Λύνοντας τον «γρίφο» του μηχανογραφικού

Πώς πρέ­πει να επι­λέ­ξω σχολή; Με κρι­τή­ριο το τι θέλω να σπου­δά­σω ή τι επάγ­γελ­μα θα κάνω; Πώς πρέ­πει να αξιο­λο­γή­σω τις πε­ρυ­σι­νές βά­σεις ει­σα­γω­γής για να δη­λώ­σω φέτος σχο­λές; Πρό­κει­ται για ερω­τή­μα­τα που η πλειο­νό­τη­τα των υπο­ψη­φί­ων για την τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση κα­λεί­ται να απα­ντή­σει, καθώς «τρέ­χει» η δια­δι­κα­σία συ­μπλή­ρω­σης του μη­χα­νο­γρα­φι­κού δελ­τί­ου για την ει­σα­γω­γή στα ΑΕΙ.

Μά­λι­στα, όπως ανέ­φε­ραν στην «Κ» έμπει­ροι κα­θη­γη­τές λυ­κεί­ου, «η συ­μπλή­ρω­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού είναι το “πέμ­πτο εξε­τα­ζό­με­νο μά­θη­μα”, αφού πολ­λοί υπο­ψή­φιοι κά­νουν λάθη που μπο­ρεί να κο­στί­σουν». Ετσι, σή­με­ρα η «Κ» με τη συν­δρο­μή του έμπει­ρου μα­θη­μα­τι­κού-ανα­λυ­τή Στρά­του Στρα­τη­γά­κη κα­τα­γρά­φει τις πα­ρα­μέ­τρους που πρέ­πει να λά­βουν υπόψη τους οι υπο­ψή­φιοι, τα βή­μα­τα που πρέ­πει να κά­νουν και τις πα­γί­δες που πρέ­πει να απο­φύ­γουν, ώστε να κα­ταρ­τί­σουν ένα μη­χα­νο­γρα­φι­κό που να αντα­πο­κρί­νε­ται στις επι­θυ­μί­ες τους, εκ­με­ταλ­λευό­με­νοι πα­ράλ­λη­λα όλες τις δυ­να­τές επι­λο­γές που δια­θέ­τουν για δή­λω­ση σχο­λών.

Είναι κρί­σι­μο ο υπο­ψή­φιος να επι­λέ­ξει τι θέλει να σπου­δά­σει και όχι τι επάγ­γελ­μα θέλει να κάνει, καθώς είναι δύ­σκο­λες οι προ­βλέ­ψεις για την αγορά ερ­γα­σί­ας του μέλ­λο­ντος.

Ει­δι­κό­τε­ρα, βα­σι­κή αρχή είναι ότι ο υπο­ψή­φιος με την κα­τάρ­τι­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού πρέ­πει να επι­λέ­ξει τις σπου­δές που θέλει να κάνει. «Δη­λα­δή, δεν επι­λέ­γει επάγ­γελ­μα, διότι δεν μπο­ρεί να το κάνει αυτή τη στιγ­μή για δύο λό­γους. Ο πρώ­τος είναι ότι ο κό­σμος μας αλ­λά­ζει με ασύλ­λη­πτη τα­χύ­τη­τα. Αυτό που σή­με­ρα θε­ω­ρεί­ται ως επάγ­γελ­μα του μέλ­λο­ντος, μέχρι να τε­λειώ­σει τις σπου­δές του ο φοι­τη­τής μπο­ρεί να μην έχει πλέον τις ίδιες προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης. Εχει συμ­βεί ήδη πολ­λές φορές, φέρ­νο­ντας σε αδιέ­ξο­δο υπο­ψη­φί­ους που επέ­λε­ξαν επάγ­γελ­μα και όχι σπου­δές. Ο δεύ­τε­ρος λόγος είναι ότι ου­δείς, και όχι μόνο ο 18χρο­νος υπο­ψή­φιος, γνω­ρί­ζει την αγορά ερ­γα­σί­ας, κάτι που είναι απο­λύ­τως λο­γι­κό, ούτε γνω­ρί­ζει όλα τα επαγ­γέλ­μα­τα που έχουν δη­μιουρ­γη­θεί. Το επάγ­γελ­μα, λοι­πόν, περ­νά­ει σε δεύ­τε­ρο πλάνο και επι­κε­ντρω­νό­μα­στε στις σπου­δές» λέει ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής

Το πρώτο και ση­μα­ντι­κό­τε­ρο κρι­τή­ριο είναι ότι ο υπο­ψή­φιος πρέ­πει να επι­λέ­ξει αυτό που του αρέ­σει να με­λε­τά­ει. Στό­χος είναι να αγα­πή­σει τις σπου­δές του και να κα­τα­φέ­ρει, όχι απλά να τις ολο­κλη­ρώ­σει, αλλά να γίνει πολύ καλός. «Σ’ αυτό το πλαί­σιο, τε­λι­κά, θα έχει μάθει πε­ρισ­σό­τε­ρα πράγ­μα­τα από αυτά που απαι­τού­νται για τη λήψη του πτυ­χί­ου του, όχι από υπο-χρέ­ω­ση αλλά από προ­σω­πι­κό εν­δια­φέ­ρον, με απο­τέ­λε­σμα να ξε­χω­ρί­σει όταν θα ανα­ζη­τή­σει ερ­γα­σία» πα­ρα­τη­ρεί ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Το δεύ­τε­ρο κρι­τή­ριο είναι να μπο­ρεί να πα­ρα­κο­λου­θή­σει και να ολο­κλη­ρώ­σει τις σπου­δές του, να έχει δη­λα­δή το γνω­στι­κό υπό­βα­θρο για να το κάνει. Απα­ραί­τη­το είναι, λοι­πόν, να έχει δει ποια μα­θή­μα­τα στο πρό­γραμ­μα σπου­δών κάθε τμή­μα­τος και σχο­λής θα κλη­θεί να με­λε­τή­σει, επι­λέ­γο­ντας ένα τμήμα και αν μπο­ρεί να τα με­λε­τή­σει.

Η ΕΒΕ

Προ­σο­χή: Μετά την κα­θιέ­ρω­ση της Ελά­χι­στης Βάσης Ει­σα­γω­γής και την έλ­λει­ψη φοι­τη­τών στα ακρι­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια, πολλά τμή­μα­τα ζή­τη­σαν να εντα­χθούν και σε άλλα επι­στη­μο­νι­κά πεδία προ­κει­μέ­νου να γε­μί­σουν με φοι­τη­τές. Ετσι βλέ­που­με να έχουν εντα­χθεί και στο 4ο επι­στη­μο­νι­κό πεδίο (των σπου­δών οι­κο­νο­μί­ας και πλη­ρο­φο­ρι­κής) τμή­μα­τα που απαι­τούν γνώ­σεις φυ­σι­κής, χη­μεί­ας και βιο­λο­γί­ας για την απρό­σκο­πτη πα­ρα­κο­λού­θη­ση του προ­γράμ­μα­τος σπου­δών. Πρό­κει­ται για μα­θή­μα­τα που δεν έχει δι­δα­χθεί εις βάθος στις δύο τε­λευ­ταί­ες τά­ξεις του λυ­κεί­ου ο υπο­ψή­φιος από το 4ο πεδίο.

Μά­λι­στα, η Σχολή Ευ­ελ­πί­δων εντάσ­σε­ται από φέτος και στο 3ο και στο 4ο πεδίο, και ο εύ­ελ­πις πρέ­πει να γνω­ρί­ζει και μα­θη­μα­τι­κά και φυ­σι­κή. Ενα από τα δύο μα­θή­μα­τα δεν τα έχει πα­ρα­κο­λου­θή­σει κατά την προ­ε­τοι­μα­σία του για τις Πα­νελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, εάν είναι υπο­ψή­φιος του 3ου (επι­στη­μών υγεί­ας) ή του 4ου πε­δί­ου (οι­κο­νο­μί­ας και πλη­ρο­φο­ρι­κής). Αλλο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα είναι τα τμή­μα­τα φυ­σι­κής που εντάσ­σο­νται και στο 3ο πεδίο, δη­λα­δή οι φοι­τη­τές τους δεν θα γνω­ρί­ζουν μα­θη­μα­τι­κά.

Οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι πρέ­πει να έχουν δει τα μα­θή­μα­τα του τμή­μα­τος που θα δια­λέ­ξουν, για να μη βρε­θούν προ δυ­σά­ρε­στων εκ­πλή­ξε­ων στη διάρ­κεια των σπου­δών τους.

Βα­σι­κή, λοι­πόν, συμ­βου­λή προς τους υπο­ψη­φί­ους είναι να μην επι­λέ­γουν από τον τίτλο του τμή­μα­τος. Είναι απα­ραί­τη­το να έχουν δει τα μα­θή­μα­τα του προ­γράμ­μα­τος σπου­δών για να μη βρε­θούν προ δυ­σά­ρε­στων εκ­πλή­ξε­ων στη διάρ­κεια των σπου­δών τους.

