Παιδική κακοποίηση: Πολλές φορές τα παιδιά «φωνάζουν» χωρίς να μιλάνε

Η υπόθεση της Λέρου συγκλό­νισε το πανελ­λή­νιο. Οι κατα­θέ­σεις των δύο γονέων που κακο­ποιού­σαν σεξουα­λικά τα παιδιά τους για χρόνια σοκά­ρουν. Οι κυνικές ομο­λο­γίες τους στους αστυ­νο­μι­κούς προ­κα­λούν οργή. Ωστόσο, αυτή δεν είναι η πρώτη υπόθεση τέτοιου είδους που βλέπει το φως της δημο­σιό­τη­τας, αν και σύμφωνα με τους ειδι­κούς η ελλη­νική κοι­νω­νία συνε­χί­ζει να κρατά τα στόματα κλειστά γύρω από τις τέτοιες κατα­στά­σεις. Και στη Λέρο, άλλωστε, όπως όλα δεί­χνουν πολλοί ήταν αυτοί που γνώ­ρι­ζαν ή είχαν του­λά­χι­στον υποψίες.

«Δυστυ­χώς τα στοι­χεία που έχουμε στη διάθεσή μας για το φαι­νό­μενο της κακο­ποί­η­σης στη χώρα μας είναι πολύ περιο­ρι­σμένα, καθώς δεν υπάρχει ένα εθνικό σύστημα κατα­γρα­φής των περι­στα­τι­κών», λέει μιλώ­ντας στο Αθηναϊκό- Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, η διοι­κη­τική διευ­θύ­ντρια της Μη Κυβερ­νη­τι­κής Οργά­νω­σης κατά της κακο­ποί­η­σης των παιδιών «ΕΛΙΖΑ», Αφρο­δίτη Στάθη και προ­σθέ­τει: «Οι ιστο­ρίες που βλέπουν το φως της δημο­σιό­τη­τας απο­τε­λούν μονάχα την κορυφή του παγό­βου­νου. Η κακο­ποί­ηση, ακόμα και στις μέρες μας παρα­μέ­νει μία καλά κρυμ­μένη παθο­γέ­νεια της κοι­νω­νίας, μία υπόθεση “ταμπού”

Σύμφωνα με επι­δη­μιο­λο­γικά στοι­χεία, όπως λέει η κ. Στάθη, ένα στα πέντε παιδιά (0-18 ετών) θα βιώσει στη ζωή του του­λά­χι­στον ένα περι­στα­τικό σεξουα­λι­κής βίας, με ένα μεγάλο ποσοστό περι­στα­τι­κών να μην ανα­φέ­ρε­ται ποτέ στις υπη­ρε­σίες προ­στα­σίας. «Η έγκαιρη διά­γνωση μπορεί να σώσει τη ζωή ενός παιδιού, ιδιαί­τερα των παιδιών κάτω των 4 ετών που δια­τρέ­χουν το μεγα­λύ­τερο κίνδυνο θανάτου ή ανα­πη­ρίας από σωμα­τική κακο­ποί­ηση. Ωστόσο, εκτι­μά­ται ότι 9 στις 10 περι­πτώ­σεις δεν ανα­φέ­ρο­νται ποτέ και παρα­μέ­νουν χωρίς διά­γνωση και αντι­με­τώ­πιση», τονίζει.

Η κ. Στάθη σημειώ­νει ότι «είναι βασικό να επι­ση­μαν­θεί πως δεν υπάρχει ένα προφίλ δράστη, όπως λάθος πολλοί ίσως πιστεύ­ουμε. Ο δράστης μπορεί να είναι άντρας ή γυναίκα, εμφα­νί­σι­μος ή όχι, από οποια­δή­ποτε περιοχή και κοι­νω­νική τάξη. Δεν είναι ο άγνω­στος που παρα­μο­νεύει στο πάρκο. Είναι κάποιος που συχνά ανα­πτύσ­σει στενή σχέση εμπι­στο­σύ­νης με το θύμα, σχέση εξάρ­τη­σης και υπακοής. Γι’ αυτό και είναι απα­ραί­τητη η εκπαί­δευση όλων αυτών που εμπλέ­κο­νται στην αλυσίδα προ­στα­σίας των παιδιών. Γιατί τα παιδιά πολλές φορές “φωνά­ζουν”, χωρίς να μιλάνε. Κάποιος λοιπόν θα πρέπει να τα ακούσει και να τα προ­στα­τεύ­σει».

Kαι στην περί­πτωση που απο­κα­λυ­φθούν τέτοιες υπο­θέ­σεις, η ίαση των παιδιών που βιώνουν τον τρόμο είναι πολύ δύσκολη. «H φρο­ντίδα των θυμάτων αφορά τη θερα­πεία του τραύ­μα­τος. Η θερα­πεία ενέχει ένα αμιγώς ιατρικό κομμάτι, τη σωμα­τική δηλαδή απο­κα­τά­σταση, αλλά και ένα ψυχο­λο­γικό κομμάτι. Η ψυχική θερα­πεία του παιδιού πολύ συχνά θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποιεί­ται ταυ­τό­χρονα με αυτή της οικο­γέ­νειάς του ή του άμεσου περι­βάλ­λο­ντός του», τονίζει η διευ­θύ­ντρια του ΕΛΙΖΑ.

Σε περί­πτωση που κριθεί ακα­τάλ­ληλο το περι­βάλ­λον και μέσω εισαγ­γε­λι­κής παραγ­γε­λίας το παιδί απο­μα­κρυν­θεί, τότε με τη συμβολή των κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών, το παιδί πρέπει να μεταβεί σε κατάλ­λη­λες δομές φιλο­ξε­νίας που του παρέ­χουν την απα­ραί­τητη προ­στα­σία και το βοηθούν σε όλη τη δια­δι­κα­σία θερα­πείας του τραύ­μα­τος. Στο κομμάτι αυτό, σημα­ντικό έργο πραγ­μα­το­ποιεί o Πρό­τυ­πος Ξενώνας Θερα­πείας και Απο­κα­τά­στα­σης για Κακο­ποι­η­μένα και Παρα­με­λη­μένα Παιδιά που ιδρύ­θηκε από το ΕΛΙΖΑ και τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος το 2009 και από το 2016 η λει­τουρ­γία του βρί­σκε­ται στην απο­κλει­στική ευθύνη των Παι­δι­κών Χωριών SOS Ελλάδος.

Αυτό που παίζει βασικό ρόλο στη θερα­πεία τους είναι πόσο γρήγορα γίνεται η απο­κά­λυψη της κατά­στα­σης που βιώνουν. «Αυτό που πολύ συχνά λέμε είναι πως όσο πιο σύντομα απο­κα­λυ­φθεί το περι­στα­τικό, τόσο το καλύ­τερο για τη θερα­πεία του παιδιού. Κατα­λυ­τικό ρόλο παίζει η αντί­δραση του γονέα στην απο­κά­λυψη και για το λόγο αυτό, οι γονείς θα πρέπει να παρα­μεί­νουν ψύχραι­μοι και έτοιμοι να ακού­σουν και εν τέλει να βοη­θή­σουν τα παιδιά. Το μήνυμα που θα πρέπει όλοι να θυμό­μα­στε είναι πως τα παιδιά μπορούν να ξεπε­ρά­σουν το τραυ­μα­τικό γεγονός, αρκεί να βρουν την κατάλ­ληλη συμ­βου­λευ­τική και πρω­τί­στως όταν τα πιστεύει και τα υπο­στη­ρί­ζει ένας στορ­γι­κός και τρυ­φε­ρός ενή­λι­κας», λέει η κ. Στάθη.

Και επι­ση­μαί­νει ότι: «ένα συνον­θύ­λευμα συναι­σθη­μά­των κατα­κλύ­ζει την ψυχή των παιδιών που βιώνουν οποιασ­δή­ποτε μορφής κακο­ποί­ηση ή παρα­μέ­ληση. Φόβος, τύψεις, ενοχές, προ­δο­σία, ντροπή γίνο­νται η καθη­με­ρι­νό­τητά τους. Κυρίως όμως, χάνουν την εμπι­στο­σύνη τους. Εμπι­στο­σύνη στον εαυτό τους, στην οικο­γέ­νειά τους, σε όλους τους ανθρώ­πους που τα περι­βάλ­λουν. Εδώ κρύ­βε­ται και το μεγάλο στοί­χημα όλων όσων εμπλέ­κο­νται στην προ­στα­σία τους. Οι ειδικοί, αλλά και μέλη της οικο­γέ­νειας και του σχο­λείου θα πρέπει να βοη­θή­σουν τα παιδιά αυτά ώστε αφενός να ακου­στεί η αλήθεια τους και αφε­τέ­ρου να θερα­πευ­θούν και να ανα­κτή­σουν την παι­δι­κό­τητα και την εμπι­στο­σύνη τους στον κόσμο».

Το ΕΛΙΖΑ είναι μια ελλη­νική εξει­δι­κευ­μένη Μη Κυβερ­νη­τική Οργά­νωση που ιδρύ­θηκε το 2008 και ασχο­λεί­ται με την προ­στα­σία και προ­α­γωγή των δικαιω­μά­των των παιδιών που έχουν υποστεί ή κιν­δυ­νεύ­ουν να υπο­στούν κακο­ποί­ηση ή παρα­μέ­ληση, και η μόνη που δίνει έμφαση στην προ­σχο­λική ηλικία.

Το 2016 ξεκί­νησε την πρώτη Πανελ­λα­δική Εκστρα­τεία κατά της Κακο­ποί­η­σης Ανη­λί­κων που περι­λαμ­βά­νει τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­ηση Εθνικών Προ­γραμ­μά­των. Μέσα από την αυτήν την εκστρα­τεία έχουν ήδη εκπαι­δευ­τεί 1.000 δάσκα­λοι και 2.000 γονείς, 1.450 ιατροί και νοση­λευ­τές σε όλη την Ελλάδα που καλού­νται να δια­χει­ρι­στούν περι­στα­τικά με υποψία κακο­ποί­η­σης, 330 Αστυ­νο­μι­κοί και 2.600 παιδιά σχετικά με το πώς να προ­στα­τεύ­ουν τον εαυτό τους από τη σεξουα­λική κακο­ποί­ηση

Σημα­ντικό βήμα απο­τε­λεί η εγκαι­νί­αση την επόμενη εβδο­μάδα της «Μονάδας Φρο­ντί­δας για την Ασφά­λεια των Παιδιών – Σόφη Βαρ­βι­τσιώτη», της Β’ Παι­δια­τρι­κής Κλι­νι­κής ΕΚΠΑ, που είναι το πρώτο Παι­δια­τρικό Νοσο­κο­μειακό Κέντρο Αντι­με­τώ­πι­σης της Κακο­ποί­η­σης στην Ελλάδα με έδρα το Νοσο­κο­μείο Παίδων «Π. & Α. Κυρια­κού.

^{Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ}