ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Κώστας Υφαντής: «Η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της στρατηγικής ανεπάρκειας τόσων ετών»

Πέγκυ Ντόκου 4 λεπτά ανάγνωση
Κώστας Υφαντής
Η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της στρατηγικής ανεπάρκειας τόσων ετών

ΚΩΣΤΑΣ ΥΦΑΝΤΗΣ

Ο Κώστας Υφαντής είναι καθη­γη­τής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο. Στη συνέ­ντευξη που ακο­λου­θεί, μιλάει για τα απο­τε­λέ­σματα των πρό­σφα­των εκλογών στη Γερ­μα­νία, με την άνοδο της ακρο­δε­ξιάς ενώ αναλύει την κατά­σταση στην οποία έχει περιέλ­θει ο γαλλο-γερμανικός άξονας, που τον χαρα­κτη­ρί­ζει “κατα­το­νικό”.

Παράλ­ληλα, δηλώνει ότι δεν είναι τόσο αισιό­δο­ξος σχετικά με την προ­ο­πτική, να βρει η Ευρώπη έναν βημα­τι­σμό και μάλιστα άμεσα αφού οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις γίνο­νται χωρίς αυτήν.

Να ξεκι­νή­σουμε από τα απο­τε­λέ­σματα των πρό­σφα­των εκλογών στη Γερ­μα­νία. Πώς βλέπετε να δια­μορ­φώ­νε­ται το τοπίο;

Θα έλεγα ότι υπάρ­χουν δύο παράλ­λη­λες ανα­γνώ­σεις: η μία είναι ότι η Γερ­μα­νία, πιθα­νό­τατα, θα έχει κυβέρ­νηση και μάλιστα αρκετά ευρείας πλειο­ψη­φίας παρά την καθί­ζηση των Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών και παρά το γεγονός πως η νίκη των Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών δεν είναι από τις μεγα­λύ­τε­ρες στην ιστορία τους. Η δεύτερη ανά­γνωση βεβαίως, είναι ο διπλα­σια­σμός των ποσο­στών της ακρο­δε­ξιάς, η οποία σημα­το­δο­τεί και το τέλος μιας εποχής στη Γερ­μα­νία. Μέχρι τώρα, η ακρο­δε­ξιά ήταν ένα τερά­στιο πολι­τικό “ταμπού” για τη γερ­μα­νική πολι­τική. Στις προη­γού­με­νες εκλογές με το 10%, αυτό το “ταμπού” ράγισε και νομίζω, τώρα, με το ΑfD να είναι στη θέση της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης αυτό, έσπασε. Δεν προ­δι­κάζω βεβαίως ότι στα επόμενα χρόνια, η ακρο­δε­ξιά στη Γερ­μα­νία θα είναι η κυρί­αρχη δύναμη, αλλά του­λά­χι­στον, μεσο­πρό­θε­σμα οι εξε­λί­ξεις θα δια­μορ­φώ­νο­νται από την παρου­σία αυτών των δυνά­μεων στη γερ­μα­νική Βουλή –με ό,τι αυτό σημαί­νει για την εσω­τε­ρική πολι­τική της χώρας, για την ευρω­παϊκή πολι­τική, ευρύ­τερα, και βεβαίως για τις σχέσεις της Γερ­μα­νίας με τον υπό­λοιπο κόσμο. Μία ακόμη παρα­τή­ρηση: επι­βε­βαιώ­νε­ται αυτό το οποίο ξέραμε εδώ και δεκα­ε­τίες: ότι η γερ­μα­νική ενο­ποί­ηση δεν έχει κατα­φέ­ρει να δημιουρ­γή­σει την όσμωση –την πολι­τική και κοινωνική- την οποία περι­μέ­ναμε ή θα περι­μέ­ναμε, παρά το γεγονός ότι έχει περάσει, πιά, σχεδόν πάνω από μία γενιά Γερ­μα­νών.

Το χάσμα μεταξύ της πάλαι ποτέ ανα­το­λι­κής και δυτικής Γερ­μα­νίας παρα­μέ­νει, και τώρα απο­τυ­πώ­νε­ται ακόμη πιο εναργώς. Και μάλιστα έχει ενδια­φέ­ρον το γεγονός πως η ανα­το­λική Γερ­μα­νία (δηλαδή το σοσια­λι­στικό καθε­στώς της ανα­το­λι­κής Γερ­μα­νίας) είναι αυτό το οποίο τρο­φο­δο­τεί τη γερ­μα­νική ακρο­δε­ξιά. Βλέ­πουμε μια ριζο­σπα­στι­κο­ποί­ηση αλλά προς την αντί­θετη κατεύ­θυνση των πλη­θυ­σμών των κοι­νο­τή­των της ανα­το­λι­κής Γερ­μα­νίας.

Σχετικά με το θέμα του γαλλο-γερμανικού άξονα, τι έχει αλλάξει κατά την άποψή σας σε σχέση με το παρελ­θόν;

Προ­φα­νώς κάτι έχει αλλάξει. Ο γαλλο-γερμανικός άξονας ο οποίος ήταν η κινη­τή­ριος δύναμη της Ευρώπης, ήταν η πρω­το­πο­ρία της ευρω­παϊ­κής ενο­ποί­η­σης, εδώ και πάρα πολλά χρόνια είναι κατα­το­νι­κός –για να μην πω ότι είχε κιν­δυ­νεύ­σει με εξα­φά­νιση. Κυρίως λόγω των αδύ­να­μων ηγεσιών και στις δύο χώρες: από την μία, ο Γάλλος πρό­ε­δρος, Εμα­νουέλ Μακρόν ο οποίος διανύει τη δεύτερη θητεία του, είναι όμηρος μιας άλλης κοι­νο­βου­λευ­τι­κής πλειο­ψη­φίας η οποία επι­διώ­κει να τον οδη­γή­σει στην παραί­τηση, πριν από τις επό­με­νες προ­ε­δρι­κές εκλογές.

