Xρ. Bιτσιλάκη, πρυτάνισσα: “Aπομειώνεται η ισχύς του Πανεπιστημίου Aιγαίου στο νέο τοπίο της εκπαίδευσης”

Κυρία πρυ­τά­νισσα, να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη, από τις αλλαγές στον χάρτη των ΑΕΙ και των ΤΕΙ της χώρας και κατά πόσο επη­ρε­ά­ζουν αυτές το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου.

Είναι μια δύσκολη συγκυ­ρία. Πράγ­ματα τα οποία ανα­μέ­ναμε, δεν εξε­λί­χθη­καν όπως είχαμε σχε­διά­σει και αυτή τη στιγμή έχω ξεκι­νή­σει μια δια­δι­κα­σία δια­βου­λεύ­σεων εντός του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου, για την ανά­δειξη του επό­με­νου στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού μας σε συνέ­χεια συζη­τή­σεων με την κοι­νό­τητα. Ενα από τα σχέδια που είχαμε κατά νου και είχαμε κατα­θέ­σει στο Υπουρ­γείο Παι­δείας, το οποίο είδε μάλιστα το φως της δημο­σιό­τη­τας, αυτό της προ­ο­πτι­κής απορ­ρό­φη­σης του ΤΕΙ Κρήτης, δεν θα προ­χω­ρή­σει τελικά και μάλιστα φαί­νε­ται πως η απόφαση του Υπουρ­γείου Παι­δείας, ήταν σαφώς προει­λημ­μένη.

Αυτό πώς προ­κύ­πτει; Γνω­ρί­ζουμε ότι ήταν προ­χω­ρη­μέ­νες οι συζη­τή­σεις προς αυτή την κατεύ­θυνση.

