ΕΛΣΤΑΤ: Σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ένας στους τέσσερις στην Ελλάδα

Ένας στους τέσ­σε­ρις (26,1%) βρί­σκε­ται σε κίνδυνο φτώ­χειας ή κοι­νω­νικό απο­κλει­σμό σύμφωνα με όσα ανα­φέ­ρει η ΕΛΣΤΑΤ, αριθμός που αντι­στοι­χεί σε 2.658.400 άτομα.

To επίπεδο της φτώ­χειας παρα­μέ­νει δηλαδή υψηλό και οι ανι­σό­τη­τες αυξά­νο­νται, όπως δεί­χνουν αριθμοί. Η μείωση του ποσο­στού του κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού (δείκτης που συντί­θε­ται από τους επι­μέ­ρους δείκτες του κιν­δύ­νου φτώ­χειας, της υλικής και κοι­νω­νι­κής στέ­ρη­σης και της χαμηλής έντασης εργα­σίας) οφεί­λε­ται στη μείωση του ποσο­στού του πλη­θυ­σμού σε χαμηλή ένταση εργα­σίας, σε 8,3% το 2023 από 9,5% το 2022.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού είναι υψη­λό­τε­ρος στην περί­πτωση των παιδιών ηλικίας 17 ετών και κάτω (28,1%), παρα­μέ­νο­ντας στα­θε­ρός σε σχέση με το 2022.

Το ποσοστό πλη­θυ­σμού ηλικίας 18- 64 ετών που διαβιεί σε νοι­κο­κυ­ριά με χαμηλή ένταση εργα­σίας υπο­λο­γί­ζε­ται σε 9,5% επί του συνόλου του πλη­θυ­σμού αυτής της ομάδας ηλικιών, εμφα­νί­ζο­ντας μείωση κατά 1,4 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2022. Το ποσοστό για τους άνδρες ανέρ­χε­ται σε 8,5% και για τις γυναί­κες σε 10,6%.

Το κατώφλι της φτώ­χειας ανέρ­χε­ται στο ποσό των 6.030 ευρώ ετησίως για μονο­πρό­σωπο νοι­κο­κυ­ριό και σε 12.663 ευρώ για νοι­κο­κυ­ριά με δύο ενή­λι­κες και δύο εξαρ­τώ­μενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών, και ορί­ζε­ται στο 60% του διά­με­σου συνο­λι­κού ισο­δύ­να­μου δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών, το οποίο εκτι­μή­θηκε σε 10.050 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών της χώρας εκτι­μή­θηκε σε 18.755 ευρώ.

Το 2023, το 18,9% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού της χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις, σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 0,1 ποσο­στιαία μονάδα σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος. Ο δείκτης αυτός ανερ­χό­ταν σε 21,4% το 2015 (με περίοδο ανα­φο­ράς εισο­δή­μα­τος το 2014) και έκτοτε παρου­σιά­ζει πτωτική τάση, με εξαί­ρεση το 2021.

Τα νοι­κο­κυ­ριά που βρί­σκο­νται σε κίνδυνο φτώ­χειας εκτι­μώ­νται σε 826.639 σε σύνολο 4.304.193 νοι­κο­κυ­ριών και τα μέλη τους σε 1.929.761 στο σύνολο των 10.202.862 ατόμων του εκτι­μώ­με­νου πλη­θυ­σμού της χώρας που διαβιεί σε ιδιω­τικά νοι­κο­κυ­ριά.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις, για παιδιά ηλικίας 0- 17 ετών (παιδική φτώχεια) ανέρ­χε­ται σε 21,8%, σημειώ­νο­ντας μείωση κατά 0,6 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2022 (22,4%), ενώ για τις ομάδες ηλικιών 18- 64 ετών και 65 ετών και άνω ανέρ­χε­ται σε 18,6% (18,9% το 2022) και 17,6% (15,8% το 2022), αντί­στοιχα.

