«Λερναία Υδρα» αποδεικνύεται ο πληθωρισμός – Παραμένει άνω του 3%

Πρώτα ήταν το μετα­φο­ρικό κόστος, οι πρώτες ύλες και τα τελικά προ­ϊ­ό­ντα από Ασία που άρχισαν να δημιουρ­γούν πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις από το δεύτερο ήμισυ του 2021, απόρ­ροια της από­το­μης ζήτησης και της επα­νεκ­κί­νη­σης της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας μετά την υπο­χρε­ω­τική παύση που είχε επι­φέ­ρει η παν­δη­μία του κορω­νοϊού.

Πριν καλά καλά ξεκι­νή­σει η απο­κλι­μά­κωση των τιμών σε αυτές τις υπη­ρε­σίες και τα αγαθά εκδη­λώ­θηκε η ρωσική επίθεση στην Ουκρα­νία στα τέλη Φεβρουα­ρίου 2022, προ­κα­λώ­ντας ντόμινο ανα­τι­μή­σεων στην ενέρ­γεια, στα τρόφιμα, στις μετα­φο­ρές. Ακόμη και όταν οι τιμές στην ενέρ­γεια απο­κλι­μα­κώ­θη­καν, οι ανα­τι­μή­σεις στα τρόφιμα και σε σειρά άλλων βασικών κατα­να­λω­τι­κών ειδών συνε­χί­στη­καν με αμείωτη ένταση, απο­τε­λώ­ντας την κύρια αιτία της επι­μο­νής του πλη­θω­ρι­σμού στην Ελλάδα.

Τους τελευ­ταί­ους μήνες είναι οι υπη­ρε­σίες κυρίως που δια­τη­ρούν σε υψηλά επίπεδα τον πλη­θω­ρι­σμό, καθώς στην ενέρ­γεια οι τιμές είναι σε χαμη­λό­τερα επίπεδα από πέρυσι, ενώ και στα τρόφιμα κατα­γρά­φο­νται πολύ μικρό­τε­ροι ρυθμοί αύξησης των τιμών.

Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις για τον εναρ­μο­νι­σμένο δείκτη τιμών κατα­να­λωτή που ανα­κοί­νωσε η Eurostat την Πέμπτη, αυτός δια­μορ­φώ­θηκε τον Οκτώ­βριο σε 3,2% στην Ελλάδα (από 3,1% τον Σεπτέμ­βριο) και σε 2% στην Ευρω­ζώνη, με τον πλη­θω­ρι­σμό των υπη­ρε­σιών να δια­μορ­φώ­νε­ται στην Ελλάδα σε 5,5% από 4,4% τον Σεπτέμ­βριο, όταν στην Ευρω­ζώνη παρέ­μεινε στο 3,9%. H δια­μόρ­φωση του υπο­δεί­κτη των υπη­ρε­σιών στο 5,5% είναι η υψη­λό­τερη στο δεκά­μηνο Ιανουα­ρίου – Οκτω­βρίου 2024.

Και εάν ο Ηρακλής κατά­φερε τελικά να νικήσει τη Λερναία Υδρα καί­γο­ντας τις πληγές από τα κομμένα κεφάλια και θάβο­ντας στη γη το κεντρικό κεφάλι του μυθικού τέρατος, στην περί­πτωση της Ελλάδας ο άθλος της τιθά­σευ­σης του πλη­θω­ρι­σμού φαντά­ζει πολύ πιο δύσκο­λος. ∆εν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι χαμηλό πλη­θω­ρι­σμό ή ακόμη και αρνη­τικό πλη­θω­ρι­σμό είχε η ελλη­νική οικο­νο­μία τα τελευ­ταία χρόνια μόνο την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία, συνε­πεία της βαθιάς ύφεσης και κατά την περίοδο της παν­δη­μίας, λόγω ακριβώς της περιο­ρι­σμέ­νης οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και ζήτησης. «Λύσεις» που ουδείς φυσικά επι­θυ­μεί για τη «θερα­πεία» του πλη­θω­ρι­σμού.

