Κοτζιάς: Δεν ξέρω που θα οδηγούσε το περιστατικό στα Ιμια χωρίς τη δική μας ψυχραιμία

Η Τουρκία βρέθηκε κοντά στην παρα­βί­αση των ελλη­νι­κών «κόκ­κι­νων γραμμών» με τον εμβο­λι­σμό του περι­πο­λι­κού του Λιμε­νι­κού Σώματος από τουρ­κική ακταιωρό στην περιοχή των Ιμίων τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο, δήλωσε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Κοτζιάς, σημειώ­νο­ντας ότι η ψυχραι­μία που επέ­δειξε η ελλη­νική πλευρά απέ­τρεψε χει­ρό­τε­ρες εξε­λί­ξεις.

Σε συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στην εκπομπή «Ιστο­ρίες» του ΣΚΑΪ και στον Αλέξη Παπα­χελά, ο κ. Κοτζιάς μίλησε επίσης για την υπόθεση των δύο Ελλήνων στρα­τιω­τι­κών, τις προ­κλή­σεις της Τουρ­κίας στην Κυπριακή ΑΟΖ, το περι­στα­τικό με το ελι­κό­πτερο στη Ρω αλλά και τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με την ΠΓΔΜ για το θέμα της ονο­μα­σίας.

Ειδι­κό­τερα, ο κ. Κοτζιάς χαρα­κτή­ρισε ως «πρω­το­φανή» τη σύλληψη των δύο στρα­τιω­τι­κών και εμφα­νί­στηκε πιφυ­λα­κτι­κός σχετικά με την προ­ο­πτική της γρή­γο­ρης επι­στρο­φής τους.

Ανα­φε­ρό­με­νος στο περι­στα­τικό με τις σημαίες στις βρα­χο­νη­σί­δες ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών διέ­ψευσε ότι Τούρκοι κομά­ντος κατέ­βα­σαν αυτές τις σημαίες, ενώ φάνηκε να συντάσ­σε­ται με την άποψη ότι ο καθένας μπορεί να τοπο­θε­τή­σει το ελλη­νικό σύμβολο όπου θέλει, αρκεί να μπορεί και να το προ­στα­τεύει.

Ως προς την πιθα­νό­τητα θερμού επει­σο­δίου, ο κ. Κοτζιάς ανα­φέρ­θηκε σε δύο στοι­χεία: πρώτον, ότι η Τουρκία ποτέ δεν έκανε επει­σό­διο χωρίς να έχει τη δυνα­τό­τητα να επι­κα­λε­στεί μια δική της ερμη­νεία της διε­θνούς νομι­μό­τη­τας και, δεύ­τε­ρον, «η Τουρκία μετράει πάρα πολύ το κόστος και τα κέρδη από μια τέτοια ενέρ­γεια και ήξερε ότι το κόστος με την Ελλάδα θα είναι πολ­λα­πλά μεγα­λύ­τερο, και ίσως πολύ μεγάλο για να το αντέξει από ό,τι με άλλες χώρες, και σκέ­φτε­ται και τις πιθα­νό­τη­τες νίκης, τις οποίες, δεν είναι Αφρίν η Ελλάδα, κατα­λα­βαί­νει ότι μπορεί να έχει όχι μόνο κόστος, αλλά και να χάσει».

Για τους δυο Έλληνες στρα­τιω­τι­κούς

Ο κ. Κοτζιάς χαρα­κτή­ρισε πρω­το­φανή τη σύλληψη των δύο στρα­τιω­τι­κών και δεν απέ­κλεισε το ενδε­χό­μενο να ήταν προ­σχε­δια­σμένη: «Είναι πρω­το­φα­νές να συλ­λαμ­βά­νο­νται γιατί περά­σανε 20 μέτρα, δύο αξιω­μα­τι­κοί Νατοϊ­κού Στρατού, από έναν άλλο Νατοϊκό Στρατό. Δεν είμαι σε θέση να σας πω εάν έπεσαν σε παγίδα ή ήταν σχε­δια­σμένο, ο τρόπος όμως της συμπε­ρι­φο­ράς δείχνει αλλαγή αντί­λη­ψης. Δεν είναι η Τουρκία που παλαιό­τερα ανταλ­λάσ­σαμε τους φαντά­ρους  που έμπαι­ναν, που συλ­λαμ­βα­νό­ντου­σαν. Τους χρη­σι­μο­ποιεί αυτή τη στιγμή με δια­φο­ρε­τικό τρόπο».

