Aπάτες… υψηλής τεχνολογίας: Πώς οι εγκληματίες ξεγελούν ανυποψίαστους πολίτες με νέες τεχνικές

Σε εγρή­γορση καλούν τους συναλ­λασ­σό­με­νους οι τρά­πε­ζες μετά από περι­στα­τικό «εισα­γό­με­νης» απάτης στον Βόλο. Οργα­νω­μένο κύκλωμα, από το εξω­τε­ρικό, εξα­πά­τησε επι­χει­ρη­μα­τία, πεί­θο­ντάς τον να αλλάξει τους τρα­πε­ζι­κούς του κωδι­κούς, με απο­τέ­λε­σμα να χαθούν όλα τα χρήματά του. Γυναίκα που μιλούσε ελλη­νικά του συστή­θηκε ως υπάλ­λη­λος της τρά­πε­ζας και τον ενη­μέ­ρωσε ότι παρα­βιά­στηκε ο λογα­ρια­σμός του και ζήτησε να υπάρξει δια­δι­κα­σία ασφά­λειας με εισα­γωγή νέων κωδικών. Η κλήση εμφα­νί­ζε­ται να πραγ­μα­το­ποιεί­ται από τηλε­φω­νικό αριθμό που πραγ­μα­τικά ανήκει στην τράπεζα, και ο επι­χει­ρη­μα­τίας, που συναλ­λάσ­σε­ται μαζί της, δεν σκέ­φθηκε ούτε στιγμή πως πρό­κει­ται για απάτη.

Πρό­κει­ται για τη νέα τεχνική απάτης που έχει κάνει την εμφά­νιση της και στην Ελλάδα γνωστή ως «Caller ID spoofing».

Νέες απάτες – Νέες τεχνι­κές

Όπως κατ’ επα­νά­ληψη έχει ανα­φερ­θεί, παράλ­ληλα με τη ραγδαία ανά­πτυξη των e-συναλλαγών σε διεθνές και σε εγχώριο επίπεδο, διευ­ρύ­νε­ται και το πεδίο δράσης των απα­τε­ώ­νων, οι οποίοι εξε­λίσ­σουν τις τεχνι­κές τους, και επι­κε­ντρώ­νο­νται στο πως θα μπο­ρέ­σουν να ξεγε­λά­σουν και να εξα­πα­τή­σουν τους πολίτες παρά στο να επι­διώ­ξουν να παρα­βιά­σουν ή να «χακά­ρουν» κάποιο σύστημα μίας τρά­πε­ζας.

«Οι απάτες συνεχώς διευ­ρύ­νο­νται και εξε­λίσ­σο­νται», σύμφωνα με συγκλί­νου­σες ανα­φο­ρές τρα­πε­ζι­κών στε­λε­χών στο ΑΠΕ/ΜΠΕ, εξη­γώ­ντας πως οι απα­τε­ώ­νες εξα­πα­τούν ανυ­πο­ψί­α­στους πολίτες είτε χει­ρα­γω­γώ­ντας τους, ώστε να κάνουν οι ίδιοι από μόνοι τους πλη­ρω­μές ή μετα­φο­ρές χρη­μά­των σε λογα­ρια­σμούς που δια­χει­ρί­ζο­νται οι απα­τε­ώ­νες, είτε υπο­κλέ­πτο­ντας τους κωδι­κούς e-Banking τους, τα στοι­χεία των πιστω­τι­κών καρτών τους αλλά και τους Κωδι­κούς μιας Χρήσης (OTP) που λαμ­βά­νουν εκείνη τη στιγμή και απαι­τού­νται για την έγκριση συναλ­λα­γών.

Ειδι­κό­τερα, οι απα­τε­ώ­νες, προ­κει­μέ­νου να προ­σεγ­γί­σουν τα υπο­ψή­φια θύματά τους, σε αναμονή και νέων θεσμι­κών ρυθ­μί­σεων αξιο­ποιούν διά­φο­ρες τεχνο­λο­γι­κές δυνα­τό­τη­τες για δόλιο σκοπό όπως:

• Πλα­στο­γρα­φούν το ανα­γνω­ρι­στικό του καλού­ντος αριθμού (callerID spoofing), το οποίο είναι τεχνικά δυνατόν ΧΩΡΙΣ να έχουν παρα­βια­στεί τα συστή­ματα της τρά­πε­ζας, ώστε να εμφα­νι­στεί στο τηλέ­φωνο του θύματος ένας άλλος αριθμός τηλε­φώ­νου (caller IDspoofing), όπως ο επί­ση­μος αριθμός μίας τρά­πε­ζας.

Ο απα­τε­ώ­νας θα καλέσει ή θα στείλει μήνυμα, προ­σποιού­με­νος ότι είναι υπάλ­λη­λος της τρά­πε­ζας, και για να ακού­γε­ται ακόμη πιο πει­στι­κός μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το όνομα ενός ατόμου που εργά­ζε­ται πραγ­μα­τικά σε τράπεζα.

Μπορεί, επίσης, να γνω­ρί­ζει κάποιες επι­πλέον πλη­ρο­φο­ρίες, όπως τα πρώτα 4-6 ψηφία της κάρτας (τα οποία είναι κοινά ανα­γνω­ρι­στικά της τρά­πε­ζας) και να ισχυ­ρι­στεί ότι πρό­κει­ται να κλείσει το λογα­ρια­σμό ή να κλείσει την κάρτα λόγω απάτης.

Για τον περιο­ρι­σμό του παρά­νο­μου Caller ID spoofing, αρκετές χώρες έχουν πρό­σφατα θέσει σε ισχύ σχετικό νομο­θε­τικό πλαίσιο στο οποίο επι­βάλ­λουν στους παρό­χους τηλε­φω­νίας να εφαρ­μό­ζουν διάφορα τεχνικά μέτρα για τον περιο­ρι­σμό του φαι­νο­μέ­νου (π.χ. ΗΠΑ, Γερ­μα­νία, Βέλγιο, Τσεχία, Ιρλαν­δία, Μάλτα, Σουηδία).

• Πλα­στο­γρα­φούν τη φωνή ή την εικόνα/video ενός ατόμου, με τη χρήση Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, για να ανα­πα­ρά­γουν τη φωνή ή την εικόνα του από video που αυτό έχει δημο­σιεύ­σει στο δια­δί­κτυο (AIvoice cloning, AI video cloning, AI deepfake). Ο απα­τε­ώ­νας μπορεί στη συνέ­χεια να επι­κοι­νω­νή­σει (τηλε­φω­νική κλήση, τηλε­διά­σκεψη, ανταλ­λαγή μηνυ­μά­των) με συνα­δέλ­φους, φίλους ή μέλη της οικο­γέ­νειας του ατόμου και να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει την κλω­νο­ποι­η­μέ­νη­φωνή ή/και εικόνα για να τους ξεγε­λά­σει και να ζητήσει χρήματα.

Χαρα­κτη­ρι­στι­κές μορφές εξα­πά­τη­σης πολιτών:

• Ηλε­κτρο­νικό «ψάρεμα» στοι­χείων (κάρτας, κωδικών ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής, κ.λπ.), το γνωστό phishing, μέσω απα­τη­λών μηνυ­μά­των email ή SMS ή άλλων εφαρ­μο­γών ανταλ­λα­γής μηνυ­μά­των (π.χ. WhatsApp Messenger, Facebook Messenger).

• Από­πει­ρες εξα­πά­τη­σης με πρόφαση την έγκριση κυβερ­νη­τι­κών επι­δο­μά­των, όπου οι επι­τή­δειοι επι­κοι­νω­νούν με ανυ­πο­ψί­α­στους πολίτες, τηλε­φω­νικά ή μέσω emails, SMS ή άλλων εφαρ­μο­γών ανταλ­λα­γής μηνυ­μά­των.

• Απα­τη­λές τηλε­φω­νι­κές κλήσεις με πρόφαση ότι είτε υπάρχει δήθεν τεχνικό πρό­βλημα με το e-banking και τις κάρτες είτε ο υπο­λο­γι­στής τους είναι μολυ­σμέ­νος με ιούς. Οι κλήσεις γίνο­νται από άγνω­στους οι οποίοι υπο­δύ­ο­νται είτε τους τεχνι­κούς από την ίδια την τράπεζα είτε τους τεχνι­κούς από μεγάλη εται­ρεία πλη­ρο­φο­ρι­κής.

• Επεν­δυ­τι­κές απάτες όπου άγνω­στοι προ­σεγ­γί­ζουν τα θύματά τους είτε μέσω τηλε­φώ­νου είτε μέσω email είτε μέσω αναρ­τή­σεων σε μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, υπο­δυό­με­νοι ότι εργά­ζο­νται σε δήθεν μεγάλες επεν­δυ­τι­κές εται­ρείες του εξω­τε­ρι­κού και τους υπό­σχο­νται υψηλές απο­δό­σεις επεν­δύ­ο­ντας χρήματα μέσω εικο­νι­κών (ψεύ­τι­κων) επεν­δυ­τι­κών πλατ­φορ­μών στο Δια­δί­κτυο.

• Απα­τη­λές εντολές πλη­ρω­μής μέσω email αλλά και μέσω εφαρ­μο­γών ανταλ­λα­γής μηνυ­μά­των όπου οι απα­τε­ώ­νες προ­σπα­θούν να χει­ρα­γω­γή­σουν επαγ­γελ­μα­τίες ή εμπό­ρους που συναλ­λάσ­σο­νται με επι­χει­ρή­σεις, είτε ως προ­μη­θευ­τές είτε ως πελάτε, για να μετα­φέ­ρουν χρήματα σε απα­τη­λούς τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς.

• Εξα­πά­τηση για δια­με­σο­λά­βηση στη μετα­φορά παρά­νο­μου χρή­μα­τος, όπου οι απα­τε­ώ­νες προ­σπα­θούν να πείσουν ανυ­πο­ψί­α­στους πολίτες να μεσο­λα­βή­σουν στη ηλε­κτρο­νική μετα­φορά χρη­μά­των προ­σφέ­ρο­ντας ως αμοιβή ένα ποσοστό των χρη­μά­των.