Το τρίτο κρι­τή­ριο θα είναι ο υπο­ψή­φιος να δει το πι­θα­νό επάγ­γελ­μα στο οποίο μπο­ρεί να τον οδη­γή­σουν οι σπου­δές που επι­λέ­γει. Κά­ποιοι θα πουν ότι τα παι­διά σπου­δά­ζουν για να βρουν μία αξιο­πρε­πή ερ­γα­σία με καλό μισθό, συ­νε­πώς η λε­γό­με­νη επαγ­γελ­μα­τι­κή απο­κα­τά­στα­ση θα πρέ­πει να απο­τε­λεί το πρώτο και όχι το τρίτο κρι­τή­ριο.

Ωστό­σο, υπάρ­χουν πολλά πα­ρα­δείγ­μα­τα φοι­τη­τών που ει­σά­γο­νται σε σχο­λές που υπό­σχο­νται καλό επαγ­γελ­μα­τι­κό μέλ­λον, και εγκα­τα­λεί­πουν τις σπου­δές τους μην μπο­ρώ­ντας να αντα­πο­κρι­θούν στα μα­θή­μα­τα της σχο­λής ή γε­νι­κό­τε­ρα να προ­σαρ­μο­στούν στις σπου­δές τους διότι δεν τους αρέ­σουν. Και τέ­τοια πα­ρα­δείγ­μα­τα φοι­τη­τών, που εγκα­τα­λεί­πουν τις σπου­δές τους διότι δεν τους αρέ­σουν, είναι πάρα πολλά.

Το χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρο είναι ο πολύ με­γά­λος αριθ­μός σπου­δα­στών που εγκα­τα­λεί­πει κά­ποιες στρα­τιω­τι­κές σχο­λές. «Πιο συχνό είναι, όμως, το φαι­νό­με­νο να αλ­λά­ζει ξαφ­νι­κά η αγορά ερ­γα­σί­ας και αυτό που σή­με­ρα μοιά­ζει ιδα­νι­κή επι­λο­γή να μην έχει πια ζή­τη­ση. Το 2009 ο τε­λευ­ταί­ος που ει­σή­χθη στο τμήμα πο­λι­τι­κών μη­χα­νι­κών του ΕΜΠ είχε συ­γκε­ντρώ­σει 19.356 μόρια, πι­στεύ­ο­ντας ότι έχει κάνει την κα­λύ­τε­ρη επι­λο­γή. Οταν τε­λεί­ω­σε τις σπου­δές του είδε ότι δεν μπο­ρού­σε να βρει ερ­γα­σία, διότι εν τω με­τα­ξύ είχε κα­ταρ­ρεύ­σει ο κα­τα­σκευα­στι­κός κλά­δος, λόγω της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Το πιο πρό­σφα­το πα­ρά­δειγ­μα είναι με το μέχρι τώρα πε­ρι­ζή­τη­το επάγ­γελ­μα του προ­γραμ­μα­τι­στή, που με την έκρη­ξη της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης αρ­χί­ζει και χάνει τη λάμψη του», ανα­φέ­ρει ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Τα δύο στά­δια

Για τη συ­μπλή­ρω­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού τους, οι υπο­ψή­φιοι πρέ­πει να κά­νουν δύο βή­μα­τα:

Στο πρώτο να δη­λώ­σουν τις σχο­λές των επι­στη­μο­νι­κών αντι­κει­μέ­νων που τους εν­δια­φέ­ρουν σε όλες τις πό­λεις, χωρίς να κοι­τά­ζουν τις πε­ρυ­σι­νές βά­σεις ει­σα­γω­γής. Απλώς, στο τέλος πρέ­πει να κρα­τή­σουν τη σχολή με τη χα­μη­λό­τε­ρη βάση ει­σα­γω­γής το 2025. Για πα­ρά­δειγ­μα, 15.050 μόρια (κρα­τή­στε το, θα χρεια­στεί στο επό­με­νο βήμα).

Πριν από 10 χρό­νια κα­νείς δεν είχε προ­βλέ­ψει την έκρη­ξη της ΑΙ, με απο­τέ­λε­σμα οι τότε εκτι­μή­σεις να είναι ξε­πε­ρα­σμέ­νες, ανα­φέ­ρει ο Στρά­τος Στρα­τη­γά­κης, μα­θη­μα­τι­κός – ανα­λυ­τής.

