Κορωνοϊός: «Ισως δούμε στο μέλλον μια μετάλλαξη που να μας εκπλήξει δυσάρεστα»

Τι λένε Γώγος, Μόσια­λος και Τούντας για την παν­δη­μία, τα μέτρα και το ενδε­χό­μενο νέας μετάλ­λα­ξης

καθη­γη­τής Λοι­μω­ξιο­λο­γίας Χαρά­λα­μπος Γώγος, δίνο­ντας τη δική του ανάλυση για την άρση των μέτρων κατά της επι­δη­μίας, τονί­ζο­ντας ότι η παν­δη­μία δεν τελεί­ωσε αλλά ότι μπο­ρούμε πλέον να τη δια­χει­ρι­στούμε με τα διάφορα και­νούρ­για εργα­λεία που απο­κτή­σαμε.

Εκτί­μησε ότι το καλο­καίρι θα περάσει “ευχά­ρι­στα” θεω­ρώ­ντας ότι μέχρι το τέλος Μαΐουθα ελατ­τω­θούν σημα­ντικά οι θάνατοι, ενώ τόνισε την ανάγκη για προ­σε­κτική επι­τή­ρηση της πορείας του ιού.

Γώγος: Η παν­δη­μία δεν τελεί­ωσε

Συγκε­κρι­μένα είπε:  “Είναι νωρίς ακόμα να πει κανείς ότι τελειώ­νουμε με την παν­δη­μία. Η αλήθεια είναι ότι τελειώ­νουμε με τα δύσκολα. Αυτό είναι δεδο­μένο, φαί­νε­ται από τα δεδο­μένα που έχουμε αυτήν την στιγμή τα επι­δη­μιο­λο­γικά, την βαρύ­τητα της νόσου, τα σημα­ντικά εργα­λεία που έχουμε για τη δια­χεί­ριση της επι­δη­μίας. Πέρα από τα εμβόλια έχουμε αντιικά φάρμακα, ξέρουμε πολλά περισ­σό­τερα πράγ­ματα από όσα γνω­ρί­ζαμε, οπότε η δια­χεί­ριση είναι πολύ πιο εύκολη τώρα. Με το επι­δη­μιο­λο­γικό τοπίο που υπάρχει, πολύ καλύ­τερα. Δυστυ­χώς, είναι παν­δη­μία. Είναι παγκό­σμια δια­σπορά. Δεν έχουμε πέσει σε ένα επίπεδο να έχουμε τοπικά κρού­σματα. Με δεδο­μένο αυτό και με δεδο­μένο ότι υπάρ­χουν χώρες με χαμηλή εμβο­λια­στική κάλυψη και κυκλο­φο­ρεί ο ιός, πρέπει να είμαστε επι­φυ­λα­κτι­κοί. Για αυτό τον λόγο δεν λέμε ‘τελείωσε’. Λέμε ‘είμαστε πολύ καλύτερα’. Πρέπει να έχουμε μια συνεχή επι­τή­ρηση, μια συνεχή παρα­κο­λού­θηση και κατα­γραφή. Το καλο­καίρι θα περάσει ευχά­ρι­στα νομίζω.”

Ο κ. Γώγος, εξήγησε πως : “Στην επι­τροπή δου­λεύ­ουμε με καθαρά επι­στη­μο­νι­κούς όρους. Αυτό είναι δεδο­μένο. Ανάμεσα στους σκλη­ρούς δείκτες που βλέπαμε ήταν και οι εισα­γω­γές στα νοσο­κο­μεία. Η επι­βά­ρυνση του συστή­μα­τος υγείας ήταν για εμάς κρι­τή­ρια βάση των όποιων απο­φα­σί­ζαμε αρκετά αυστηρά μέτρα… Το μηδέν νεκροί από τον κορω­νοϊό είναι εφικτό. Αυτοί που πεθαί­νουν περισ­σό­τερο αυτην την στιγμή είναι αυτοί που έχουν μείνει πολύ καιρό στην ΜΕΘ, με επι­λοι­μώ­ξεις από άλλα μικρό­βια, υπο­κεί­μενα νοσή­ματα σοβαρά, ευά­λω­τος πλη­θυ­σμός κλπ. Από τον κορω­νοϊό λίγοι πεθαί­νουν πραγ­μα­τικά από λοίμωξη με το Όμικρον στέ­λε­χος. Και όσο επε­κτεί­νε­ται ο εμβο­λια­σμός και τα αντιικά, θα μειω­θούν αρκετά. Το θέμα είναι ότι δεν χρειά­ζε­ται πανικός. Χρειά­ζε­ται επι­τή­ρηση.”