• Εξα­πά­τηση μέσω αγγε­λιών στο δια­δί­κτυο για δήθεν πώληση αυτο­κι­νή­των, κινητών τηλε­φώ­νων ή άλλων προ­ϊ­ό­ντων με στόχο τα θύματά τους να απο­στεί­λουν προ­κα­τα­βο­λές ή ολό­κληρο το ποσό, χωρίς όμως ποτέ μετά να παρα­λά­βουν αυτό που αγό­ρα­σαν.

Σύμφωνα με πάγιες και δια­χρο­νι­κές συστά­σεις τρα­πε­ζών Οι πολίτες θα πρέπει:

• Να είναι ιδιαί­τερα επι­φυ­λα­κτι­κοί με τηλε­φω­νι­κές κλήσεις και μηνύ­ματα που τους ενη­με­ρώ­νουν για δήθεν προ­βλή­ματα με λογα­ρια­σμούς, κάρτες ή το e-Banking τους.

• Εάν υπο­ψιά­ζο­νται ότι υπάρχει κάποιο ζήτημα με λογα­ρια­σμούς ή κάρτες τους, να μετα­βαί­νουν οι ίδιοι απευ­θείας στο e-Banking ή το m-Banking.

• Να τερ­μα­τί­ζουν αμέσως την κλήση ή όποια άλλη επι­κοι­νω­νία και να καλούν οι ίδιοι τον αριθμό εξυ­πη­ρέ­τη­σης πελατών της τρά­πε­ζάς τους.

• Όταν τους επι­κοι­νω­νούν, να μην απο­κα­λύ­πτουν ποτέ κωδι­κούς ή προ­σω­πικά και οικο­νο­μικά στοι­χεία τους, ακόμη και με πρόφαση ότι έτσι θα τους κατα­θέ­σουν χρήματα.

• Να είναι ιδιαί­τερα επι­φυ­λα­κτι­κοί με δια­φη­μί­σεις στο δια­δί­κτυο και τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης που υπό­σχο­νται υψηλές απο­δό­σεις.

• Να ενερ­γο­ποι­ή­σουν τις υπη­ρε­σίες ειδο­ποι­ή­σεων για να ενη­με­ρώ­νο­νται μόλις έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μια συναλ­λαγή σε λογα­ρια­σμό ή την κάρτα τους.

Οι πολίτες θα πρέπει ΠΑΝΤΑ να θυμού­νται ότι οι τρά­πε­ζες δεν θα καλέ­σουν ούτε θα απο­στεί­λουν μήνυμα (π.χ. email, SMS) για να:

• Σας ζητή­σουν να απο­κα­λύ­ψετε τα προ­σω­πικά στοι­χεία σας, όπως στοι­χεία λογα­ρια­σμών και καρτών, κωδι­κούς ΑΤΜ και κωδι­κούς εισόδου στις υπη­ρε­σίες e-Banking, Mobile Banking.

• Σας ενη­με­ρώ­σουν ότι έχει κλει­δω­θεί ή έχει κάποιο πρό­βλημα ο λογα­ρια­σμός ή κάρτα σας και ταυ­τό­χρονα να σας οδη­γή­σουν σε ιστο­σε­λίδα για να συμπλη­ρώ­σετε κωδι­κούς σύν­δε­σης για το e-Banking, στοι­χεία κάρτας σας ή Κωδικό μιας Χρήσης (OTP) ώστε να επι­λυ­θεί το δήθεν πρό­βλημα.

Εκστρα­τείες ΕΕΤ και ΤτΕ

Στις συχνό­τε­ρες μορφές απάτης έχουν ανα­φερ­θεί επίσης στο πρό­σφατο παρελ­θόν τόσο η ΕΕΤ όσο και η ΤτΕ.

Η τελευ­ταία καμπά­νια της ΕΕΤ απο­τέ­λεσε συνέ­χεια της προη­γού­με­νης αντί­στοι­χης πρω­το­βου­λίας «Μία παύση αρκεί» που στόχευε στην ενη­μέ­ρωση του συνόλου του πλη­θυ­σμού και ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Φεβρουα­ρίου 2024.

Στο ίδιο πλαίσιο και η πρό­σφατη ενη­με­ρω­τική εκστρα­τεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος με θέμα τις ασφα­λείς πλη­ρω­μές και την προ­στα­σία από τις ηλε­κτρο­νι­κές απάτες.

Οι πολίτες μπορούν να ενη­με­ρώ­νο­νται ανα­λυ­τικά για τα διάφορα είδη ηλε­κτρο­νι­κής απάτης από την ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών και της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος .

https://www.bankofgreece.gr/trapeza/koinwnikh-eythynh/xrhmatooikonomikh-ekpaideysh/prostasia-apo-hlektronikes-apates

https://www.hba.gr/info/PhishingCamp2023

Πηγή: newmoney.gr