Νίκος Παπανδρέου: «Η Ευρώπη πρέπει να πετύχει την ανάκτηση της νομισματικής της κυριαρχίας με το ψηφιακό ευρώ»

• «Είναι από­λυ­τη ανά­γκη για την κυ­ριαρ­χία της Ευ­ρώ­πης να απο­κτή­σει το δικό της σύ­στη­μα πλη­ρω­μών» • «Η στέ­γα­ση είναι δι­καί­ω­μα όλων και για να το απο­λαμ­βά­νουν οι πο­λί­τες πρέ­πει να ερ­γα­στού­με άοκνα και να κα­τα­λή­ξου­με σε ορ­γα­νω­μέ­να σχέ­δια» • «Για εμένα ο σύγ­χρο­νος πα­τριω­τι­σμός είναι η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος»

Σε μια συ­γκυ­ρία όπου η γε­ω­πο­λι­τι­κή σκα­κιέ­ρα ανα­δια­τάσ­σε­ται βίαια και οι απο­φά­σεις στις Βρυ­ξέλ­λες επη­ρε­ά­ζουν πλέον άμεσα το κα­λά­θι της νοι­κο­κυ­ράς, το χω­ρά­φι του αγρό­τη και το ενοί­κιο του νέου ζευ­γα­ριού, ο ευ­ρω­βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ – Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής, Νίκος Πα­παν­δρέ­ου, ανα­λύ­ει τους συ­σχε­τι­σμούς της νέας ευ­ρω­παϊ­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας στη “δη­μο­κρα­τι­κή”.

Ο κ. Ν. Πα­παν­δρέ­ου ανα­λύ­ει την επό­με­νη μέρα των δια­τλα­ντι­κών σχέ­σε­ων μετά την επι­στρο­φή Τραμπ, κρού­ει τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου για τον πρω­το­γε­νή τομέα και τη συμ­φω­νία Mercosur, ενώ προ­τάσ­σει τη στε­γα­στι­κή κρίση και την ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση ως κο­ρυ­φαία κοι­νω­νι­κά στοι­χή­μα­τα.

Μέσα από τις το­πο­θε­τή­σεις του, ανα­δει­κνύ­ε­ται η στρα­τη­γι­κή ση­μα­σία μιας Ευ­ρώ­πης, που από τη δια­σφά­λι­ση της επάρ­κειας φαρ­μά­κων έως την πρω­το­πο­ρία του ψη­φια­κού ευρώ ενι­σχύ­ει διαρ­κώς την κυ­ριαρ­χία της, με­τα­τρέ­πο­ντας πα­ράλ­λη­λα την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος σε μια σύγ­χρο­νη πράξη πα­τριω­τι­σμού.

• Κύριε Πα­παν­δρέ­ου, συχνά λέ­γε­ται ότι οι Βρυ­ξέλ­λες απο­φα­σί­ζουν για εμάς χωρίς εμάς. Μετά από τόσες πα­ρεμ­βά­σεις σας, θε­ω­ρεί­τε ότι το 2026 οι Έλ­λη­νες έχουν αντι­λη­φθεί πως η ευ­ρω­παϊ­κή πο­λι­τι­κή είναι πλέον «εσω­τε­ρι­κή» πο­λι­τι­κή;

Είναι σί­γου­ρο πως πα­λαιό­τε­ρα οι Έλ­λη­νες δεν αντι­λαμ­βά­νο­νταν – όχι απο­κλει­στι­κά με δική τους ευ­θύ­νη – τη σπου­δαιό­τη­τα των όσων συμ­βαί­νουν στις Βρυ­ξέλ­λες και το Στρα­σβούρ­γο. Αυτό αλ­λά­ζει τα τε­λευ­ταία χρό­νια και πλέον θεωρώ πως εί­μα­στε σε έναν καλό δρόμο και ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ροι πο­λί­τες θα κα­τα­λα­βαί­νουν πως οι απο­φά­σεις που λαμ­βά­νο­νται σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο είναι απο­φά­σεις που μας αφο­ρούν άμεσα.

• Συμ­με­τέ­χε­τε στην Αντι­προ­σω­πεία για τις σχέ­σεις με τις ΗΠΑ. Με την επι­στρο­φή Τραμπ και την πίεση που ασκεί, θε­ω­ρεί­τε ότι η δια­τλα­ντι­κή σχέση πα­ρα­μέ­νει λει­τουρ­γι­κή ή έχει έρθει η ώρα για μια ορι­στι­κή, στρα­τη­γι­κή «χει­ρα­φέ­τη­ση» της Ευ­ρώ­πης;

Η κυ­βέρ­νη­ση Τραμπ πράγ­μα­τι έφερε μια με­γά­λη αλ­λα­γή στο πώς αντι­με­τω­πί­ζουν οι ΗΠΑ τις σχέ­σεις τους με την Ευ­ρώ­πη και πώς σχε­διά­ζουν να δια­χει­ρι­στούν κρί­σι­μες συ­γκρού­σεις όπως αυτές στην Ου­κρα­νία και τη Μέση Ανα­το­λή. Κα­νείς δεν μπο­ρεί να πει ότι δεν πε­ρί­με­νε αλ­λα­γή στην αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή αλλά ίσως όχι σε τόσο με­γά­λο βαθμό και τόσο γρή­γο­ρα.

Ο Ντό­ναλντ Τραμπ μας δεί­χνει με­ρι­κές φορές ότι αντι­με­τω­πί­ζει πολλά σο­βα­ρά θέ­μα­τα με το στυλ του με­γά­λου επι­χει­ρη­μα­τία Ωστό­σο τα διε­θνή προ­βλή­μα­τα δεν λύ­νο­νται έτσι και το επι­τε­λείο του, που εκτι­μώ ότι τον συ­γκρα­τεί στο πα­ρα­σκή­νιο, το γνω­ρί­ζει καλά. Σύ­ντο­μα θα έχου­με τις εν­διά­με­σες εκλο­γές και εκεί θα δούμε εάν εκ του εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος θα συ­γκρα­τη­θεί η ορμή του Τραμπ ή θα κα­τα­φέ­ρει να εφαρ­μό­σει την πο­λι­τι­κή του ανε­μπό­δι­στος.

• Ησα­σταν από τους πρώ­τους ευ­ρω­βου­λευ­τές που προει­δο­ποί­η­σαν ότι η συμ­φω­νία Mercosur απο­τε­λεί “τα­φό­πλα­κα” για τον πρω­το­γε­νή τομέα. Πώς μπο­ρεί να θω­ρα­κι­στεί στην πράξη ο Ελ­λη­νας αγρό­της;

«Τα­φό­πλα­κα» δεν είναι, καθώς υπάρ­χουν και ορι­σμέ­νοι κλά­δοι του πρω­το­γε­νούς τομέα της χώρας μας, που θα επω­φε­λη­θούν εάν και εφό­σον αρ­χί­σει η εφαρ­μο­γή της Mercosur. Για εμάς ήταν μο­νό­δρο­μος να μην την ψη­φί­σουν καθώς η πλά­στιγ­γα για τα ελ­λη­νι­κά αγρο­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα έγερ­νε πε­ρισ­σό­τε­ρο στο «όχι». Και μά­λι­στα, όπως θα εί­δα­τε, την Τρίτη ψη­φί­σα­με και πάλι κατά των νέων δι­κλεί­δων ασφα­λεί­ας που έφερε στο Κοι­νο­βού­λιο η Κο­μι­σιόν καθώς εξα­κο­λου­θού­με να πι­στεύ­ου­με πως εί­μα­στε σε λάθος πο­ρεία.

Είναι ξε­κά­θα­ρο πως υπάρ­χουν πολλά προ­βλη­μα­τι­κά ση­μεία για προ­ϊ­ό­ντα όπως οι επι­τρα­πέ­ζιες ελιές, η γρα­βιέ­ρα Νάξου κ.α. Το θέμα όμως δεν είναι μόνο η Mercosur. Το με­γα­λύ­τε­ρο ζή­τη­μα είναι πως εδώ και δε­κα­ε­τί­ες δεν σκύ­ψα­με ορ­γα­νω­μέ­να πάνω από τον πρω­το­γε­νή τομέα, δεν ορί­σα­με έναν οδικό χάρτη – μαζί με τους αγρό­τες εν­νο­εί­ται – έτσι ώστε ακόμα και όταν έρ­χο­νται τέ­τοιες συμ­φω­νί­ες, που αδιαμ­φι­σβή­τη­τα ανοί­γουν κά­ποιες με­γά­λες αγο­ρές, οι Έλ­λη­νες αγρό­τες να έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρο κέρ­δος παρά ζημία.

Πρέ­πει, λοι­πόν το συ­ντο­μό­τε­ρο δυ­να­τό να κά­τσου­με όλοι στο ίδιο τρα­πέ­ζι και από κοι­νού να χα­ρά­ξου­με τον σωστό δρόμο για να μην συρ­ρι­κνω­θεί ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας και μαζί με αυτόν συρ­ρι­κνω­θεί και η ελ­λη­νι­κή πε­ρι­φέ­ρεια.

• Ένα επί­σης ση­μα­ντι­κό κοι­νω­νι­κό ζή­τη­μα είναι η στε­γα­στι­κή κρίση για το οποίο έχετε ανα­λά­βει και σχε­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες προ­τεί­νο­ντας να συν­δε­θεί η ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση των πα­λιών αστι­κών κτη­ρί­ων με προ­γράμ­μα­τα κοι­νω­νι­κής κα­τοι­κί­ας. Πώς μπο­ρεί αυτό το μο­ντέ­λο να εφαρ­μο­στεί στην πράξη το 2026, ώστε να δούμε προ­σι­τά ενοί­κια για τα νέα ζευ­γά­ρια και τις ευά­λω­τες οι­κο­γέ­νειες στην Ελ­λά­δα;

Αυτό που θα πρέ­πει να αντι­λη­φθού­με όλοι ανε­ξαι­ρέ­τως είναι πως η στέ­γα­ση είναι δι­καί­ω­μα όλων και για να το απο­λαμ­βά­νουν οι πο­λί­τες πρέ­πει να ερ­γα­στού­με άοκνα και να κα­τα­λή­ξου­με σε ορ­γα­νω­μέ­να σχέ­δια, που θα αντι­με­τω­πί­σουν τη στε­γα­στι­κή κρίση.

