Τζογαδόροι με ένα κλικ από ηλικίας 12 χρόνων

Το 16χρονο αγόρι είχε από μικρό εξοι­κεί­ωση με το Ιντερ­νετ. Ηταν περίπου δεκα­τριών όταν πρω­το­δο­κί­μασε να παίξει πόκερ σε μια δωρεάν εφαρ­μογή. Εβλεπε πως ήταν «καλός» και αυτό του έδινε μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση. Είχε δια­βά­σει για τους παίκτες που κέρ­δι­ζαν στα διεθνή τουρ­νουά μεγάλα χρη­μα­τικά έπαθλα – μάλιστα είχε ακούσει πως ένας από αυτούς ήταν Ελληνας που είχε ξεκι­νή­σει να παίζει πόκερ στο Δια­δί­κτυο σε νεαρή ηλικία. Ονει­ρευό­ταν λοιπόν πως και ο ίδιος κάποια ημέρα θα γινόταν ένας από αυτούς.

Κάποια στιγμή απο­φά­σισε πως είχε έρθει η ώρα να «μετρή­σει» τις δυνα­τό­τη­τές του στον «πραγ­μα­τικό κόσμο»: χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το χαρ­τζι­λίκι του, «ξεκλεί­δωσε» την επόμενη πίστα και έπαιξε για πρώτη φορά στα δεκα­τέσ­σερά του με χρήματα. Γρήγορα, σχεδόν τα διπλα­σί­ασε και τότε ένιωσε πως οι δυνα­τό­τη­τές του ήταν απε­ριό­ρι­στες. Σκε­φτό­ταν τι από τα πράγ­ματα που του είχαν αρνηθεί οι γονείς του θα αγόραζε: κινητό; Το καλό αθλη­τικό ζευγάρι παπού­τσια που ήθελε; Ενα ηλε­κτρο­νικό τάμπλετ; Εβαλε στόχο και μέσα σε λίγους μήνες κατά­φερε να αγο­ρά­σει ένα ακριβό κινητό.

Οι γονείς του δεν είχαν κατα­λά­βει τι πραγ­μα­τικά συνέ­βαινε. Περ­νούσε ώρες στον υπο­λο­γι­στή αλλά όποτε τον ρωτού­σαν έλεγε πως παίζει ένα παι­χνίδι, ούτε λόγος βέβαια για πόκερ ή χρήματα. Για περίπου ενάμιση χρόνο έπαιζε σχεδόν καθη­με­ρινά, μια κέρδιζε μια έχανε, αλλά κάποια στιγμή οι χασού­ρες ήταν μεγα­λύ­τε­ρες – ζορί­στηκε πολύ, πούλησε το και­νούρ­γιο του κινητό και με τα λεφτά εκείνα προ­σπά­θησε να ρεφάρει και όταν ούτε αυτό πήγε καλά, πήρε μια δύσκολη απόφαση.

Απο­φά­σισε να «δανει­στεί» κάποια χρήματα από τον λογα­ρια­σμό της γιαγιάς του, η οποία του είχε εμπι­στευ­τεί την κάρτα της για να λαμ­βά­νει τη σύνταξη από την τράπεζα. Μια, δυο φορές αλλά η τύχη και πάλι δεν ήταν με το μέρος του… Τα πράγ­ματα δυσκό­λε­ψαν ακόμα περισ­σό­τερο και αδυ­να­τούσε να επι­στρέ­ψει τα χρήματα, είχε πλέον θέματα στο σχολείο, μονίμως νευ­ρι­κό­τητα και άγχος. Μόνο όμως όταν η γιαγιά του συνει­δη­το­ποί­ησε το τι είχε συμβεί στον τρα­πε­ζικό της λογα­ρια­σμό, απο­κα­λύ­φθηκε το πραγ­μα­τικό του πρό­βλημα…

Φαι­νό­μενο σε έξαρση

Η ιστορία αυτή δεν είναι σε καμία περί­πτωση ένα μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό. Ηδη από το 2010, οι ειδικοί άρχισαν να βλέπουν προ­βλη­μα­τι­σμέ­νοι τον δια­δι­κτυακό τζόγο να γίνεται μια από τις δημο­φι­λείς δρα­στη­ριό­τη­τες των εφήβων στο Δια­δί­κτυο.

Αυτό ήταν που οδήγησε την ομάδα της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Μελέτης Δια­τα­ρα­χής Εθισμού στο Δια­δί­κτυο, να συμπε­ρι­λά­βει σε έρευνα και το θέμα αυτό.

Τα απο­τε­λέ­σματα ήταν πράγ­ματι ανη­συ­χη­τικά: το 37% από τα παιδιά και εφήβους που συμ­με­τεί­χαν, (ηλικίας 12-19 ετών) δήλωσε πως είχαν κάποια εμπει­ρία δια­δι­κτυα­κού τζόγου. Από αυτά, το 11% παρου­σί­αζε συμπε­ρι­φορά παθο­λο­γι­κού τζο­γα­ρί­σμα­τος.

Η ίδια εικόνα και στα απο­τε­λέ­σματα ευρω­παϊ­κής έρευνας που πραγ­μα­το­ποί­ησε το 2012 το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών σε συνερ­γα­σία με επτά χώρες. Εκεί, οι Ελληνες έφηβοι ήταν «πρώτοι» στα ποσοστά εκείνων που παίζουν τζόγο στο Δια­δί­κτυο.

Η ερευ­νη­τική κοι­νό­τητα βρέθηκε σε αμη­χα­νία μπροστά στο νέο αυτό φαι­νό­μενο.

