Αλλάζει πλήρως ο πολεοδομικός χάρτης της χώρας – Το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος

Το ζήτημα παρά­τα­σης στον νόμο για την τακτο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­των φαί­νε­ται ότι παρα­μέ­νει ανοιχτό για την ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, η οποία ετοι­μά­ζει εκ βάθρων αλλαγή στο πολε­ο­δο­μικό τοπίο της χώρας με τρεις νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις που θα περι­λαμ­βά­νουν, μεταξύ άλλων, αυθαί­ρετα -συμπεριλαμβανομένων των δασικών-, χρήσεις γης και περι­βαλ­λο­ντι­κές αδειο­δο­τή­σεις.

Παράλ­ληλα, σύμφωνα με το «Έθνος της Κυρια­κής», στόχοι είναι η συντο­μό­τερη εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Τρά­πε­ζας Γης και η επα­νε­νερ­γο­ποί­ηση της μετα­φο­ράς συντε­λε­στή δόμησης, οι οποίες θα προ­βλέ­πο­νται στο ανα­πτυ­ξιακό νομο­σχέ­διο που θα δοθεί σε δημόσια δια­βού­λευση τις προ­σε­χείς ημέρες.

Ωστόσο, είναι υπαρ­κτός ο κίν­δυ­νος δύο μεγάλα «αγκάθια» να ανα­στεί­λουν την εφαρ­μογή των ρυθ­μί­σεων για τη μετα­φορά συντε­λε­στή δόμησης για δύο από τις βασι­κό­τε­ρες κατη­γο­ρίες ενδια­φε­ρο­μέ­νων.

Πρό­κει­ται για τους ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των και τους ιδιο­κτή­τες οικο­πέ­δων τα οποία έχουν δεσμευ­τεί με ανα­γκα­στι­κές απαλ­λο­τριώ­σεις χωρίς οι ίδιοι να έχουν απο­ζη­μιω­θεί, οι οποίοι θα ήταν από τους βασι­κούς δυνη­τικά ωφε­λού­με­νους του μέτρου. Αυτές τις ημέρες γίνεται αγώνας δρόμου στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος προ­κει­μέ­νου να επι­λυ­θούν ορι­στικά κάποια ζητή­ματα νομο­λο­γίας, χωρίς όμως ακόμα το τοπίο να έχει ξεκα­θα­ρί­σει πλήρως ως προς το πώς θα ξεπε­ρα­στούν αυτά τα προ­βλή­ματα. Πάντως, οι ρυθ­μί­σεις τόσο για τη δημιουρ­γία και λει­τουρ­γία της Ψηφια­κής Τρά­πε­ζας Γης όσο και για το θεσμικό «ξεπά­γωμα» της μετα­φο­ράς συντε­λε­στή δόμησης θα ξεκι­νή­σουν να εφαρ­μό­ζο­νται -μετά την ψήφισή τους- για περι­πτώ­σεις δια­τη­ρη­τέων, πρώην στρα­το­πέ­δων, εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων βιο­μη­χα­νιών κ.λπ. Ομως, οι πραγ­μα­τικά πολλοί δυνη­τικά ωφε­λού­με­νοι, δηλαδή όσοι έχουν αυθαί­ρετα της κατη­γο­ρίας 5 (παντε­λώς αυθαί­ρετα ή με υπερ­βά­σεις άνω του 40%), μάλλον θα πρέπει να περι­μέ­νουν στο… ακου­στικό τους για ακόμη μία φορά, καθώς η όποια ρύθμιση θα πρέπει να είναι απο­λύ­τως συμβατή με τη νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας.

