Ανοίγει ο δρόμος για αυξήσεις στα τιμολόγια νερού από το 2025

Το δρόμο για αυξή­σεις στα τιμο­λό­για του νερού από το 2025 ανοίγει η Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουρ­γείων Οικο­νο­μι­κών, Εσω­τε­ρι­κών, Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, η οποία εκδό­θηκε πριν λίγες ημέρες.

Βάσει των γενικών αρχών, προ­βλέ­πο­νται κλι­μα­κω­τές χρε­ώ­σεις ανάλογα με την περιοχή και την κατα­νά­λωση, ενώ τα τιμο­λό­για θα καθο­ρί­ζο­νται με κρι­τή­ρια κοι­νω­νικά, περι­βαλ­λο­ντικά και υδρο­γε­ω­λο­γικά ανά 5ετία. Στο διά­στημα αυτό θα μπορούν να ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται τιμα­ριθ­μικά ανά έτος, ενώ προ­βλέ­πε­ται και η δυνα­τό­τητα πρό­σθε­των αυξή­σεων μέσω έκτα­κτων ανα­θε­ω­ρή­σεων των τιμών εντός της 5ετίας εφόσον υφί­στα­νται συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις καθώς και η θέσπιση του …επο­χι­κού τιμο­λο­γίου.

Η έκδοση της ΚΥΑ για τον καθο­ρι­σμό των γενικών κανόνων κοστο­λό­γη­σης και τιμο­λό­γη­σης υπη­ρε­σιών ύδατος, ήταν το προ­α­παι­τού­μενο για να καταρ­τί­σουν η ΕΥΔΑΠ, η ΕΥΑΘ και οι Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Υδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ) τις προ­τά­σεις τους για ανα­θε­ω­ρή­σεις των τιμο­λο­γίων, οι οποίες στη συνέ­χεια θα απο­στα­λούν προς έγκριση από τη Ρυθ­μι­στική Αρχή Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Ανα­λυ­τικά η απόφαση προ­βλέ­πει ότι για τον προσ­διο­ρι­σμό των τιμο­λο­γίων των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών ύδατος, οι πάροχοι λαμ­βά­νουν υπόψη τις κοι­νω­νι­κές, περι­βαλ­λο­ντι­κές, γεω­γρα­φι­κές, κλι­μα­το­λο­γι­κές και υδρο­γε­ω­λο­γι­κές συν­θή­κες που επι­κρα­τούν στις περιο­χές αρμο­διό­τη­τάς τους. Δύναται να καθο­ρί­ζε­ται ειδικό τιμο­λό­γιο ύδρευ­σης ή απο­χέ­τευ­σης για τους χρήστες, οι οποίοι εξυ­πη­ρε­τού­νται με δίκτυο ανε­ξάρ­τητο από το κύριο δίκτυο του παρόχου, καθώς και για περιο­χές όπου το χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικό κόστος δια­φο­ρο­ποιεί­ται σημα­ντικά.

Η τιμο­λό­γηση των χρήσεων ύδατος μεμο­νω­μέ­νων υδρο­γε­ω­τρή­σεων που δεν ανήκουν σε οργα­νω­μένα συλ­λο­γικά δίκτυα, αφορά μόνο στην επιβολή του λεγό­με­νου περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους, το οποίο θα καθο­ρί­ζε­ται από τις Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις εως την 30ή Σεπτεμ­βρίου κάθε έτους.

Ως διάρ­κεια της πρώτης ρυθ­μι­στι­κής περιό­δου ορί­ζε­ται η πεντα­ε­τής περί­ο­δος από το έτος 2025 έως και το 2029. Τα τιμο­λό­για των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών ύδατος για κάθε Ρυθ­μι­στική Περίοδο θα εγκρί­νο­νται κατά το τελευ­ταίο έτος της προη­γού­με­νης περιό­δου. Μεταξύ των ετών της κάθε περιό­δου, οι χρε­ώ­σεις θα μπορούν να αυξά­νο­νται στο ύψος της μέσης ετήσιας μετα­βο­λής του Εναρ­μο­νι­σμέ­νου Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή που καταρ­τί­ζε­ται από την ΕΛΣΤΑΤ για το προη­γού­μενο ημε­ρο­λο­γιακό έτος.

Τα τέλη των τιμο­λο­γίων θα απο­τε­λού­νται από ένα σταθερό τέλος και ένα μετα­βλητό τέλος ανά μονάδα όγκου ύδατος (ογκο­με­τρική χρέωση ανά κυβικό μέτρο κατα­νά­λω­σης νερού) με τις χρε­ώ­σεις να είναι ανά­λο­γες με το ύψος των κατα­να­λώ­σεων.

Για τον υπο­λο­γι­σμό του μετα­βλη­τού τέλους, κάθε πάροχος ορίζει αύξου­σες κλί­μα­κες κατα­νά­λω­σης και, αντι­στοί­χως, αυξα­νό­μενα κλι­μά­κια τελών ογκο­με­τρι­κής χρέωσης, προ­κει­μέ­νου να απο­τρέ­πε­ται η υπερ­βο­λική κατα­νά­λωση.

H πρώτη κλίμακα κατα­νά­λω­σης αντι­στοι­χεί στις βασικές ανάγκες δια­βί­ω­σης του πλη­θυ­σμού, όπως ορί­ζε­ται στην απόφαση, ενώ η ποσό­τητα που αντι­στοι­χεί στην πρώτη κλίμακα παρέ­χε­ται σε οικο­νο­μικά προσιτή τιμή.

Η ΚΥΑ δίνει επίσης τη δυνα­τό­τητα καθο­ρι­σμού ειδικού τιμο­λο­γίου για τη λει­τουρ­γία των δημό­σιων κοι­νω­νι­κών υπο­δο­μών, ενώ υπο­χρε­ώ­νει τους παρό­χους να κατα­με­τρούν την κατα­νά­λωση ύδατος του­λά­χι­στον τρεις φορές κατ’ έτος. Στην περί­πτωση που μέρος του δικτύου έχει εγκα­τε­στη­μέ­νους έξυ­πνους μετρη­τές, η συχνό­τητα κατα­μέ­τρη­σης μπορεί να μειώ­νε­ται σε μία φορά το χρόνο.

Επι­προ­σθέ­τως, οι πάροχοι υπο­χρε­ού­νται να αναρ­τούν στην ιστο­σε­λίδα τους τα επι­και­ρο­ποι­η­μένα τιμο­λό­γιά τους και να δια­θέ­τουν στους κατα­να­λω­τές ηλε­κτρο­νικά με εξα­το­μι­κευ­μένο τρόπο ανα­λυ­τική περι­γραφή των χρε­ώ­σεών τους και επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τα απο­τε­λέ­σματα του προ­γράμ­μα­τος παρα­κο­λού­θη­σης της ποιό­τητα του πόσιμου νερού και των εγκα­τα­στά­σεων επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων.

Νερό

Και …εποχικό τιμο­λό­γιο

Η απόφαση ορίζει επίσης ότι κατόπιν σύμ­φω­νης γνώμης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. που εκδί­δε­ται μετά από αιτιο­λο­γη­μένο αίτημα, οι πάροχοι δύνα­νται να εφαρ­μό­ζουν σύστημα επο­χι­κής τιμο­λό­γη­σης, για τους χρήστες που παρου­σιά­ζουν έντονη εποχική μετα­βλη­τό­τητα στις ποσό­τη­τες ύδατος που κατα­να­λώ­νουν.

Βάσει του συστή­μα­τος αυτού θα εφαρ­μό­ζο­νται αυξη­μέ­νες χρε­ώ­σεις την χρονική περίοδο του έτους με ιδιαί­τερα αυξη­μένη κατα­νά­λωση ύδατος συγκρι­τικά με τις υπό­λοι­πες περιό­δους του έτους. Κρι­τή­ριο για την εφαρ­μογή του συστή­μα­τος συνιστά, ιδίως, η δια­θε­σι­μό­τητα ύδατος κατά την χρονική περίοδο των ιδιαί­τερα αυξη­μέ­νων κατα­να­λώ­σεων.