Τούντας:  Ισως να δούμε στο μέλλον μια μετάλ­λαξη που να μας εκπλή­ξει δυσά­ρε­στα…

Ο καθη­γη­τής Κοι­νω­νι­κής και Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής Γιάννης Τούντας υπο­γράμ­μισε ότι ακόμα η παν­δη­μία δεν έχει τελειώ­σει και ότι υπάρχει πιθα­νό­τητα να δούμε μια εκ νέου έξαρση της δια­σπο­ράς το Φθι­νό­πωρο, κάτι που μπορεί να οδη­γή­σει στη λήψη μέτρων ξανά. Επίσης υπεν­θύ­μισε τον κίνδυνο να εμφα­νι­στεί κάποια νέα μετάλ­λαξη του ιού που θα εκπλή­ξει δυσά­ρε­στα τον κόσμο. Ο κ. Τούντας τόνισε ότι η εμφά­νιση των και­νού­ριων επι­δη­μιών σχε­τί­ζε­ται με την εντα­τική εκτροφή ζώων προς βρώση, καθώς εκεί μεγα­λώ­νουν οι πιθα­νό­τη­τες να μετα­δο­θεί στον άνθρωπο κάποιος ιός με βλα­πτική δράση. Ανέφερε πως «Δεν έχουμε τελειώ­σει με την παν­δη­μία. Δεν προ­χω­ράει γραμ­μικά αλλά με εξάρ­σεις και υφέσεις. Είναι πολύ πιθανό να δούμε το Φθι­νό­πωρο ξανά μια έξαρση. Όχι τόσο σοβαρή όσο πέρυσι. Αλλά θα μας βάλει να δούμε πάλι μια κατά­σταση που ίσως απαιτεί λήψη ορι­σμέ­νων μέτρων. Πρέπει να το έχουμε υπόψη μας. Με βάση τα δεδο­μένα, τα πράγ­ματα πάνε από το καλό στο καλύ­τερο. Δεν απο­κλεί­ε­ται όμως να δούμε στο μέλλον μια μετάλ­λαξη που να μας εκπλή­ξει δυσά­ρε­στα…»,

«Έχουν ξεσπά­σει τα τελευ­ταία 40 χρόνια 32 επι­δη­μίες στον κόσμο. Αυτό σημαί­νει ότι η πηγή που γεννά αυτές τις επι­δη­μίες, όσο δεν την αντι­με­τω­πί­ζουμε στις ρίζες της, θα συνε­χί­σει να γεννάει επι­δη­μίες. Θα συνε­χί­σουμε να το βλέ­πουμε τα επόμενα χρόνια. Στην ρίζα είναι ένα ζήτημα που αφορά τη σχέση του ανθρώ­πι­νου είδους με το περι­βάλ­λον. Έχει σχέση με την κατα­στροφή του περι­βάλ­λο­ντος, την κλι­μα­τική κρίση και κυρίως με την αλλαγή της σχέσης μας με το ζωικό βασί­λειο, την αύξηση της ζήτησης για ζωικές πρω­τε­ΐ­νες που έχει οδη­γή­σει σε μια ανε­ξέ­λεγ­κτη εκτροφή ζώων προς βρώση. Βρί­σκο­νται σε συν­θή­κες τελείως ανθυ­γιει­νές που ευνοεί τη μετά­δοση των ιών από ζώων σε ζώο, που μέσα από αυτήν την αυξη­μένη μετά­δοση, αυξά­νο­νται και οι μεταλ­λά­ξεις και κάποιες από αυτές έρχο­νται πια επι­κίν­δυ­νες στον άνθρωπο», συνέ­χισε.

