Ευ. Βενιζελος: Η πεντηκονταετία της μεταπολίτευσης ήταν η καλύτερη περίοδος από τη σύσταση του ελληνικού κράτους

Τη με­τα­πο­λί­τευ­ση, “όχι μόνο ως στιγ­μή της με­τά­βα­σης από την δι­κτα­το­ρία στη δη­μο­κρα­τία, αλλά ως πε­ρί­ο­δο και ως κα­τά­κτη­ση” εξε­τά­ζει το βι­βλίο: “Η κα­μπύ­λη της με­τα­πο­λί­τευ­σης 1974-2024”, που πα­ρου­σί­α­σαν σή­με­ρα σε εκ­δή­λω­ση με τίτλο: “Η κα­μπύ­λη της με­τα­πο­λί­τευ­σης στη Θεσ­σα­λο­νί­κη”, στο φουα­γιέ του Κρα­τι­κού Θε­ά­τρου Βο­ρεί­ου Ελ­λά­δος, ο πρώην υπουρ­γός και πρώην αντι­πρό­ε­δρος της κυ­βέρ­νη­σης Ευάγ­γε­λος Βε­νι­ζέ­λος, οι εκ­δό­σεις “Επί­κε­ντρο” , στε­λέ­χη του “Κύ­κλου Ιδεών”, αλλά και δια­κε­κρι­μέ­νοι προ­σκε­κλη­μέ­νοι από το χώρο της οι­κο­νο­μί­ας, της επι­στή­μης, των τε­χνών και των γραμ­μά­των.

“Όλοι αντι­λαμ­βά­νο­νται και συ­νο­μο­λο­γούν, ότι πρό­κει­ται για την κα­λύ­τε­ρη πε­ντη­κο­ντα­ε­τία των δια­κο­σί­ων ετών από τη σύ­στα­ση του ελ­λη­νι­κού κρά­τους” τό­νι­σε ο Ευάγ­γε­λος Βε­νι­ζέ­λος, ση­μειώ­νο­ντας ότι το βι­βλίο εμπε­ριέ­χει τα συ­μπε­ρά­σμα­τα του ομό­τι­τλου συ­νε­δρί­ου του “Κύ­κλου Ιδεών”, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το Μάιο του 2024 σχε­τι­κά με την ιστο­ρι­κή πο­ρεία της χώρας κατά την πε­ρί­ο­δο της με­τα­πο­λί­τευ­σης και τα συ­μπε­ρά­σμα­τα που προ­έ­κυ­ψαν, ως οδο­δεί­κτη και ως έμπνευ­ση για την ευό­δω­ση των στρα­τη­γι­κών στό­χων και των προσ­δο­κιών της χώρας στο παρόν και στο μέλ­λον.

Ο κ. Βε­νι­ζέ­λος υπο­γράμ­μι­σε ότι τα με­γά­λα ζη­τή­μα­τα της επο­χής μας, που ανα­δει­κνύ­ει η πε­ρί­ο­δος της με­τα­πο­λί­τευ­σης δεν είναι απο­κομ­μέ­να με­τα­ξύ τους, αλλά συν­δέ­ο­νται πλή­ρως με τις εσω­τε­ρι­κές, πε­ρι­φε­ρεια­κές και διε­θνείς εξε­λί­ξεις, “τα διε­θνή και τα εγ­χώ­ρια ορό­ση­μα” που προη­γή­θη­καν, και συ­νε­τέ­λε­σαν στη δια­μόρ­φω­ση της φυ­σιο­γνω­μί­ας του νε­ώ­τε­ρου ελ­λη­νι­κού κρά­τους, από την ίδρυ­ση του και ιδιαί­τε­ρα κατά την τε­λευ­ταία εκα­το­ντα­ε­τία, από τις αλ­λα­γές των συ­νό­ρων, την εν­σω­μά­τω­ση των προ­σφύ­γων της μι­κρα­σια­τι­κής κα­τα­στρο­φής και την πο­ρεία των διε­θνών εξε­λί­ξε­ων οι οποί­ες κα­θό­ρι­σαν την ιστο­ρι­κή πο­ρεία του τόπου και πρό­σθε­σε:

“Μήπως, όλα αυτά που συ­ζη­τά­με, η οριο­θέ­τη­ση των θα­λασ­σί­ων ζωνών, η έκτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των, τα ζη­τή­μα­τα που αφο­ρούν τον ενα­έ­ριο χώρο, όλα αυτά που αφο­ρούν το Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, την πε­ρι­φε­ρεια­κή κα­τά­στα­ση στην Με­σό­γειο, στα Βαλ­κά­νια, στην με­γά­λη πα­ρευ­ξεί­νια πε­ριο­χή, στην οποία, ας πούμε καθ’ ιστο­ρι­κή απο­νο­μή, εί­μα­στε μέλος, δε μας στέλ­νουν πολύ κοντά στα με­γά­λα ζη­τού­με­να της έναρ­ξης της Επα­νά­στα­σης; Όταν ο Αλέ­ξαν­δρος Μαυ­ρο­κορ­δά­τος είπε απευ­θυ­νό­με­νος προς τον Μέ­τερ­νιχ, ότι ξέ­ρε­τε, χρειά­ζε­ται ένα νέο δυ­να­μι­κό ολο­ζώ­ντα­νο κρά­τος, έστω και μικρό, το οποίο μαζί με την πα­ρακ­μά­ζου­σα Οθω­μα­νι­κή Αυ­το­κρα­το­ρία θα ανα­κό­πτει την κά­θο­δο της Ρω­σί­ας στις θερ­μές θά­λασ­σες, στη Με­σό­γειο; Μήπως αυτό δεν ήταν το σκε­πτι­κό της από κοι­νού έντα­ξης της Ελ­λά­δας και της Τουρ­κί­ας στο ΝΑΤΟ, το1952; Μήπως αυτό δεν είναι τώρα το με­γά­λο στρα­τη­γι­κό δια­κύ­βευ­μα της Δύσης σε σχέση με τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, ακόμη και σε σχέση με την οξεία κρίση στην Μέση Ανα­το­λή; Μήπως αυτά που συμ­βαί­νουν στη Μέση Ανα­το­λή δε συν­δέ­ο­νται με την τόσο ση­μα­ντι­κή για μας στην Συν­θή­κη της Λω­ζάν­νης, που νο­μί­ζου­με ότι αφορά τις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις στενά, ενώ αφορά οτι­δή­πο­τε σχε­τί­ζε­ται με τη Συρία, με το Ιράκ, με τις πε­ρι­βό­η­τες κουρ­δι­κές πε­ριο­χές, με τη Λιβύη, με οτι­δή­πο­τε μπο­ρεί να τεθεί στο τρα­πέ­ζι μια σύγ­χρο­νης συ­ζή­τη­σης, ενό­ψει και των αμε­ρι­κα­νι­κών προ­ε­δρι­κών εκλο­γών την ερ­χό­με­νη Τρίτη, που είναι η κα­θο­ρι­στι­κή στιγ­μή για τη στρα­τη­γι­κή υπό­στα­ση της Δύσης”.

“Αρα, βλέ­πε­τε, πώς όλα αυτά πρέ­πει να τα ει­σπράτ­τει και να τα αξιο­λο­γεί η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία; Της δώ­σα­με, λοι­πόν, πρώ­τοι το λόγο, στο συ­νέ­δριο του Μαΐου” πρό­σθε­σε ο κ. Βε­νι­ζέ­λος.

Ο κ. Βε­νι­ζέ­λος έθεσε και τα τρία ερω­τή­μα­τα που τέ­θη­καν και από τον “Κύκλο Ιδεών” προς την κοι­νω­νία, εάν ισχύ­ει το θε­σμι­κό θε­μέ­λιο της με­τα­πο­λί­τευ­σης και “εάν έχου­με συ­νταγ­μα­τι­κό πα­τριω­τι­σμό”, επί­σης για το ρόλο που έπαι­ξε το “κα­τα­γω­γι­κό τραύ­μα” της με­τα­πο­λί­τευ­σης, η ευ­θύ­νη της δι­κτα­το­ρί­ας για το πρα­ξι­κό­πη­μα κατά του Μα­κα­ρί­ου στην Κύπρο, η τουρ­κι­κή ει­σβο­λή και η στρα­τιω­τι­κή ήττα του ελ­λη­νι­σμού, επί του εδά­φους, με την κα­το­χή του βό­ρειου τμή­μα­τος του νη­σιού, το οποίο επη­ρε­ά­ζει, όπως είπε, “τις εσω­τε­ρι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις άσκη­σης της εξω­τε­ρι­κή μας πο­λι­τι­κής μέχρι σή­με­ρα” και τέλος, τη συ­ζή­τη­ση για το “πο­λι­τι­κό γο­νι­δί­ω­μα” της με­τα­πο­λί­τευ­σης και για τις οι­κο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις.

Ένα γε­νι­κό πε­ρί­γραμ­μα της ει­κό­νας της Θεσ­σα­λο­νί­κης της με­τα­πο­λί­τευ­σης και των προσ­δο­κιών της, έδω­σαν με τις το­πο­θε­τή­σεις τους και ο κ. Βε­νι­ζέ­λος, αλλά και ο δή­μαρ­χος Θεσ­σα­λο­νί­κης Στέ­λιος Αγ­γε­λού­δης.

Ο κ. Βε­νι­ζέ­λος επε­σή­μα­νε και την διά­στα­ση ανά­με­σα σε αυτό που η Θεσ­σα­λο­νί­κη κα­τά­φε­ρε αυτά τα πε­νή­ντα χρό­νια της με­τα­πο­λί­τευ­σης αλλά και στην από­στα­ση που τη χω­ρί­ζει από τις προσ­δο­κί­ες της, ως πόλη με ιστο­ρι­κό φορ­τίο και με “ανα­λα­μπές” στον πο­λι­τι­σμό, στην εκ­παί­δευ­ση, όμως και με ελ­λεί­ψεις που την εμπο­δί­ζουν να εκ­πλη­ρώ­σει στο υψη­λό­τε­ρο επί­πε­δο το στρα­τη­γι­κό της ρόλο.

“Η επα­νά­λη­ψη ευ­χά­ρι­στων στε­ρε­ο­τύ­πων δεν συ­νι­στά στρα­τη­γι­κή, χρειά­ζε­ται κάτι πα­ρα­πά­νω” είπε ο κ. Βε­νι­ζέ­λος ανα­φε­ρό­με­νος στη Θεσ­σα­λο­νί­κη της με­τα­πο­λί­τευ­σης και συ­νέ­χι­σε: “Ανα­φέρ­θη­κα στη Θεσ­σα­λο­νί­κη της εκ­παί­δευ­σης και της έρευ­νας, μας λεί­πει όμως η Θεσ­σα­λο­νί­κη της πραγ­μα­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας, η Θεσ­σα­λο­νί­κη που μπο­ρεί να συσ­σω­ρεύ­σει κε­φά­λαιο, όπως ανέ­φε­ρα προη­γου­μέ­νως. Είναι ελά­χι­στες – αν δεν κάνω λάθος είναι μόνον δύο – οι ει­σηγ­μέ­νες στο Χρη­μα­τι­στή­ριο Αξιών Αθη­νών, εται­ρεί­ες, που εδρεύ­ουν στην Θεσ­σα­λο­νί­κη. Αντι­λαμ­βά­νε­στε, λοι­πόν, ότι, όταν έχει γίνει αυτή όλη η με­τα­τό­πι­ση, όταν όλοι χρη­μα­το­πι­στω­τι­κοί θε­σμοί έχουν συ­γκε­ντρώ­σει την πα­ρου­σία τους στην Αθήνα, όταν όλες οι δρα­στη­ριό­τη­τες, όλες οι κα­θο­ρι­στι­κές απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται πλέον συ­γκε­ντρω­τι­κά, όταν το κρά­τος, που είναι πάντα ο κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας για την πο­ρεία της οι­κο­νο­μί­ας – γιατί η σχέση με το κρά­τος, όχι ανα­γκα­στι­κά η χρη­μα­το­δο­τι­κή, αλλά και η ρυθ­μι­στι­κή απλώς, κα­θο­ρί­ζει τα πάντα – η από­στα­ση από λε­γό­με­να κέ­ντρα λήψης απο­φά­σε­ων, τα θε­σμι­κά, τα οποία βρί­σκο­νται βε­βαί­ως στην Αθήνα, είναι πάρα πολύ με­γά­λη και με­γα­λώ­νει. Μπο­ρεί τε­χνι­κά να μειώ­νε­ται η από­στα­ση, ή ο χρό­νος που κά­νεις για να δια­νύ­σεις την από­στα­ση αυτή, αλλά θε­σμι­κά η από­στα­ση με­γα­λώ­νει. Και Θεσ­σα­λο­νί­κη γί­νε­ται μία πε­ρι­φε­ρεια­κή πόλη, η οποία αγω­νί­ζε­ται με τον ίδιο τρόπο που αγω­νί­ζο­νται όλες οι άλλες πό­λεις αυτού του εί­δους, η κα­θε­μία με την ιδιο­συ­στα­σία της, ανε­ξαρ­τή­τως του με­γέ­θους της”.

“Εχει βε­βαί­ως πάρα πολύ με­γά­λη ση­μα­σία το τι επι­θυ­μείς, το τι θέ­λεις και είναι μία ευ­και­ρία να τα συ­ζη­τή­σου­με όλα αυτά, χωρίς ψευ­δαι­σθή­σεις. Αυτό το χωρίς ψευ­δαι­σθή­σεις, αυτή η διά­κρι­ση με­τα­ξύ φα­ντα­σί­ω­σης και στρα­τη­γι­κής που έκανα, είναι το αντι­κεί­με­νο της συ­ζή­τη­σης που θα ακο­λου­θή­σει και αφορ­μή της συ­ζή­τη­σης είναι ο τόμος που πα­ρου­σιά­ζου­με, ο τόμος που εξέ­δω­σαν οι εκ­δό­σεις “Επί­κε­ντρο”, που διευ­θύ­νει ο Πέ­τρος ο Πα­πα­σα­ρα­ντό­που­λος και πε­ρι­λαμ­βά­νει τα πρα­κτι­κά του συ­νε­δρί­ου του Μαΐου του 2024″ πρό­σθε­σε ο κ. Βε­νι­ζέ­λος.

Από την πλευ­ρά του, ο δή­μαρ­χος Θεσ­σα­λο­νί­κης Στέ­λιος Αγ­γε­λού­δης ση­μεί­ω­σε ότι σε αυτά “τα 50 χρό­νια της με­γα­λύ­τε­ρης πε­ριό­δου πο­λι­τι­κής ομα­λό­τη­τας στην ιστο­ρία του ελ­λη­νι­κού κρά­τους” πρέ­πει να εί­μα­στε έτοι­μοι να κά­νου­με και την απο­τί­μη­ση και τις συ­γκρί­σεις με το τι συ­νέ­βη και σε άλλες πό­λεις και χώρες και πρό­σθε­σε:

“Δεν είναι κακό να συμ­βι­βα­ζό­μα­στε με το πα­ρελ­θόν. Χει­ρό­τε­ρο είναι να απο­δε­χό­μα­στε μοι­ρο­λα­τρι­κά το μέλ­λον, χωρίς να προ­σπα­θού­με να το αλ­λά­ξου­με. Αυτή την αλ­λα­γή πρέ­πει να προ­σπα­θή­σου­με να κά­νου­με πράξη στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και η προ­σπά­θεια μας εδώ και 11 μήνες σε αυτό κα­τα­τεί­νει. Να πάψει να πρω­τα­γω­νι­στεί η Θεσ­σα­λο­νί­κη μόνο ως πρω­τεύ­ου­σα των ανεκ­πλή­ρω­των υπο­σχέ­σε­ων” είπε ο κ. Αγ­γε­λού­δης και συ­νέ­χι­σε:

“Οφεί­λου­με να κλεί­σου­με τους λο­γα­ρια­σμούς μας με δε­κα­ε­τί­ες πα­ρακ­μής, εγκα­τά­λει­ψης, απα­ξί­ω­σης αλλά και ρα­γδαί­ας απο­βιο­μη­χά­νι­σης – φαι­νό­με­νο που δυ­στυ­χώς δεν αντι­με­τω­πί­στη­κε γρή­γο­ρα- τολ­μώ­ντας την αυ­το­κρι­τι­κή μας. Πρέ­πει να ομο­νο­ή­σου­με στο ότι, μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες αι­τί­ες για το ότι, στα με­τα­πο­λι­τευ­τι­κά χρό­νια, η Θεσ­σα­λο­νί­κη εγκλω­βί­στη­κε στην εσω­στρέ­φεια και στην υπα­νά­πτυ­ξη, υπο­βαθ­μί­στη­κε σε μία πε­ρί­κλει­στη πόλη, είναι το κό­ψι­μο του νή­μα­τος που την ένωνε με το κο­ρυ­φαίο συ­γκρι­τι­κό της πλε­ο­νέ­κτη­μα, δη­λα­δή, την εξω­στρέ­φεια, την πλού­σια κο­σμο­πο­λί­τι­κη, πο­λυ­συλ­λε­κτι­κή και πο­λύ­χρο­νη ιστο­ρία της. Ασφα­λώς και υπήρ­ξαν φω­τει­νές ανα­λα­μπές στην κα­τεύ­θυν­ση της ανά­δει­ξης της πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κής ταυ­τό­τη­τας της πόλης, όπως, πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη, η ανα­κή­ρυ­ξη της σε Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης το 1997 και όλη εκεί­νη η κο­σμο­γο­νία των πα­ρεμ­βά­σε­ων σε πο­λι­τι­στι­κές κυ­ρί­ως υπο­δο­μές, η ίδρυ­ση του Κρα­τι­κού Μου­σεί­ου Σύγ­χρο­νης Τέ­χνης. Τα κέρδη της πε­ριό­δου εκεί­νης πα­ρα­μέ­νουν μέχρι και σή­με­ρα απο­τυ­πω­μέ­να άλ­λω­στε στο αρ­χι­τε­κτο­νι­κό και πο­λι­τι­στι­κό πρό­σω­πο της πόλης. ‘Αρα, λοι­πόν, αυτό το μή­νυ­μα θέ­λου­με να στεί­λου­με και να πιά­σου­με το νήμα και πάλι από την αρχή. Είναι η ώρα όλοι όμως μαζί να επα­να­συ­στή­σου­με την πόλη μας στον κόσμο, προ­βάλ­λο­ντας τη νέα ταυ­τό­τη­τα της, ως ένα ισχυ­ρό, σύγ­χρο­νο, πε­ρι­φε­ρεια­κό, μη­τρο­πο­λι­τι­κό κέ­ντρο”.