Μία από τις βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις είναι να έχουν καθο­ρι­στεί Ζώνες Υπο­δο­χής Συντε­λε­στή (ΖΥΣ) και γι’ αυτόν τον λόγο θα υπο­δει­χθούν μία με δύο περιο­χές ανά δήμο (ή σε όμορους δήμους) στα Τοπικά Χωρικά Σχέδια που θα εκπο­νη­θούν σε βάθος τριε­τίας. Ωστόσο, εξε­τά­ζε­ται το ενδε­χό­μενο καθο­ρι­σμού ΖΥΣ νωρί­τερα, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει και η μετα­φορά συντε­λε­στή δόμησης ταχύ­τερα. Με το ανα­πτυ­ξιακό νομο­σχέ­διο θεσμο­θε­τεί­ται και ο ενιαίος ψηφια­κός χάρτης με όλα τα γεω­χω­ρικά δεδο­μένα της χώρας, ο οποίος θα υλο­ποι­η­θεί σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης. Επεν­δύ­σεις φιλο­δο­ξεί να «ξεκλει­δώ­σει» και ακόμα μία ρύθμιση που σχε­τί­ζε­ται με την απλο­ποί­ηση των περι­βαλ­λο­ντι­κών αδειο­δο­τή­σεων, συνε­νώ­νο­ντας σε μία τις κατη­γο­ρίες περι­βάλ­λο­ντος και όχλησης. Ουσια­στικά καταρ­γεί­ται η αυτο­τε­λής κατη­γο­ριο­ποί­ηση των μετα­ποι­η­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των σε βαθ­μί­δες όχλησης (χαμηλής, μέσης και υψηλής) και ενσω­μα­τώ­νο­νται στην περι­βαλ­λο­ντική κατηγοριοποίηση-αδειοδότηση, με στόχο να αντι­με­τω­πι­στούν αντι­φά­σεις του σημε­ρι­νού «διπλού» συστή­μα­τος.

Τέλος Σεπτεμ­βρίου

Παράλ­ληλα, στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος ήδη ετοι­μά­ζε­ται πολυ­νο­μο­σχέ­διο, στο οποίο θα συμπε­ρι­λη­φθούν δια­τά­ξεις που θα αλλά­ξουν πλήρως τον πολε­ο­δο­μικό χάρτη της χώρας. Το σχέδιο νόμου ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στεί στο τέλος Σεπτεμ­βρίου και προ­τε­ραιό­τητα σχετικά με τις δια­τά­ξεις που αφορούν στο οικι­στικό περι­βάλ­λον θα δοθεί στο ξεκα­θά­ρι­σμα του τοπίου ως προς τις χρήσεις γης. Στόχος είναι όχι μόνο να θεσμο­θε­τη­θούν χρήσεις γης -όπου δεν υπάρχουν- αλλά και να ανα­θε­ω­ρη­θούν οι υφι­στά­με­νες – όπου έχουν θεσμο­θε­τη­θεί. Το υπουρ­γείο επι­θυ­μεί σε διά­στημα τεσ­σά­ρων ετών από σήμερα να υπάρ­χουν θεσμο­θε­τη­μέ­νες χρήσεις για το 50% της χώρας, καθώς τώρα το ποσοστό αυτό δεν ξεπερνά το 20% των δημο­τι­κών ενο­τή­των της Ελλάδας, με περισ­σό­τε­ρες από τις μισές χρήσεις γης να κρί­νο­νται προ­βλη­μα­τι­κές και παρω­χη­μέ­νες.

Οπως, μάλιστα, επι­ση­μαί­νει ο υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος Δημή­τρης Οικο­νό­μου στο «Εθνος της Κυρια­κής»: «Το ζήτημα του μη καθο­ρι­σμού χρήσεων γης αφενός καθυ­στε­ρεί τις επεν­δύ­σεις, αφε­τέ­ρου απο­τε­λεί πηγή πολ­λα­πλα­σια­σμού των αυθαί­ρε­των κατα­σκευών». Και προ­σθέ­τει ότι για πρώτη φορά θα υπάρξει αντι­στοί­χιση των επαγ­γελ­μα­τι­κών χρήσεων γης με τους Κωδι­κούς Αριθ­μούς Δρα­στη­ριο­τή­των του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών. Σε ό,τι αφορά τα αυθαί­ρετα, φαί­νε­ται πως παρα­μέ­νει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο να παρα­τα­θεί ο ισχύων νόμος τακτο­ποί­η­σης -ο οποίος λήγει τον προσεχή Νοέμβριο-, του­λά­χι­στον για το χρονικό διά­στημα που θα απαι­τη­θεί έως την προ­ε­τοι­μα­σία της νέας πρό­τα­σης του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, η οποία στόχος είναι να παρου­σια­στεί έως το τέλος της χρονιάς. Δεν έχει ξεκα­θα­ρι­στεί, πάντως, εάν θα έχει τη μορφή νομο­σχε­δίου ή άλλης ρύθ­μι­σης.

Κατε­δα­φί­σεις

Σε κάθε περί­πτωση, οι ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των θα πρέπει να σπεύ­σουν να τα τακτο­ποι­ή­σουν με τον ισχύ­ο­ντα νόμο, διότι η υφι­στά­μενη προ­θε­σμία πλη­σιά­ζει στη λήξη της και η ηγεσία του υπουρ­γείου δεν φαί­νε­ται δια­τε­θει­μένη να την παρα­τεί­νει επ’ αόρι­στον. Βάσει του ισχύ­ο­ντος νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου, μετά τις 9 Νοεμ­βρίου -και εφόσον δεν δοθεί κάποια παρά­ταση στον νόμο- τον λόγο θα έχουν οι… μπουλ­ντό­ζες. Δεδο­μένο είναι, πάντως, ότι η «κόκκινη γραμμή» του Ιουλίου του 2011, χρο­νο­λο­γία πέραν της οποίας κανένα νέο αυθαί­ρετο δεν μπορεί να νομι­μο­ποι­η­θεί, θα παρα­μεί­νει ενεργή. Στη ρύθμιση για τα αυθαί­ρετα πιθα­νό­τατα δεν θα συμπε­ρι­λη­φθούν δια­τά­ξεις για το «αγκάθι» των δασικών αυθαι­ρέ­των, για τα οποία είχε κατα­τε­θεί σχέδιο νόμου στην εκπνοή της λει­τουρ­γίας της Βουλής από την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση. Το φλέγον θέμα θα επι­χει­ρη­θεί να λυθεί ξεχω­ρι­στά, με μια πρόταση η οποία δεν θα αντι­με­τω­πί­ζει ζητή­ματα συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας.

Όπως εξηγούν, πάντως, πηγές του υπουρ­γείου, δύο είναι οι βασικές κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές πάνω στις οποίες θα κινηθεί η πολι­τική δια­χεί­ρι­σης των αυθαι­ρέ­των: Η παρα­δοχή ότι τα αυθαί­ρετα κτί­σματα στη χώρα είναι πολλά, ξεπερ­νώ­ντας το ενάμισι εκα­τομ­μύ­ριο. Αυτή είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα για την Ελλάδα, η οποία πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί. Η ανάγκη να στα­μα­τή­σει το φαι­νό­μενο της αυθαί­ρε­της δόμησης στο μέλλον, καθώς σε κάθε νόμο για τα αυθαί­ρετα ανα­φέ­ρε­ται ότι είναι ο τελευ­ταίος, αλλά η στάση των πολιτών δείχνει ότι δεν πεί­θο­νται γι’ αυτό. Οσον αφορά τα δασικά αυθαί­ρετα, το σχέδιο νόμου που θα παρου­σια­στεί θα αφορά μόνο τις περι­πτώ­σεις «οργα­νω­μέ­νων» οικι­σμών και όχι μεμο­νω­μένα ή διά­σπαρτα ακίνητα μέσα σε δασικές εκτά­σεις. Αυτά θα εξαι­ρε­θούν από οποια­δή­ποτε τυχόν μελ­λο­ντική τακτο­ποί­ηση, δεδο­μέ­νου ότι το υπουρ­γείο έχει εντο­πί­σει αρκετές περι­πτώ­σεις που δήμοι της χώρας έχουν κάνει κατά­χρηση στις οικι­στι­κές πυκνώ­σεις τις οποίες έχουν δηλώσει. Πρό­κει­ται για τα γνωστά «πολύ­γωνα», που έχουν δηλωθεί ώστε να απο­τυ­πω­θούν με ιώδες χρώμα στους δασι­κούς χάρτες και σε αυτά έχουν συμπε­ρι­λη­φθεί όσο το δυνατόν περισ­σό­τερα ακίνητα. Ως προς τις τρέ­χου­σες δηλώ­σεις τακτο­ποί­η­σης, πάντως, οι ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των φαί­νε­ται να εμφα­νί­ζουν μια… κόπωση.

