Ρέγκλινγκ: H ώρα για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι τώρα

Tην ανάγκη για μία κοινή και καλά συντο­νι­σμένη πολι­τική απά­ντηση στην παν­δη­μία του κορο­νοϊού, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρω­παϊκό επίπεδο, για τον περιο­ρι­σμό της οικο­νο­μι­κής ζημιάς και την προ­ε­τοι­μα­σία για την οικο­νο­μική ανά­καμψη μόλις η κρίση υγείας τεθεί υπό έλεγχο, τονίζει ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του Ευρω­παϊ­κού Μηχα­νι­σμού Στα­θε­ρό­τη­τας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, σε άρθρο του που δημο­σιεύ­ε­ται σε 15 ευρω­παϊ­κές εφη­με­ρί­δες, μεταξύ των οποίων και στην “Καθη­με­ρινή”. Στο άρθρο του, με τίτλο: “H ώρα για ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη είναι τώρα: Μια συντο­νι­σμένη ευρω­παϊκή οικο­νο­μική απά­ντηση στην κρίση του κορο­νοϊού”, ο επι­κε­φα­λής του ESM υπο­στη­ρί­ζει ότι, του­λά­χι­στον για φέτος, η ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη θα πρέπει να εκδη­λω­θεί μέσω της χρη­μα­το­δό­τη­σης από υφι­στά­με­νους θεσμούς της ΕΕ, όπως της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ) και του ΕSM, καθώς οι προ­τά­σεις για τη δημιουρ­γία νέων θεσμών χρειά­ζο­νται χρόνο. Κοι­τά­ζο­ντας πέρα από φέτος, μπορούν να σχε­δια­στούν πιο εκτε­τα­μέ­νες λύσεις που θα χρεια­στούν για να βοη­θή­σουν τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες να ανα­κάμ­ψουν από το σοκ της παν­δη­μίας, σημειώ­νει ο επι­κε­φα­λής του ESM.

Το άρθρο του Κλάους Ρέγκλινγκ

“Η παν­δη­μία του κορο­νοϊού είναι ένα παγκό­σμιο σοκ που πλήττει όλες τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες. Η Ευρώπη αντι­με­τω­πί­ζει τη χει­ρό­τερη κρίση υγείας από την ισπα­νική γρίπη πριν από έναν αιώνα. Ως απο­τέ­λε­σμα, οι οικο­νο­μίες της Ευρώπης θα υπο­στούν πολύ περισ­σό­τερη ζημιά από ό, τι αρχικά ανα­με­νό­ταν. Αυτό απαιτεί μια κοινή και καλά συντο­νι­σμένη πολι­τική απά­ντηση, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρω­παϊκό επίπεδο, για τον περιο­ρι­σμό της οικο­νο­μι­κής ζημιάς, τη δια­τή­ρηση της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και την προ­ε­τοι­μα­σία για την οικο­νο­μική ανά­καμψη μόλις η κρίση της υγείας τεθεί υπό έλεγχο. Η σοβα­ρό­τητα της ιατρι­κής κατά­στα­σης καθώς και η έκταση της ανα­με­νό­με­νης οικο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής ζημιάς απαιτεί επει­γό­ντως ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη, τώρα.

Οι κυβερ­νή­σεις της ΕΕ ανα­κοί­νω­σαν και άρχισαν να εφαρ­μό­ζουν δημο­σιο­νο­μικά μέτρα για να περιο­ρί­σουν τον οικο­νο­μικό αντί­κτυπο. Για να υπο­στη­ρι­χθεί η οικο­νο­μία, η συνο­λική δημο­σιο­νο­μική αντα­πό­κριση μέχρι στιγμής εκτι­μά­ται ότι θα φτάσει κατά μέσο όρο το 2,3% του ΑΕΠ το 2020. Τα σχέδια στή­ρι­ξης της ρευ­στό­τη­τας, που συνί­στα­νται σε δημό­σιες εγγυ­ή­σεις και ανα­βαλ­λό­με­νες φορο­λο­γι­κές πλη­ρω­μές για επι­χει­ρή­σεις και ιδιώτες, αντι­στοι­χούν σε περισ­σό­τερο από 13% του ΑΕΠ. Για να συμπλη­ρω­θούν τα εθνικά μέτρα και για να επι­δει­χθεί ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη, είναι απα­ραί­τητη μια συντο­νι­σμένη προ­σέγ­γιση σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή χαλά­ρωσε τους κανόνες για τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις και, μαζί με το Συμ­βού­λιο, ενερ­γο­ποί­ησε τη γενική “ρήτρα δια­φυ­γής” του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης ώστε να κατα­στεί δυνατή η ανα­γκαία αύξηση των δημο­σιο­νο­μι­κών δαπανών. Οι δράσεις της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας είναι ζωτικής σημα­σίας για τη δια­τή­ρηση της λει­τουρ­γίας του τρα­πε­ζι­κού τομέα και των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών αγορών.

