Στουρνάρας: Χρειάζεται ορθή διαχείριση των τουριστικών προορισμών

Η συμβολή του του­ρι­σμού σε ότι θετικό έχει να επι­δεί­ξει η ελλη­νική οικο­νο­μία όπως στην αύξηση του ΑΕΠ στην ενί­σχυση της απα­σχό­λη­σης και στις επεν­δύ­σεις προ­κύ­πτει ανά­γλυφα από την έκθεση του διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρ­νάρα που δόθηκε στη δημο­σιό­τητα. Η έκθεση «βλέπει» νέες επεν­δύ­σεις σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες ενώ στέ­κε­ται με ένα προ­βλη­μα­τι­σμό για το πως θα κινηθεί η ταξι­διω­τική κίνηση το 2019 η οποία όπως εκτιμά «θα στα­θε­ρο­ποι­η­θεί περίπου στα επίπεδα του προη­γού­με­νου έτους». Αξιο­ση­μεί­ωτη ωστόσο είναι η επι­σή­μανση του κ. Στουρ­νάρα για την ορθή δια­χεί­ριση των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών. Στη συνέ­χεια παρου­σιά­ζο­νται ορι­σμέ­νες επι­ση­μάν­σεις της έκθεσης του διοι­κητή που αφορούν τον του­ρι­σμό και έχουν ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον

-Την πεντα­ε­τία 2012-2017 ο εισερ­χό­με­νος του­ρι­σμός στην Ελλάδα έχει γνω­ρί­σει υψηλούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης, με τις αφίξεις μη κατοί­κων να έχουν αυξηθεί κατά 75%, ενώ οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις (σε στα­θε­ρές τιμές και εξαι­ρου­μέ­νων των εισπρά­ξεων από την κρουα­ζιέρα) και οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυξή­θη­καν κατά 47% και 43% αντί­στοιχα. H ύπαρξη αερο­πο­ρι­κών εται­ριών χαμηλού κόστους, και­νο­το­μίες όπως οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις κατοι­κιών, η μεγέ­θυνση των πλη­θυ­σμών της μεσαίας τάξης σε ανα­δυό­με­νες οικο­νο­μίες όπως η Κίνα, η διεθνής ανά­πτυξη της κρουα­ζιέ­ρας και η νέα γενιά των millennials, που έχει ως κορυ­φαία προ­τε­ραιό­τητα ψυχα­γω­γίας τις νέες εμπει­ρίες, είναι κάποιοι από τους λόγους που εξηγούν τα εκα­τομ­μύ­ρια επι­πρό­σθε­των επι­σκε­πτών τα τελευ­ταία χρόνια. Όμως, η ορθή δια­χεί­ριση των αυξη­μέ­νων του­ρι­στι­κών ροών στην Ελλάδα είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας και απο­τε­λεί πρό­κληση, προ­κει­μέ­νου η υπερ­βάλ­λουσα ζήτηση να μετα­το­πι­στεί από προ­ο­ρι­σμούς όπου η φέρουσα ικα­νό­τητα φιλο­ξε­νίας εξα­ντλεί­ται. Μεταξύ των λύσεων που προ­τεί­νο­νται σε εκπο­νη­θεί­σες μελέτες είναι η ανά­πτυξη νέων προ­ο­ρι­σμών, επι­σκέ­ψεις με μεγα­λύ­τερη κατά κεφαλήν δαπάνη, καλύ­τερη κατα­νομή των του­ρι­στών ανά προ­ο­ρι­σμό και ανά έτος και θέσπιση ορίων σε δρα­στη­ριό­τη­τες όπως οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις κατοι­κιών. Σε αυτή την κατεύ­θυνση μπορεί να συμ­βά­λουν και άλλες μορφές του­ρι­στι­κής εξει­δί­κευ­σης, όπως για παρά­δειγμα αυτή του του­ρι­σμού συνα­ντή­σεων ή Συνε­δρια­κού Του­ρι­σμού, η ανά­πτυξη των οποίων δια­θέ­τει συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα.

