ΚΙΝΑΛ: Οκτώ ερωτήματα για την προστασία της πρώτης κατοικίας

Ερω­τή­σεις για το τι έκανε η κυβέρ­νηση για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας έθεσε το Κίνημα Αλλαγής.

Το ΚΙΝΑΛ δημο­σιο­ποί­ησε οκτώ ερω­τή­ματα σχετικά με τις πρω­το­βου­λίες της κυβέρ­νη­σης και προ­τεί­νει συγκε­κρι­μέ­νες  δράσεις.

Ανα­λυ­τικά το ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα

1. Τι έκανε η κυβέρ­νηση για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας;

Η κυβέρ­νηση με την ΠΝΠ της 01.05.2020 έδωσε μια 3μηνη παρά­ταση στην προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας του Ν.4605/2019 (νόμος ΣΥΡΙΖΑ) μέχρι 31 Ιουλίου 2020.

Ανάλογη 4μηνη παρά­ταση είχε δώσει η κυβέρ­νηση της ΝΔ μέχρι 30 Απρι­λίου 2020 (με το Ν.4647-16/12/2019) , αφού με βάση το νόμο που είχε ψηφίσει ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ, η προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας έληγε στις 31/12/2019 (Ν.4605 – 1/4/2019)

2. Ποιο είναι το πρό­βλημα αφού δόθηκε παρά­ταση στην προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας; Γιατί ο Ν.4605/19 είναι απο­τυ­χη­μέ­νος.

Α) Η προ­στα­σία, μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας του Ν.4605/2019 θεω­ρεί­ται ανα­πο­τε­λε­σμα­τική και απο­τυ­χη­μένη.

Β) Δικαί­ωμα να εντα­χθούν στην πλατ­φόρμα είχαν όσοι εμφά­νι­ζαν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς τις τρά­πε­ζες μέχρι την 31/12/2018, απο­κλεί­ο­ντας όλα τα ληξι­πρό­θε­σμα του 2019 μέχρι και το 1ο τρίμηνο του 2020

Γ) Οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις ένταξης ήταν ιδιαί­τερα αυστη­ρές στις 2 από τις 4 παρα­μέ­τρους ένταξης, με απο­τέ­λε­σμα να μην μπορούν να εντα­χθούν οι περισ­σό­τε­ροι δανειο­λή­πτες (σύνολο οφειλής ως 130.000 ευρώ, συνο­λική οικο­γε­νειακή ακίνητη περιου­σία ως 80.000 ευρώ, αντι­κει­με­νική αξία κατοι­κίας 250.000 ευρώ-λογική τιμή, συνο­λικό εισό­δημα 36000 ευρώ-λογικό)

Με βάση τα στοι­χεία που κατέ­θεσε ο κ. Σταϊ­κού­ρας στις 24/4/2020 στη Βουλή είχαν δια­βι­βα­στεί ως τότε προς τις τρά­πε­ζες μόλις 3198 αιτή­σεις δανειο­λη­πτών, είχαν γίνει 1528 προ­τά­σεις ρύθ­μι­σης από τις τρά­πε­ζες και είχαν συμ­φω­νη­θεί 830 ρυθ­μί­σεις με τους δανειο­λή­πτες. Υπήρχε μια αύξηση της ροής υπα­γω­γής αιτή­σεων μετά τις τεχνι­κές και νομο­θε­τι­κές βελ­τιώ­σεις που έγιναν επί ΝΔ αλλά είναι αμε­λη­τέες μπροστά στο σύνολο αφού όλα αυτά θα πρέπει να συγκρι­θούν με τα εξής στοι­χεία:

· Μέχρι τις 28/2/2020 είχαν ξεκι­νή­σει δια­δι­κα­σίες πάνω από 50.000 δανειο­λή­πτες με άρση τρα­πε­ζι­κού και φορο­λο­γι­κού απορ­ρή­του

