ΤτΕ: Στο σωστό δρόμο η ελληνική οικονομία – Δεν έχει ολοκληρωθεί η ανάκαμψη από την κρίση

Οι επι­τυ­χίες που κατα­γρά­φο­νται τα τελευ­ταία χρόνια απο­τε­λούν ένδειξη ότι η οικο­νο­μία είναι στο σωστό δρόμο. Ωστόσο, η προ­σπά­θεια οικο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης από τη δεκαετή κρίση χρέους δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί», ανα­φέ­ρει η Τράπεζα της Ελλάδος στην ενδιά­μεση έκθεση νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής 2024 που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή και το Υπουρ­γικό Συμ­βού­λιο.

«Σε πραγ­μα­τι­κούς όρους, τόσο το ΑΕΠ όσο και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπο­λεί­πο­νται ακόμη σε σχέση με τα προ της κρίσης επίπεδα και η σύγκλισή τους με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο απαιτεί ακόμη ισχυ­ρό­τε­ρους ρυθμούς ανά­πτυ­ξης», προ­σθέ­τει.

Επι­πρό­σθετα, αρκετές εγχώ­ριες διαρ­θρω­τι­κές αδυ­να­μίες, κάποιες από τις οποίες προ­ϋ­πήρ­χαν της κρίσης χρέους, παρα­μέ­νουν. Για παρά­δειγμα, η έλλειψη αντα­γω­νι­σμού σε αρκε­τούς κλάδους της οικο­νο­μίας, η οποία επι­τεί­νει το διεθνές πρό­βλημα της ακρί­βειας, το υψηλό δημόσιο χρέος, το μεγάλο επεν­δυ­τικό κενό, η χαμηλή απο­τα­μί­ευση, η χαμηλή διαρ­θρω­τική αντα­γω­νι­στι­κό­τητα που επι­δει­νώ­νει το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών, το χαμηλό ποσοστό συμ­με­το­χής των γυναι­κών και των νέων στο εργα­τικό δυνα­μικό και η γήρανση του πλη­θυ­σμού, που επι­τεί­νουν τη στε­νό­τητα της αγοράς εργα­σίας δια­χρο­νικά, απο­τε­λούν παρά­γο­ντες που περιο­ρί­ζουν την ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική της οικο­νο­μίας.

Δια­φύ­λαξη δημο­σιο­νο­μι­κής αξιο­πι­στίας και Ταμείο Ανά­καμ­ψης

Η οικο­νο­μική πολι­τική θα πρέπει να παρα­μεί­νει προ­ση­λω­μένη στη δια­φύ­λαξη της δημο­σιο­νο­μι­κής αξιο­πι­στίας και στα­θε­ρό­τη­τας και στην υλο­ποί­ηση των απαι­τού­με­νων επεν­δύ­σεων και μεταρ­ρυθ­μί­σεων που προ­βλέ­πο­νται στο Εθνικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας “Ελλάδα 2.0”, σημειώ­νει η έκθεση, ενώ προ­σθέ­τει ότι  χρειά­ζο­νται πρό­σθε­τες ενέρ­γειες για την αντι­με­τώ­πιση των εγγενών αδυ­να­μιών της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και για να επι­τευ­χθεί δια­τη­ρή­σιμη οικο­νο­μική ανά­πτυξη, όπως ενερ­γη­τι­κές πολι­τι­κές για την αύξηση της συμ­με­το­χής των γυναι­κών και των νέων στο εργα­τικό δυνα­μικό.

Ανά­πτυξη 2,5% το 2025

Σύμφωνα με τις τρέ­χου­σες προ­βλέ­ψεις της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί στο 2,3% το 2024, να επι­τα­χυν­θεί στο 2,5% το 2025 και να υπο­χω­ρή­σει ελαφρά στο 2,3% το 2026 και στο 2,0% το 2027. Η βασι­κό­τερη συνι­στώσα της οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης εκτι­μά­ται ότι θα είναι η κατα­νά­λωση, ενώ οι επεν­δύ­σεις και οι εξα­γω­γές θα συνε­χί­σουν να συμ­βάλ­λουν θετικά.