Τα στοι­χεία δεί­χνουν επίσης κάτι ακόμη πιο ανη­συ­χη­τικό: ακόμη και εάν οι τιμές των τρο­φί­μων υπο­χω­ρή­σουν διότι θα είναι φέτος μεγα­λύ­τερη η παρα­γωγή ελαιο­λά­δου ή του ρυζιού στο Βιετνάμ, των σιτηρών στην Κεντρική και Ανα­το­λική Ευρώπη και του καφέ στη Βρα­ζι­λία και ούτε θα γίνει το μεγάλο «μπαμ» στη Μέση Ανατολή για να εκτι­να­χθούν οι τιμές του πετρε­λαίου, ο δομικός πλη­θω­ρι­σμός θα παρα­μεί­νει υψηλός στην Ελλάδα. Κι αυτό διότι παρα­μέ­νει υψηλή η εξάρ­τηση της χώρας από εισα­γό­με­νες πρώτες και δεύ­τε­ρες ύλες, χαμηλή η παρα­γω­γι­κό­τητα, ενώ ειδικά σε ό,τι αφορά τις υπη­ρε­σίες, οι οποίες περι­λαμ­βά­νο­νται στον δομικό πλη­θω­ρι­σμό, υπάρ­χουν δύο ακόμη παρά­με­τροι: ο περιο­ρι­σμέ­νος αντα­γω­νι­σμός σε ορι­σμέ­νους κλάδους, η υψηλή εποχική ζήτηση σε κάποιους άλλους, όπως ο του­ρι­σμός και η εστίαση, αλλά και η υψηλή, ανε­ξαρ­τή­τως εποχής, ζήτηση, όπως συμ­βαί­νει με τα ακίνητα.

Καθο­ρι­στικό ρόλο, ειδικά για τον κλάδο των υπη­ρε­σιών, δια­δρα­μα­τί­ζει και το γεγονός ότι η Ελλάδα στη διετία της παν­δη­μίας ήταν η μονα­δική χώρα στην Ευρω­ζώνη και στην Ε.Ε. με σταθερά αρνη­τικό πλη­θω­ρι­σμό υπη­ρε­σιών από τον Μάιο του 2020 έως και τον Αύγου­στο του 2021, όπως επι­ση­μαί­νει μιλώ­ντας στην «Καθη­με­ρινή της Κυρια­κής» o κ. Πανα­γιώ­της Καπό­που­λος, επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος της Alpha Bank.

Αν και έχουν περάσει τρία και πλέον χρόνια από την πλήρη επα­να­λει­τουρ­γία της οικο­νο­μίας μετά την παν­δη­μία, περί­ο­δος κατά την οποία θα ανέμενε εύλογα κάποιος να έχουν γίνει οι ανα­τι­μή­σεις που δικαιο­λο­γού­νται από την αυξη­μένη ζήτηση –για παρά­δειγμα λόγω της παγκό­σμιας αύξησης της τάσης για ταξίδια– και να γίνουν στη συνέ­χεια και οι απα­ραί­τη­τες διορ­θώ­σεις, αυτό σε μεγάλο βαθμό δεν έχει συμβεί. «Σε κάθε ενερ­γειακή κρίση, οι επι­χει­ρή­σεις εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται το pricing power (σ.σ. ισχύς που έχουν ώστε η αύξηση της τιμής να μην επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά τη ζήτηση) που έχουν και τείνουν να δοκι­μά­ζουν τις αντοχές της ζήτησης και των κατα­να­λω­τών», υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Καπό­που­λος.

Σημα­ντική επίσης αιτία για την επιμονή γενικώς του πλη­θω­ρι­σμού και του πλη­θω­ρι­σμού των υπη­ρε­σιών ειδι­κό­τερα απο­τε­λεί το γεγονός ότι η ιδιω­τική κατα­νά­λωση, η οποία μάλιστα έχει αυξηθεί το τελευ­ταίο διά­στημα, απο­τε­λεί το 70% του ΑΕΠ της χώρας. Οι αυξή­σεις στους μισθούς εκτι­μά­ται ότι θα ενι­σχύ­σουν περαι­τέρω τη ζήτηση και την ιδιω­τική κατα­νά­λωση, ενώ όσες αφορούν κλάδους με χαμηλή παρα­γω­γι­κό­τητα –που είναι αυτή τη στιγμή η πλειο­νό­τητα– θα ενι­σχύ­σουν και τον πλη­θω­ρι­σμό.

Πηγή: moneyreview.gr