Συγκλονιστικά νέα ευρήματα στο Ναυάγιο των Αντικυθήρων

Πριν ακόμα καθα­ρι­στούν από τον επίπαγο και τις οδει­ξώ­σεις, τα νέα ευρή­ματα του Ναυα­γίου των Αντι­κυ­θή­ρων απο­δει­κνύ­ο­νται από τους πολυ­τι­μό­τε­ρους θησαυ­ρούς του. Σ’ αυτή την τελευ­ταία φάση της υπο­βρύ­χιας ανα­σκα­φής (4 – 20 Σεπτεμ­βρίου 2017) το Ναυάγιο των Αντι­κυ­θή­ρων φαί­νε­ται ότι θα δώσει εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας πλη­ρο­φο­ρίες. Πρώτον για τη ναυ­πη­γική της εποχής μέσα από το δισκό­μορφο αντι­κεί­μενο – με 4 απο­φύ­σεις και ισά­ριθ­μες οπές – που αμέσως μόλις ανε­κλύ­στηκε από τη θάλασσα εστάλη στο Αττικό νοσο­κο­μείο στην πρόσοψη του οποίου φάνηκε από τη ραδιο­α­κτι­νο­γρά­φηση ότι είχε το σχήμα ταύρου.

«Πρέπει να ψάξουμε να βρούμε αν το αντι­κεί­μενο αυτό εφα­πτό­ταν σε κάποιο μηχα­νι­σμό εντός του πλοίου όπως είναι οι σεντί­νες (σ.σ. υδρο­συλ­λέ­κτης ή  κατώ­τατο εσω­τε­ρικό τμήμα των υφάλων ενός πλοίου). Σ’ αυτή την περί­πτωση το κέρδος θα είναι μεγάλο», λέει στο TheTOC η προϊ­στα­μένη της Εφο­ρείας Εναλίων Αρχαιο­τή­των, Αγγε­λική Σίμωσι.

Δεύ­τε­ρον για την τέχνη της εποχής. Κι αυτό διότι μεγάλης σημα­σίας επίσης είναι τα κομ­μά­τια του αγάλ­μα­τος (χάλκινο τμήμα με πτυ­χώ­σεις ενδύ­μα­τος και χάλκινο δεξί χέρι από τον ώμο μέχρι τα δάχτυλα) που θα «συνα­ντή­σουν» το άλλο κομμάτι του αγάλ­μα­τος (αρι­στερό χέρι) το οποίο βρί­σκε­ται στο Εθνικό Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο. «Το αρι­στερό είναι στις ίδιες δια­στά­σεις με το δεξί χέρι. Το αρι­στερό δεν έχει, ωστόσο, την παλάμη. Οπότε πρέπει να μελε­τη­θεί από την αρχή. Θα πρέπει στην επόμενη περίοδο της έρευνας να ψάξουμε για τα υπό­λοιπα κομ­μά­τια του αγάλ­μα­τος. Δεν μπο­ρούμε να πούμε ακόμα αν είναι ανδρική ή γυναι­κεία μορφή διότι είναι ασυ­ντή­ρητο κι όπως, βλέπετε, ακόμα με τον επίπαγο», μας λέει η κυρία Σίμωσι.

Τέλος, ιδιαί­τερα σημα­ντικό εύρημα απο­τε­λεί, ξύλινο τμήμα από το ίδιο το πλοίο (κέλυφος και νομείς) που δια­σα­φη­νί­ζουν περαι­τέρω την εικόνα του γεγο­νό­τος του ναυ­τι­κού ατυ­χή­μα­τος, ενώ όπως μας λέει η κυρία Σίμωσι,υπάρ­χουν νομείς στο βυθό που δεν έχουν ακόμα ανελ­κυ­στεί. «Θα μας δείξουν πως ήταν αυτό το πλοίο που μετέ­φερε τόσο βαρύ φορτίο». Και κατα­λή­γει. «Αυτή η ανα­σκαφή είναι μονα­δική στο είδος της διότι μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί κανένα τέτοιο πλοίο που να μετέ­φερε όλους αυτούς τους θησαυ­ρούς, καθώς επίσης και το κύτος του πλοίου». Κατά την ίδια, μάλιστα, αυτή η τελευ­ταία περί­ο­δος της ενάλιας έρευνας ήταν ίσως η σημα­ντι­κό­τερη κι απο­δο­τι­κό­τερη απ’ όλες όσες έχουν προη­γη­θεί.