Προη­γή­θηκε συζή­τηση μεταξύ εμού και του πρύτανη ΤΕΙ Κρήτης κ. Νίκου Κατσα­ράκη. Ημασταν σύμ­φω­νοι στις προ­ο­πτι­κές, είχαμε συζη­τή­σει ακόμα και ζητή­ματα μετο­νο­μα­σίας τμη­μά­των αλλά δυστυ­χώς το Υπουρ­γείο, μόλις έγινε γνωστή αυτή η συζή­τηση, δεν προ­χώ­ρησε τις δια­δι­κα­σίες παρ΄ότι ούτε το Πολυ­τε­χνείο, ούτε το Πανε­πι­στή­μιο Κρήτης, είχαν ενδια­φέ­ρον να απορ­ρο­φή­σουν το ΤΕΙ Κρήτης. Πάραυτα, και αντί να γίνει αυτό που έγινε σε όλες τις υπό­λοι­πες περι­πτώ­σεις των συνε­νώ­σεων, δια­μορ­φώ­θηκε μια εντελώς άλλη επι­τροπή στην οποία εμείς δεν συμπε­ρι­λη­φθή­καμε και η εξήγηση του υπουρ­γού ήταν ότι εμείς θα έπρεπε να κατα­θέ­σουμε την δική μας πρόταση ενδια­φέ­ρο­ντος προς αυτήν, κάτι το οποίο έγινε. Η επι­τροπή όμως, με απόλυτα εσπευ­σμέ­νες δια­δι­κα­σίες συνε­δρί­ασε, με ευχα­ρί­στησε δεόντως ως εκπρο­σω­πούσα το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου αλλά ποτέ δεν με εκάλεσε για να συζη­τή­σουμε, όπως κλή­θη­καν τα άλλα Πανε­πι­στή­μια και στην αμέσως επόμενη συνε­δρία απο­φά­σισε ότι θα προ­χω­ρή­σει στην Πανε­πι­στη­μιο­ποί­ηση του ΤΕΙ Κρήτης και της λει­τουρ­γίας του ως αυτό­νο­μου ιδρύ­μα­τος, κάτι το οποίο δεν έχει γίνει σε καμία άλλη περί­πτωση μέχρι σήμερα. Από εκεί και πέρα, αντί­στοιχα η πρόταση που συζη­τιό­ταν προς διε­ρεύ­νηση για να απορ­ρο­φη­θεί η ΑΣΤΕΡ από το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου και να δημιουρ­γη­θεί άλλο Πανε­πι­στη­μιακό Τμήμα Του­ρι­σμού, το οποίο να καλύ­πτει τις ανάγκες της μεγάλης του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας του Αιγαίου, είναι κάτι το οποίο έχει απορ­ρι­φθεί εντελώς από πολ­λα­πλά άτομα τα οποία είχαν ειση­γη­θεί σχετικά στην κυρία Κου­ντουρά. Αυτό με οδήγησε κι εμένα να μην προ­χω­ρήσω σε εισή­γηση καθώς είναι σαφές ότι δεν θα ήταν δυνατόν να γίνει μια ανω­τα­το­ποί­ηση απλή, ένα βάφτι­σμα ανω­τα­το­ποί­η­σης δηλαδή, χωρίς πραγ­μα­τι­κές παρεμ­βά­σεις και έχοντας στη Ρόδο να λει­τουρ­γούν δύο ανώτατα ιδρύ­ματα που είναι εξαι­ρε­τικά αδύνατο, διότι δεν συνάδει με τους σκοπούς και τους στόχους της ΑΣΤΕΡ για να μπο­ρέ­σει να γίνει από μόνη της Πανε­πι­στη­μιακό Ιδρυμα. Οπότε αυτό φέρνει το Πανε­πι­στή­μιο σε μια ιδιαί­τερα δυσχερή θέση, καθώς έχει αλλάξει πλήρως το τοπίο της ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης. Από εκεί που το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου ήταν το πέμπτο μεγα­λύ­τερο Πανε­πι­στή­μιο στη χώρα, θα κατα­στεί το 12ο ή το 13ο με το αμέσως επόμενο από αυτό να είναι διπλά­σιο και τρι­πλά­σιο σε μέγεθος. Δυστυ­χώς το Υπουρ­γείο ακο­λού­θησε μια πολι­τική όπου όλα τα και­νο­τόμα τμήματα που είχε το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου είτε επειδή ανα­πα­ρή­χθη­σαν πολ­λα­πλά­σια είτε με την ανω­τα­το­ποί­ηση των ΤΕΙ, την απορ­ρό­φησή τους και εν μια νυκτί ανα­βαθ­μι­ζό­μενα ως πανε­πι­στη­μιακά, έχασαν το αντα­γω­νι­στικό τους πλε­ο­νέ­κτημα. Τμήματα όπως του Περι­βάλ­λο­ντος που ήταν το πρώτο, γνωστό και καλύ­τερο στην Ελλάδα, το Τμήμα της Σύρου των μηχα­νι­κών σχε­δί­α­σης προ­ϊ­ό­ντων και συστη­μά­των, το Τμήμα της Λήμνου των επι­στη­μών της δια­τρο­φής, ανα­πα­ρά­γο­νται σε αρκετά άλλα τμήματα, αφαι­ρώ­ντας το αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα και τον και­νο­τόμο χαρα­κτήρα που είχε σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις κατ΄α­πο­κλει­στι­κό­τητα το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου. Μέσα σε αυτό το καθε­στώς, αν προ­σθέ­σουμε και την πρόθεση, την ανα­κοι­νω­θείσα και δημο­σιο­ποι­η­θείσα του Υπουρ­γείου, να προ­ω­θή­σει κι ένα σχέδιο εισα­γω­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση που θα προ­βλέ­πει για ορι­σμένα τμήματα ελεύ­θερη πρό­σβαση, οι δυσκο­λίες μετά­βα­σης στα νησιά μας, το κόστος ζωής, η έλλειψη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας που προ­έ­κυψε ως απο­τέ­λε­σμα των πολι­τι­κών που μέχρι σήμερα ακο­λου­θή­θη­καν, δημιουρ­γεί ιδιαί­τερα δυσχε­ρείς συν­θή­κες για το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου. Όταν το ανέφερα στον υπουργό η απά­ντησή του ήταν ότι δεν βλέπει ιδιαί­τερο πρό­βλημα παιδιά από τα νησιά να πάνε στα Πανε­πι­στή­μια του τόπου τους χωρίς εισα­γω­γι­κές εξε­τά­σεις…

Αρα οδη­γού­μα­στε στην απο­δυ­νά­μωση του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου.