Στο δεύ­τε­ρο βήμα ο υπο­ψή­φιος πρέ­πει να βρει την πιο χα­μη­λό­βαθ­μη σχολή από αυτές που έχει δη­λώ­σει μέχρι τότε (στο πα­ρά­δειγ­μά μας 15.050 μόρια) και κα­τό­πιν να κα­τα­τά­ξει τις σχο­λές σε φθί­νου­σα σειρά με βάση τις βά­σεις του 2025. Μετά θα πρέ­πει να δη­λώ­σει μία σχολή από κάθε βαθ­μο­λο­γι­κή κλί­μα­κα κάτω από τα 15.050 μόρια.

Δη­λα­δή, μία σχολή στην κλί­μα­κα 14.000-15.000 μόρια, μία στην κλί­μα­κα 13.000-14.000 κ.ο.κ. μέχρι να φθά­σει την Ελά­χι­στη Βάση Ει­σα­γω­γής του επι­στη­μο­νι­κού του πε­δί­ου. Πρέ­πει να δη­λώ­σει και τις τρεις πιο χα­μη­λό­βαθ­μες σχο­λές του πε­δί­ου και έτσι έχο­ντας δη­λώ­σει λίγες σχο­λές αλλά από όλη την γκάμα των βά­σε­ων θα σπου­δά­σει αυτό που θέλει όσο του το επι­τρέ­πουν τα μόρια.

Οι μα­κρο­πρό­θε­σμες ανα­λύ­σεις και το κυ­νή­γι για πτυ­χίο «κύ­ρους»

Υπάρ­χουν πολ­λές πα­ρά­με­τροι που κά­ποιοι προ­σθέ­τουν στην επι­λο­γή σπου­δών και την κά­νουν από δύ­σκο­λη έως πολύ δύ­σκο­λη, χωρίς λόγο.

Τα επαγ­γέλ­μα­τα του μέλ­λο­ντος απο­τε­λούν ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα. Υπάρ­χει ο κίν­δυ­νος οι μα­κρο­πρό­θε­σμες ανα­λύ­σεις να δια­ψευ­στούν πα­νη­γυ­ρι­κά.

«Πριν από 10 χρό­νια κα­νείς δεν είχε προ­βλέ­ψει την έκρη­ξη της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης (ούτε μπο­ρού­σε να τη φα­ντα­στεί), με απο­τέ­λε­σμα οι τότε εκτι­μή­σεις να κα­θί­στα­νται τώρα ξε­πε­ρα­σμέ­νες. Σε αυτό το πλαί­σιο, και όσοι μι­λούν τώρα για τις προ­ο­πτι­κές της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης μπο­ρεί να πέ­σουν έξω. Εν­δει­κτι­κή είναι η δή­λω­ση του Τζέν­σεν Χουάνγκ, ιδρυ­τή και CEO της Nvidia, αμε­ρι­κα­νι­κής πο­λυ­ε­θνι­κής εται­ρεί­ας τε­χνο­λο­γί­ας, ότι στην εποχή της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης δεν έχει ση­μα­σία τι θα σπου­δά­ζουν τα παι­διά», λέει ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Το κυ­νή­γι του «πτυ­χί­ου κύ­ρους» προ­σθέ­τει μία ακόμη πα­ρά­με­τρο που μπο­ρεί να φέρει σε αδιέ­ξο­δο έναν υπο­ψή­φιο, ο οποί­ος δεν έχει τα μόρια για να το πε­τύ­χει.

Το συ­νε­χές άγχος για τη δια­μόρ­φω­ση των βά­σε­ων γε­μί­ζει με άγχος τη δια­δι­κα­σία της από­φα­σης επι­λο­γής σπου­δών χωρίς κα­νέ­να λόγο, αφού κα­νείς δεν μπο­ρεί να επη­ρε­ά­σει τη δια­μόρ­φω­ση των βά­σε­ων.

Ση­μα­ντι­κό λάθος είναι να πι­στεύ­ουν ο υπο­ψή­φιος και οι γο­νείς ότι η βάση μιας σχο­λής μάς δεί­χνει την αξία της. Η βάση εκ­φρά­ζει απλώς τη ζή­τη­ση, δεν έχει σχέση με την αξία.

Ενα πολύ ση­μα­ντι­κό λάθος είναι να πι­στεύ­ουν ο υπο­ψή­φιος και οι γο­νείς του ότι η βάση μιας σχο­λής μάς δεί­χνει την αξία της. Η βάση εκ­φρά­ζει απλώς τη ζή­τη­ση της σχο­λής και η ζή­τη­ση δεν έχει καμία σχέση με την αξία. Η ζή­τη­ση δια­μορ­φώ­νε­ται από πολ­λές πα­ρα­μέ­τρους, όπως οι προσ­δο­κί­ες επαγ­γελ­μα­τι­κής εξέ­λι­ξης, το κύρος και η έδρα του πα­νε­πι­στη­μί­ου, ο πλη­θυ­σμός της πόλης όπου εδρεύ­ει το τμήμα και η από­στα­σή του από τα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα στην πε­ρί­πτω­ση που το ΑΕΙ είναι πε­ρι­φε­ρεια­κό.