Εκτοτε, όλο και πιο συχνά γονείς επι­σκέ­πτο­νται τις υπη­ρε­σίες τους ή τηλε­φω­νούν στις γραμμές βοή­θειας. Τα περι­στα­τικά που μας διη­γού­νται στις διά­φο­ρες δομές ανά την Ελλάδα, παρου­σιά­ζουν πολλά κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά: πρό­κει­ται σχεδόν πάντα για παιδιά που χρη­σι­μο­ποιούν το Ιντερ­νετ από πολύ μικρές ηλικίες και παίζουν εκεί παι­χνί­δια.

Ο Γιώργος Κορμάς που έχει στήσει μια από τις τηλε­φω­νι­κές γραμμές βοή­θειας μας εξηγεί πώς π.χ. ένα «άκακο» παι­χνίδι με ήρωες τα στρουμ­φά­κια βάζει τα παιδιά σε μια δια­δι­κα­σία που παρα­πέ­μπει σε τζόγο. Στόχος είναι να μαζέ­ψουν μούρα των οποίων η ιδιό­τητα δεν δια­φέ­ρει σε τίποτα από… μάρκες καζίνου.

Και δεν είναι μόνο αυτό. Οι μικροί παίκτες αυτού αλλά και άλλων ιδιαί­τερα δημο­φι­λών video game βρί­σκο­νται από πολύ νωρίς στο δίλημμα του να ανα­βαθ­μί­σουν τον ήρωά τους πλη­ρώ­νο­ντας. Η δια­δι­κα­σία γνωστή ακόμα και σε παιδιά επτά ετών: προ­πλη­ρω­μέ­νες κάρτες που προ­μη­θεύ­ο­νται από το περί­πτερο. Χαρα­κτη­ρι­στικό πως το τελευ­ταίο διά­στημα ιδανικό δώρο στα παιδικά πάρτι θεω­ρεί­ται μια τέτοια κάρτα…

Η κρίση βοηθά την εξάρ­τηση

Εν μέσω κρίσης ο τζόγος πάντα ανθεί, εξηγεί ο ψυχί­α­τρος Γιώργος Φλώρος, μέλος της ομάδας που συνέ­ταξε την πρώτη έρευνα για τον δια­δι­κτυακό τζόγο. Συχνά τα παιδιά προ­βάλ­λουν ως δικαιο­λο­γία πως ήθελαν να βοη­θή­σουν τις οικο­γέ­νειές τους οικο­νο­μικά αλλά τις περισ­σό­τε­ρες φορές πρό­κει­ται για παιδιά χωρίς ιδιαί­τερα άγχη ή προ­βλη­μα­τι­σμούς που προ­σα­να­το­λί­ζο­νται στο πώς θα απο­κτή­σουν κάτι χωρίς να κοπιά­σουν. Οι κίν­δυ­νοι στους οποίους εκτί­θε­νται όμως είναι πολλοί: πέρα από τις προ­φα­νείς επι­πτώ­σεις από μια τέτοια παρά­νομη εξάρ­τηση, ολοένα περισ­σό­τερα παιδιά πέφτουν θύματα εκμε­τάλ­λευ­σης: όπως τα παιδιά που πίστε­ψαν τις υπο­σχέ­σεις μια σπείρας που τους έταζε σε διάφορα chat rooms «μυστικά» για να κερ­δί­σουν σε στοι­χή­ματα έναντι 100 ευρώ. Ή το «προ­σω­πικό μήνυμα» που έλαβε ένας δωδε­κά­χρο­νος ότι είχε χάσει 492.000 ευρώ στο εικο­νικό παι­χνίδι που έπαιζε με τις ώρες και πως έπρεπε με κάποιο τρόπο να τα ξεπλη­ρώ­σει. Το μήνυμα ήταν σαφώς παγίδα αλλά το αγόρι τρο­μο­κρα­τή­θηκε και έφυγε από το σπίτι. Τρεις ημέρες αργό­τερα εμφα­νί­στηκε στο σπίτι της γιαγιάς του.

Το οικο­νο­μικό αδιέ­ξοδο στο οποίο εγκλω­βί­ζο­νται όμως τις περισ­σό­τε­ρες φορές είναι πραγ­μα­τικό και τα παιδιά δεν ξέρουν πώς να το αντι­με­τω­πί­σουν: ένας δεκα­πε­ντά­χρο­νος από την Πάτρα είχε υπερ­χρε­ώ­σει πάνω από 20 κάρτες της οικο­γέ­νειάς του, παί­ζο­ντας παρά­νομα στοι­χή­ματα. Οταν απο­κα­λύ­φθηκε το τι είχε κάνει, το έσκασε. Λίγες ώρες αργό­τερα έστειλε από το κινητό του ένα μήνυμα στους γονείς του. Τους ζητούσε συγ­γνώμη, και τους έγραφε, πως πλέον δεν θα τους δημιουρ­γούσε άλλα προ­βλή­ματα γιατί είχε απο­φα­σί­σει να βάλει τέλος στην ζωή του. Εντρο­μοι εκείνοι επι­κοι­νώ­νη­σαν με τη Δίωξη Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος και στήθηκε ολό­κληρη επι­χεί­ρηση για να βρεθεί το παιδί. Μέσα από τα ίχνη του κινητού του εντο­πί­στηκε εκείνο το βράδυ σε δεινή ψυχο­λο­γική κατά­σταση να κατε­βαί­νει από λεω­φο­ρείο στον σταθμό του Κηφισού.

Καθη­με­ρινή