Μόσια­λος: Οι τρεις μορφές ρίσκου που πρέπει να λάβουμε υπόψη

Μιλώ­ντας στην εκπομπή, ο Καθη­γη­τής Πολι­τι­κής Υγείας στο LSE, Ηλίας Μόσια­λος τόνισε ότι η άρση περιο­ρι­σμών απο­τε­λεί απόφαση πολυ­πα­ρα­γο­ντική, ενώ υπεν­θύ­μισε τα ρίσκα που συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται στην λήψη τέτοιων απο­φά­σεων. Επίσης, έκανε αναφορά στην και­νού­ρια οξεία ηπα­τί­τιδα που επη­ρε­ά­ζει παιδιά, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι τα κρού­σματα είναι ελά­χι­στα σε σχέση με το σύνολο του πλη­θυ­σμού των παιδιών.

«Στις αρχικές φάσεις επειδή υπάρχει αβε­βαιό­τητα, πρέπει να δρά­σουμε δρα­στικά. Για αυτό γίναν τα λοκντά­ουν. Δεν είχαμε εμβόλια, δεν είχαμε φάρμακα, στην Ελλάδα δεν είχαμε προ­στα­τευ­τικό υλικό, όπως και άλλες χώρες της Ε.Ε. Οπότε έπρεπε να κερ­δί­σουμε χρόνο με το λοκντά­ουν, που στην Ελλάδα δεν κράτησε πολύ, λιγό­τερο από 2 μήνες. Όταν φτά­νουμε στη δια­χεί­ριση των ρίσκων, φτά­νουμε στην αβε­βαιό­τητα, ξέρουμε πως μετα­δί­δε­ται ο ιός, έχουμε εμβόλια και φάρμακα, αρχί­ζουμε και σκε­φτό­μα­στε το ρίσκο που υπερ­βαί­νει το άμεσο υγειο­νο­μικό ρίσκο του κορο­νοϊού. Υπάρ­χουν τρεις άλλες μορφές ρίσκου που πρέπει να πάρουμε υπόψη μας. Η μία είναι το υγειο­νο­μικό ρίσκο που δεν έχει σχέση με τον κορο­ο­ναϊό. Όλοι οι άλλοι ασθε­νείς, που είχαν δυσκο­λία πρό­σβα­σης στις υπη­ρε­σίες υγείας. Μιλάμε για το ψυχο­λο­γικό ρίσκο, το οποίο είναι πολύ μεγάλο. Τα ψυχο­λο­γικά προ­βλή­ματα που θα δημιουρ­γή­σει αυτή η παν­δη­μία, θα τα δούμε μετά τη λήξη της παν­δη­μίας σε πολ­λα­πλές εκδη­λώ­σεις. Δεύτερη μεγάλη κατη­γο­ρία ρίσκου είναι το οικο­νο­μικό ρίσκο. Έχει δύο δια­στά­σεις»