· Όταν ψηφί­στηκε ο νόμος, ο ΣΥΡΙΖΑ μιλούσε για 180.000 δυνη­τι­κούς δικαιού­χους, ενώ στις 30/4/2020 ο κ. Σταϊ­κού­ρας μίλησε για 90.000 δικαιού­χους (με βάση τα στοι­χεία των τρα­πε­ζών, όπως είπε). Ο Άδωνις Γεωρ­γιά­δης στις 31/8/2019 μιλούσε για μεγάλη ευκαι­ρία για χιλιά­δες δανειο­λή­πτες να ρυθ­μί­σουν τα δάνειά τους, λόγω των τεχνι­κών βελ­τιώ­σεων που είχε κάνει (λες και ήταν αυτό το πρό­βλημα)

Το σύνολο των δανείων που ρυθ­μί­στη­καν μέσω της πλατ­φόρ­μας του Ν.4605/2019 (ως τις 28/2/2020) ήταν μόλις 19,1 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 90 δις ευρώ Μη Εξυ­πη­ρε­τού­με­νων Δανείων (ΜΕΔ)!

3. Τι προ­τεί­νει το Κίνημα Αλλαγής

Α) το Κίνημα Αλλαγής κατέ­θεσε τρο­πο­λο­γία στις 10 Νοεμ­βρίου 2019 όπου μιλούσε για επα­να­φορά δια­τά­ξεων του Ν.3869/2010 (νόμος ΠΑΣΟΚ για υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά) και το δικαί­ωμα στους δανειο­λή­πτες να αγο­ρά­ζουν το δάνειό τους πριν αυτό κατα­λή­ξει στα funds. Η τρο­πο­λο­γία στη­ρί­χθηκε ‘’λεκτικά’’ από τον ειση­γητή του ΣΥΡΙΖΑ στην ολο­μέ­λεια και από το ΜΕΡΑ 25 στην επι­τροπή και δεν συζη­τή­θηκε καν από την κυβέρ­νηση

Β) Στις 19 Φεβρουα­ρίου 2020 η Φώφη Γεν­νη­ματά απέ­στειλε επι­στολή στον πρόεδρο της Βουλής ζητώ­ντας τη σύσταση δια­κομ­μα­τι­κής επι­τρο­πής (με συμ­με­τοχή επι­στη­μο­νι­κών και κοι­νω­νι­κών φορέων) για τον πτω­χευ­τικό κώδικα και την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας. Στην πρόταση αυτή απά­ντη­σαν εγγρά­φως θετικά όλα τα κόμματα, πλην της Νέας Δημο­κρα­τίας

Γ) Στις 22 Απρι­λίου 2020 το Κίνημα Αλλαγής κατέ­θεσε τρο­πο­λο­γία ζητώ­ντας:

· Επα­να­φορά των δια­τά­ξεων του Ν.3869/2010 με βάση επι­και­ρο­ποι­η­μένα όρια (προ­σαρ­μο­σμένα στον υπό συζή­τηση πτω­χευ­τικό κώδικα από την κυβέρ­νηση)

· Προ­στα­σία μέρους της αγρο­τι­κής γης από τον πλει­στη­ρια­σμό, ως βασικό μέσου επι­βί­ω­σης των αγροτών

· Διεύ­ρυνση των ορίων των δικαιού­χων του Ν.4605/2019 (για να ικα­νο­ποι­η­θούν περισ­σό­τε­ρες από τις 3198 αιτή­σεις) και ένταξη στις ρυθ­μί­σεις του των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών που είχαν δημιουρ­γη­θεί ως 31/3/2020 9αντί για 31/12/2018 που προ­βλέ­πει ο νόμος)

Η τρο­πο­λο­γία δε συζη­τή­θηκε καν, ενώ ο κ. Σταϊ­κού­ρας πήρε το λόγο για να υπε­ρα­σπι­στεί τις ρυθ­μί­σεις που έκαναν οι τρά­πε­ζες και τα funds ως τότε (210.000 με βάση τα λεγό­μενα του υπουρ­γού) και να προ­α­ναγ­γεί­λει νέο πλαίσιο προ­στα­σίας 9γενικά και αόριστα)

Δ) Επα­νέρ­χε­ται η πρόταση του Κινή­μα­τος Αλλαγής το 2017 για bad bank για τα επι­χει­ρη­μα­τικά δάνεια. Ανάλογη λύση προ­τεί­νει για το σύνολο των ΜΕΔ η Τράπεζα της Ελλάδος, λόγω δια­φαι­νό­με­νης απο­τυ­χίας του προ­γράμ­μα­τος τιτλο­ποι­ή­σεων δανείων ‘’ΗΡΑΚΛΗΣ’’. Η πρόταση σκο­ντά­φτει στον κανόνα περί κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων, ενώ είναι δυνατόν να ενερ­γο­ποι­ή­σει την οδηγία BRRD και το μηχα­νι­σμό του bail-in.

