Μάριος Κλωνάρης: «Η υγεία στα νησιά δεν μπορεί να λειτουργεί με το μοντέλο της “στεριάς”»

Κύριε Κλωνάρη, η συζή­τηση για την υγεία είναι πάντα επί­καιρη. Στην περιοχή μας, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από την πολυ­νη­σιω­τι­κό­τητα, το πρό­βλημα παρα­μέ­νει το ίδιο στη στε­λέ­χωση ιατρι­κού και νοση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού στις δομές υγείας. Αν και γίνο­νται προ­κη­ρύ­ξεις, δεν υπάρχει αντα­πό­κριση. Τι πρέπει να γίνει κατά την άποψή σας;

Η πολυ­νη­σιω­τι­κό­τητα δεν είναι στα­τι­στικό δεδο­μένο – είναι πραγ­μα­τι­κό­τητα ζωής. Και η πραγ­μα­τι­κό­τητα αυτή απαιτεί έξυπνες, γεν­ναίες και μόνιμες λύσεις, όχι απο­σπα­σμα­τικά επι­δό­ματα και πυρο­σβε­στικά μέτρα.

Το πρό­βλημα δεν είναι ότι δεν προ­κη­ρύσ­σο­νται θέσεις. Το πρό­βλημα είναι να θεσπί­σουμε εθνική στρα­τη­γική για τη νησιω­τική υγεία.

Ο γιατρός που επι­λέ­γει να υπη­ρε­τή­σει στα νησιά πρέπει να νιώθει ότι η πολι­τεία τον επι­βρα­βεύει, όχι τον τιμωρεί.

Χρεια­ζό­μα­στε ένα πακέτο κινή­τρων που να έχει διάρ­κεια, να εξα­σφα­λί­ζει επαγ­γελ­μα­τική εξέλιξη, φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις, στήριξη στη στέγαση, και κυρίως πρό­σβαση στη συνε­χι­ζό­μενη εκπαί­δευση και έρευνα.

Η στε­λέ­χωση των δομών δεν είναι απλώς διοι­κη­τικό ζήτημα. Είναι θέμα εθνικής ασφά­λειας ζωής.

Και εδώ, ο περι­φε­ρειάρ­χης μας, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, έχει πει κάτι που συνο­ψί­ζει όλη τη φιλο­σο­φία μας: «Η νησιω­τική Ελλάδα δεν ζητά ελε­η­μο­σύνη – ζητά ισο­τι­μία».

Αυτή είναι η λέξη-κλειδί: ισο­τι­μία. Ίσες ευκαι­ρίες στην περί­θαλψη, ίσες δυνα­τό­τη­τες για τους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας.

Η Πολι­τεία οφείλει να αντι­με­τω­πί­ζει το Αιγαίο ως πυρήνα εθνικής συνοχής έτσι ώστε η λύση να είναι θεσμική, όχι απλώς αριθ­μη­τική.

Ποιο μοντέλο για την υγεία θα ταί­ριαζε στα νησιά μας; Πώς θα μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γή­σουν οι δομές (νοσο­κο­μεία, Κέντρα Υγείας κ.ο.κ.) καλύ­τερα;

Η υγεία στα νησιά δεν μπορεί να λει­τουρ­γεί με το μοντέλο της “στεριάς”.

Χρεια­ζό­μα­στε ένα δικτυω­μένο, περι­φε­ρειακό σύστημα υγείας με επί­κε­ντρο τα νοσο­κο­μεία μας, που θα λει­τουρ­γούν ως περι­φε­ρεια­κοί κόμβοι ανα­φο­ράς και επι­στη­μο­νι­κοί πυλώνες στή­ρι­ξης των μικρό­τε­ρων νησιών.

Αυτό το μοντέλο πρέπει να βασί­ζε­ται σε τρεις αρχές:

1. Δια­σύν­δεση – πλήρης τηλεϊ­α­τρική κάλυψη και ηλε­κτρο­νι­κός φάκελος ασθε­νούς για κάθε πολίτη του Αιγαίου.

2. Κινη­τό­τητα – ευέ­λι­κτα ιατρικά δίκτυα με στα­θε­ρές απο­στο­λές και κινητές μονάδες υψηλής τεχνο­λο­γίας.

3. Εξει­δί­κευση – ενί­σχυση των νοσο­κο­μείων ανα­φο­ράς με εξο­πλι­σμό και προ­σω­πικό που μπορεί να εξυ­πη­ρε­τεί όλη την περι­φέ­ρεια.

Η ΑΜΚΕ «ΓΑΛΗΝΟΣ», που δημιούρ­γησε η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, είναι το πιο πετυ­χη­μένο παρά­δειγμα αυτού του νέου μοντέ­λου: η ιατρική υπη­ρε­σία “πηγαί­νει” στον πολίτη, δεν περι­μέ­νει τον πολίτη να φτάσει σ’ αυτήν.

Αυτό είναι το μέλλον: ένα σύστημα ευέ­λι­κτο, σύγ­χρονο και ανθρώ­πινο.

Παρα­κο­λου­θούμε ότι με τις ανα­και­νί­σεις που γίνο­νται στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου, ολο­κλη­ρώ­νε­ται μία μεγάλη παρέμ­βαση. Αυτές οι παρεμ­βά­σεις είναι σημα­ντι­κές για την ανα­βάθ­μιση του ΓΝ Ρόδου;

Παρα­κο­λου­θούμε με ικα­νο­ποί­ηση ότι, μέσα από τις ανα­και­νί­σεις που υλο­ποιού­νται στο Νοσο­κο­μείο μας, ολο­κλη­ρώ­νε­ται μία πολύ σημα­ντική παρέμ­βαση που αλλάζει την εικόνα και τη λει­τουρ­γι­κό­τητα του. Αυτές οι παρεμ­βά­σεις δεν απο­τε­λούν απλώς τεχνικά έργα – είναι ουσια­στι­κές ανα­βαθ­μί­σεις που ενι­σχύ­ουν την υγειο­νο­μική ασφά­λεια ολό­κλη­ρης της Δωδε­κα­νή­σου.

Το Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο «ανα­πνέει» η υγεία των κατοί­κων και των επι­σκε­πτών των νησιών μας. Κάθε ανα­καί­νιση, κάθε νέα υποδομή, κάθε ψηφιακό σύστημα και κάθε ενερ­γειακή βελ­τί­ωση δεν είναι μόνο έργα υπο­δο­μής – είναι παρεμ­βά­σεις που απο­τυ­πώ­νουν σεβασμό στη ζωή και την αξιο­πρέ­πεια των ανθρώ­πων.

Η επι­τυ­χία αυτής της μεγάλης ανα­βάθ­μι­σης οφεί­λε­ται στη συνερ­γα­σία της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, της 2ης ΔΥΠΕ και της διοί­κη­σης του νοσο­κο­μείου, που μεθο­δικά φρό­ντι­σαν ώστε κάθε έργο να ολο­κλη­ρώ­νε­ται με ασφά­λεια και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Με ανα­βαθ­μι­σμένα Τμήματα Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών, σύγ­χρονα χει­ρουρ­γεία, καλύ­τε­ρες συν­θή­κες για ασθε­νείς και προ­σω­πικό, νέα ενερ­γειακή ταυ­τό­τητα και ψηφιακά συστή­ματα, το νοσο­κο­μείο γίνεται πιο λει­τουρ­γικό, πιο ασφαλές και πιο ανθρώ­πινο. Κάθε λεπτό που κερ­δί­ζε­ται σε ένα νησί, όπου η από­σταση από την ξηρά μετράει, μπορεί να σημαί­νει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.

Αυτές οι παρεμ­βά­σεις δεν είναι απλώς έργα – είναι επέν­δυση στη ζωή, στην ασφά­λεια και στην αξιο­πρέ­πεια κάθε ανθρώ­που που περνά τις πόρτες του Γενικού Νοσο­κο­μείου Ρόδου. Και απο­δει­κνύ­ε­ται ότι, όταν συνερ­γα­ζό­μα­στε με κοινό στόχο, το απο­τέ­λε­σμα είναι πάντα θετικό.

Η δημιουρ­γία του Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κού Κέντρου Ρόδου είναι σίγουρα προς τη σωστή κατεύ­θυνση. Πόσο σημα­ντικό είναι για τη λει­τουρ­γία του ΓΝ Ρόδου και για τους ασθε­νείς;

Είναι μια επα­νά­σταση ανθρω­πιάς.

Το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικό Κέντρο Ρόδου βάζει τέλος σε μια δεκα­ε­τία ταλαι­πω­ρίας και ανι­σό­τη­τας για τους ογκο­λο­γι­κούς ασθε­νείς των νησιών.

Επι­τέ­λους, η Ρόδος και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου απο­κτούν πρό­σβαση σε θερα­πείες υψηλού επι­πέ­δου χωρίς να χρειά­ζε­ται ο ασθενής να μετα­να­στεύει για να σωθεί.

Πρό­κει­ται για έργο μεγάλου κοι­νω­νι­κού και ιατρι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος, που θα ενι­σχύ­σει τον ρόλο του Νοσο­κο­μείου Ρόδου ως περι­φε­ρεια­κού ογκο­λο­γι­κού κέντρου ανα­φο­ράς.

Και πίσω από αυτή την επι­τυ­χία υπάρχει πολι­τική βούληση και προ­σω­πική επιμονή του Γιώργου Χατζη­μάρ­κου.

Ως περι­φε­ρειάρ­χης και ως πρό­ε­δρος της ΕΝΠΕ, κατά­φερε να ανα­δεί­ξει σε εθνικό επίπεδο το αυτο­νό­ητο: ότι η ζωή ενός νησιώτη έχει την ίδια αξία με τη ζωή ενός πολίτη στην Αθήνα ή τη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Η ισότητα στην Υγεία δεν είναι πολι­τική επιλογή – είναι χρέος.

Στο πλαίσιο δράσεων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για την προ­α­γωγή της υγείας, πραγ­μα­το­ποιού­νται επι­σκέ­ψεις ιατρι­κών κλι­μα­κίων στα νησιά μας μέσω της ΑΜΚΕ “ΓΑΛΗΝΟΣ”. Ποιες είναι οι επό­με­νες δράσεις και ο προ­γραμ­μα­τι­σμός;

Στο πλαίσιο των δράσεων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για την προ­α­γωγή της υγείας, τα ιατρικά κλι­μά­κια της ΑΜΚΕ «ΓΑΛΗΝΟΣ» ταξι­δεύ­ουν στα νησιά μας, φέρ­νο­ντας την ιατρική φρο­ντίδα εκεί που είναι περιο­ρι­σμένη.

Η «ΓΑΛΗΝΟΣ» είναι κάτι περισ­σό­τερο από ένα πρό­γραμμα – είναι το πιο ζωντανό παρά­δειγμα κοι­νω­νι­κής ιατρι­κής δράσης στην Ελλάδα. Σε συνερ­γα­σία με τον Ιατρικό Σύλλογο Ρόδου και τον Οδο­ντια­τρικό Σύλλογο Δωδε­κα­νή­σου, έχει ήδη πραγ­μα­το­ποι­ή­σει εκα­το­ντά­δες εξε­τά­σεις, δίνο­ντας ελπίδα και ασφά­λεια σε νησιώ­τες που πολλές φορές αισθά­νο­νται ξεχα­σμέ­νοι.

Για το επόμενο διά­στημα, προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται στο­χευ­μέ­νες απο­στο­λές σε μικρά κυρίως νησιά μας με καρ­διο­λό­γους, παι­διά­τρους, οφθαλ­μιά­τρους, μικρο­βιο­λό­γους και οδο­ντιά­τρους. Κάθε κλι­μά­κιο δεν επι­σκέ­πτε­ται απλώς τα νησιά – φέρνει μαζί του μια κινού­μενη αγκαλιά φρο­ντί­δας, μια υπό­σχεση ότι κανείς δεν θα μείνει μόνος στην ανα­ζή­τηση της υγείας του.

Η «ΓΑΛΗΝΟΣ» θυμίζει ότι η ιατρική δεν είναι μόνο ραντε­βού και εξε­τά­σεις. Είναι παρου­σία, είναι φρο­ντίδα, είναι αγάπη που ταξι­δεύει από νησί σε νησί. Και σε κάθε στάση, αφήνει πίσω της όχι μόνο υγεία, αλλά και χαμό­γελα που λένε: «Μην ανη­συ­χείτε, είμαστε εδώ».

Είναι γεγονός πως η Περι­φε­ρειακή Αρχή Νοτίου Αιγαίου έχει συνει­σφέ­ρει με πολλούς τρόπους στη βελ­τί­ωση των θεμάτων υγείας στα νησιά, όπως την εποχή της παν­δη­μίας, με οικο­νο­μική ενί­σχυση για για­τρούς κ.λπ. Πώς θα μπο­ρούσε να παρέμ­βει η Τοπική Αυτο­διοί­κηση (δήμοι και περι­φέ­ρεια) για να ενι­σχύ­σει τα θέματα της Υγείας στα νησιά;

Η Τοπική Αυτο­διοί­κηση είναι το επι­χει­ρη­σιακό χέρι του κράτους.

Το απέ­δειξε στην παν­δη­μία, όταν η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου στάθηκε πρώτη στην Ελλάδα σε κινη­το­ποί­ηση, παροχή εξο­πλι­σμού, μετα­κι­νή­σεις ασθενών και ενί­σχυση δομών.

Η Υγεία δεν είναι “αρμο­διό­τητα” – είναι ηθική υπο­χρέ­ωση. Γι’ αυτό και η Περι­φέ­ρειά μας ανέλαβε πρω­το­βου­λίες πέρα από τα τυπικά όρια της διοί­κη­σης.

Από τη χρη­μα­το­δό­τηση γιατρών και προ­γραμ­μά­των μέχρι την κάλυψη λει­τουρ­γι­κών αναγκών, απέ­δειξε ότι όταν υπάρχει βούληση, υπάρχει τρόπος.

Η πρότασή μας είναι σαφής:

Η Αυτο­διοί­κηση πρέπει να απο­κτή­σει θεσμικό ρόλο στον σχε­δια­σμό και τη δια­χεί­ριση της Δημό­σιας Υγείας.

Να μπορεί να παρεμ­βαί­νει άμεσα, να αξιο­ποιεί κον­δύ­λια, να συνερ­γά­ζε­ται με τις ΥΠΕ χωρίς γρα­φειο­κρα­τικά εμπόδια.

Η Υγεία στα νησιά χρειά­ζε­ται ευφυΐα και πολι­τική τόλμη, όχι εγκρί­σεις από 10 υπη­ρε­σίες στην Αθήνα. Είναι απο­στολή, είναι δέσμευση, είναι ευθύνη απέ­να­ντι στη ζωή.

Γιατί εδώ, στο Νότιο Αιγαίο, δεν υιο­θε­τούμε την πολι­τική της θεωρίας, αλλά εκείνη που δίνει λύσεις εκεί που οι άλλοι βλέπουν αδιέ­ξοδα. Δεν υπο­σχό­μα­στε τα πάντα, αλλά υλο­ποιούμε τα αυτο­νό­ητα.