Βάσει των στοι­χείων του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), μέχρι στιγμής στο σύστημα τακτο­ποί­η­σης έχουν μπει περίπου ενάμισι εκα­τομ­μύ­ριο αυθαί­ρετα. Από αυτά, όμως, σε φάση ορι­στι­κής περαί­ω­σης δια­δι­κα­σιών βρί­σκο­νται μόνο τα 221.302 ακίνητα, παρά τις ευνοϊ­κές δια­τά­ξεις του νόμου για μειώ­σεις προ­στί­μων και απο­πλη­ρωμή σε πολλές δόσεις, ενώ δια­δι­κα­σίες υπα­γω­γής στις ρυθ­μί­σεις έχουν υπο­βλη­θεί για 300.138 ακίνητα και σε φάση ορι­στι­κής υπα­γω­γής βρί­σκο­νται 468.784 φάκελοι. Εως τώρα, από τις δηλώ­σεις αυθαι­ρέ­των έχει μπει στα δημόσια ταμεία ποσό που προ­σεγ­γί­ζει τα 2,4 δισ. ευρώ.

Χάραξη τοπικών χωρικών σχεδίων

Ποιες περιο­χές θα προη­γη­θούν Προ­τε­ραιό­τητα είναι η επι­τά­χυνση των δια­δι­κα­σιών για την ολο­κλή­ρωση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (ΤΧΣ) των δήμων, που ουσια­στικά αντι­κα­θι­στούν τα παλαιά πολε­ο­δο­μικά σχέδια, η παρά­δοση των οποίων απαι­τούσε συχνά διά­στημα μεγα­λύ­τερο της δεκα­ε­τίας, με απο­τέ­λε­σμα τα περισ­σό­τερα εξ αυτών να είναι παρω­χη­μένα ήδη από τη στιγμή που θα έπρεπε να αρχί­σουν να εφαρ­μό­ζο­νται. Η μείωση των χρόνων θα επι­τευ­χθεί με περι­κοπή αφενός των σταδίων στο μισό (2 από 4) και αφε­τέ­ρου του αντί­στοι­χου χρόνου που απαι­τού­σαν, καθώς οι ενδιά­με­σες φάσεις διαρ­κού­σαν έως και πέντε χρόνια.

Για την ταχύ­τερη ολο­κλή­ρωση των ΤΧΣ, το έργο των επι­τρο­πών επί­βλε­ψης, σύμφωνα με τον κ. Οικο­νό­μου, θα συν­δρά­μουν ειδικοί σύμ­βου­λοι, ενώ οι όροι των δια­γω­νι­σμών θα έχουν ενιαία μορφή. Προ­τε­ραιό­τητα στην εκπό­νηση ΤΧΣ θα δοθεί σε περιο­χές:

• Με παρω­χη­μέ­νες χρήσεις γης.
• Με έντονες ανα­πτυ­ξια­κές πιέσεις και επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον.
• Με μεγάλη πλη­θυ­σμιακή ανά­πτυξη.
• Με σημάδια πολε­ο­δο­μι­κής και περι­βαλ­λο­ντι­κής υπο­βάθ­μι­σης.

πηγή newpost.gr