Πάγκαλος: Δεν υπάρχει κόμμα να καλύψει ιδεολογικά τα μεσαία στρώματα

«Τι θα ψη­φί­σου­με;», ανα­ρω­τιέ­ται ο πρώην υπουρ­γός ανα­λύ­ο­ντας γιατί αυτή τη στιγ­μη ένα με­γά­λο πο­σο­στό των ψη­φο­φό­ρων που απο­τε­λούν τη με­σαία τάξη δεν ξέρει με ποιο κόμμα να συ­μπο­ρευ­τεί

Την αύ­ξη­ση των με­σαί­ων στρω­μά­των στην Ελ­λά­δα υπο­γραμ­μί­ζει σε άρθρο του ο Θε­ό­δω­ρος Πά­γκα­λος, το­νί­ζο­ντας ότι αυτά δεν έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να εκ­προ­σω­πη­θούν από ένα κόμμα όπως ήταν το ΠΑΣΟΚ, το οποίο πλέον έχει φθα­ρεί.

Κάνει μά­λι­στα και μια ιστο­ρι­κή ανα­δρο­μή στα κόμ­μα­τα που εξέ­φρα­ζαν πο­λι­τι­κά τη με­σαία τάξη από την ΕΔΑ μέχρι το Σο­σια­λι­στι­κό Κί­νη­μα.

Ανα­λυ­τι­κά τι ανα­φέ­ρει στο άρθρο του:

«Με­γά­λη συ­ζή­τη­ση γί­νε­ται για το αν και πόσο θα ανα­στα­τω­θεί η οι­κο­νο­μία της χώρας επει­δή δυ­νά­μεις του πα­ρα­νοϊ­κού εθνι­κο­σο­σια­λι­στι­κού με­τώ­που, που τορ­πί­λι­σε την εκλο­γή Προ­έ­δρου, θα έρ­θουν ενι­σχυ­μέ­νες σε μια προ­σε­χή Βουλή. Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, βα­σι­κό κόμμα της αντι­πο­λί­τευ­σης, στη­ρί­ζει εδώ και χρό­νια την προ­πα­γάν­δα του στην ατεκ­μη­ρί­ω­τη υπό­θε­ση ότι σ’ αυτό το σώμα θα δια­θέ­τει μια πλειο­ψη­φία που θα του επι­τρέ­ψει να κυ­βερ­νή­σει.

Ακόμα και αν οι πιο κο­λα­σμέ­νες φα­ντα­σιώ­σεις του αντιευ­ρω­παϊ­κού με­τώ­που πραγ­μα­τω­θούν, μια τέ­τοια εξέ­λι­ξη φαί­νε­ται απί­θα­νη. Φα­ντα­στεί­τε μια κυ­βερ­νη­τι­κή πλειο­ψη­φία, που θα πε­ρι­λαμ­βά­νει οπα­δούς της μετά-κομ­μου­νι­στι­κής δια­νό­η­σης, τους φυ­γά­δες από το χώρο της λο­γι­κής νέο-κομ­μου­νι­στές, από άλλες αντιευ­ρω­παϊ­κές εθνι­κι­στι­κές τά­σεις και στο πλευ­ρό τους βου­λευ­τές από τα με­γά­λα κόμ­μα­τα που θα είναι έτοι­μοι να που­λή­σουν την ψυχή τους στο διά­βο­λο για μια θέση στο Κοι­νο­βού­λιο ή ακόμα κα­λύ­τε­ρα για ένα σκα­μνί στο υπουρ­γι­κό συμ­βού­λιο.

Ενώ όμως αυτή η χωρίς νόημα συ­ζή­τη­ση δίνει και παίρ­νει είχε πε­ρά­σει τε­λεί­ως απα­ρα­τή­ρη­τη μια άλλη εξέ­λι­ξη, το γε­γο­νός δη­λα­δή ότι 40 χρό­νια μετά το 1974 η Ελ­λά­δα ξα­να­βρέ­θη­κε, όπως το 1958, χωρίς αξιό­λο­γη πο­λι­τι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση των με­σαί­ων στρω­μά­των της κοι­νω­νί­ας.