Συνο­λικά, η καθαρή συμβολή του εξω­τε­ρι­κού τομέα στο ΑΕΠ θα είναι ελαφρώς αρνη­τική τα επόμενα έτη, καθώς η έντονη επεν­δυ­τική δρα­στη­ριό­τητα και η ενί­σχυση της κατα­νά­λω­σης ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σουν αύξηση των εισα­γω­γών με ρυθμούς αντί­στοι­χους με εκεί­νους των εξα­γω­γών.

Πάνω από το 2% ο πλη­θω­ρι­σμός έως το 2026

Ο πλη­θω­ρι­σμός, βάσει του Εναρ­μο­νι­σμέ­νου Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή (ΕνΔΤΚ), το 2024 ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί σε 3,0%, από 4,2% το 2023, αντα­να­κλώ­ντας τη μεγάλη επι­βρά­δυνση του πλη­θω­ρι­σμού των ειδών δια­τρο­φής. Μέχρι το 2026 ο πλη­θω­ρι­σμός θα συγκλί­νει προς το στόχο της ΕΚΤ (2%), αλλά θα παρα­μεί­νει ελαφρά πάνω από αυτόν.

Ο πλη­θω­ρι­σμός των υπη­ρε­σιών ανα­μέ­νε­ται να είναι πιο επί­μο­νος σε σχέση με τον πλη­θω­ρι­σμό των λοιπών συνι­στω­σών του ΕνΔΤΚ (Εναρ­μο­νι­σμέ­νου Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή), αντα­να­κλώ­ντας κυρίως τις ανα­με­νό­με­νες αυξή­σεις στις αμοιβές εργα­σίας.

Τέλος, ο πυρήνας του πλη­θω­ρι­σμού ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί σημα­ντικά στο 3,5% το 2024 και στο 3,1% το 2025, αντι­κα­το­πτρί­ζο­ντας την απο­κλι­μά­κωση κυρίως του πλη­θω­ρι­σμού των μη ενερ­γεια­κών βιο­μη­χα­νι­κών αγαθών.

Καθο­δι­κοί κίν­δυ­νοι για την ανά­πτυξη

Οι κίν­δυ­νοι που περι­βάλ­λουν τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές προ­βλέ­ψεις της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για την ανά­πτυξη είναι κυρίως καθο­δι­κοί και συν­δέ­ο­νται με:

(α) τυχόν επι­δεί­νωση της γεω­πο­λι­τι­κής κρίσης στην Ουκρα­νία και τη Μέση Ανατολή και τις επι­πτώ­σεις της στο διεθνές οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον,

(β) ενί­σχυση του εμπο­ρι­κού προ­στα­τευ­τι­σμού διεθνώς,

(γ) χαμη­λό­τερο του ανα­με­νο­μέ­νου ρυθμό απορ­ρό­φη­σης και αξιο­ποί­η­σης των κον­δυ­λίων του RRF,

(δ) εντει­νό­μενη στε­νό­τητα στην αγορά εργα­σίας και ενδε­χό­με­νες μισθο­λο­γι­κές πιέσεις,

(ε) βρα­δύ­τερη του ανα­με­νο­μέ­νου υλο­ποί­ηση των απα­ραί­τη­των μεταρ­ρυθ­μί­σεων και

(στ) ενδε­χό­με­νες φυσικές κατα­στρο­φές λόγω της κλι­μα­τι­κής κρίσης.

