Η ανήλικη παραβατικότητα αυξήθηκε κατά 70% τα τελευταία τρία χρόνια – Σοκάρουν τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ.

ίναι σαν η παν­δη­μία να άνοιξε τον «ασκό του Αιόλου». Σήμερα, πλέον, ακούμε διαρκώς για επι­θέ­σεις ανη­λί­κων, καθώς τα τελευ­ταία δύο έτη η παρα­βα­τι­κό­τητα των νέων παρου­σιά­ζει τερά­στια και ανη­συ­χη­τική έκρηξη. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., σχεδόν δύο μαθητές έπεσαν θύματα επί­θε­σης, κλοπής ή από­πει­ρας κάθε ημέρα του 2022 στην Ελλάδα.

Οι συνο­λι­κές υπο­θέ­σεις ανη­λί­κων με τις οποίες ασχο­λή­θη­καν οι υπη­ρε­σίες της Αστυ­νο­μίας αυξή­θη­καν κατά 60%, από 4.229 το 2020 σε 6.780 το 2023. Το ίδιο διά­στημα οι ανή­λι­κοι παρα­βά­τες έχουν αυξηθεί κατά 70%, από 4.864 το 2020 σε 8.257 το 2023 (το πρώτο οκτά­μηνο για το οποίο υπάρ­χουν στοι­χεία). Ολα αυτά, με ανή­λι­κες συμ­μο­ρίες να διεκ­δι­κούν την επι­κυ­ριαρ­χία σε γει­το­νιές της Αθήνας, όπως και μεγάλες πόλεις της χώρας. Επι­δί­δο­νται σε ληστείες, απει­λούν με βία για να απο­σπά­σουν κινητά τηλέ­φωνα, χρήματα, μέχρι και τα ρούχα από τα θύματά τους.

Πέρα από τις ληστείες έχουν αυξηθεί δρα­μα­τικά και οι βίαιοι ξυλο­δαρ­μοί και οι άγριες συμπλο­κές. Συνο­λικά το 2020, η Αστυ­νο­μία δια­χει­ρί­στηκε 126 υπο­θέ­σεις που αφο­ρού­σαν σωμα­τι­κές βλάβες ανη­λί­κων, ενώ μόνο το πρώτο οκτά­μηνο του 2023 δια­χει­ρί­στηκε 377, βλέ­πουμε δηλαδή μια αύξηση 199%. Αρκετά περι­στα­τικά κατα­γρά­φη­καν εντός σχο­λι­κών συγκρο­τη­μά­των, ενώ τα κρού­σματα bullying ανα­φέ­ρο­νται όλο και πιο συχνά. Ιδιαί­τερη αύξηση παρα­τη­ρεί­ται και στις υπο­θέ­σεις οπλο­φο­ρίας, από 72 υπο­θέ­σεις το 2000 σε 201 το 2023 (179%).

Η εξοι­κεί­ωση με τα όπλα προ­βλη­μα­τί­ζει τις Αρχές

Τον τελευ­ταίο χρόνο μάλιστα πολλές από αυτές τις επι­θέ­σεις πραγ­μα­το­ποιού­νται και με μαχαί­ρια. Οι νέοι αγο­ρά­ζουν σου­γιά­δες, παίρ­νουν ακόμη και μαχαί­ρια μέσα από κου­ζί­νες, τις περισ­σό­τε­ρες φορές προ­κει­μέ­νου να απει­λή­σουν και να ληστέ­ψουν. Στόχος τους τις είναι κυρίως η ληστεία. «Υπάρχει μια εξοι­κεί­ωση με όπλα πλέον, με σου­γιά­δες και άλλα αυτο­σχέ­δια όπλα. Αυτό είναι κάτι που προ­βλη­μα­τί­ζει έντονα τις Αρχές», λέει στην «Κ» ο Φώτης Σίσκος, αστυ­νό­μος Β’ στο Τμήμα Αντι­με­τώ­πι­σης Παρα­βα­τι­κό­τη­τας Ανη­λί­κων της Διεύ­θυν­σης Ασφά­λειας Αττικής.

Εκεί που θα είχαμε ένα πέρασμα στην παρα­βα­τι­κό­τητα περίπου στα 18, οι νέοι πλέον εισέρ­χο­νται σε μικρό­τε­ρες ηλικίες, στα 15 ή τα 16. Σε αυτό έχουν παίξει ρόλο η τεχνο­λο­γία, τα μέσα και οι παρα­στά­σεις που έρχεται σε επαφή ο νέος από πιο μικρή ηλικία, αλλά και το σύνολο των παρα­γό­ντων. Ακόμη και το σχολείο.