Η ανα­κοί­νωση της Εφο­ρείας για τα ευρή­ματα

Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των διε­ξή­γαγε και φέτος, για τρίτη συνεχή χρονιά, υπο­βρύ­χια ανα­σκαφή στο χώρο  του Ναυα­γίου των Αντι­κυ­θή­ρων. Η έρευνα κράτησε από τις 4 μέχρι την 20 Σεπτεμ­βρίου, κάτω από ιδιαί­τερα ευνοϊ­κές και­ρι­κές συν­θή­κες.

Κατά τη διάρ­κεια της έρευνας συνε­χί­στηκε η ανα­σκαφή στον θαλάσ­σιο χώρο, από τον οποίο προ­έρ­χο­νται τα σκε­λε­τικά κατά­λοιπα της περ­σι­νής απο­στο­λής, καθώς και εξαρ­τή­ματα από το ίδιο το πλοίο, όπως: τμήματα μολύ­βδι­νων σωλήνων (σεντί­νες), αντί­βαρα και συσ­σω­μα­τώ­ματα από σιδηρά αντι­κεί­μενα. Παράλ­ληλα, κατά τη φετινή περίοδο ανελ­κύ­στηκε πλήθος θραυ­σμά­των αμφο­ρέων και άλλων αγγείων.

Επίσης ανελ­κύ­στη­καν σημα­ντικά ευρή­ματα που περι­γρά­φο­νται ως ακο­λού­θως:

• Χάλκινο τμήμα με πτυ­χώ­σεις ενδύ­μα­τος, προ­ερ­χό­μενο από άγαλμα.
• Χάλκινο δεξί χέρι, που σώζεται  από τον ώμο μέχρι τα δάκτυλα.
• Συσ­σω­μά­τωμα, που δημιουρ­γή­θηκε γύρω από κάποιο σιδε­ρέ­νιο αντι­κεί­μενο, το οποίο έχει πλήρως οξει­δω­θεί και έχει αφήσει το απο­τύ­πωμά του. Στο ίδιο συσ­σω­μά­τωμα παρα­τη­ρή­θη­καν εγκλω­βι­σμένα φύλλα μολύ­βδου, όστρακα και κομ­μά­τια ξύλου. Μέσα στο συσ­σω­μά­τωμα, όπως έδειξε η ραδιο­γρα­φία, υπάρχει και μία μεσόμ­φαλη μεταλ­λική φιάλη, το είδος μετάλ­λου της οποίας  θα φανεί μετά την απε­λευ­θέ­ρωσή της από τον επίπαγο.
• Ορθο­γώ­νια, πρα­κτι­κώς ακέραιη πλάκα από πολύ­χρωμο ερυ­θρωπό μάρμαρο, από επί­στεψη τρά­πε­ζας με περι­χεί­λωμα στην κυρία όψη, δια­στά­σεων 68 εκ. x 35 εκ., πάχους 5 εκ.
• Βρέθηκε επίσης μία ακόμα ενσφρά­γι­στη λαβή αμφο­ρέως, παρό­μοια με δύο άλλες που είχαν βρεθεί στις παλαιό­τε­ρες έρευνες.
• Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι ανάμεσα στα χάλκινα ευρή­ματα συγκα­τα­λέ­γε­ται δισκοει­δές αντι­κεί­μενο, πολύ οξει­δω­μένο, με τέσ­σε­ρις διά­τρη­τες απο­φύ­σεις, πάνω στο οποίο, όπως έδειξε η ραδιο­γρα­φία, υπάρχει παρά­σταση ζώου, πιθανόν βοοει­δούς.
• Τέλος, ιδιαί­τερα σημα­ντικό εύρημα απο­τε­λεί, ξύλινο τμήμα από το ίδιο το πλοίο (κέλυφος και νομείς), το οποίο συν­δυα­ζό­μενο με τα ευρή­ματα του φορτίου και το σημείο εντο­πι­σμού του, δια­σα­φη­νί­ζει περαι­τέρω την εικόνα του γεγο­νό­τος του ναυ­τι­κού ατυ­χή­μα­τος, ιδιαί­τερα σε συν­δυα­σμό με τις έμμεσες πλη­ρο­φο­ρίες από την ανέλ­κυση των σφουγ­γα­ρά­δων το 1900.

