Τουρισμός: Το στοίχημα της επιμήκυνσης της σεζόν – Τι αποκαλύπτει η Ετήσια Έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον για την ανί­χνευσή του μέλ­λο­ντος του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού παρου­σιά­ζουν ορι­σμένα «κρυφά» μηνύ­ματα που στέλνει η «Ετήσια Έκθεση Ελλη­νι­κού Του­ρι­σμού 2024» του ΙΝΣΕΤΕ που δόθηκε πρό­σφατα στη δημο­σιό­τητα. Από την σύγκριση των ετών 2019-2024 προ­κύ­πτει μια αργή και «βασα­νι­στική» επέ­κταση της σεζόν η οποία όμως «οδη­γεί­ται» κυρίως από τις αλλαγές στο κλίμα αλλά και η ενί­σχυση της Αθήνας σαν ενός σημα­ντι­κού πλέον city break προ­ο­ρι­σμού.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα η Έκθεση κατα­γρά­φει ότι παρά την αύξηση των αφίξεων κατά +14,7% το 2024 σε σχέση με το 2019, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2024 (231 εκατ.) παρα­μέ­νουν χαμη­λό­τε­ρες από τα προ παν­δη­μίας επίπεδα (-0,6%). Το στοι­χείο αυτό απο­κα­λύ­πτει ότι η ανά­πτυξη δεν έρχεται πλέον από μεγα­λύ­τερη παρα­μονή, αλλά από περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες, υψη­λό­τερη δαπάνη και δια­φο­ρε­τική χρονική κατα­νομή.

Η πιο καθαρή ένδειξη μιας ιδιό­μορ­φης επέ­κτα­σης της σεζόν απο­τυ­πώ­νε­ται στην κατα­νομή των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων μέσα στο έτος. Μεταξύ 2019 και 2024, το τρίτο τρίμηνο (Ιούλιος–Σεπτέμ­βριος) σημειώ­νει πτώση δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων κατά 11%, ενώ τα υπό­λοιπα τρίμηνα εμφα­νί­ζουν αύξηση 13%. Όπως ανα­φέ­ρει η έκθεση, η μείωση στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις του τρίτου τρι­μή­νου μεταξύ 2024 και 2019 είναι μεγα­λύ­τερη από την αντί­στοιχη στις Επι­σκέ­ψεις, λόγω μείωσης της Μέσης Διάρ­κειας Παρα­μο­νής.

Παρ’ όλ’ αυτά οι εισπρά­ξεις αυξά­νο­νται λόγω αύξησης της Μέσης Δαπάνης ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση. Ωστόσο είναι δε πολύ πιθανό η μείωση στη Μέση Διάρ­κεια Παρα­μο­νής να οφεί­λε­ται και στην αύξηση της Μέσης Δαπάνης ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση, καθώς βέβαια και στην αύξηση του μερι­δίου της Αττικής (δλδ. κατά κύριο λόγο της Αθήνας) για δια­κο­πές city break που είναι συντο­μό­τε­ρες και λιγό­τερο δαπα­νη­ρές από τις δια­κο­πές για Ήλιο και Θάλασσα.

Σε κάθε περί­πτωση αυτό σημαί­νει ότι οι ξένοι επι­σκέ­πτες μένουν λιγό­τερο στη χώρα το ισχυρό εποχικά τρίτο τρίμηνο με τις υψη­λό­τε­ρες τιμές στα ξενο­δο­χεία και επι­λέ­γουν μήνες χαμη­λό­τε­ρου κόστους, γεγονός που επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά τις εισπρά­ξεις. Πάντως το τρίτο τρίμηνο παρα­μέ­νει εκείνο με τη μεγα­λύ­τερη μέση δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση, η οποία το 2024 ανήλθε στα 89,1 ευρώ, αυξη­μένη κατά +17,2% σε σχέση με το 2019. Βέβαια από την άλλη η μετα­τό­πιση αυτή μειώνει την ακραία πίεση των θερινών μηνών σε υπο­δο­μές και τοπικές κοι­νω­νίες.

Η Αθήνα ως μοχλός επέ­κτα­σης της σεζόν

Σε αυτό το μετα­βαλ­λό­μενο τοπίο, η Αττική ανα­δει­κνύ­ε­ται στον βασικό πυλώνα στα­θε­ρό­τη­τας και επέ­κτα­σης της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Η συμβολή της στην αύξηση των μεγεθών είναι εντυ­πω­σιακή και, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, υπερ­βαί­νει το 100% της συνο­λι­κής μετα­βο­λής της χώρας.

Συγκε­κρι­μένα, όπως σημειώ­νει η έκθεση, την περίοδο 2019–2024 η Αττική συγκέ­ντρωσε το 106% της καθαρής αύξησης αφίξεων της χώρας, και το 74% της αύξησης των εισπρά­ξεων (περίπου +2,2 δισ. ευρώ). Επίσης σημεί­ωσε αύξηση δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων κατά 13,8 εκατ., τη στιγμή που το σύνολο της χώρας εμφά­νισε καθαρή μείωση

Οι εισπρά­ξεις της Περι­φέ­ρειας σχεδόν διπλα­σιά­στη­καν μέσα σε πέντε χρόνια, μετα­τρέ­πο­ντας την Αθήνα σε έναν 12μηνο προ­ο­ρι­σμό city break, με έντονη παρου­σία επι­σκε­πτών στο πρώτο, δεύτερο και τέταρτο τρίμηνο του έτους.