«Μιλάμε για τερά­στια αύξηση μέσα στο 2023, που μας προ­κα­λεί μεγάλη ανη­συ­χία». Αυτή η αύξηση, σύμφωνα με την Αστυ­νο­μία, βασί­ζε­ται και στη μείωση του ορίου της ηλικίας των παιδιών που συνα­ντάμε στην παρα­βα­τι­κό­τητα. «Δηλαδή εκεί που θα είχαμε ένα πέρασμα στην παρα­βα­τι­κό­τητα περίπου στα 18, οι νέοι εισέρ­χο­νται σε μικρό­τε­ρες ηλικίες, στα 15 ή στα 16. Σε αυτό έχουν παίξει ρόλο η τεχνο­λο­γία, τα μέσα και οι παρα­στά­σεις που έρχεται σε επαφή ο νέος από πιο μικρή ηλικία, αλλά και το σύνολο των παρα­γό­ντων. Ακόμη και το σχολείο».

«Στόχος μας είναι η πρόληψη διά της φυσικής παρου­σίας»

Πέρα από την συνη­θι­σμένη επι­τή­ρηση, που είναι οι ενι­σχυ­μέ­νες περι­πο­λίες, η φύλαξη των πάρκων και άλλων σημείων για τα οποία έχει δεσμευ­τεί η Αστυ­νο­μία, έχει δοθεί νέα έμφαση και στο καίριο ζήτημα της πρό­λη­ψης.

«O νέος μας υπουρ­γός κ. Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, με την ανάληψη των καθη­κό­ντων ήλεγξε τους δείκτες αυτούς. Εκθέ­σαμε τα περι­στα­τικά, εκθέ­σαμε τις προ­σπά­θειές μας, το πώς αντι­με­τω­πί­ζουμε αυτή την αύξηση. Δόθηκε έμφαση και τονί­στηκε ότι είναι επι­τα­κτική η ενί­σχυση της ένστο­λης αστυ­νό­μευ­σης και παρου­σίας. Στόχος μας είναι η πρόληψη διά της φυσικής παρου­σίας. Εχει επίσης δοθεί διαταγή προς όλες τις υπη­ρε­σίες να γίνει κατα­γραφή των εστιών εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας ανη­λί­κων ανά περιοχή, η οποία θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ως βάση προ­κει­μέ­νου να γίνει ένα σχέδιο καθο­λικό για την αντι­με­τώ­πιση της. Αυτή η αντι­με­τώ­πιση θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νει επι­χει­ρη­σια­κές δράσεις, την οργά­νωση δια­φο­ρε­τι­κών υπη­ρε­σιών, ούτως ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί το φαι­νό­μενο και να αντα­πο­κρι­θούμε επαρκώς στην αύξηση αυτή», λέει ο αστυ­νό­μος Β’.

«Βρι­σκό­μα­στε σε στενή συνερ­γα­σία τόσο με τις εισαγ­γε­λι­κές αρχές όσο και με τους εκπαι­δευ­τι­κούς φορείς, με τους προϊ­στα­μέ­νους, τους διευ­θυ­ντές, ώστε τα εκά­στοτε προ­βλή­ματα να τα αντι­με­τω­πί­ζουμε άμεσα, πριν συμβεί το έγκλημα, ώστε να απο­τρέ­ψουμε ένα συμβάν», προ­σθέ­τει.

Οπως τονίζει ο κ. Σίσκος, πρω­ταρ­χικό ρόλο σε αυτές τις περι­πτώ­σεις παίζει η μόρφωση. «Πλέον απο­τε­λεί και ζήτημα παι­δείας. Οχι παι­δείας, εκπαί­δευ­σης, αλλά επι­μόρ­φω­σης και ψυχο­λο­γι­κής στή­ρι­ξης. Οι ανή­λι­κοι τα τελευ­ταία έτη, από τον εγκλει­σμό και έπειτα, εμφα­νί­ζουν μία αδυ­να­μία, μία δυσκο­λία που αφορά την συνα­να­στροφή τους με τους συνο­μη­λί­κους τους, με την προ­σαρ­μογή τους στο κοι­νω­νικό σύνολο», τονίζει.

Σε αυτή τη νέα δράση της Αστυ­νο­μίας για την πρόληψη της εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας, οι υπη­ρε­σίες της μετα­βαί­νουν στα σχολεία κατόπιν αιτή­μα­τος των διευ­θυ­ντών, και πραγ­μα­το­ποιούν ενη­μέ­ρωση τόσο για τις συνέ­πειες που μπορεί να έχει μια παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά, όσο και το τι μπορεί να συνιστά μια παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά.

