Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου «έκοψε» δύο προσφυγές κατά του Δήμου Ρόδου λόγω προθεσμιών και μη εκτελεστότητας

Δύο απο­φά­σεις που εκδό­θη­καν στη Ρόδο στις 3 Οκτω­βρίου 2025 απο­τυ­πώ­νουν με καθαρό τρόπο τα όρια και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του διοι­κη­τι­κού ελέγχου νομι­μό­τη­τας στους Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

Στην πρώτη υπόθεση μόνιμος υπάλ­λη­λος του Δήμου Ρόδου ζήτησε να ακυ­ρω­θεί παρά­λειψη ανα­πλή­ρω­σης κενής θέσης προϊ­στα­μέ­νου.

Στη δεύτερη δημό­τισσα αμφι­σβή­τησε απόφαση της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας που γνω­μο­δό­τησε αρνη­τικά για ειδική δια­δρομή ανοι­κτού του­ρι­στι­κού λεω­φο­ρείου στην πόλη. Η γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης απέρ­ριψε και τις δύο προ­σφυ­γές με αιτιο­λο­γία που εδρά­ζε­ται στο παρα­δε­κτό.

Η πρώτη απορ­ρί­φθηκε ως εκπρό­θε­σμη. Η δεύτερη απορ­ρί­φθηκε επειδή η πράξη που προ­σβλή­θηκε ήταν απλή γνώμη χωρίς εκτε­λε­στό χαρα­κτήρα.

Οι απο­φά­σεις φωτί­ζουν το πώς λει­τουρ­γεί στην πράξη η επο­πτεία των ΟΤΑ αλλά και πόσο κρίσιμη είναι η τήρηση των προ­θε­σμιών και η φύση της προ­σβαλ­λό­με­νης πράξης.

Υπόθεση πρώτου φακέλου μόνιμου υπαλ­λή­λου του Δήμου Ρόδου

Η πρώτη υπόθεση αφορά μόνιμο υπάλ­ληλο του Δήμου Ρόδου ο οποίος κατέ­θεσε ειδική διοι­κη­τική προ­σφυγή στις 28 Ιουλίου 2025 ζητώ­ντας να ακυ­ρω­θεί η παρά­λειψη των αρμό­διων οργάνων να ανα­πλη­ρώ­σουν κενή θέση προϊ­στα­μέ­νου στο Τμήμα Εμπο­ρίου. Η προ­σφυγή πρω­το­κολ­λή­θηκε στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση με αριθμό 19432 την ίδια ημέρα. Στον φάκελο ανα­φέ­ρε­ται ότι ο υπάλ­λη­λος είχε προη­γου­μέ­νως ζητήσει από τη Διεύ­θυνση Διοι­κη­τι­κών Υπη­ρε­σιών του Δήμου την ανα­πλή­ρωση της θέσης στις 28 Αυγού­στου 2024.

Η γραμ­μα­τέας εξέτασε κατ’ αρχάς το παρα­δε­κτό. Για προ­σφυγή κατά παρά­λει­ψης οφει­λό­με­νης νόμιμης ενέρ­γειας ισχύει ειδική αφε­τη­ρία υπο­λο­γι­σμού της προ­θε­σμίας.

Αν δεν υπάρχει ρητή προ­θε­σμία στον νόμο για την έκδοση της πράξης, η παρά­λειψη γεννά δικαί­ωμα προ­σφυ­γής μετά την παρέ­λευση τριών μηνών από την αίτηση του ενδια­φε­ρό­με­νου και τότε ο προ­σφεύ­γων έχει δεκα­πέ­ντε ημέρες για να προ­σφύ­γει.

Με δεδο­μένη την αίτηση της 28ης Αυγού­στου 2024, η τρι­μη­νία συμπλη­ρώ­θηκε στο τέλος του Νοεμ­βρίου του 2024 και η προ­θε­σμία των δεκα­πέ­ντε ημερών έληξε στα μέσα Δεκεμ­βρίου.

Η προ­σφυγή της 28ης Ιουλίου 2025 κατα­τέ­θηκε πολύ μετά την εκπνοή του χρόνου αυτού.

Ως εκ τούτου, η αίτηση κρίθηκε απορ­ρι­πτέα λόγω εκπρο­θέ­σμου χωρίς να εξε­τα­στεί η ουσία των ισχυ­ρι­σμών του υπαλ­λή­λου.

Η απόφαση ανα­φέ­ρει ρητά ότι η άπρακτη παρέ­λευση της προ­θε­σμίας έχει ανα­τρε­πτικό χαρα­κτήρα και επι­φέ­ρει απώλεια του δικαιώ­μα­τος άσκησης προ­σφυ­γής.