• 

Επι­πλέον, θραύ­σματα κερα­μι­κής, καρφιά από το ίδιο το πλοίο κι ελά­σματα

Περαι­τέρω μικρο­α­ντι­κεί­μενα, θραύ­σματα κερα­μι­κής, καρφιά από το ίδιο το πλοίο, ελά­σματα από την επι­μο­λύ­βδωση του σκάφους, καθώς και αντι­κεί­μενα που μαρ­τυ­ρούν την παρου­σία της ομάδας Cousteau – ΥΠΠΕ το 1976, σημάν­θη­καν ή ανελ­κύ­στη­καν. Από την ανα­σκαφή προ­έρ­χο­νται και αδιά­γνω­στα, με την αρχική οπτική επι­σκό­πηση, αντι­κεί­μενα τα οποία θα μελε­τη­θούν στην συνέ­χεια για την ταύτισή τους.

Ταυ­τό­χρονα η ανα­σκαφή επε­κτά­θηκε σε δύο ακόμα περιο­χές, όπου εντο­πί­στη­καν κάτω από μεγά­λους λίθι­νους όγκους, οι οποίοι κατέ­λη­ξαν στο βυθό συνε­πεία κάποιου ισχυρού σει­σμι­κού γεγο­νό­τος, θραύ­σματα χαλκών και μαρ­μά­ρι­νων αγαλ­μά­των, τα οποία θα απο­τε­λέ­σουν αντι­κεί­μενο μελ­λο­ντι­κής έρευνας.

Η έρευνα διε­νερ­γή­θηκε όπως πάντα υπό τη διεύ­θυνση της Εφο­ρείας Εναλίων Αρχαιο­τή­των διά της Προϊ­στα­μέ­νης της κ. Α. Σίμωσι, ενώ επι­στη­μο­νι­κοί υπεύ­θυ­νοι και διε­ξά­γο­ντες στο πεδίο είναι οι αρχαιο­λό­γοι της ΕΕΑ Θ. Θεο­δού­λου και Δ. Κουρ­κου­μέ­λης. Με την ερευ­νη­τική ομάδα συνερ­γά­ζε­ται ο Δρ αρχαιολόγος-τεχνολόγος Β. Foley από το Πανε­πι­στή­μιο του Lund.

Η έρευνα αυτή του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού (ΥΠΠΟΑ) τελεί υπό την αιγίδα της Προ­ε­δρίας της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας και η χρη­μα­το­δό­τηση της έγινε από πόρους που εξα­σφά­λισε ο Δρ. Β. Foley και διέθεσε διά μέσου του Πανε­πι­στη­μίου του Lund ή διά μέσου της μη Κερ­δο­σκο­πι­κής Εται­ρείας Αργώ. Την έρευνα υπο­στή­ρι­ξαν η ελβε­τική εται­ρεία Hublot, το Ίδρυμα Αικα­τε­ρί­νης Λασκα­ρίδη, το Swordspoint Foundation, η Autodesk, η ΟΤΕ-COSMOTE, και ηΕπιτροπή Εγχω­ρίου Περιου­σίας Κυθήρων και Αντι­κυ­θή­ρων.

Ιδιαί­τε­ρες ευχα­ρι­στίες οφεί­λο­νται στον Δήμο Κυθήρων, ο οποίος παρέχει όλες τις δημο­τι­κές υπο­δο­μές φιλο­ξε­νίας στα Αντι­κύ­θηρα, καθώς και στους κατοί­κους των Αντι­κυ­θή­ρων.

Παρα­τί­θε­νται ακόμα οι σύν­δε­σμοι της ιστο­σε­λί­δας της έρευνας (http://antikythera.org.gr), καθώς και των αντί­στοι­χων βίντεο (https://www.youtube.com/antikythera2012).

 

 

 

 

thetoc.gr