Τότε μια δυ­να­μι­κή και ανοι­χτό­μυα­λη ηγε­σία της ΕΔΑ είχε κα­τα­φέ­ρει να συ­σπει­ρώ­σει πο­λι­τι­κούς του ευ­ρύ­τε­ρου δη­μο­κρα­τι­κού χώρου. Ο Νέ­στωρ της πο­λι­τι­κής ζωής Γιάν­νης Πα­σα­λί­δης και προ­σω­πι­κό­τη­τες που επέ­βα­λαν σε­βα­σμό στους αντι­πά­λους όπως ο Ηλίας Ηλιού, ο Αντώ­νης Μπρι­λά­κης, ο Λε­ω­νί­δας Κύρ­κος, η Μαρία Κα­ρα­γιώρ­γη και άλλοι δη­μιουρ­γού­σαν κάθε μέρα με το λόγο και την πο­λι­τι­κή τους πρα­κτι­κή τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τη δια­μόρ­φω­ση ενός με­γά­λου ρεύ­μα­τος συ­νερ­γα­σί­ας, που είχε ονο­μα­στεί από τη δεξιά «συ­νο­δοι­πο­ρία». Εκ­πρό­σω­ποι αυτού του ρεύ­μα­τος, που δι­καιο­λο­γη­μέ­να μι­σή­θη­κε από τη δεξιά ήταν ο Ηλίας Τσι­ρι­μώ­κος και ο Γε­ώρ­γιος Καρ­τά­λης. Ενα­ντί­ον τους ανέ­πτυσ­σαν φο­βι­κά επι­χει­ρή­μα­τα ανοί­γο­ντας το δρόμο στις ψυ­χρο­πο­λε­μι­κές κραυ­γές των δε­ξιών, οι δύο άν­θρω­ποι που διεκ­δι­κού­σαν με ανε­ξέ­λεγ­κτη φι­λαυ­τία την ηγε­σία του κε­ντρώ­ου χώρου. Η με­γά­λη ει­ρω­νεία της τύχης είναι ότι και τότε τα ονό­μα­τα ήταν Πα­παν­δρέ­ου και Βε­νι­ζέ­λος. Η αλ­λη­λο­ϋ­πο­βλε­πό­με­νη και ανα­ξιό­πι­στη αυτή ηγε­σία δεν μπο­ρού­σε να υπη­ρε­τή­σει απο­τε­λε­σμα­τι­κά τα συμ­φέ­ρο­ντα των με­σαί­ων στρω­μά­των που απο­τε­λού­σαν και απο­τε­λούν τη με­γά­λη πλειο­ψη­φία της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας. Σε βάθος χρο­νι­κού ορί­ζο­ντα δε δη­μιουρ­γού­σε καν στοι­χειώ­δη εμπι­στο­σύ­νη: ο Γε­ώρ­γιος Πα­παν­δρέ­ου είχε χρη­μα­τί­σει βου­λευ­τής του στρα­τάρ­χη Πα­πά­γου και ο Σο­φο­κλής Βε­νι­ζέ­λος μοί­ρα­ζε με δυ­σκο­λία το χρόνο του ανά­με­σα στη χαρ­το­παι­ξία, τις εφο­πλι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και την πο­λι­τι­κή.

Στις εκλο­γές του 1958 η ΕΡΕ του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή παίρ­νει 41% και 171 έδρες, η ΕΔΑ, που πε­ρι­λαμ­βά­νει και τους κομ­μου­νι­στές, έρ­χε­ται δεύ­τε­ρη με 24% και 79 έδρες και το Κόμμα Φι­λε­λευ­θέ­ρων των Γ. Πα­παν­δρέ­ου – Σ. Βε­νι­ζέ­λου, 21% και 36 έδρες.

Μετά τις εκλο­γές της βίας και της νο­θεί­ας του 1961 και τη δο­λο­φο­νία του Γρη­γό­ρη Λα­μπρά­κη στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, η Ένωση Κέ­ντρου του Γε­ωρ­γί­ου Πα­παν­δρέ­ου σα­ρώ­νει κυ­ριο­λε­κτι­κά τη δεξιά στις εκλο­γές του 1963 – 1964. Ακο­λου­θούν η απο­στα­σία, τα Ιου­λια­νά του 1965 και η επτά­χρο­νη ανω­μα­λία.