Υπόθεση δεύ­τε­ρου φακέλου δημό­τισ­σας της Ρόδου

Η δεύτερη απόφαση αφορά προ­σφυγή δημό­τισ­σας κατά της υπ αριθμόν 117 του 2025 από­φα­σης του Συμ­βου­λίου της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Ρόδου. Το τοπικό συμ­βού­λιο είχε απο­φα­σί­σει να γνω­μο­δο­τή­σει αρνη­τικά για την έγκριση έκδοσης βεβαί­ω­σης ειδικής δια­δρο­μής με αφε­τη­ρία και στάσεις για ανοικτό του­ρι­στικό λεω­φο­ρείο στην πόλη. Η προ­σφυγή κατα­τέ­θηκε στις 5 Αυγού­στου 2025 και ζητή­θη­καν συμπλη­ρω­μα­τικά στοι­χεία από τον Δήμο, τα οποία περι­ήλ­θαν στον φάκελο στα μέσα Σεπτεμ­βρίου.

Ο κρί­σι­μος πυρήνας του σκε­πτι­κού ήταν η φύση της πράξης που προ­σβλή­θηκε. Η γραμ­μα­τέας εξήγησε ότι οι πράξεις που υπό­κει­νται σε έλεγχο νομι­μό­τη­τας πρέπει να έχουν εκτε­λε­στό χαρα­κτήρα, να θεσπί­ζουν δηλαδή δεσμευ­τική ρύθμιση που παράγει έννομα απο­τε­λέ­σματα. Αντι­θέ­τως, οι απλές γνώμες δεν είναι εκτε­λε­στές πράξεις.

Η απόφαση της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας ήταν ακριβώς αυτό. Μία γνω­μο­δό­τηση στο πλαίσιο αρμο­διο­τή­των που το συμ­βού­λιο έχει για την κυκλο­φο­ρία και τη συγκοι­νω­νία εντός της κοι­νό­τη­τας. Ως εκ τούτου η προ­σφυγή κρίθηκε απα­ρά­δε­κτη. Δεν εξε­τά­στη­καν τα επι­χει­ρή­ματα επί της ουσίας για τη σκο­πι­μό­τητα ή νομι­μό­τητα της προ­τει­νό­με­νης δια­δρο­μής.

Το σκε­πτικό παρα­πέ­μπει ρητά στη διά­κριση ανάμεσα σε ατο­μι­κές και κανο­νι­στι­κές πράξεις που παρά­γουν δεσμευ­τικά απο­τε­λέ­σματα και σε προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές ενέρ­γειες ή γνω­μο­δο­τή­σεις που στε­ρού­νται εκτε­λε­στό­τη­τας.

Η θεωρία αυτή, δια­τυ­πω­μένη και στη διοι­κη­τική επι­στήμη, μετα­φέρ­θηκε στο πρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα της απόρ­ρι­ψης.

Πώς ελέγ­χο­νται οι πράξεις των Κοι­νο­τή­των στο ζήτημα των μετα­φο­ρών

Το συμ­βού­λιο κοι­νό­τη­τας έχει ρόλο γνω­μο­δο­τικό για θέματα κυκλο­φο­ρίας και συγκοι­νω­νίας. Η γνώμη του μπορεί να βαρύνει πολι­τικά και τεχνικά, όμως δεν δεσμεύει από μόνη της τη Διοί­κηση. Το εκτε­λε­στό τμήμα της δια­δι­κα­σίας είναι η πράξη της αρμό­διας υπη­ρε­σίας ή του οργάνου που θα εγκρί­νει ή θα απορ­ρί­ψει τελικά την ειδική δια­δρομή και θα εκδώσει βεβαί­ωση με αφε­τη­ρία και στάσεις. Αν μια τέτοια εκτε­λε­στή πράξη εκδοθεί, τότε μπορεί να προ­σβλη­θεί με ειδική διοι­κη­τική προ­σφυγή για λόγους νομι­μό­τη­τας. Στην υπό κρίση υπόθεση το στάδιο είχε μείνει στη γνω­μο­δό­τηση, άρα ο δρόμος της ειδικής προ­σφυ­γής δεν ήταν ανοι­χτός. Η απόφαση το εξηγεί με λεπτο­μέ­ρεια, ερμη­νεύ­ο­ντας τη νομο­θε­τική λογική της εκτε­λε­στό­τη­τας.

Η κοινή γραμμή στις δύο απο­φά­σεις

Παρά τις δια­φο­ρε­τι­κές υλικές αφορμές, οι δύο υπο­θέ­σεις συν­δέ­ο­νται από ένα κοινό νήμα. Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση δεν μπαίνει στην ουσία αν δεν ικα­νο­ποιού­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις του παρα­δε­κτού. Στην πρώτη υπόθεση το πρό­βλημα ήταν ο χρόνος.

Στη δεύτερη ήταν το αντι­κεί­μενο. Και στις δύο περι­πτώ­σεις η γραμ­μα­τέας περιό­ρισε την κρίση της στα όρια που της θέτει ο νόμος περί ελέγχου νομι­μό­τη­τας και απέφυγε κάθε αξιο­λό­γηση σκο­πι­μό­τη­τας. Το μήνυμα προς τους πολίτες και τους φορείς είναι διπλό. Προ­σφυ­γές μέσα σε ασφυ­κτι­κές προ­θε­σμίες και στό­χευση σε πράξεις που παρά­γουν απο­τε­λέ­σματα.