«Ενας ανή­λι­κος τα έχει λιγάκι σχε­τι­κο­ποι­ή­σει, δεν τα έχει κατα­νο­ή­σει απόλυτα, δεν τα έχει κατα­νε­μη­μένα ορθά. Επίσης, σε αυτή μας την επαφή τονί­ζουμε και τη σημασία άλλων δρα­στη­ριο­τή­των, τη στροφή στον αθλη­τι­σμό, στην τέχνη, αλλά και τη συμασία της ευγέ­νειας προς τους συνο­μή­λι­κους».

Ξενίζει άραγε η παρου­σία της Αστυ­νο­μίας στα σχολεία; «Κοι­τάξτε, έχουμε να κάνουμε με εφήβους», απαντά ο αστυ­νό­μος. «Η Αστυ­νο­μία ως εκφρα­στής της εξου­σίας μπορεί να απο­τε­λέ­σει και λόγο αντί­δρα­σης, “να επα­να­στα­τήσω απέ­να­ντι σε αυτό το οποίο έχω στο μυαλό μου ως κατε­στη­μένο”. Για αυτό και εμείς δεί­χνουμε τον δρόμο, αλλά δεν κάνουμε υπο­δεί­ξεις», απαντά.

Κρίσιμη η επι­μόρ­φωση των αστυ­νο­μι­κών

Ενα άλλο πολύ σημα­ντικό κομμάτι είναι η επι­μόρ­φωση και ενη­μέ­ρωση του προ­σω­πι­κού της Αστυ­νο­μίας το οποίο βρί­σκε­ται στο πεδίο. «Δίνο­νται πλέον οδηγίες επα­κρι­βείς στο πώς θα πρέπει στο εξής να γίνεται προ­σέγ­γιση των ανή­λι­κων. Προ­σπα­θούμε όλα αυτά να φτάνουν και να αγγί­ζουν το σύνολο και το εύρος του προ­σω­πι­κού μας και να έχουν καθο­λική εφαρ­μογή. Οι οδηγίες δίνο­νται και κατόπιν ελέγ­χο­νται κατά πόσο τηρού­νται».

«Να ενδυ­να­μω­θεί ο θεσμός του επι­με­λητή»

Παρ’ όλα αυτά ο ρόλος της Αστυ­νο­μίας έχει και τα δικά της όρια. «Μετά ο ανή­λι­κος φεύγει από τα χέρια μας. Πηγαί­νει στον επι­με­λητή, στον εισαγ­γε­λέα, πηγαί­νει σε ένα άλλο κομμάτι. Υπάρχει ένα ζήτημα εκεί, το πόσο σύντομα αφή­νο­νται ελεύ­θε­ροι. Ενα άλλο ζήτημα είναι ότι θα πρέπει να δοθεί έμφαση και να ενδυ­να­μω­θεί και ο θεσμός του επι­με­λητή. Μια δια­δι­κα­σία αυτο­φώ­ρου και η προ­σω­πο­κρά­τηση είναι ένα από τα βήματα, αλλά έπεται μεγάλη συνέ­χεια. Εκεί είναι που ο ανή­λι­κος θα έρθει αντι­μέ­τω­πος με τις συνέ­πειές της πράξης του και με τον εαυτό του και με τη Δικαιο­σύνη»,τονίζει ο αστυ­νό­μος.

«Τι κάνεις μετά, πώς συμ­μορ­φώ­νο­νται αυτά τα παιδιά; Πώς τα φέρνεις σε ένα δρόμο ώστε να κατα­νο­ή­σουν την πράξη τους;» ρωτάμε ανα­ζη­τώ­ντας έναν επίλογο. «Οι περισ­σό­τε­ροι απο­κτούν, επα­να­κτούν τη φυσική τους θέση. Υπάρ­χουν όμως περι­πτώ­σεις όπου υπάρχει και ψυχο­πα­θο­λο­γία, όπου υπάρχει η ροπή και η επα­νά­ληψη στην παρα­βα­τι­κό­τητα ή δεν υπάρχει το κατάλ­ληλο υπο­στη­ρι­κτικό πλαίσιο στο περι­βάλ­λον του ανη­λί­κου. Η προ­σω­πο­κρά­τηση, ο εγκλει­σμός σε κάποιο κέντρο νέων, είναι δύο «δρόμοι» επα­να­φο­ράς του ανή­λι­κου στο κοι­νω­νικό σύνολο ως λει­τουρ­γικό πρόσωπο. Είναι όμως η ακραία λύση».

Πηγή kathimerini.gr