Περαι­τέρω βελ­τί­ωση των τρα­πε­ζι­κών δεικτών

Τα θεμε­λιώδη μεγέθη των τρα­πε­ζών βελ­τιώ­θη­καν περαι­τέρω το εννε­ά­μηνο του 2024. Συγκε­κρι­μένα, οι δείκτες ρευ­στό­τη­τας και κεφα­λαια­κής επάρ­κειας, καθώς και η ποιό­τητα του δανεια­κού χαρ­το­φυ­λα­κίου βελ­τιώ­θη­καν, ενώ η κερ­δο­φο­ρία των τρα­πε­ζι­κών ομίλων παρέ­μεινε ικα­νο­ποι­η­τική

Ο δείκτης μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων (ΜΕΔ) σε ατομική βάση μειώ­θηκε σημα­ντικά το Σεπτέμ­βριο του 2024 σε σύγκριση με το Δεκέμ­βριο του 2023 και δια­μορ­φώ­θηκε στο χαμη­λό­τερο επίπεδο από την ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ.

Αύξηση των κατα­θέ­σεων

Κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2024 το υπό­λοιπο των κατα­θέ­σεων του ιδιω­τι­κού τομέα κατέ­γραψε σωρευ­τική αύξηση κατά 0,7 δισ. ευρώ, λόγω της ανά­καμ­ψης των επι­χει­ρη­μα­τι­κών κατα­θέ­σεων, ενώ η άνοδος των κατα­θέ­σεων των νοι­κο­κυ­ριών ήταν πιο περιο­ρι­σμένη. Ως απο­τέ­λε­σμα, το υπό­λοιπο των ιδιω­τι­κών κατα­θέ­σεων δια­μορ­φώ­θηκε τον Οκτώ­βριο του 2024 σε 195,5 δισ. ευρώ.

Τα επι­τό­κια κατα­θέ­σεων προ­θε­σμίας, μετά την ανοδική τάση που ακο­λου­θού­σαν επί ένα έτος περίπου, παρέ­μει­ναν σχεδόν αμε­τά­βλητα κατά το δ΄ τρίμηνο του 2023 και τους πρώτους δέκα μήνες του 2024 στην πλειο­νό­τητα των κατη­γο­ριών, παρά τις πραγ­μα­το­ποι­η­θεί­σες μειώ­σεις στα επι­τό­κια πολι­τι­κής του Ευρω­συ­στή­μα­τος.

Εκτι­μά­ται ότι τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα, προ­κει­μέ­νου να περιο­ρί­σουν τις εκροές απο­τα­μιευ­τι­κών πόρων από τους λογα­ρια­σμούς προ­θε­σμίας προς εναλ­λα­κτι­κές τοπο­θε­τή­σεις, ανα­βάλ­λουν την προ­σαρ­μογή των επι­το­κίων που προ­σφέ­ρουν στους κατα­θέ­τες.

Αύξηση 8,5% των δανείων

Ο ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής των τρα­πε­ζι­κών δανείων προς τις ΜΧΕ το δεκά­μηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2024 ενι­σχύ­θηκε και δια­μορ­φώ­θηκε κατά μέσο όρο σε 8,5%, έναντι μέσης τιμής 6,5% το 2023. Η επι­τά­χυνση της πιστω­τι­κής επέ­κτα­σης προς τις επι­χει­ρή­σεις συν­δέ­ε­ται με την ενί­σχυση της ζήτησης τρα­πε­ζι­κών δανείων, ιδίως εκ μέρους των μεγάλων επι­χει­ρή­σεων.

Το κόστος τρα­πε­ζι­κού δανει­σμού των επι­χει­ρή­σεων και των νοι­κο­κυ­ριών υπο­χώ­ρησε το τρέχον έτος, σε συνέ­πεια με τη μείωση των επι­το­κίων πολι­τι­κής του Ευρω­συ­στή­μα­τος και την παρα­τη­ρη­θείσα απο­κλι­μά­κωση του κόστους ανα­χρη­μα­το­δό­τη­σης των τρα­πε­ζών από τις αγορές κεφα­λαίων και ομο­λό­γων.

 

Πηγή: imerisia.gr