Η επι­μή­κυνση της σεζόν συν­δέ­ε­ται άμεσα με την αλλαγή στο market mix

Καθο­ρι­στικό ρόλο παίζει και η κρουα­ζιέρα. Τα έσοδά της αυξή­θη­καν από 499 εκατ. ευρώ το 2019 σε πάνω από 1 δισ. ευρώ το 2024, ενώ οι αφίξεις επι­βα­τών έφτασαν τα 4,7 εκατ. από 2,7 εκατ. προ παν­δη­μίας

Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι η Αθήνα έχει παν­θο­μο­λο­γού­μενο έλλειμμα βασικών υπο­δο­μών και κυρίως υπο­δο­μών που ενι­σχύ­ουν το του­ρι­στικό ρεύμα όπως ένα μεγάλο συνε­δριακό κέντρο, πάγιο αίτημα του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου.

Η Αθήνα λει­τουρ­γεί πλέον ως βασική πύλη εισόδου, ενι­σχυ­μένη και από την εκρη­κτική άνοδο της αγοράς των ΗΠΑ, η οποία ενι­σχύ­θηκε και από την σημα­ντική αύξηση του αριθμού των απευ­θείας πτήσεων. .

Ποιοι ταξι­δεύ­ουν – και πότε

Η επι­μή­κυνση της σεζόν συν­δέ­ε­ται άμεσα με την αλλαγή στο market mix. Οι πέντε αγορές υψηλής δαπάνης (Γερ­μα­νία, Ηνωμένο Βασί­λειο, ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία) ευθύ­νο­νται για το 81% της αύξησης αφίξεων μεταξύ 2019 και 2024, και το 73% της αύξησης εισπρά­ξεων, δηλαδή περίπου 2,1 δισ. ευρώ

Ιδιαί­τερα οι ΗΠΑ συνει­σέ­φε­ραν 746 εκατ. ευρώ επι­πλέον έσοδα, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 22% της συνο­λι­κής αύξησης των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων της χώρας. Πρό­κει­ται για ταξι­διώ­τες που επι­λέ­γουν συχνό­τερα άνοιξη και φθι­νό­πωρο, ενι­σχύ­ο­ντας τη ζήτηση εκτός αιχμής.

Το 2026 και μετά: το ρίσκο πίσω από την επι­τυ­χία

Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση προει­δο­ποιεί ότι η επι­μή­κυνση της σεζόν παρα­μέ­νει εύθραυ­στη. Η υψηλή φορο­λό­γηση, το αυξη­μένο ενερ­γειακό κόστος και το Τέλος Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής περιο­ρί­ζουν τη δυνα­τό­τητα λει­τουρ­γίας πολλών μονάδων εκτός καλο­και­ριού, ιδίως σε λιγό­τερο ώριμους προ­ο­ρι­σμούς.

Παράλ­ληλα, η Ελλάδα κατα­γρά­φει χαμηλά ποσοστά περι­βαλ­λο­ντι­κής πιστο­ποί­η­σης ξενο­δο­χείων σε σχέση με αντα­γω­νι­στι­κές χώρες, ενώ οι ελλεί­ψεις σε εργα­τικό δυνα­μικό και δεξιό­τη­τες απει­λούν την ποιό­τητα της εμπει­ρίας – βασικό συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα του προ­ϊ­ό­ντος.

Η Taylor Swift και το συνε­δριακό κέντρο

Μια μεγάλη πρό­κληση είναι και ο εμπλου­τι­σμός του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, που θα δημιουρ­γή­σει και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την χωρική και χρονική επέ­κταση του του­ρι­σμού, αλλά και θα βελ­τιώ­σει την ελκυ­στι­κό­τητα της εργα­σίας στον τομέα. Ο εμπλου­τι­σμός, συχνά εστιά­ζε­ται σε δυο κύριους πυλώνες: την αξιο­ποί­ηση των πολι­στι­στι­κών πόρων και την ενί­σχυση του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού μέσω της δημιουρ­γίας ενός σύγ­χρο­νου μεγάλου Διε­θνούς Συνε­δρια­κού Κέντρου στην Αθήνα.

Μια τάση που ανα­πτύσ­σε­ται τα τελευ­ταία χρόνια είναι ο live tourism, δηλαδή ο του­ρι­σμός που βασί­ζε­ται σε events – πολι­τι­στικά ή αθλη­τικά. Κορυ­φαίο παρά­δειγμα live tourism απο­τε­λεί η τουρνέ Eras της Taylor Swift που υπο­λο­γί­ζε­ται οτι έφερε τερά­στια οικο­νο­μικά οφέλη στις πόλεις που την φιλο­ξέ­νη­σαν.

Ο live tourism είναι ιδιαί­τερα δημο­φι­λής στην γενιά Ζ – σε συνέ­δριο της Pacific Asia Travel Association (PATA) ανα­φέρ­θηκε οτι είναι main driver για το 10% της γενιάς αυτής και με ανερ­χό­μενη τάση. Η Ελλάδα, με εξαί­ρεση τον Μαρα­θώ­νιο της Αθήνας, έχει πολύ μικρή συμ­με­τοχή στην αγορά αυτή αλλά και αρκετές δυνα­τό­τη­τες με βάση τις αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις και τους πολι­τι­στι­κούς πόρους που δια­θέ­τει.

Πηγή:ot.gr