Σε επίπεδο εθνικό, η κατά­σταση αυτή οδηγεί στην απο­μεί­ωση της ισχύος του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα μιλάμε για μια απο­ε­πέν­δυση σε ένα από τα Πανε­πι­στή­μια που δια­κρί­νο­νται για την αρι­στεία τους για την οποία δεν έχουν δοθεί έξτρα πόροι ώστε να μπο­ρέ­σει έστω και με αυτή τη φυσιο­γνω­μία να ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω και από την άλλη πλευρά είναι μια απο­ε­πέν­δυση πραγ­μα­τικά σε ένα Πανε­πι­στή­μιο το οποίο ανα­πτύσ­σο­νταν όχι μόνο για την προ­ώ­θη­σης της αρι­στείας αλλά και λόγω της ανα­γκαιό­τη­τας -και αυτή φαί­νε­ται κάθε μέρα και περισσότερο- να πλαι­σιώ­νουμε τα νησιά μας με πνευ­μα­τική, εκπαι­δευ­τική, ερευ­νη­τική δρα­στη­ριό­τητα που κρατάει και τα παιδιά μας και τους πανε­πι­στη­μια­κούς μας στα νησιά. Που φέρνει και δημιουρ­γεί δρα­στη­ριό­τη­τες εκπαι­δευ­τι­κές, ερευ­νη­τι­κές καθ΄όλη τη διάρ­κεια της χρονιάς με τις δρα­στη­ριό­τη­τες που ανα­πτύσ­σουμε σε όλα τα νησιά. Αυτό είχε κατα­στεί ανα­γκαίο από την εποχή του Ανδρέα Παπαν­δρέου και του Κώστα του Σοφούλη με το όραμα που τότε είχε προ­ω­θη­θεί, και είναι επι­κίν­δυνο για το κράτος αυτό που συντε­λεί­ται αυτή τη στιγμή. Στην τελευ­ταία μας επίσημη συνά­ντηση με τον υπουργό κατέ­θεσα μια σειρά αιτη­μά­των, που αφορά στην ενί­σχυση, και σε πόρους από πλευράς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, και σε διοι­κη­τικό προ­σω­πικό καθώς οι περισ­σό­τε­ρες μονάδες είναι απο­ψι­λω­μέ­νες, και σε εκπαι­δευ­τικό προ­σω­πικό διότι ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός των τμη­μά­των βρί­σκε­ται μπροστά σε πολλές συντα­ξιο­δο­τή­σεις. Το περι­βό­ητο τμήμα Του­ρι­σμού στην Χίο, για το οποίο συζη­τάμε στα τελευ­ταία δέκα χρόνια κι έχουν περάσει νόμοι που το δημιουρ­γούν δυο –τρεις φορές, κι άλλοι τόσοι που το καταρ­γούν, δημιουρ­γή­θηκε από την παρούσα κυβέρ­νηση κι εξα­κο­λου­θεί να παρα­μέ­νει με μηδέν μέλη ΔΕΠ (Διδα­κτικό Ερευ­νη­τικό Προ­σω­πικό). Διδά­σκουν σε αυτό διδά­σκο­ντες και διδά­σκου­σες από τα όμορα τμήματα που είναι ειδικοί στο αντι­κεί­μενο καθώς και ενι­σχύ­ε­ται από πόρους του Πανε­πι­στη­μίου που ανα­λώ­νο­νται για την πρό­σληψη ειδικών επι­στη­μό­νων. Οπότε η πολι­τεία θα πρέπει σε κάθε περί­πτωση και άμεσα, να κατα­δεί­ξει ότι όπως στήριξε πλειο­νό­τητα Πανε­πι­στη­μίων του κέντρου μεταξύ των οποίων ακόμα και το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο, που είναι μεγα­λύ­τερα πανε­πι­στή­μια αλλά και αγαπητά αδελφά πανε­πι­στή­μια, ωστόσο πάραυτα έχουμε προ­χω­ρή­σει σε μια συγκέ­ντρωση σε πέντε έξι πανε­πι­στή­μια ανά την Ελλάδα που εξα­πλώ­νο­νται σε διά­φο­ρες πόλεις, κι ενι­σχύ­ο­νται με πόρους και διπλα­σιά­ζο­νται και τρι­πλα­σιά­ζο­νται και τους δίνο­νται ακόμα επι­πρό­σθετα μέλη ΔΕΠ.