-Το 2018 απο­τέ­λεσε σημα­ντική χρονιά για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, καθώς η ταξι­διω­τική κίνηση ξεπέ­ρασε για πρώτη φορά τα 30 εκατ. ταξι­διώ­τες και οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις τα 16 δισεκ. ευρώ. Για το 2019 εκτι­μά­ται ότι η ταξι­διω­τική κίνηση θα στα­θε­ρο­ποι­η­θεί περίπου στα επίπεδα του προη­γού­με­νου έτους, αν και παρά­γο­ντες όπως η ανά­καμψη των αντα­γω­νι­στριών χωρών (δηλαδή της Τουρ­κίας, της Αιγύ­πτου και της Τυνη­σίας) εντός του 2019, το Brexit (η εντει­νό­μενη αβε­βαιό­τητα και ο κίν­δυ­νος μιας μη συντε­ταγ­μέ­νης υπο­χώ­ρη­σης από την ΕΕ μιας από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες αγορές εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού για την Ελλάδα) και η επι­βρά­δυνση της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας χρήζουν ιδιαί­τε­ρης προ­σο­χής για την τυχόν επί­δρασή τους στον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό.

-Αύξηση της απα­σχό­λη­σης: Σε άλλο σημείο η έκθεση του Διοι­κητή ανα­φέ­ρει: Επίσης, η καλή του­ρι­στική χρονιά συνέ­βαλε στην αύξηση της απα­σχό­λη­σης, στην ενί­σχυση των απο­τε­λε­σμά­των των επι­χει­ρή­σεων, κυρίως στις υπη­ρε­σίες και το εμπόριο, καθώς και στην ενδυ­νά­μωση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος και της κατα­νά­λω­σης των νοι­κο­κυ­ριών. Ωστόσο, η επεν­δυ­τική δαπάνη της οικο­νο­μίας παρέ­μεινε σε επίπεδα χαμη­λό­τερα των ανα­γκαίων για την επί­τευξη δια­τη­ρή­σι­μων και υψηλών ρυθμών ανά­πτυ­ξης, παρά το γεγονός ότι κρί­σι­μες κατη­γο­ρίες επεν­δύ­σεων όπως αυτές του μηχα­νο­λο­γι­κού εξο­πλι­σμού και των τεχνο­λο­γιών πλη­ρο­φο­ρι­κής και επι­κοι­νω­νιών ενι­σχύ­θη­καν με υψηλούς ρυθμούς.