Μετά τη με­τα­πο­λί­τευ­ση ο Αν­δρέ­ας Πα­παν­δρέ­ου δη­μιούρ­γη­σε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια ομαλή δη­μο­κρα­τι­κή πο­λι­τι­κή ζωή ευ­ρω­παϊ­κού τύπου. Βα­σι­κό επί­τευγ­μά του ήταν η δη­μιουρ­γία ενός σύγ­χρο­νου σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού κόμ­μα­τος, όπως ήταν το ΠΑΣΟΚ, που κά­λυ­ψε το χώρο του κέ­ντρου και απορ­ρό­φη­σε τμή­μα­τα της δε­ξιάς και της αρι­στε­ράς. Η ύπαρ­ξη ενός τέ­τοιου κόμ­μα­τος, άσχε­τα από το αν θα λέ­γε­ται ΠΑΣΟΚ ή όχι, είναι απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για την ομαλή εναλ­λα­γή στην εξου­σία, για την χωρίς πε­ρι­πέ­τειες δια­κυ­βέρ­νη­ση της χώρας.

Δυ­στυ­χώς σή­με­ρα δεξιά και «επα­να­στα­τι­κή» αρι­στε­ρά αντι­με­τω­πί­ζο­νται ξανά σε μια κατά μέ­τω­πο σύ­γκρου­ση. Δεν υπάρ­χει ούτε εκ­δη­λώ­νε­ται κόμμα που θα μπο­ρού­σε να κα­λύ­ψει την ανά­γκη πο­λι­τι­κής έκ­φρα­σης των πλειο­ψη­φι­κών στη χώρα μας με­σαί­ων στρω­μά­των. Έχει επέλ­θει άραγε κοι­νω­νι­κή αλ­λα­γή; Όπως μας θυ­μί­ζουν επα­νει­λημ­μέ­να απο­τε­λέ­σμα­τα αρ­χαι­ρε­σιών σε κοι­νω­νι­κούς χώ­ρους (ερ­γα­τι­κά κέ­ντρα, επι­στη­μο­νι­κούς συλ­λό­γους, το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση και επι­με­λη­τή­ρια) κάτι τέ­τοιο δεν είναι αλη­θές. Τα με­σαία στρώ­μα­τα ζουν και βα­σι­λεύ­ουν, αυ­ξά­νο­νται και πλη­θύ­νο­νται στην πα­τρί­δα μας. Απλώς δεν επι­θυ­μούν πλέον να εκ­φρα­στούν με την πα­ρα­δο­σια­κή φθαρ­μέ­νη μορφή που απο­τε­λεί πλέον το ΠΑΣΟΚ.

Οι πο­λι­τι­κοί εκ­πρό­σω­ποι αυτού του χώρου αντί να συ­σπει­ρω­θούν για να αντι­με­τω­πί­σουν με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο τις επερ­χό­με­νες εκλο­γές και να προ­γραμ­μα­τί­σουν ενω­τι­κές και αδιά­βλη­τες δια­δι­κα­σί­ες για να βρε­θεί νέο πο­λι­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο, νέα έκ­φρα­ση, νέες πρω­τό­τυ­πες μορ­φές ορ­γά­νω­σης και ανα­νε­ω­μέ­νη ηγε­σία, ερί­ζουν για τα αξιώ­μα­τα και τις κα­ρέ­κλες. Εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες πο­λί­τες αι­σθά­νο­νται αηδία και απο­γο­ή­τευ­ση.

Προ­βλη­μα­τί­ζο­νται σο­βα­ρά αν η μόνη διέ­ξο­δος δεν είναι η αποχή ή το λευκό και άκυρο ψη­φο­δέλ­τιο. Το πρό­βλη­μα είναι ότι και η αποχή και τα άσφαι­ρα ψη­φο­δέλ­τια μοι­ρά­ζο­νται με­τα­ξύ όλων των συμ­με­τε­χό­ντων στην εκλο­γι­κή σύ­γκρου­ση. Με τον τρόπο αυτό δη­λα­δή ο αγα­να­κτι­σμέ­νος ψη­φο­φό­ρος του ΠΑΣΟΚ ψη­φί­ζει σε πο­σο­στό ανά­λο­γο με την εκλο­γι­κή δύ­να­μη του κα­θε­νός όλους όσους για θε­μι­τούς ή αθέ­μι­τους λό­γους πε­ρι­φρο­νεί και αντι­πα­θεί. Από την άλλη μεριά, ο εκ­βια­σμός που ασκού­σαν στο όνομα της ενό­τη­τας και σε συν­θή­κες πό­λω­σης οι κομ­μα­τι­κές ηγε­σί­ες έχει αγ­γί­ξει και ξε­πε­ρά­σει τα όρια ανο­χής.

Τι θα ψη­φί­σου­με λοι­πόν; Εδώ εί­μα­στε και βλέ­που­με».

http://www.protothema.gr