Σε πλήρη ανα­ντι­στοι­χία με ό,τι συμ­βαί­νει στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου.

Ακριβώς. Εχω στείλει μια σχετική επι­στολή στα μέλη ΔΕΠ, επι­ση­μαί­νο­ντας όλα αυτά τα προ­βλή­ματα. Καλώ για την δια­μόρ­φωση ενός νέου στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού για την αντι­με­τώ­πιση της νέας πλέον θέσης του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου στο τοπίο της ελλη­νι­κής τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Πρό­κει­ται να έχω συνά­ντηση με σειρά βου­λευ­τών που εκλέ­γο­νται και στο βόρειο και στο νότιο Αιγαίο, αν και με τους περισ­σό­τε­ρους έχω ήδη συνερ­γα­στεί. Νομίζω ότι μια ευρύ­τερη συζή­τηση στην οποία ακριβώς να εκτί­θε­νται και όλα αυτά τα οποία ανα­φέ­ραμε, είναι ιδιαί­τερα σημα­ντική για να μπο­ρέ­σουν και οι ίδιοι οι εκλεγ­μέ­νοι μας να κατα­νο­ή­σουν το πρό­βλημα και μαζί με εμάς να συνερ­γα­στούν και να συν­δρά­μουν ώστε η κυβέρ­νηση και η όποια επόμενη κυβέρ­νηση, να κατα­νο­ή­σει ποια είναι τα δεδο­μένα και τι πρέπει να γίνει με το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου για να εξα­κο­λου­θεί να στη­ρί­ζε­ται προ­κει­μέ­νου να κάνει το έργο του το εκπαι­δευ­τικό και το ερευ­νη­τικό με την Αρι­στεία που έως σήμερα το δια­κρί­νει και ταυ­τό­χρονα να συνε­χί­σει να ενι­σχύει τις τοπικές κοι­νω­νίες με το βέλ­τι­στο δυνατό τρόπο.

Περά­σατε και μια μεγάλη δοκι­μα­σία στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου με το θέμα της άτυχης φοι­τή­τριας, Ελένης Τοπα­λούδη.

