Απορρίφθηκε αγωγή φωτοβολταϊκής εταιρείας της Ρόδου για τις μειώσεις τιμών του «New Deal»

• Η 5763/2025 απόφαση του 29ου Τρι­με­λούς Τμή­μα­τος ευθυ­γραμ­μί­ζε­ται με τις 2423/2023 και 2077/2024 του ΣτΕ, θεω­ρώ­ντας ότι τυχόν απώ­λειες προ­κύ­πτουν από την εκτέ­λεση των συμ­βά­σεων και όχι από τη νομο­θέ­τηση καθ’ εαυτή, με συνέ­πεια να μη θεμε­λιώ­νε­ται απο­ζη­μιω­τική ευθύνη του Δημο­σίου κατά το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ

Σε μία υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα των αξιώ­σεων παρα­γω­γών ΑΠΕ για τις δια­βό­η­τες περι­κο­πές του 2014, το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Αθηνών (29ο Τρι­με­λές) απέρ­ριψε αγωγή ανώ­νυ­μης εται­ρείας με τρεις φωτο­βολ­ταϊ­κούς σταθ­μούς στη Ρόδο, η οποία ζητούσε από το Ελλη­νικό Δημόσιο 437.253,45 ευρώ ως απο­ζη­μί­ωση και 50.000 ευρώ ως ηθική βλάβη. Στο σκε­πτικό της, η υπ’ αριθμ. 5763/2025 απόφαση υιο­θε­τεί πλήρως τη νομο­λο­γιακή κατεύ­θυνση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας: όταν η ζημία δεν επέρ­χε­ται άμεσα από τον νόμο αλλά από τον τρόπο εκτέ­λε­σης των επί μέρους συμ­βά­σεων, δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται αστική ευθύνη του Δημο­σίου κατά το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ.

Το δια­κύ­βευμα: απο­ζη­μιώ­σεις για τις μειώ­σεις του 2014 και την ανα­δρο­μική έκπτωση του 2013

Η ενά­γουσα εται­ρεία, ειδική διά­δο­χος παρα­γω­γού με συμ­βά­σεις πώλησης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που υπε­γρά­φη­σαν το 2011 και τρο­πο­ποι­ή­θη­καν το 2012, υπο­στή­ριξε ότι ο νομο­θε­τι­κός επα­να­κα­θο­ρι­σμός των τιμών ανα­φο­ράς (υποπ. ΙΓ.1 του ν. 4254/2014) και η ανα­δρο­μική υπο­χρέ­ωση έκπτω­σης για την ενέρ­γεια του 2013 (υποπ. ΙΓ.3) ανέ­τρε­ψαν το δικαιο­πρα­κτικό θεμέλιο των συμ­βά­σεών της με τον ΔΕΔΔΗΕ. Στη βάση αυτή αξίωσε:

— 406.257,44 ευρώ ως διαφορά μεταξύ της προ της 1.4.2014 εγγυ­η­μέ­νης τιμής (0,42849 €/kWh, με τις τότε ανα­προ­σαρ­μο­γές) και της μειω­μέ­νης τιμής (0,290 €/kWh) για το διά­στημα Απρι­λίου 2014–Σεπτεμ­βρίου 2019.

— 30.996,01 ευρώ ως άθροι­σμα των πιστω­τι­κών τιμο­λο­γίων της 2.5.2014 (ποσοστό 20% επί της αξίας της ενέρ­γειας του 2013 για τρεις σταθ­μούς των 100 kW στο Δ.Δ. Διμυ­λιάς Ρόδου).

— 50.000 ευρώ για ηθική βλάβη.

Η κρίσιμη νομική γραμμή: άμεση νόθευση ή έμμεση επί­πτωση;

Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο επα­νέ­λαβε τη σταθερή θέση της ανώ­τα­της νομο­λο­γίας: απο­ζη­μιω­τική ευθύνη του Δημο­σίου για πράξεις νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου υπάρχει κατ’ εξαί­ρεση μόνο όταν η ζημία επέρ­χε­ται «ευθέως» από τη ρύθμιση, πριν και ανε­ξάρ­τητα από οποια­δή­ποτε εφαρ­μογή της. Στις υπο­θέ­σεις ΑΠΕ, οι οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις δεν γεν­νώ­νται από τον νόμο καθαυ­τόν αλλά από την εφαρ­μογή του σε συγκε­κρι­μέ­νες συμ­βά­σεις πώλησης ή συμ­ψη­φι­σμού (τιμο­λό­γηση, διάρ­κεια, όροι εκτέ­λε­σης). Άρα, λείπει ο ανα­γκαίος αιτιώ­δης σύν­δε­σμος μεταξύ του νομο­θε­τι­κού μέτρου και της επί­κλη­σης ζημίας, προ­ϋ­πό­θεση σωρευ­τική για τη θεμε­λί­ωση αξίωσης κατά το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ.