Και πρό­σθε­τες αυξή­σεις σε έκτα­κτες ανάγκες

Η περί­ο­δος ισχύος των εγκε­κρι­μέ­νων τιμο­λο­γίων από την Ρυθ­μι­στική Αρχή θα είναι πεντα­ε­τής. Ωστόσο, κατά τη διάρ­κεια κάθε πεντα­ε­τούς περιό­δου, οι πάροχοι υπη­ρε­σιών ύδατος θα μπορούν να εφαρ­μό­ζουν μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις επί των τιμο­λο­γίων των υπη­ρε­σιών ύδατος που παρέ­χουν, μετά από έγκριση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ κατόπιν ειδικά αιτιο­λο­γη­μέ­νου αιτή­μα­τος σύμφωνα με τη δια­δι­κα­σία «Έκτα­κτης Ανα­θε­ώ­ρη­σης Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού Κόστους». Το αίτημα των παρόχων για πρό­σθε­τες αυξή­σεις θα μπορεί να υπο­βλη­θεί εφόσον συντρέ­χει μία ή περισ­σό­τε­ρες από τις ακό­λου­θες περι­πτώ­σεις:

εάν ο πάροχος, κατά την διάρ­κεια της Ρυθ­μι­στι­κής Περιό­δου, αντι­με­τω­πί­ζει έκτα­κτες και σημα­ντι­κές δαπάνες λει­τουρ­γίας και συντή­ρη­σης, οι οποίες δεν θα μπο­ρού­σαν να είχαν προ­βλε­φθεί κατά τον προσ­διο­ρι­σμό του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους της εν λόγω περιό­δου.

Εάν, λόγω εξω­γε­νών παρα­γό­ντων, προ­κύ­πτει σημα­ντική περι­κοπή λει­τουρ­γι­κών δαπανών εντός της Ρυθ­μι­στι­κής Περιό­δου.

Εάν μετα­βλη­θούν σημα­ντικά τα οικο­νο­μικά, νομικά ή πραγ­μα­τικά δεδο­μένα που είχαν ληφθεί υπόψη κατά τον προσ­διο­ρι­σμό του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους.

Το αίτημα του παρόχου υπη­ρε­σιών ύδατος για έκτακτη ανα­θε­ώ­ρηση του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους υπο­βάλ­λε­ται εγγρά­φως στην Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και περι­λαμ­βά­νει ανα­λυ­τική τεκ­μη­ρί­ωση των λόγων που καθι­στούν ανα­γκαία την ανα­θε­ώ­ρηση με παρά­θεση στοι­χείων εξέ­λι­ξης των μεγεθών του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους και απο­τύ­πωση της από­κλι­σης των μεγεθών από τις αρχικά εγκε­κρι­μέ­νες τιμές, στοι­χεία που να απο­δει­κνύ­ουν ή να υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι δαπάνες δεν ήταν εφικτό να είχαν προ­βλε­φθεί και ότι, χωρίς την ζητού­μενη ανα­θε­ώ­ρηση, ο οικο­νο­μι­κός αντί­κτυ­πος για τον πάροχο θα ξεπερ­νούσε το 2% του ετήσιου χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους. Επίσης το αίτημα θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από ανα­λυ­τική εισή­γηση με τα προ­τει­νό­μενα προς ανα­θε­ώ­ρηση μεγέθη του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους και εκτί­μηση των επι­πτώ­σεων στην ομαλή λει­τουρ­γία του παρόχου, σε περί­πτωση που δεν γίνει δεκτό το αίτημα της έκτα­κτης ανα­θε­ώ­ρη­σης.

Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. θα αξιο­λο­γεί το αίτημα του παρόχου έχοντας το δικαί­ωμα να ζητήσει πρό­σθετα στοι­χεία ή πλη­ρο­φο­ρίες και θα απο­φα­σί­ζει εντός τεσ­σά­ρων μηνών για την αποδοχή ή την απόρ­ριψή του, η οποία θα πρέπει να αιτιο­λο­γεί­ται πλήρως.

Μειω­μένα τιμο­λό­για

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, οι πάροχοι θα μπορούν να καθο­ρί­ζουν ευνοι­κό­τε­ρες τιμές για κοι­νω­νικά ευά­λω­τες ομάδες όπως πολύ­τε­κνες και τρί­τε­κνες οικο­γέ­νειες, ή φυσικά πρόσωπα που εντάσ­σο­νται, γενι­κό­τερα, στις κατη­γο­ρίες των οικο­νο­μικά αδύ­να­μων προ­σώ­πων και των ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών ή πελατών. Η απόφση αυτή θα απαιτεί σύνταξη οικο­νο­μο­τε­χνι­κής έκθεσης για την επί­δραση των μειώ­σεων στις άλλες κατη­γο­ρίες χρηστών, ενώ οι ευνοϊ­κό­τε­ρες τιμές θα απο­φα­σί­ζο­νται έτσι ώστε να μην «ανα­τρέ­πε­ται η λει­τουρ­γία της τιμής ως μέσου απο­τρο­πής της σπα­τά­λης νερού».

Ειδικά τιμο­λό­για κατόπιν μελέτης θα μπορούν να καταρ­τί­ζο­νται και για συγκε­κρι­μέ­νους χρήστες υπη­ρε­σιών ύδατος όπως, ενδει­κτικά, στρα­τιω­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, δομές προ­σω­ρι­νής υπο­δο­χής/φιλο­ξε­νίας πολιτών τρίτων χωρών, πυρο­σβε­στική, όταν αυτές οι υπη­ρε­σίες ύδατος αφορούν στην εκτέ­λεση των κύριων δημό­σιων καθη­κό­ντων τους.

Δια­φο­ρε­τι­κές μειω­μέ­νες χρε­ώ­σεις θα προ­βλε­φθούν και για την τιμο­λό­γηση της κατα­νά­λω­σης σε περί­πτωση αφανούς διαρ­ροής καθώς και οι όροι και οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις με τις οποίες θα χορη­γεί­ται η σχετική έκπτωση επί της χρέωσης. Οι όροι και οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις μάλιστα θα είναι κοινοί για όλους τους παρό­χους και θα καθο­ρί­ζο­νται με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. Στόχος είναι να μην επι­βα­ρύ­νο­νται οι κατα­να­λω­τές με χρέη, για τα οποία οι πάροχοι έχουν συνυ­πευ­θυ­νό­τητα ειδικά στις περι­πτώ­σεις που δε γίνο­νται μετρή­σεις της κατα­νά­λω­σης.

Αγρο­τική χρήση

Σε ό,τι αφορά την άρδευση, η ΚΥΑ ορίζει ότι ο τρόπος τιμο­λό­γη­σης των τελικών χρηστών πραγ­μα­το­ποιεί­ται με μικτό σύστημα χρέωσης. Τα τέλη βάσει της μεθόδου αυτής απο­τε­λού­νται από ένα σταθερό τέλος και ένα μετα­βλητό τέλος ανά μονάδα όγκου ύδατος, το οποίο αυξά­νε­ται με την αύξηση της κατα­νά­λωση ύδατος απο­τε­λώ­ντας κίνητρο για τη μείωσή της.

Για τον προσ­διο­ρι­σμό του μετα­βλη­τού τέλους δύναται να λαμ­βά­νε­ται υπόψη το είδος της αγρο­τι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης και η συγκρι­τική αξιο­λό­γηση ομοει­δών αγρο­τι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων, στη βάση των επι­δό­σεων τους ως προς την ορθο­λο­γική χρήση του ύδατος (π.χ. βάσει ορθών γεωρ­γι­κών πρα­κτι­κών).

Το σταθερό τέλος αφορά στο κόστος διοί­κη­σης του παρόχου υπη­ρε­σιών ύδατος για αγρο­τική χρήση και εφαρ­μό­ζε­ται ανά στρέμμα καλ­λιέρ­γειας. Τα μετα­βλητά τέλη ανά κυβικό μέτρο εφαρ­μό­ζο­νται στους χρήστες ανάλογα με την μετρη­θείσα ποσό­τητα του ύδατος που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε. Σε περι­πτώ­σεις όπου δεν είναι εφικτή η κατα­μέ­τρηση του ύδατος ώστε να γίνεται χρέωση ανά κυβικό μέτρο ο πάροχος εκτιμά την ποσό­τητα που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε, είτε κατά έκταση γης, είδος καλ­λιέρ­γειας και μέθοδο άρδευ­σης, είτε ανάλογα με το χρόνο χρήσης του ύδατος από τον τελικό χρήστη (π.χ. βάσει της κατα­να­λι­σκό­με­νης ενέρ­γειας για άντληση νερού) ανάλογα με τα δια­θέ­σιμα δεδο­μένα.

Σε κάθε περί­πτωση, οι πάροχοι υπο­χρε­ού­νται να μερι­μνή­σουν για τη στα­διακή τοπο­θέ­τηση συστη­μά­των μέτρη­σης της κατα­νά­λω­σης ύδατος στο σύνολο των χρηστών του δικτύου αρμο­διό­τη­τάς τους, έως το τέλος του 2026.

Πηγή: ethnos.gr