«Εν­δει­κτι­κά, η Νο­μι­κή της Κο­μο­τη­νής είναι, κατά γε­νι­κή ομο­λο­γία, πολύ καλή. Εχει τη χα­μη­λό­τε­ρη βάση με­τα­ξύ των τμη­μά­των Νο­μι­κής απλώς επει­δή βρί­σκε­ται στην άκρη της Ελ­λά­δας. Το ίδιο συμ­βαί­νει και με την Ια­τρι­κή Κρή­της και άλλα τμή­μα­τα πε­ρι­φε­ρεια­κών ΑΕΙ, που δεν έχουν τί­πο­τε να ζη­λέ­ψουν από τα αντί­στοι­χα τμή­μα­τα σε πα­νε­πι­στή­μια στην Αθήνα, στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και στην Πάτρα», επι­ση­μαί­νει ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Η «εξαρ­γύ­ρω­ση»

Το πρώτο αυτό λάθος ακο­λου­θεί η «εξαρ­γύ­ρω­ση» των μο­ρί­ων. Πρό­κει­ται για την προ­σπά­θεια του υπο­ψη­φί­ου να επι­τύ­χει στην υψη­λό­τε­ρη δυ­να­τή σχολή που του επι­τρέ­πουν τα μόριά του. Είναι ση­μα­ντι­κό λάθος. Αν δούμε τα μόρια του πρώ­του ει­σα­χθέ­ντος σε σχο­λές που ορι­σμέ­νοι θε­ω­ρούν μη πε­ρι­ζή­τη­τες, θα δια­πι­στώ­σου­με ότι είναι υπο­ψή­φιοι με πάνω από 19.000 μόρια. Το έχου­με δει σε τμή­μα­τα φι­λο­λο­γί­ας, μα­θη­μα­τι­κών, φυ­σι­κής, οι­κο­νο­μι­κών και σε πολλά άλλα που δεν βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμ­μή της ζή­τη­σης.

Ενα άλλο ση­μα­ντι­κό λάθος είναι ότι κά­ποιοι υπο­ψή­φιοι δη­λώ­νουν τα τμή­μα­τα ακο­λου­θώ­ντας τη φθί­νου­σα σειρά των βά­σε­ων, πράγ­μα που είναι συ­νέ­πεια του προη­γού­με­νου λά­θους, που τε­λι­κά κάνει τον υπο­ψή­φιο να ει­σα­χθεί σε ένα τμήμα κατά τύχη.

Τέλος, κιν­δύ­νους εγκυ­μο­νεί η τα­κτι­κή να δη­λώ­σου­με πολλά τμή­μα­τα για σι­γου­ριά. Αυτό είναι ση­μα­ντι­κό λάθος, διότι ο υπο­ψή­φιος χάνει τον έλεγ­χο των επι­λο­γών του και δεν μπο­ρεί να δει τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών των ΑΕΙ. «Η επι­λο­γή σπου­δών είναι όμορ­φη δια­δι­κα­σία, καθώς ο 18χρο­νος μπο­ρεί να ονει­ρευ­τεί και να σχε­διά­σει το επό­με­νο βήμα του. Σε αυτό ας μη λαμ­βά­νει υπόψη πλη­ρο­φο­ρί­ες που δεν βοη­θούν», το­νί­ζει ο κ. Στρα­τη­γά­κης.

Τα ει­δι­κά μα­θή­μα­τα

Σή­με­ρα ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θούν οι βαθ­μο­λο­γί­ες των υπο­ψη­φί­ων των Γε­νι­κών και Επαγ­γελ­μα­τι­κών Λυ­κεί­ων στα ει­δι­κά μα­θή­μα­τα και στις εξε­τά­σεις των μου­σι­κών δε­ξιο­τή­των. Οσοι έχουν εξε­τα­στεί σε αυτά, θα απο­κτή­σουν την τε­λι­κή ει­κό­να για τις επι­δό­σεις τους και θα μπο­ρούν να κα­τα­θέ­σουν το μη­χα­νο­γρα­φι­κό τους δελ­τίο.

Η προ­θε­σμία θα δη­μο­σιο­ποι­η­θεί από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας και περί τα τέλη Ιου­λί­ου θα ανα­κοι­νω­θούν οι βά­σεις ει­σα­γω­γής.

Πηγή: kathimerini.gr