4. Τι πρό­τεινε ο ΣΥΡΙΖΑ;

Α) Ο ΣΥΡΙΖΑ, με τρο­πο­λο­γία που κατέ­θεσε στις 9/4/2020 και επα­να­κα­τέ­θεσε στις 24/4/2020, πρό­τεινε την παρά­ταση του Ν.4605/19 μέχρι το τέλος του 2020. Ουσια­στικά, τη συνέ­χιση του απο­τυ­χη­μέ­νου νόμου που εισή­γαγε και ψήφισε ο ίδιος το 2019 και ο οποίος συνε­χί­στηκε και επί ΝΔ.

Β) Τρεις ημέρες μετά (27/4/2020), ο αρμό­διος τομε­άρ­χης (Παππάς) άρχισε να μιλάει υπέρ μιας άλλης πρό­τα­σης που κατα­τέ­θηκε από μια ανε­ξάρ­τητη επι­στη­μο­νική ένωση, δια­φο­ρε­τική από την πρόταση του κόμ­μα­τός του, η οποία μιλούσε για απλή παρά­ταση της πλατ­φόρ­μας του Ν.4605/19, χωρίς διεύ­ρυνση των δικαιού­χων και χωρίς ένταξη σε αυτόν όσων εμφά­νι­σαν ληξι­πρό­θε­σμα μετά την 1/1/2019 (όπως ζητάει το Κίνημα Αλλαγής)

Γ) Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε ψηφίσει το Ν.3869/2010, το νόμο για τα υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά που λει­τούρ­γησε ως ασπίδα προ­στα­σίας για τους δανειο­λή­πτες (γνωστός ως νόμος Κατσέλη). Αντί­θετα, τον κατάρ­γησε με το Ν.4605/19 που απέτυχε εντελώς να υπο­κα­τα­στή­σει το νόμο 3869/2010

5. Πόσες ρυθ­μί­σεις δανείων έχουν γίνει από τρά­πε­ζες και funds;

Με βάση τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε στις 5/3/2020 ο κ. Σταϊ­κού­ρας είχαν γίνει 186.986 ρυθ­μί­σεις δανείων το διά­στημα Ιουλιος 2019- Φεβρουά­ριος 2020, τόσο από τις τρά­πε­ζες όσο και από τα funds. Το συνο­λικό ποσό των δανείων που ρυθ­μί­στη­καν ήταν 11, 2 δις ευρώ, ενώ σε νεότερη δημόσια τοπο­θέ­τησή του (24.4.2020 στη Βουλή και 30.4.2020 σε συνέ­ντευξη τύπου) ο Υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών μίλησε για συνο­λικά 210.000 ρυθ­μί­σεις. (υπεν­θυ­μίζω ότι το σύνολο των ΜΕΔ κυμαί­νε­ται στα 90 δις ευρώ).

Με βάση έγκυρες πλη­ρο­φο­ρίες από τρα­πε­ζι­κούς κύκλους, 2 στα 3 από τα δάνεια που ρυθ­μί­ζο­νται ‘’ξανακοκκινίζουν’’ εντός τρι­μή­νου, ενώ οι εκτι­μή­σεις για το νέα κύμα ΜΕΔ λόγω του κορω­νοϊού ανέρ­χο­νται σε επι­πλέον 6-10 δις ευρώ για το διά­στημα 2020-2022 (Morgan Stanley), απει­λώ­ντας ευθέως την κεφα­λαιακή επάρ­κεια των τρα­πε­ζών και οδη­γώ­ντας σε νέα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση και πιθανόν (κρα­τι­κο­ποί­ηση) των τρα­πε­ζών

6. Τι εξήγ­γειλε ο Σταϊ­κού­ρας στις 30/4/2020 και απο­τε­λεί προ­πα­γάνδα της κυβέρ­νη­σης (με βάση δημο­σιεύ­ματα φιλο­κυ­βερ­νη­τι­κού τύπου)