Σε έξι περι­φέ­ρειες (Κρήτη, Ήπειρος, Νότιο Αιγαίο, Αττική, Στερεά Ελλάδα και Θεσ­σα­λία) κατα­γρά­φο­νται ποσοστά κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού χαμη­λό­τερα από αυτό του συνόλου της χώρας, ενώ στις υπό­λοι­πες επτά περι­φέ­ρειες (Πελο­πόν­νη­σος, Δυτική Ελλάδα, Δυτική Μακε­δο­νία, Ανα­το­λική Μακε­δο­νία και Θράκη, Βόρειο Αιγαίο, Κεντρική Μακε­δο­νία και Ιόνια Νησιά) τα αντί­στοιχα ποσοστά είναι υψη­λό­τερα.

Όσο υψη­λό­τερο είναι το επίπεδο εκπαί­δευ­σης τόσο μικρό­τερο είναι το ποσοστό του κιν­δύ­νου φτώ­χειας. Για το 2023, ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας εκτι­μά­ται σε 27,5% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει προ­σχο­λική, πρω­το­βάθ­μια και το πρώτο στάδιο της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, σε 18,5% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει το δεύτερο στάδιο της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης και μετα­δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, και σε 6,7% για όσους έχουν ολο­κλη­ρώ­σει το πρώτο και το δεύτερο στάδιο της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης.

Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας πριν από όλες τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις (δηλαδή μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των κοι­νω­νι­κών επι­δο­μά­των και των συντά­ξεων στο συνο­λικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών) ανέρ­χε­ται σε 45,1% ενώ, όταν περι­λαμ­βά­νο­νται μόνο οι συντά­ξεις και όχι τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα, μειώ­νε­ται στο 23,1%. Ανα­φο­ρικά με τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα, επι­ση­μαί­νε­ται ότι αυτά περι­λαμ­βά­νουν παροχές κοι­νω­νι­κής βοή­θειας (όπως το Ελά­χι­στο Εγγυ­η­μένο Εισό­δημα, το επίδομα στέ­γα­σης, το επίδομα θέρ­μαν­σης κ.λπ.), οικο­γε­νειακά επι­δό­ματα (όπως επι­δό­ματα τέκνων), καθώς και επι­δό­ματα ή βοη­θή­ματα ανερ­γίας, ασθέ­νειας, ανα­πη­ρίας ή ανι­κα­νό­τη­τας, ή και εκπαι­δευ­τι­κές παροχές. Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις ανέρ­χε­ται σε 18,9%, ως εκ τούτου δια­πι­στώ­νε­ται ότι τα κοι­νω­νικά επι­δό­ματα συμ­βάλ­λουν στη μείωση του ποσο­στού του κιν­δύ­νου φτώ­χειας κατά 4,2 ποσο­στιαίες μονάδες ενώ, εν συνε­χεία, οι συντά­ξεις κατά 22 ποσο­στιαίες μονάδες. Το σύνολο των κοι­νω­νι­κών μετα­βι­βά­σεων μειώνει το ποσοστό του κιν­δύ­νου φτώ­χειας κατά 26,2 ποσο­στιαίες μονάδες.

Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τους άνδρες μειώ­θηκε κατά 0,3 ποσο­στιαίες μονάδες, ενώ για τις γυναί­κες αυξή­θηκε κατά 0,4 ποσο­στιαίες μονάδες αντί­στοιχα το 2023 σε σχέση με το 2022. Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών εκτι­μά­ται σε 22,8% για τις γυναί­κες και σε 16,0% για τους άνδρες.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για άτομα ηλικίας άνω των 75 ετών εκτι­μά­ται σε 19,8%, ενώ για άτομα ηλικίας κάτω των 75 ετών σε 18,8%. Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για τις γυναί­κες άνω των 75 ετών εκτι­μά­ται σε 24,2%, ενώ για τους άνδρες της αντί­στοι­χης ηλι­κια­κής ομάδας εκτι­μά­ται σε 13,8%.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας των νοι­κο­κυ­ριών με έναν ενήλικα και του­λά­χι­στον ένα εξαρ­τώ­μενο παιδί ανέρ­χε­ται σε 31,6%, ενώ των νοι­κο­κυ­ριών με τρεις ή περισ­σό­τε­ρους ενή­λι­κες με εξαρ­τώ­μενα παιδιά ανέρ­χε­ται σε 26,6% και των νοι­κο­κυ­ριών με δύο ενή­λι­κες και 2 εξαρ­τώ­μενα παιδιά σε 16,9%.

Οι εργα­ζό­με­νοι 18 ετών και άνω αντι­με­τω­πί­ζουν χαμη­λό­τερο κίνδυνο φτώ­χειας σε σύγκριση με τους ανέρ­γους και τους οικο­νο­μικά μη ενερ­γούς (νοι­κο­κυ­ρές κ.λπ.). Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους 18 ετών και άνω ανέρ­χε­ται σε 9,9%, σημειώ­νο­ντας μείωση κατά 0,7 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2022. Μείωση κατά 0,3 ποσο­στιαίες μονάδες παρου­σί­ασε το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τις εργα­ζό­με­νες γυναί­κες 18 ετών και άνω, και κατά 0,9 ποσο­στιαίες μονάδες το αντί­στοιχο ποσοστό για τους εργα­ζό­με­νους άνδρες, με τα αντί­στοιχα ποσοστά να δια­μορ­φώ­νο­νται σε 7,4% και 11,8%.

Για τους ανέρ­γους, ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας είναι σημα­ντικά μεγα­λύ­τε­ρος και ανέρ­χε­ται σε 48%, παρου­σιά­ζο­ντας σημα­ντική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναι­κών (55,5% και 42,6% αντί­στοιχα). Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για όσους είναι οικο­νο­μικά μη ενεργοί (μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των συντα­ξιού­χων) αυξή­θηκε κατά 2,3 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2022 και ανήλθε σε 31,4 %.

Το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους 18- 64 ετών ανέρ­χε­ται σε 9,8%, σημειώ­νο­ντας μείωση κατά 0,8 ποσο­στιαίες μονάδες σε σχέση με το 2022. Μείωση κατά 0,5 ποσο­στιαίες μονάδες παρου­σί­ασε το ποσοστό κιν­δύ­νου φτώ­χειας για τις εργα­ζό­με­νες γυναί­κες 18- 64 ετών, και κατά 0,9 ποσο­στιαίες μονάδες το αντί­στοιχο ποσοστό για τους εργα­ζό­με­νους άνδρες 18- 64 ετών, με τα αντί­στοιχα ποσοστά να δια­μορ­φώ­νο­νται σε 7,3% και 11,7%.

Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για τους εργα­ζο­μέ­νους με πλήρη απα­σχό­ληση ανέρ­χε­ται σε 9%, ενώ για τους εργα­ζο­μέ­νους με μερική απα­σχό­ληση ανέρ­χε­ται σε 21,8%.

Στην περί­πτωση των νοι­κο­κυ­ριών που δια­μέ­νουν σε ιδιό­κτητη κατοι­κία, ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας ανέρ­χε­ται σε 18,6%, ενώ για τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε ενοι­κια­σμένη κατοι­κία ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας ανέρ­χε­ται σε 19,9%. Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για παιδιά ηλικίας 0- 17 ετών που η κατοι­κία τους είναι ιδιό­κτητη ανέρ­χε­ται σε 22,8%, ενώ για τα άτομα της ίδιας ομάδας ηλικιών που η κατοι­κία τους είναι ενοι­κια­σμένη, ο κίν­δυ­νος ανέρ­χε­ται σε 19,8%. Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας ατόμων ηλικίας 18- 64 ετών που η κατοι­κία τους είναι ιδιό­κτητη ανέρ­χε­ται σε 18,2%, ενώ για τα άτομα της ίδιας ηλι­κια­κής ομάδας που η κατοι­κία τους είναι ενοι­κια­σμένη, ο κίν­δυ­νος εκτι­μά­ται σε 19,8%.

Τέλος, το 12,6 % των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι το εισό­δημά του αυξή­θηκε κατά τους τελευ­ταί­ους δώδεκα μήνες, το 9,6% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι μειώ­θηκε και το 77,8% των νοι­κο­κυ­ριών ότι παρέ­μεινε το ίδιο.