Τι άλλο θα πρέπει να γίνει άμεσα και στο προ­σε­χές μέλλον σε ευρω­παϊκό επίπεδο για να συμπλη­ρω­θούν τα εθνικά μέτρα; Με άλλα λόγια, πώς μπορεί η Ευρώπη να κινη­το­ποι­ή­σει γρήγορα πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση για την υπο­στή­ριξη κυβερ­νή­σεων, επι­χει­ρή­σεων και ατόμων σε όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ; Βρα­χυ­πρό­θε­σμα, του­λά­χι­στον για το 2020, η ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη θα πρέπει να πάρει σχήμα μέσα από τη γρήγορη χρήση των υφι­στά­με­νων θεσμών – την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ) και τον Ευρω­παϊκό Μηχα­νι­σμό Στα­θε­ρό­τη­τας (ΕSM) – και τα υπάρ­χο­ντα μέσα τους.

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή ανα­κοί­νωσε ένα σύστημα αντα­σφά­λι­σης ανερ­γίας της ΕΕ για τη δια­σφά­λιση θέσεων εργα­σίας κατά τη διάρ­κεια της κρίσης του κορο­νοϊού. Επι­πρό­σθετα, η επεν­δυ­τική πρω­το­βου­λία ύψους 37 δισ. ευρώ ως απά­ντηση στον κορο­νοϊό θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για τη στήριξη των συστη­μά­των υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης, των μικρών και μεσαίων επι­χει­ρή­σεων (ΜμΕ) και των αγορών εργα­σίας με τη διάθεση πόρων από τα διαρ­θρω­τικά ταμεία. Η ΕΤΕπ έχει προ­τεί­νει ένα πανευ­ρω­παϊκό ταμείο εγγυ­ή­σεων. Η εγγύηση αυτή θα περι­λάμ­βανε εγγυ­ή­σεις 25 δισ. ευρώ από τα κράτη – μέλη της ΕΕ, οι οποίες θα μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ως μοχλός για την κινη­το­ποί­ηση 200 δισ. ευρώ ως πρό­σθε­της χρη­μα­το­δό­τη­σης για τις ΜμΕ, τα μεσαία κεφά­λαια και τις επι­χει­ρή­σεις στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Ο ESM, με την αχρη­σι­μο­ποί­ητη οικο­νο­μική δύναμη πυρός ύψους 410 δισ. ευρώ, θα μπο­ρούσε να παρέχει πιστω­τι­κές γραμμές με χαμηλά επι­τό­κια. Η εργα­λειο­θήκη του ΕSM περι­λαμ­βά­νει διάφορα χρη­μα­το­δο­τικά μέσα προς χρήση υπό δια­φο­ρε­τι­κές συν­θή­κες. Επί του παρό­ντος, οι προ­λη­πτι­κές πιστω­τι­κές γραμμές – που δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν ποτέ στο παρελ­θόν – φαί­νε­ται να είναι το καταλ­λη­λό­τερο μέσο. Τέτοιες πιστω­τι­κές γραμμές δεν χρειά­ζε­ται να τρα­βη­χθούν, αλλά έχουν το πλε­ο­νέ­κτημα ότι τα χρήματα μπορούν να ρεύσουν πολύ γρήγορα όταν μια χώρα χρειά­ζε­ται επεί­γουσα υπο­στή­ριξη, καθώς θα υπάρχει δια­θέ­σιμη μια διευ­θε­τη­μένη διευ­κό­λυνση.