Το δικα­στή­ριο σκια­γρά­φησε το κανο­νι­στικό πλαίσιο: από τον ν. 3468/2006 και τις μετέ­πειτα τρο­πο­ποι­ή­σεις (ν. 3734/2009, ν. 3851/2010) έως τις υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις του 2012–2013 που ανα­προ­σάρ­μο­σαν τις τιμές για νέες συμ­βά­σεις, κορυ­φώ­θηκε το 2014 με το «New Deal» (ν. 4254/2014), που επα­να­κα­θό­ρισε εκτενώς τις τιμές ανα­φο­ράς για ήδη λει­τουρ­γού­ντες σταθ­μούς και επέβαλε έκπτωση για το 2013. Σκοπός δηλω­μέ­νος: η εξυ­γί­ανση του ειδικού λογα­ρια­σμού ΑΠΕ (τότε ΛΑΓΗΕ, σήμερα ΔΑΠΕΕΠ) και η δια­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τας του μηχα­νι­σμού στή­ρι­ξης. Όμως, το αν οι εκά­στοτε παρα­γω­γοί υπέ­στη­σαν ζημία δεν είναι ερώτημα αφη­ρη­μέ­νης αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας, αλλά ζήτημα εφαρ­μο­γής και εκτέ­λε­σης των δικών τους συμ­βα­τι­κών δεσμεύ­σεων.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει ότι το Πρω­το­δι­κείο τόνισε ρητά: η νομο­λο­γιακή συλ­λο­γι­στική του ΣτΕ δεν αφορά μόνο συμ­βά­σεις συμ­ψη­φι­σμού (net metering ή οικιακά προ­γράμ­ματα), αλλά και συμ­βά­σεις πώλησης. Η ενιαία μετα­χεί­ριση απορ­ρέει από το ίδιο το γράμμα της υποπ. ΙΓ.1. Κατά τούτο, οι συνέ­πειες του «New Deal» δεν γεννούν αυτο­τε­λώς απο­ζη­μιω­τική αξίωση κατά του Δημο­σίου· ό,τι γεν­νά­ται, γεν­νά­ται στη σφαίρα του εκτε­λε­στι­κού φορέα (ΔΑΠΕΕΠ/ΔΕΔΔΗΕ) και της συγκε­κρι­μέ­νης σύμ­βα­σης.

Αφού δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται η βασική αδι­κο­πρα­κτική ευθύνη του Δημο­σίου, το δικα­στή­ριο απέρ­ριψε και το αίτημα για χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση λόγω ηθικής βλάβης (άρθρο 932 ΑΚ). Η διάταξη δεν μετα­βάλ­λει τους όρους γένεσης ευθύνης· απλώς επε­κτεί­νει τις συνέ­πειες όταν αυτή έχει ήδη θεμε­λιω­θεί.

Η 5763/2025 λει­τουρ­γεί ως ακόμη ένας κρίκος στη νομο­λο­γιακή αλυσίδα που ξεκα­θα­ρί­ζει: η νομο­θε­τική παρέμ­βαση του 2014 στα φωτο­βολ­ταϊκά δεν γεννά, αφ’ εαυτής, απο­ζη­μιω­τική ευθύνη του Δημο­σίου. Για τους παρα­γω­γούς, η στρα­τη­γική μετα­το­πί­ζε­ται από τη μάχη της «μεγάλης αρχής» στην απο­τί­μηση της «μικρής πράξης»: ρήτρες, τιμο­κα­τά­λο­γοι, εκκα­θα­ρί­σεις, πιστω­τικά τιμο­λό­για, και ο τρόπος που όλα αυτά εφαρ­μό­στη­καν στην πράξη από τους φορείς της αγοράς. Σε αυτό το πεδίο, αν υπάρ­ξουν βάσιμες διεκ­δι­κή­σεις, θα κριθούν με τεχνική ακρί­βεια και όχι με αφη­ρη­μέ­νες καταγ­γε­λίες αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας.