Ηλίας Μόσιαλος για το άνοιγμα σχολείων, Θεία Κοινωνία, σενάρια πιθανής υπουργοποίησης

«Ηχώρα µας ανα­χαί­τι­σε δρα­στι­κά τη µετά­δο­ση του ιού µε το να πάρει µέτρα πε­ριο­ρισµού κατ’ οίκον άµεσα. Τώρα η στα­δια­κή απο­κλιµάκωση των µέτρων στο­χεύ­ει στην ελα­χι­στο­ποί­η­ση του ρί­σκου» το­νί­ζει, µεταξύ άλλων, ο Ηλίας Μό­σια­λος, κα­θη­γη­τής της Πο­λι­τι­κής της Υγεί­ας του London School of Economics και σύµβου­λος της κυ­βέρ­νη­σης για την αντιµετώ­πι­ση του Covid-19. Επισηµαίνει επί­σης ότι πρέ­πει να εξα­σφα­λι­στούν για τις ευ­πα­θείς οµάδες και τους ηλι­κιωµένους βο­ή­θεια στο σπίτι, φαρµακευ­τι­κή αγωγή και πρό­σβα­ση σε ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον µέσα στο σύστηµα υγεί­ας.

Κύριε κα­θη­γη­τά, µε αυ­το­νό­η­το το µεγάλο και αµείωτο εν­δια­φέ­ρον για την άποψη των ει­δι­κών, και δη της κο­ρυ­φής τους, θα ήθελα κατ’ αρχάς να σας ρω­τή­σω πώς θα εξε­λισ­σό­ταν ορθά κατ’ εσάς η απο­κλιµάκωση των µέτρων. Σε τι επιµένετε µιλώ­ντας µε τον πρω­θυ­πουρ­γό;

Η πανδηµία Covid-19 είναι ένα φαινόµενο χωρίς προη­γούµενο για όλους µας. Γι’ αυτό τον λόγο υπήρ­ξε και δια­φο­ρο­ποί­η­ση στην αντιµετώ­πι­ση και υστέ­ρη­ση στις αντι­δρά­σεις µεταξύ δια­φο­ρε­τι­κών χωρών. Εχω το­πο­θε­τη­θεί από πολύ νωρίς δηµόσια για την απο­κλιµάκωση και η θέση µου όπως πάντα βα­σί­ζε­ται σε µελέ­τες και έχει γνώµονα την πο­σο­τι­κο­ποί­η­ση του ρί­σκου. Η στα­δια­κή απο­κλιµάκωση στο­χεύ­ει εκεί, να µετράµε δη­λα­δή στο τέλος κάθε στα­δί­ου τις επι­πτώ­σεις της άρσης των µέτρων και να υπο­λο­γί­ζουµε το ρίσκο της τα­κτι­κής που ακο­λου­θή­θη­κε.

Μια αξιό­πι­στη στα­θε­ρά αξιο­λό­γη­σης είναι η αύ­ξη­ση των ει­σα­γω­γών στα νο­σο­κοµεία και στις ΜΕΘ. Μικρή αύ­ξη­ση σηµαίνει προ­χω­ράµε µε εµπι­στο­σύ­νη στο µέτρο που απο­σύρ­θη­κε. Εάν είναι µεγάλη και δηµιουρ­γεί πίεση στο σύστηµα υγεί­ας, τότε το µέτρο που απο­κλιµακώ­θη­κε µπορεί να επα­νέλ­θει και ένα­ντι αυτού να δοκιµαστεί κά­ποιο άλλο. Από την πλευ­ρά της δηµόσιας υγεί­ας, για να µειώ­σουµε το ρίσκο πρέ­πει να εντο­πί­σουµε σε ποιες πλη­θυσµιακές οµάδες η θνη­τό­τη­τα είναι πολύ υψηλή

Πρα­κτι­κά αυτό σηµαίνει ότι όσοι ανή­κουν ταυ­τό­χρο­να στο ενερ­γό ερ­γα­τι­κό δυναµικό και στις ευ­πα­θείς οµάδες, ιδα­νι­κά πρέ­πει να συ­νε­χί­ζουν να ερ­γά­ζο­νται από το σπίτι και να προ­σέ­χουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο. Αυτό δεν σηµαίνει πως θα είναι εγκλω­βισµένοι στο σπίτι, καθώς κα­νέ­νας δεν θα τους απα­γο­ρεύ­σει να κυ­κλο­φο­ρούν.

Επιµένω, επί­σης, στο να εξα­σφα­λί­σουµε για τις ευ­πα­θείς οµάδες και τους ηλι­κιωµένους βο­ή­θεια στο σπίτι, φαρµακευ­τι­κή αγωγή και πρό­σβα­ση σε ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον µέσα στο σύστηµα υγεί­ας. Με τη στα­δια­κή διά­νοι­ξη του κοι­νω­νι­κού ιστού είναι επί­σης ανα­γκαίο να έχουµε συ­γκε­κριµένες οδη­γί­ες συ­γκα­τοί­κη­σης όταν υπάρ­χει άτοµο που ανή­κει στις ευ­πα­θείς οµάδες µέσα στις οι­κο­γέ­νειες.

Κά­ποιοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι η χώρα µας είχε µικρό αριθµών θυµάτων από τον κο­ρο­νο­ϊό λόγω της δοµής της ελ­λη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας, η οποία φρο­ντί­ζει παπ­πού­δες και για­γιά­δες στα σπί­τια τους αντί στα γη­ρο­κοµεία. Επαι­ξε ρόλο;

Η χώρα µας ανα­χαί­τι­σε δρα­στι­κά τη µετά­δο­ση του ιού µε το να πάρει µέτρα πε­ριο­ρισµού κατ’ οίκον άµεσα, µε το να κλεί­σει τα σχο­λεία και να απα­γο­ρεύ­σει τις συ­γκε­ντρώ­σεις. Οι δοµές στις οποί­ες συγ­χρω­τί­ζο­νται ηλι­κιωµένοι απο­δεί­χθη­καν επι­δη­μιο­λο­γι­κές βόμ­βες σε πολ­λές χώρες και η δομή της ελ­λη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας, όπου συχνά τα ηλι­κιω­μέ­να μέλη συ­γκα­τοι­κούν με τα νε­ό­τε­ρα, σαφώς και δρα υπο­στη­ρι­κτι­κά από πλευ­ράς ψυ­χο­λο­γί­ας. Ελ­λεί­ψει επαρ­κών χώρων, όμως, δυ­σκο­λεύ­ει την απο­μό­νω­ση των ηλι­κιω­μέ­νων από τα νε­ό­τε­ρα μέλη που θα αρ­χί­σουν πάλι να συ­να­να­στρέ­φο­νται με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό ατό­μων και δυ­νη­τι­κά αυ­ξά­νει την πι­θα­νό­τη­τα της με­τά­δο­σης.

Φά­κε­λος «σχο­λεία»: Σας φο­βί­ζει η πι­θα­νή αλυ­σί­δα κρου­σμά­των από τα παι­διά στον γονιό και στον παπ­πού στη συ­νέ­χεια;

Είμαι προ­βλη­μα­τι­σμέ­νος γε­νι­κό­τε­ρα με την ασυμ­πτω­μα­τι­κό­τη­τα και τη με­τα­δο­τι­κό­τη­τα ως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά αυτής της νόσου. Η πο­σο­τι­κο­ποί­η­ση της πρώ­της θα βοη­θή­σει να εξα­γά­γου­με και επι­δη­μιο­λο­γι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα. Επι­πρό­σθε­τα, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες με­λέ­τες σε ασθε­νείς με Covid-19 έχουν επι­κε­ντρω­θεί σε άτομα που νο­ση­λεύ­τη­καν και είχαν σο­βα­ρή συμ­πτω­μα­τι­κή νόσο. Πα­ρό­μοια δε­δο­μέ­να και στο­χευ­μέ­νες με­λέ­τες απαι­τού­νται επει­γό­ντως στους συμ­πτω­μα­τι­κούς ασθε­νείς που δεν έχουν νο­ση­λευ­τεί αλλά και σε όσους απο­δει­χθεί πως βί­ω­σαν ασυμ­πτω­μα­τι­κά τη λοί­μω­ξη Covid-19.

Η χώρα μας κα­τά­φε­ρε να προ­λά­βει τα χει­ρό­τε­ρα – αν και όταν μι­λού­σα­τε για τους «άφο­βους» στο καρ­να­βά­λι της Πά­τρας, σας κα­τη­γο­ρού­σαν για κιν­δυ­νο­λό­γο. Αν χρεια­στεί θα ξα­να­βγά­λε­τε «κί­τρι­νη κάρτα»;

Δεν πρό­κει­ται περί κί­τρι­νης κάρ­τας, αλλά περί εφαρ­μο­γής των οδη­γιών που δια­μορ­φώ­νει η επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα εγ­χω­ρί­ως και διε­θνώς.

Η επι­στρο­φή στη Θεία Κοι­νω­νία θα πρέ­πει να αρ­γή­σει;

Η γνώμη μου είναι πως θα πρέ­πει να απο­φευ­χθεί με τη ση­με­ρι­νή της μορφή, μέχρι να έχου­με ασφα­λές εμ­βό­λιο. Θα πρέ­πει να εξε­τα­στεί εάν μπο­ρεί να γίνει με δια­φο­ρε­τι­κό και ασφα­λή τρόπο. Να το­νί­σω εδώ πως ο Αρ­χιε­πί­σκο­πος Αμε­ρι­κής Ελ­πι­δο­φό­ρος έχει κα­λέ­σει τους πι­στούς να γί­νουν οι ίδιοι Κοι­νω­νία και να γί­νουν δω­ρη­τές αί­μα­τος και πλά­σμα­τος. Αυτή είναι μια έμπρα­κτη από­δει­ξη αγά­πης για τον συ­νάν­θρω­πό μας.

Υπάρ­χει εν­δε­χό­με­νο με­τάλ­λα­ξης του ιού και ενός δεύ­τε­ρου κύ­μα­τος από το φθι­νό­πω­ρο στην Ελ­λά­δα;

Οι ιοί μπο­ρεί να με­ταλ­λάσ­σο­νται συ­νε­χώς, αλλά οι πε­ρισ­σό­τε­ρες τρο­πο­ποι­ή­σεις στον γε­νε­τι­κό τους κώ­δι­κα δεν επι­φέ­ρουν ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά στη δομή τους. Η πραγ­μα­τι­κή ανη­συ­χία μας έγκει­ται στο εάν ο ιός με­ταλ­λα­χθεί τόσο ώστε το εμ­βό­λιο να μη λει­τουρ­γεί. Οσο για το δεύ­τε­ρο κύμα, μπο­ρού­με να κά­νου­με μόνο υπο­θέ­σεις για το εάν θα επα­νέλ­θει το φθι­νό­πω­ρο, εφό­σον η νόσος γίνει επο­χι­κή τις επό­με­νες εβδο­μά­δες. Αν συμ­βεί όμως, θα εί­μα­στε κα­λύ­τε­ρα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι για την επό­με­νη φάση.

Μπο­ρεί η χώρα να απο­κτή­σει αυ­τάρ­κεια σε μά­σκες, ανα­πνευ­στή­ρες, γά­ντια, πα­ρά­γο­ντας η ίδια τα­χύ­τα­τα όλα τα ανα­γκαία υλικά;

Είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό η χώρα να διευ­ρύ­νει και τον εγ­χώ­ριο ανα­πτυ­ξια­κό χάρτη και τον πα­ρα­γω­γι­κό ορί­ζο­ντα και όχι μόνο για να απο­κτή­σει αυ­τάρ­κεια σε προ­στα­τευ­τι­κό υλικό. Εί­δα­με την πρω­το­βου­λία των δύο βιο­μη­χα­νιών που με ελ­λη­νι­κές πρώ­τες ύλες θα κα­τα­σκευά­σουν μά­σκες. Επί­σης, εί­δα­με τη συ­νερ­γα­σία πα­νε­πι­στη­μια­κών ομά­δων και εται­ρειών για ανά­πτυ­ξη βαλ­βί­δων ανα­πνευ­στή­ρων για ασθε­νείς και μα­σκών υψη­λής προ­στα­σί­ας για το ια­τρι­κό προ­σω­πι­κό. Η παν­δη­μία ανα­δει­κνύ­ει τα αντα­να­κλα­στι­κά πολ­λών Ελ­λή­νων επι­στη­μό­νων και επι­χει­ρη­μα­τιών και είμαι αι­σιό­δο­ξος πως θα δούμε αντί­στοι­χα φαι­νό­με­να και σε άλ­λους το­μείς.

Τι άλλο πρέ­πει να προ­σέ­χου­με και τι πρέ­πει να γίνει;

Η επι­τυ­χία της απο­κλι­μά­κω­σης βα­σί­ζε­ται στην εφαρ­μο­γή της κα­λύ­τε­ρης δυ­να­τής πο­λι­τι­κής και εί­μα­στε άμεσα εξαρ­τη­μέ­νοι από την έγκυ­ρη και τη συ­νε­χή ροή δε­δο­μέ­νων. Πε­ρι­μέ­νου­με από τη διε­θνή επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα πε­ρισ­σό­τε­ρα δε­δο­μέ­να για τη με­τα­δο­τι­κό­τη­τα, τη θνη­τό­τη­τα και την ανο­σία. Σε εγ­χώ­ριο επί­πε­δο χρεια­ζό­μα­στε με­γά­λη δια­θε­σι­μό­τη­τα και διε­ξα­γω­γή τεστ και ενί­σχυ­ση των πόρων για με­γα­λύ­τε­ρη δυ­να­τό­τη­τα ιχνη­λά­τη­σης επα­φών. Δεν υπάρ­χουν μα­γι­κές λύ­σεις στην επι­στή­μη. Γι’ αυτό τον λόγο οι απο­φά­σεις πρέ­πει να βα­σί­ζο­νται σε όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρα και επι­και­ρο­ποι­η­μέ­να δε­δο­μέ­να.

Βρί­σκε­στε για 50 και πλέον μέρες σε κα­ρα­ντί­να στο σπίτι σας στο Λον­δίνo. Πι­στεύ­ε­τε ότι είναι πλέον πολ­λοί εκεί­νοι που συ­μπε­ραί­νουν ότι ο Τζόν­σον ρί­σκα­ρε τη δη­μό­σια υγεία στη χώρα τους;

Ο πρω­θυ­πουρ­γός της Αγ­γλί­ας βα­σί­στη­κε σε λαν­θα­σμέ­νες ει­ση­γή­σεις και δυ­στυ­χώς ρί­σκα­ρε και τη δική του υγεία. Είναι όμως πλέον σαφές πως έμαθε από την πε­ρι­πέ­τειά του, προς όφε­λος όλων που ζούμε στην Αγ­γλία.

Τι συμ­βου­λή δώ­σα­τε στην κόρη σας όταν μά­θα­τε πως κόλ­λη­σε τον ιό;

Το πρώτο που της είπα είναι να μη φο­βά­ται γιατί ήταν σε ομάδα χα­μη­λής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας. Ευ­τυ­χώς ξε­πέ­ρα­σε το πρό­βλη­μα και επέ­στρε­ψε στην ερ­γα­σία της.

Ακού­γο­νται και γρά­φο­νται σε­νά­ρια για πι­θα­νή υπουρ­γο­ποί­η­σή σας; Σας έχει γίνει πρό­τα­ση από τον κ. Μη­τσο­τά­κη; Και αν συμ­βεί σύ­ντο­μα, θα το σκε­φτεί­τε;

Στη χώρα μας μας αρέ­σουν γε­νι­κώς τα σε­νά­ρια. Εί­μα­στε από τις λίγες χώρες που γί­νο­νται δη­μο­σκο­πή­σεις δύο και τρεις εβδο­μά­δες μετά τις εκλο­γές, ενώ δεν έχουν κα­νέ­να απο­λύ­τως νόημα. Δεν μου έγινε πρό­τα­ση από τον πρω­θυ­πουρ­γό. Η συ­νερ­γα­σία μου με την κυ­βέρ­νη­ση είναι σε επι­στη­μο­νι­κό επί­πε­δο, δεν έχει πο­λι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις. Αυτό που είναι ση­μα­ντι­κό, όμως, δεν είναι οι υπουρ­γι­κές θέ­σεις, αλλά το κατά πόσο μπο­ρεί κα­νείς από τη θέση που βρί­σκε­ται να βοη­θή­σει πραγ­μα­τι­κά τη χώρα του. Οπως προ­σπα­θούν να κά­νουν πολ­λοί επι­στή­μο­νες αυτό το διά­στη­μα.

Θα μου επι­τρέ­ψε­τε και μια τε­λευ­ταία σκέψη πάνω σε αυτό. Είναι δε­δο­μέ­νο πως δια­θέ­του­με, και στην Ελ­λά­δα και διε­θνώς, τε­ρά­στιο επι­στη­μο­νι­κό δυ­να­μι­κό, το οποίο θα πρέ­πει από εδώ και εμπρός να αξιο­ποι­η­θεί με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο. Οι επι­στή­μο­νες πρέ­πει να συμ­βά­λουν στη χά­ρα­ξη ενός σχε­δί­ου με­τά­βα­σης της χώρας στον 21ο αιώνα, γιατί ενώ έχου­με ήδη κλεί­σει μία ει­κο­σα­ε­τία σε αυτό τον αιώνα, σε πολ­λούς το­μείς λει­τουρ­γού­με με προ­δια­γρα­φές και αγκυ­λώ­σεις του προη­γού­με­νου.

Πηγή: ethnos.gr

Φώφη Γιω­τά­κη