Όταν τόσο η ΕΤΕπ όσο και ο ΕSM αυξά­νουν τις ενέρ­γειές τους, θα πρέπει να εκδί­δουν ομόλογα για τη χρη­μα­το­δό­τηση του δανει­σμού τους. Η ΕΤΕπ – και σε μικρό­τερο βαθμό η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή – εκδίδει χρέος για όλα τα 27 κράτη – μέλη της ΕΕ και ο ESM για τις 19 χώρες της ζώνης του ευρώ. Αυτοί οι τρεις θεσμοί έχουν ήδη εκδώσει αμοι­βαίο χρέος, δηλαδή ευρω­παϊκό χρέος, ήδη εδώ και πολλά χρόνια. Σήμερα, αυτοί οι θεσμοί έχουν περίπου 800 δισ. ευρώ σε εκκρεμή ευρω­παϊκά χρέη. Και οι τρεις παρέ­χουν χρη­μα­το­δό­τηση σε επι­τό­κια πολύ χαμη­λό­τερα από το κόστος χρη­μα­το­δό­τη­σης των περισ­σό­τε­ρων κρατών – μελών της ΕΕ και έχουν απο­δει­χθεί απο­τε­λε­σμα­τι­κοί και επι­τυ­χη­μέ­νοι, ακόμη και υπό δυσμε­νείς συν­θή­κες. Και θα μπο­ρού­σαν να κάνουν περισ­σό­τερα αμέσως τώρα.

Υπάρ­χουν προ­τά­σεις για τη δημιουρ­γία νέων θεσμών ή νέων εργα­λείων, αλλά αυτό απαιτεί χρόνο που δεν έχουμε αυτήν τη στιγμή. Κατά την έναρξη της κρίσης του ευρώ, το πρώτο προ­σω­ρινό ταμείο διά­σω­σης του ευρώ, το Ευρω­παϊκό Ταμείο Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας, χρειά­στηκε επτά μήνες για να εκδώσει το πρώτο του ομόλογο. Αυτή ήταν μια ταχύ­τητα – ρεκόρ σε σύγκριση με παρό­μοιους θεσμούς που χρειά­ζο­νταν μέχρι και τρία χρόνια. Η δημιουρ­γία νέου ευρω­παϊ­κού χρέους απαιτεί κεφά­λαιο, εγγυ­ή­σεις ή καθο­ρι­σμένα έσοδα και ένα λει­τουρ­γικό νομικό σύστημα και σύστημα δια­κυ­βέρ­νη­σης. Ως εκ τούτου, είναι καλύ­τερο να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν όλα τα υπάρ­χο­ντα θεσμικά όργανα και εργα­λεία που έχουν συγκε­ντρώ­σει μεγάλα ποσά με επι­τυ­χία εδώ και χρόνια.

Κοι­τά­ζο­ντας πέρα από αυτό το έτος, μπορούν να σχε­δια­στούν πιο εκτε­τα­μέ­νες λύσεις και θα χρεια­στούν για να βοη­θή­σουν τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες να ανα­κάμ­ψουν από το σοκ της παν­δη­μίας. Το επόμενο πολυ­ε­τές δημο­σιο­νο­μικό πλαίσιο της ΕΕ θα επι­κε­ντρω­θεί εκ νέου στην κατα­πο­λέ­μηση των οικο­νο­μι­κών συνε­πειών της κρίσης του κορο­νοϊού, όπως ανα­κοί­νωσε η πρό­ε­δρος von der Leyen. Θα μπο­ρούσε να ληφθεί υπόψη, για παρά­δειγμα, ποια κράτη – μέλη θα πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουν ιδιαί­τερα έντονες αρνη­τι­κές οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες. Η Ιταλία πιθανόν να μην είναι καθαρός χρη­μα­το­δό­της στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της ΕΕ κατά τα προσεχή λίγα χρόνια. Επι­πλέον, η ΕΤΕπ θα μπο­ρούσε να αυξήσει το κεφά­λαιό της, γεγονός που θα της επέ­τρεπε να δανεί­σει περισ­σό­τερα χρήματα κατά τα προσεχή έτη. Και ο ESM έχει δια­θέ­σιμη ικα­νό­τητα δανει­σμού.

Η ώρα για αλλη­λεγ­γύη στην Ευρώπη είναι τώρα. Εάν θέλουμε να προ­στα­τεύ­σουμε την ενιαία αγορά της ΕΕ, δεν αρκεί να δια­σώ­σετε τη δική σας οικο­νο­μία. Κάθε μέλος της ΕΕ έχει συμ­φέ­ρον να μπορούν επίσης όλες οι άλλες χώρες της ΕΕ να ξεπε­ρά­σουν αυτήν την κρίση”.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