· Πρόγραμμα-γέφυρα που θα καλύ­πτει όλα τα κόκκινα δάνεια (αυτά που δημιουρ­γή­θη­καν λόγω της υγειο­νο­μι­κής κρίσης) με δικαιού­χους 300.000 δανειο­λή­πτες

· Κρατική επι­δό­τηση δόσεων δανείων η οποία θα φθίνει με την πάροδο του χρόνου, με στόχο να καλυ­φθούν 200.000 ενή­με­ροι+200.000 ρυθ­μι­σμέ­νοι δανειο­λή­πτες

· Το πρό­γραμμα θα μπο­ρούσε να φτάσει το 1 δις ευρώ 9από κοι­νο­τι­κούς πόρους) με επι­δό­τηση 280-330 ευρώ/μήνα για 250.000 δάνεια

SOS: Η τελική πρόταση της κυβέρ­νη­σης δεν θα είναι έτοιμη πριν το πρώτο δεκα­ή­μερο του Ιουνίου, αφού περι­μέ­νουν στοι­χεία από τις τρά­πε­ζες για να τα παρου­σιά­σουν στους θεσμούς. Άρα, όλα τα προη­γού­μενα είναι γενικές εξαγ­γε­λίες χωρίς να μπορεί να προσ­διο­ρι­στεί ο ακριβής αριθμός των πραγ­μα­τι­κών δικαιού­χων (γνώριμη τακτική της κυβέρ­νη­σης σε όλη τη διάρ­κεια της κρίσης)

7. Τι προ­βλέ­πει ο νέος πτω­χευ­τι­κός κώδικας της κυβέρ­νη­σης; (για τον οποίο ζητάμε δια­κομ­μα­τική)

Α) εξω­δι­κα­στικό μηχα­νι­σμό ρύθ­μι­σης οφειλών, με περιο­ρι­σμένη επι­τυ­χία (όπως φάνηκε και από τον ισχύ­ο­ντα)

Β) Σύσταση κρα­τι­κού φορέα από­κτη­σης και επα­να­μί­σθω­σης ακι­νή­των, με ρευ­στο­ποί­ηση της υπό­λοι­πης περιου­σίας του οφει­λέτη. Ουσια­στικά ο ιδιο­κτή­της μετα­τρέ­πε­ται σε ενοι­κια­στή.

Ο ιδιο­κτή­της δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα να μείνει στο ακίνητο με ενοίκιο για 12 χρόνια, ενώ αν είναι συνεπή μπορεί να κάνει αίτημα για επα­να­πό­κτηση του ακι­νή­του μετά από 20 χρόνια. Αν καθυ­στε­ρή­σει 3 μήνες στην κατα­βολή ενοι­κίου, χάνει τη ρύθμιση. Για ορι­σμέ­νες (πολύ περιο­ρι­σμέ­νες κατη­γο­ρίες) προ­βλέ­πε­ται επι­δό­τηση ενοι­κίου, ενώ την όλη δια­χεί­ριση ανα­λαμ­βά­νει εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων.

8)Τι γίνεται με τους πλει­στη­ρια­σμούς;

Υπάρχει ανα­στολή λόγω του κλει­σί­μα­τος των δικα­στη­ρίων. Ήδη έχουν ετοι­μα­στεί χιλιά­δες δια­τα­γές πλη­ρω­μής από τις τρά­πε­ζες οι οποίες κοι­νο­ποιού­νται (χωρίς επιταγή) και θα κοι­νο­ποι­η­θούν αμέσως πάλι (με επιταγή) μόλις ξεκι­νή­σουν τα μέτρα ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης (κατα­σχέ­σεις, πλει­στη­ρια­σμοί)

Οι θεσμοί φέρεται να αντι­δρούν στην ανα­στολή πλει­στη­ρια­σμών, να ζητούν 40.000 πλει­στη­ρια­σμούς μέσα στο 2020 και η κυβέρ­νηση να διστά­ζει να νομο­θε­τή­σει αυτή την ανα­στολή.

Οι διαρ­ροές μιλούν για moratorium ανα­στο­λής μεταξύ κυβέρνησης-τραπεζών +funds, χωρίς αυτό βέβαια να είναι δεσμευ­τικό για τις τρά­πε­ζες.