Από την άλλη, στη Γερ­μα­νία από την πανί­σχυση αλλά “μυωπική” στρα­τη­γικά, Άγκελα Μέρκελ, φτάσαμε στον Όλαφ Σολτς –έναν πολύ αδύναμο ηγέτη και εξαι­τίας του εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος, καθώς ανα­γκά­στηκε να συγκυ­βερ­νή­σει με δύο κόμματα, ένα εκ των οποίων εξα­φα­νί­στηκε σε αυτές τις εκλογές, οι Φιλε­λεύ­θε­ροι που δεν μπήκαν καν στη Βουλή.

Για να έρθω στα τωρινά θα έλεγα ότι εάν ψάχνουμε να βρούμε κάτι που μπορεί να μας κάνει συγκρα­τη­μένα αισιό­δο­ξους για την Ευρώπη, αυτό μπορεί να ανι­χνευ­τεί σε δύο στιγ­μιό­τυπα: το ένα είναι η πρό­σφατη εμφά­νιση του προ­έ­δρου Μακρόν στην Ουά­σιγ­κτον (ήταν μια πραγ­μα­τικά, ηγετική ευρω­παϊκή εμφά­νιση) και το δεύτερο, είναι ότι ο πιθανός νέος καγκε­λά­ριος, ο Φρί­ντριχ Μερτς, δείχνει να κατα­νοεί, το τι ακριβώς συμ­βαί­νει στον κόσμο και τον κίνδυνο που δια­τρέ­χει η Ευρώπη από την αδρά­νειά της και την περι­θω­ριο­ποί­ησή της.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κές οι δηλώ­σεις του: ένας ακραιφ­νής ατλα­ντι­στής ο οποίος μίλησε για την ανε­ξαρ­τη­σία της Ευρώπης από τις ΗΠΑ (πρω­το­φα­νές!) ενώ ήταν αυτός, που πριν από λίγες μέρες είχε απο­δο­κι­μά­σει με πολύ σκληρό τρόπο τον Αμε­ρι­κανό αντι­πρό­ε­δρο Τζέι Ντι Βανς στην ομιλία που έκανε στο Μόναχο. Ενώ ήταν ακόμη υπο­ψή­φιος (δεν είχαν γίνει οι εκλογές στη Γερ­μα­νία) αλλά είχε τολ­μή­σει και βγήκε μπροστά από όλο το γερ­μα­νικό πολι­τικό σύστημα και απο­δο­κί­μασε τον Αμε­ρι­κανό πρόεδρο. Αυτά τα δύο, δεν είναι σε καμία περί­πτωση αρκετά αλλά εν πάση περι­πτώ­σει, μας δίνουν τροφή να συζη­τή­σουμε για το ό,τι ενδε­χο­μέ­νως να υπάρχει κάποια προ­ο­πτική και η Ευρώπη να βρει έναν βημα­τι­σμό. Δεν είμαι πολύ αισιό­δο­ξος…

Αφενός, ο Εμα­νουέλ Μακρόν είναι πρό­ε­δρος υπό προ­θε­σμία ενώ ο νέος καγκε­λά­ριος Σερτς, ακόμη δεν έχει συγκρο­τή­σει έναν συνα­σπι­σμό που θα του επι­τρέ­ψει να κινηθεί με έναν πιο χει­ρα­φε­τη­μένο τρόπο.

Οι εξε­λί­ξεις τρέχουν και πλέον οι σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, μπαί­νουν σε μια άλλη βάση. Πώς θα προ­χω­ρή­σει αυτή η σχέση με τη νέα διοί­κηση της Ουά­σιγ­κτον κατά την εκτί­μησή σας;

Κοι­τάξτε, αυτό που γνω­ρί­ζουμε είναι ότι δεν υπάρχει χρόνος! Τα γεγο­νότα τρέχουν, οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις γίνο­νται ερήμην της Ευρώπης. Συνεπώς, η Ευρώπη πλη­ρώ­νει το τίμημα της στρα­τη­γι­κής ανε­πάρ­κειας τόσων ετών. Παρόλο που γνω­ρί­ζαμε και συζη­τάμε, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, την ανάγκη στρα­τη­γι­κής αυτο­νο­μίας, είτε χει­ρα­φέ­τη­σης, είτε απε­ξάρ­τη­σης, είτε (μια παλαιό­τερη ορο­λο­γία) η Ευρώπη ως στρα­τη­γι­κός δρων, δεν έγινε τίποτα.

Φτάσαμε τώρα σε μια οριακή στιγμή όπου η νέα αμε­ρι­κα­νική διοί­κηση έχει απα­ξιώ­σει πλήρως την σημασία της Ευρώπης, αφού ταχύ­τατα εξε­λίσ­σο­νται σε έναν εταίρο κακής πίστης. Και στο παρελ­θόν υπήρξαν δια­φω­νίες (από την εποχή του Βιετνάμ και το 2003 με την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ) αλλά ποτέ δεν είχε αμφι­σβη­τη­θεί η σημασία και η αξία της Δια­τλα­ντι­κής Κοι­νό­τη­τας ως το βασικό θεμέλιο της δυτικής και αμε­ρι­κα­νι­κής ηγε­μο­νίας στον κόσμο. Στο μυαλό του κ. Τραμπ φαί­νε­ται ότι αυτό απορ­ρί­πτε­ται ως πλαίσιο προ­σέγ­γι­σης του κόσμου.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.