-Η ελλη­νική αγορά ακι­νή­των έχει εισέλ­θει σε μια μετα­βα­τική περίοδο στα­θε­ρο­ποί­η­σης και τοπικά ανά­καμ­ψης. Ο του­ρι­σμός και οι χρήσεις που σχε­τί­ζο­νται με αυτόν προ­σέλ­κυ­σαν την πλειο­ψη­φία των επεν­δυ­τι­κών κεφα­λαίων, δίνο­ντας ώθηση σε τοπικές αγορές και συμπα­ρα­σύ­ρο­ντας τη ζήτηση για κατοι­κίες και κατα­στή­ματα σε συγκε­κρι­μέ­νες θέσεις. Με βάση τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ενδε­κά­μηνο του 2018 οι νέες οικο­δο­μι­κές άδειες για επαγ­γελ­μα­τικά ακίνητα αυξή­θη­καν κατά 5,9% σε όρους αριθμού αδειών και κατά 19,8% σε όρους όγκου σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2017, παρου­σιά­ζο­ντας ωστόσο ετήσια επι­βρά­δυνση και στις δύο περι­πτώ­σεις. Τη μεγα­λύ­τερη συμβολή στην αύξηση των νέων κατα­σκευών είχε ο τομέας των ξενο­δο­χείων, όπου ο αριθμός νέων οικο­δο­μι­κών αδειών αυξή­θηκε κατά 57,5% σε σχέση με το αντί­στοιχο ενδε­κά­μηνο του 2017. Αντί­θετα, μείωση κατα­γρά­φηκε στον αριθμό νέων οικο­δο­μι­κών αδειών τόσο για τα γραφεία (-5,4%) όσο και για τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα (-11,5%) κατά την ίδια περίοδο. Σε αντί­θεση με τη μικτή εικόνα της ευρύ­τε­ρης αγοράς γρα­φείων και κατα­στη­μά­των, τα αμιγώς επεν­δυ­τικά ακίνητα της αγοράς επαγ­γελ­μα­τι­κών ακι­νή­των υψηλών προ­δια­γρα­φών και οι χρήσεις που σχε­τί­ζο­νται με τον του­ρι­σμό συγκε­ντρώ­νουν συνεχώς αυξα­νό­μενο επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον. 2 Η ραγδαία ενί­σχυση της ζήτησης στον τομέα των ξενο­δο­χείων απο­τυ­πώ­νε­ται στους ρυθμούς αύξησης του αριθμού και του όγκου νέων κατα­σκευών για τη διετία 2017-2018. Η κινη­τι­κό­τητα στον τομέα των επεν­δύ­σεων σε ακίνητα, η οποία απο­τυ­πώ­νε­ται και στην εξέλιξη του ύψους και του ρυθμού μετα­βο­λής των επεν­δύ­σεων από το εξω­τε­ρικό, σχε­τί­ζε­ται κυρίως με την εξαι­ρε­τική πορεία του του­ρι­σμού των τελευ­ταίων ετών και τη στα­διακή αντα­πό­κριση στην αυξα­νό­μενη ζήτηση για κατα­λύ­ματα μεσαίας και υψηλής κατη­γο­ρίας. Η συστη­μα­τική αύξηση των του­ρι­στι­κών αφίξεων των τελευ­ταίων του­λά­χι­στον πέντε ετών έχει προ­σελ­κύ­σει αξιο­ση­μεί­ωτο επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον, το οποίο εστιά­ζει στην αγορά και ανά­πτυξη κατα­λυ­μά­των υψηλών προ­δια­γρα­φών, απευ­θυ­νό­με­νων πλέον σε του­ρι­σμό υψη­λό­τε­ρου επι­πέ­δου σε σχέση με το παρελ­θόν. Χαρα­κτη­ρι­στικά, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος, την περίοδο 2012-2018 ο αριθμός των δια­θέ­σι­μων πολυ­τε­λών κλινών της χώρας αυξή­θηκε κατά 52,8%, ενώ πλέον η μέση πλη­ρό­τητα των ξενο­δο­χείων υπερ­βαί­νει το 50% τόσο πανελ­λα­δικά όσο και στην Αττική, η οποία ακόμη και στα χρόνια πριν από την κρίση κατέ­γραφε αρκετά χαμη­λό­τερα ποσοστά πλη­ρό­τη­τας. Ο ρυθμός αύξησης των δια­θέ­σι­μων κλινών ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω την περίοδο 2018- 2020, δεδο­μέ­νης της τρέ­χου­σας και της σχε­δια­ζό­με­νης κατα­σκευα­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στον ξενο­δο­χειακό τομέα. Στο κέντρο μόνο της Αθήνας έχει ξεκι­νή­σει ή πρό­κει­ται να ξεκι­νή­σει άμεσα η ανά­πτυξη του­λά­χι­στον δέκα μονάδων, οι οποίες έχουν προ­κύ­ψει είτε από αλλαγή χρήσης παλαιό­τε­ρων ακι­νή­των, κυρίως γρα­φείων, είτε από ανα­καί­νιση και επα­να­λει­τουρ­γία μονάδων οι οποίες είχαν παρα­μεί­νει για αρκετά χρόνια κενές και ανα­ξιο­ποί­η­τες. Αντί­στοιχο ενδια­φέ­ρον φαί­νε­ται να προ­σελ­κύει ο άξονας της λεω­φό­ρου Συγγρού και το παρα­λιακό μέτωπο της Αττικής.

Πηγή bluebirds.gr