»Αν υπάρξει κατάρ­ρευση της οικο­νο­μίας, θα υπάρχει πολύ μεγάλη ανεργία και πιθανώς μακρο­χρό­νια ανεργία, ιδιαί­τερα στις ευά­λω­τες κατη­γο­ρίες του πλη­θυ­σμού και στα χαμη­λό­τερα κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικά στρώ­ματα. Αν έχεις μακρο­χρό­νια ανεργία, έχεις και πολλά προ­βλή­ματα υγείας. Το τρίτο ρίσκο είναι το εκπαι­δευ­τικό ρίσκο. Όταν μειώ­νουμε το ρίσκο του κορο­νοϊού γιατί έχουμε φάρμακα και θερα­πευ­τι­κές παρεμ­βά­σεις, δεν είναι θέμα του­ρι­σμού. Δεν χαλα­ρώ­νουμε γιατί η οικο­νο­μία παίρνει προ­τε­ραιό­τητα. Είναι γιατί το βασικό ρίσκο που αντι­με­τω­πί­ζαμε μέχρι τώρα είναι πιο αντι­με­τω­πί­σιμο. Δεν μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­ζουμε ταυ­τό­χρονα όλα τα ρίσκα, δηλαδή να αντι­με­τω­πί­ζουμε τον κορω­νοϊό αυστηρά, να έχουμε μια οικο­νο­μία που να ακμάζει και παράλ­ληλα να είναι και το εκπαι­δευ­τικό σύστημα τέλειο. Δεν γίνεται. Υπάρ­χουν συμ­βι­βα­σμοί που πρέπει να γίνουν στη δημόσια πολι­τική κι αυτό γίνεται αυτήν την στιγμή».

Για την ηπα­τί­τιδα σε παιδιά

Σε ότι αφορά την ηπα­τί­τιδα, ο κ. Μόσια­λος είπε: “Έχουμε περίπου 200 κρού­σματα ηπα­τί­τι­δας παγκο­σμίως στον παιδικό πλη­θυ­σμό. Ο παι­δι­κός πλη­θυ­σμός μέχρι την ηλικία των 14 ετών είναι 2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια παιδιά παγκο­σμίως. Είναι περίπου 1,5 δισε­κα­τομ­μύ­ριο μέχρι την ηλικία των 10 ετών που έχουμε τα περισ­σό­τερα κρού­σματα. Κατα­νο­ούμε λοιπόν ότι όταν μιλάμε για 200 κρού­σματα εκ των οποίων τα 17 χρειά­στη­καν μετα­μό­σχευση, εκεί είναι η δυσμε­νής εξέλιξη, είχαμε έναν θάνατο. Αν το δούμε ποσο­τικά το γεγονός, δεν υπάρ­χουν αυτήν την στιγμή λόγοι ιδιαί­τε­ρης ανη­συ­χίας. Αυτό που μας ανη­συ­χεί βέβαια είναι το να βρούμε το αίτιο. Το αίτιο δεν είναι σαφές. Δεν ξέρουμε αν είναι ο αδε­νο­ϊός, μια μορφή αδε­νοϊού, ενι­σχυ­μέ­νος με συνύ­παρξη με κορο­νοϊό, ή αν έπαιξε ρόλο μια ευαι­σθη­σία των παιδιών επειδή βρέ­θη­καν απο­μο­νω­μένα. Υπάρχει λόγος ανη­συ­χίας, αλλά όχι πανικού.”

Αθε­ρί­δης για το τερά­στιο ψυχικό κόστος της παν­δη­μίας

Για το τερά­στιο ψυχικό κόστος της παν­δη­μίας μίλησε ο Θοδωρής Αθε­ρί­δης. Ο αγα­πη­μέ­νος ηθο­ποιός μάλιστα αφη­γή­θηκε και την προ­σω­πική του εμπει­ρία, απο­κα­λύ­πτο­ντας πως μετά τους πρώτους 7 μήνες της παν­δη­μίας ο φόβος απέ­να­ντι σε αυτήν την κατά­σταση του προ­κά­λεσε αγχώδη δια­τα­ραχή, επι­βάλ­λο­ντας μάλιστα και φαρ­μα­κευ­τική αντι­με­τώ­πιση. Εμφα­νί­στηκε αισιό­δο­ξος για την επι­στροφή του κόσμου στον πολι­τι­σμό, περι­γρά­φο­ντας με πόσο ενθου­σια­σμό επι­στρέ­φουν οι θεατές στα θέατρα.