δια­μορ­φώ­θηκε σε 6,9%, το δεκά­μηνο 2015.

Παρα­τη­ρεί­ται ότι οι σημα­ντι­κό­τε­ροι νησιω­τι­κοί του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί είναι, η Κρήτη (ποσο­στιαία κατα­νομή Ηρά­κλειο 13,2% και Χανιά 5,8%), η Ρόδος (9,9%), η Κέρκυρα (5,3%), η Κως (4,7%), η Σαντο­ρίνη (3,0%), η Ζάκυν­θος (2,8%) και η Μύκονος (1,9%). Οι ανωτέρω βασικοί του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί (με εξαί­ρεση την Κω) παρου­σί­α­σαν το δεκά­μηνο του 2015 αύξηση των αερο­πο­ρι­κών αφίξεων, ενώ τη μεγα­λύ­τερη άνοδο σε ετήσια βάση, παρου­σί­ασε η Σαντο­ρίνη (+25,3%), η Μύκονος (+11,4%) και τα Χανιά (+10,1%) .