Ερω­τη­θείς αν θεωρεί τους δύο στρα­τιω­τι­κούς ομήρους, απά­ντησε ότι δεν νομίζει ότι «είναι σε θέση να τους δια­πραγ­μα­τευ­τούν όπως σκέ­φτο­νται κάποιοι ένθεν και κείθεν» ενώ ερω­τώ­με­νος αν πιστεύει ότι «κάποια στιγμή μπορούν να μας ζητή­σουν τους “οκτώ”» είπε: «Κατά καιρούς διά­φο­ροι παρά­γο­ντες τους ζητάνε αλλά κατα­νο­ούν την μεγάλη διαφορά. Ότι οι «οχτώ» ήρθαν στην Ελλάδα να ζητή­σουν άσυλο, ενώ τους δύο τους συλ­λά­βανε εκείνοι. Εμείς δεν συλ­λά­βαμε τους “οχτώ” και να τους επι­στρέ­ψουμε γιατί ήρθαν εδώ παρά την θέλησή τους».

Ο κ. Κοτζιάς δεν φάνηκε αισιό­δο­ξος για γρήγορη επι­στροφή των «δύο» απο­δί­δο­ντας την εκτί­μησή του στο γεγονός ότι δεν υπάρχει ακόμη ανα­κοί­νωση  του κατη­γο­ρη­τη­ρίου από τον εισαγ­γε­λέα, ενώ μίλησε και για «πρό­βλημα νομικού πολι­τι­σμού»: «Εγώ νομίζω δεν έχουμε ακόμη ανα­κοί­νωση της καταγ­γε­λίας ή του κατη­γο­ρη­τη­ρίου από τον εισαγ­γε­λέα. Έχουμε και ένα πρό­βλημα νομικού πολι­τι­σμού. Στην Ελλάδα εάν συλ­λη­φθείς ακόμη και αυτό­φωρο, πρέπει ο εισαγ­γε­λέας ή κάποιος, ο ανα­κρι­τής, να σου απο­δώ­σει κατη­γο­ρίες. Στην Τουρκία έχουμε φτάσει σχεδόν τους δύο μήνες τώρα και δεν έχει απαγ­γελ­θεί κατη­γο­ρη­τή­ριο. Ίσως δεν είναι σε θέση να απαγ­γεί­λουν, αλλά δεν τους δεσμεύει ο νόμος τους να το κάνουν. Γι’ αυτό ήμουν εξαρχής πολύ προ­σε­κτι­κός και δεν δια­τύ­πωσα απόψεις».

Για το περι­στα­τικό στις βρα­χο­νη­σί­δες

Ανα­φο­ρικά για το περι­στα­τικό με τις σημαίες στις βρα­χο­νη­σί­δες, ο κ. Κοτζιάς  απέρ­ριψε τους τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς: «Εμείς δεν έχουμε δει να κατε­βαί­νει καμιά σημαία, δεν φάνηκε κάποιο βίντεο, οι τουρ­κι­κές αρχές έλεγαν ότι μας στεί­λανε πιστο­ποι­η­τικά αυτού του γεγο­νό­τος δεν υπήρξε τέτοιο θέμα», ενώ φάνηκε να συντάσ­σε­ται με την άποψη του Π. Καμ­μέ­νου ότι ο καθένας μπορεί να τοπο­θε­τή­σει το ελλη­νικό σύμβολο όπου θέλει, αρκεί να μπορεί και να το προ­στα­τεύει: «Όλα θέλουν την ευθύνη τους», είπε.

Για το περι­στα­τικό με το ελι­κό­πτερο στη Ρω ο κ. Κοτζιάς ανέφερε: «Νομίζω όταν πυρο­βο­λείς δεί­χνεις απο­φα­σι­στι­κό­τητα. Και νομίζω μπορείς να πυρο­βο­λείς ένα αντι­κεί­μενο που βλέπεις ή έναν ήχο που ακούς, όταν υπάρ­χουν και και­ρι­κές συν­θή­κες που δεν βλέπεις (…) Δεν υπάρχει δια­πί­στωση τι ακριβώς και σε ποιο ακριβές σημείο ήταν το ελι­κό­πτερο.

Εφθασαν κοντά στις κόκ­κι­νες γραμμές

Ερω­τη­θείς αν η Τουρκία έχει παρα­βιά­σει τις ελλη­νι­κές «κόκ­κι­νες γραμμές», είπε: «Φτάσανε σε μία – δύο περι­πτώ­σεις πιο κοντά. Δεν την παρα­βιά­σανε (…) όπως για παρά­δειγμα στα Ίμια με τον εμβο­λι­σμό λιμε­νι­κής βάρκας ή πλε­ού­με­νου. Αυτός ο εμβο­λι­σμός, αν δεν υπήρχε η ηρεμία και ψυχραι­μία από ελλη­νι­κής πλευράς ποιος ξέρει πού θα οδη­γούσε. Γενικά αυτού του είδους τα επει­σό­δια ή πας να «που­λή­σεις τσα­μπουκά» και τα συνε­χί­ζεις ή προ­σπα­θείς να τα κατευ­νά­σεις. Η δική μου αντί­ληψη της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής είναι ότι αν θέλω να «χοντρύνω» ένα παι­χνίδι πρέπει να έχω πάρει απόφαση πώς και μέχρι πού το πάω».

Για την Κυπριακή ΑΟΖ

Κληθείς να σχο­λιά­σει τον «τσα­μπουκά» της Τουρ­κίας στην Κυπριακή ΑΟΖ ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών υπο­στή­ριξε ότι «οι Τούρκοι ενο­χλού­νται που βρί­σκο­νται ενερ­γειακά κοι­τά­σματα και δεν είναι υπό τον έλεγχό τους. Έχει ανοίξει η όρεξή τους. Πρέπει να κοπεί η όρεξή τους.

Δεύ­τε­ρον, νομίζω ότι η κυπριακή κυβέρ­νηση θέλει να φτιάξει ένα κοινό ταμείο για τα έσοδα που θα υπάρ­ξουν για να αξιο­ποι­η­θούν σε όλο το νησί. Αλλά αυτό το απο­φα­σί­ζει η κυπριακή κυβέρ­νηση».

Για τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με ΠΓΔΜ

Για τις εξε­λί­ξεις στο Σκο­πιανό ο κ. Κοτζιάς είπε ότι «η δια­πραγ­μά­τευση πήγε και πάει καλά, αλλά πρέπει και είναι πια θέμα της ΠΓΔΜ εάν θα απο­δε­χθεί το “Erga Omnes”. Είναι μία απόφαση τολμηρή. Δικαιο­λο­γη­μένα λένε συχνά ότι δεν έχουν συχνά την πλειο­ψη­φία του λαού τους και ότι δεν μπορούν να έχουν την ίδια ονο­μα­σία με το έξω. Και αυτή είναι λάθος αντί­ληψη, θέλω να πω όμως ότι εμείς σωστά το ανοί­ξαμε, μπο­ρέ­σαμε να καθο­δη­γή­σουμε την δια­πραγ­μά­τευση, κατά συνέ­πεια να είμαστε κοντά, για πρώτη φορά τόσο κοντά σε μια συμ­φω­νία. Αλλά κι αν δεν υπάρξει συμ­φω­νία δε θα φταίμε εμείς, και το ξέρει το σύμπαν αυτό».

Στην ερώτηση εάν υπάρχει ο όρος της «προ­σω­ρι­νής ένταξης» ο κ. Κοτζιάς υπο­στη­ρί­ζει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν προ­βλη­μα­τικό. «Όχι, μπορεί να συμ­φω­νή­σουμε να δοθεί η πρό­σκληση, δίνεται από το ΝΑΤΟ πρό­σκληση και μετά γίνεται η επι­κύ­ρωση αυτής της πρό­σκλη­σης από τα Κοι­νο­βού­λια. Και μετά τα κοι­νο­βού­λια τα στέλ­νουν αυτά στις ΗΠΑ στην Ουά­σιγ­κτον, γιατί είναι ο θεμα­το­φύ­λα­κας των συν­θη­κών του ΝΑΤΟ από την ίδρυσή του. Εδώ ποιο είναι το πρό­βλημα; Και το εξηγώ σε όλους. Ας πούμε ότι είναι 29 τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, τα 28 έχουν κάνει επι­κύ­ρωση, κι εμείς δεν κάνουμε επι­κύ­ρωση διότι δεν έχουν κάνει τις αλλαγές που έχουνε υπο­σχε­θεί. Ποιος θα φάει το ξύλο; Αυτοί από τους 28 ή εμείς που θα μας λένε και θα μας πιέ­ζουνε;»

Οσο για το εάν οι δύο πλευρές έχουν κατα­λή­ξει στο όνομα, ο κ. Κοτζιάς απαντά: «Υπάρχει μία πρόταση του Νίμιτς για πέντε ονόματα. Το πέμπτο όνομα είναι και η πρόταση που είχε υπο­βλη­θεί από την πλευρά της Ελλάδος στο παρελ­θόν, που είναι “Μακεδονία-Σκόπια”, σε παρέν­θεση το “Σκόπια”, στα άλλα τέσσερα, τους έχουμε πει, ό,τι θέλουνε ας πάρουνε». Στο ερώτημα εάν έχουν δια­λέ­ξει κάποιο ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών δηλώνει: «Δεν είναι… θα πάρουν ένα από αυτά, δεν είναι αυτό το πρό­βλημά μας. Έχουμε συμ­φω­νή­σει ότι θα είναι σύνθετο, γεω­γρα­φικά…»

Πηγή: kathimerini.gr