Μην ξεχνάμε ότι αμέσως μετά από αυτό το τραγικό περι­στα­τικό, στην αρχή της χρονιάς, ξεκι­νή­σαμε και με τον συνα­γερμό που αφο­ρούσε τον γνωστό φάκελο από την Ινδία που έγινε η πρώτη μεγάλη επι­χεί­ρηση στην Ελλάδα όπου δοκι­μά­στηκε και πάλι το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου. Ως προς τον τραγικό και αδόκητο θάνατο της Ελένης Τοπα­λούδη που ακόμα διε­ρευ­νά­ται και όπως βλέπετε κάθε μέρα και νέα στοι­χεία έρχο­νται στην επι­φά­νεια, αυτό στο οποίο προ­στρέ­ξαμε από την πρώτη στιγμή είναι, ιδιαί­τερα για την μονάδα της Ρόδου, να στη­ρί­ξουμε και τα παιδιά και τους συνα­δέλ­φους και τις συνα­δέλ­φισ­σες, οργα­νώ­νο­ντας σειρά συμ­βου­λευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των τα οποία είναι ανοιχτά σε όλους, συζη­τώ­ντας μαζί τους. Εχουμε και ψυχο­λό­γους που είναι καθη­γη­τές καθη­γή­τριες, συνερ­γα­ζό­μα­στε και με εξω­τε­ρι­κούς ψυχο­λό­γους και διορ­γα­νώ­νουμε ομα­δι­κές συνε­δρίες συμ­βου­λευ­τι­κής για όλα τα παιδιά, τα οποία προ­σπα­θούν και να αντι­με­τω­πί­σουν και να ξεπε­ρά­σουν και να απο­φορ­τι­στούν από αυτό το τραγικό συμβάν. Ταυ­τό­χρονα σχε­διά­ζουμε και μια σειρά από δρα­στη­ριό­τη­τες, μεταξύ των οποίων βλέ­πουμε ήδη μπροστά, στην 8η Μαρτίου, ημέρα κατά την οποία οι εκδη­λώ­σεις που κάνουμε συνήθως, αφορούν στη κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών. Αυτή τη χρονιά θα είναι εστια­σμέ­νες και αφιε­ρω­μέ­νες στην αδι­κο­χα­μένη φοι­τή­τρια. Από την άλλη πλευρά, με εισή­γηση στην Σύγκλητο ανα­διορ­γα­νώνω την επι­τροπή Ισό­τη­τας, που δια νόμου δημιουρ­γή­θηκε σε όλα τα Πανε­πι­στή­μια, με νέες δια­δι­κα­σίες παρ΄ότι το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου ήταν το πρώτο σε όλη την Ελλάδα που με δική του πρω­το­βου­λία είχε δημιουρ­γή­σει Επι­τροπή Ισό­τη­τας απο­τε­λού­μενη και από καθη­γη­τές και καθη­γή­τριες και μέλη του λοιπού ακα­δη­μαϊ­κού προ­σω­πι­κού και διοι­κη­τι­κού, και μάλιστα είχε επι­βρα­βευ­θεί ως καλή πρα­κτική και από την Βουλή των Ελλήνων πριν από τρία χρόνια. Τώρα, σε συνέ­χεια και δικών μας ενερ­γειών, αυτό έγινε νόμος για να δημιουρ­γη­θούν αντί­στοι­χες επι­τρο­πές ισό­τη­τας, που να αντι­με­τω­πί­ζουν και πιο συστη­μα­τικά ακόμα και να προ­λαμ­βά­νουν τέτοιου είδους περι­στα­τικά σε όλα τα Πανε­πι­στή­μια. Ημασταν οι πρώτοι που είχαμε μεν όλες αυτές τις υπο­δο­μές και τους συμ­βου­λευ­τι­κούς σταθ­μούς να λει­τουρ­γούν σε όλα τα νησιά σε συνερ­γα­σία με ψυχο­λό­γους και περι­φε­ρειακά νοσο­κο­μεία αλλά είχαμε την ατυχία, αρρω­στη­μένα μυαλά και προ­βλη­μα­τι­κές προ­σω­πι­κό­τη­τες, που βρέ­θη­καν στο νησί μας εντελώς τυχαίως και δεν έχει καμία σχέση με το νησί μας και το πνεύμα του και τους ανθρώ­πους, να έχουμε βιώσει αυτό το τραγικό γεγονός και απ΄ότι φαί­νε­ται να υπάρ­χουν κι άλλα παρό­μοια περι­στα­τικά από τα ίδια άτομα, κάτι που τελεί υπό διε­ρεύ­νηση.

Συμ­με­τέ­χουν οι φοι­τη­τές σε σε αυτές τις δράσεις;

Ευελ­πι­στεί κανείς ότι όσοι έχουν ανάγκη συμ­με­τέ­χουν. Προ­φα­νώς το σημα­ντικό δεν είναι τα νούμερα, αλλά είναι η δια­θε­σι­μό­τητα εκ μέρους του Πανε­πι­στη­μίου και η προ­σφορά, και από εκεί και πέρα ο καθένας και η καθεμία έχει και δια­φο­ρε­τικό τρόπο αντι­με­τώ­πι­σης κάτι το οποίο εμείς προ­σπα­θούμε να καλύ­ψουμε με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο και όχι μόνο στη Ρόδο όπου συνέβη το τραγικό γεγονός αλλά και στα υπό­λοιπα νησιά.