Η πόλη φαί­νε­ται ότι έχει μπει, με τις με­γά­λες πα­ρεμ­βά­σεις, σε μία τρο­χιά, σε μία λο­γι­κή να αλ­λά­ξει, είναι όμως αυτά αρ­κε­τά για μία πόλη με τη δυ­να­μι­κή και το ιστο­ρι­κό απο­τύ­πω­μα της Θεσ­σα­λο­νί­κης; Προ­σω­πι­κή μου απά­ντη­ση είναι όχι έχου­με ένα κα­λύ­ψου­με ένα κενό δε­κα­ε­τιών” πρό­σθε­σε ο δή­μαρ­χος Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Την εκ­δή­λω­ση πα­ρα­κο­λού­θη­σαν, με­τα­ξύ άλλων, ο μη­τρο­πο­λί­της Θεσ­σα­λο­νί­κης κ.κ. Φι­λό­θε­ος, ο υφυ­πουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών (Μα­κε­δο­νία – Θρά­κης) Κώ­στας Γκιου­λέ­κας, ο γραμ­μα­τέ­ας της ΚΟ της ΝΔ και πρώην υπουρ­γός Σταύ­ρος Κα­λα­φά­της, ο πρώην υπουρ­γός Δη­μή­τρης Και­ρί­δης, οι βου­λευ­τές της ΝΔ ‘Αννα Ευ­θυ­μί­ου, Στρά­τος Σι­μό­που­λος, Δη­μή­τρης Κού­βε­λας, ο βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ, Από­στο­λος Πάνας, ο πρό­ε­δρος του Δι­κη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Θεσ­σα­λο­νί­κης, Δη­μή­τρης Φι­νο­κα­λιώ­της, ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ Λά­ζα­ρος Κυ­ρί­ζο­γλου,ο πρό­ε­δρος της ΠΕΔΚΜ Ιγνά­τιος Και­τε­ζί­δης, ο δή­μαρ­χος Νε­ά­πο­λης Συ­κε­ών, Σίμος Δα­νι­η­λί­δης, ο δή­μαρ­χος Θέρ­μης Θε­ό­δω­ρος Πα­πα­δό­που­λος, ο πρώην υπουρ­γός Γιώρ­γος Πα­σχα­λί­δης, ο πρώην υπουρ­γός Γιάν­νης Μα­γκριώ­της, το μέλος του Συ­ντο­νι­στι­κού Πο­λι­τι­κού Κέ­ντρου ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Θα­νά­σης Γλα­βί­νας, ο Σταύ­ρος Αν­δρε­ά­δης, η πρό­ε­δρος του ΣΒΕ Λου­κία Σα­ρά­ντη, οι πρυ­τά­νεις του ΑΠΘ, ΠΑΜΑΚ και Διε­θνούς Πα­νε­πι­στη­μί­ου, Χα­ρά­λα­μπος Φεί­δας, Στέ­λιος Κα­τρα­νί­δης, και Στα­μά­της Αγ­γε­λό­που­λος, αντί­στοι­χα, οι γραμ­μα­τείς ΠΑΣΟΚ Α’ και Β’ Θεσ­σα­λο­νί­κης Ευ­ρυ­βιά­δης Ελευ­θε­ριά­δης και Κων­στα­ντί­νος Κοκ­κο­λα­κης, ο πρό­ε­δρος του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης Σπύ­ρος Βού­γιας, ο διευ­θυ­ντής του γρα­φεί­ου του προ­έ­δρου του ΠΑΣΟΚ, Δη­μή­τρης Σαρ­ρη­γιάν­νης, η αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Βίκυ Χα­τζη­βα­σι­λεί­ου, ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Χρί­στος Μήτ­τας, στε­λέ­χη του ΠΑΣΟΚ, ο πρώην βου­λευ­τής Βα­σί­λης Γε­ρα­νι­δης, ο πε­ρι­φε­ρεια­κός σύμ­βου­λος Χρή­στος Πα­πα­στερ­γί­ου, ο πρό­ε­δρος του ιδρύ­μα­τος “Πα­να­γία Σου­με­λά” Γιώρ­γος Τα­νι­μα­νί­δης, η ηθο­ποιός και σκη­νο­θέ­της Ρούλα Πα­τε­ρά­κη, κ.α.

Την εκ­δή­λω­ση άνοι­ξε ο αντι­πρό­ε­δρος του Κύ­κλου Ιδεών, κα­θη­γη­τής Χρή­στος Δερ­βέ­νης και μί­λη­σε για το βι­βλίο και ο καλ­λι­τε­χνι­κός διευ­θυ­ντής του ΚΘΒΕ Αστέ­ριος Πελ­τέ­κης, ενώ συ­ζή­τη­σαν και σχο­λί­α­σαν τους κυ­ριό­τε­ρους σταθ­μούς των συ­μπε­ρα­σμά­των του ο κα­θη­γη­τής Ιστο­ρί­ας στο ΕΚΠΑ, Διευ­θυ­ντής του ΜΙΕΤ, Κώ­στας Κω­στής, η δι­δά­κτο­ρας Πο­λι­τι­κής Επι­στή­μης Γε­ωρ­γία Πα­να­γιω­τί­δου, ο δη­μο­σιο­γρά­φος και συγ­γρα­φέ­ας Γιώρ­γος Σκα­μπαρ­δώ­νης και ο δι­δά­κτωρ Πο­λι­τι­κής Επι­στή­μης και συγ­γρα­φέ­ας Γιάν­νης Κα­ρα­τζό­γλου. Τη συ­ζή­τη­ση συ­ντό­νι­σε ο δι­δά­κτωρ Βαλ­κα­νι­κών σπου­δών, εκ­δό­της και συγ­γρα­φέ­ας ο Πέ­τρος Πα­πα­σα­ρα­ντό­που­λος.

Πηγή: thetoc.gr