Χρειά­ζο­νται ση­μα­ντι­κές απο­φά­σεις με ταυ­τό­χρο­νη απο­φυ­γή πο­λύ­πλο­κων δια­δι­κα­σιών για όσα κλει­στά σπί­τια ανοί­ξουν. Πα­ράλ­λη­λα πρέ­πει να υπάρ­ξουν ξε­κά­θα­ρες δε­σμεύ­σεις για τις βρα­χυ­χρό­νιες μι­σθώ­σεις, χρη­μα­το­δό­τη­ση για κοι­νω­νι­κή στέ­γα­ση, αντι­με­τώ­πι­ση του και­ρο­σκο­πι­σμού και προ­στα­σία των πο­λι­τών από τις άμε­σες εξώ­σεις προ­κει­μέ­νου οι κα­τοι­κί­ες τους να με­τα­τρα­πούν σε AirBnB.

• Σε πα­ρέμ­βα­σή σας στην Ολο­μέ­λεια, προει­δο­ποι­ή­σα­τε για τον κίν­δυ­νο ελ­λεί­ψε­ων σε φάρ­μα­κα λόγω γε­ω­πο­λι­τι­κής αστά­θειας. Εκτι­μά­τε ότι οι πα­τέ­ντες φαρ­μά­κων μπο­ρεί να γί­νουν «όπλο» στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τις ΗΠΑ;

Όπως σας είπα ο Τραμπ λει­τουρ­γεί αρ­κε­τές φορές απρό­βλε­πτα ή κάπως πιο επι­θε­τι­κά απει­λώ­ντας με διά­φο­ρα μέτρα, για πα­ρά­δειγ­μα οι δα­σμοί σε ει­σα­γό­με­να προ­ϊ­ό­ντα. Προ­σω­πι­κά πι­στεύω ότι δεν θα φτά­σει σε αυτό το ακραίο ση­μείο να ερ­γα­λειο­ποι­ή­σει τα φάρ­μα­κα, ωστό­σο ακόμα και μια τε­χνη­τή έλ­λει­ψη θα προ­κα­λέ­σει με­γά­λη ανα­στά­τω­ση στην Ευ­ρώ­πη και τους ασθε­νείς εν­νο­εί­ται.

Για αυτό και πάρα πολ­λές φορές έχουν επι­ση­μά­νει την ανά­γκη η Ευ­ρώ­πη να είναι φαρ­μα­κευ­τι­κά αυ­τό­νο­μη. Ζή­σα­με προ­βλή­μα­τα με ελ­λεί­ψεις στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας του Covid 19. Αυτό πρέ­πει να μας γίνει μά­θη­μα και να εξα­σφα­λί­σου­με την αυ­το­νο­μία της ΕΕ αλλά και την ισό­τι­μη πρό­σβα­ση σε φάρ­μα­κα και δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις για όλους τους Ευ­ρω­παί­ους πο­λί­τες. Ως μέλος της επι­τρο­πής SANT σας βε­βαιώ­νω πως αυτή είναι η με­γα­λύ­τε­ρη προ­τε­ραιό­τη­τά μας και προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση κι­νού­μα­στε.

• Έχετε πει ότι «η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος είναι πράξη πα­τριω­τι­σμού». Πι­στεύ­ε­τε ότι η ΕΕ αντα­πο­κρί­νε­ται με την τα­χύ­τη­τα που απαι­τεί η κλι­μα­τι­κή κρίση;

Ναι έτσι είναι. Για εμένα ο σύγ­χρο­νος πα­τριω­τι­σμός είναι η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Σε επί­πε­δο Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης θεωρώ πως δεν τρέ­χου­με με την τα­χύ­τη­τα που τρέ­χει η ίδια η κλι­μα­τι­κή κρίση. Μία εξή­γη­ση είναι προ­φα­νής και έχει να κάνει με το γε­γο­νός πως ο πό­λε­μος στην Ου­κρα­νία και ο φόβος για μια πιο γε­νι­κευ­μέ­νη σύρ­ρα­ξη έστρε­ψαν πολλά και ση­μα­ντι­κά κον­δύ­λια προς την Άμυνα και τα στέ­ρη­σαν από την έρευ­να και την αντι­με­τώ­πι­ση των φαι­νο­μέ­νων της κλι­μα­τι­κής κρί­σης. Οφεί­λου­με όμως να ρί­ξου­με και εκεί χρή­μα­τα για να μπο­ρού­με να επι­βιώ­σου­με στον πλα­νή­τη μας.

Αυτή τη στιγ­μή υπάρ­χουν οι τε­χνο­λο­γί­ες που μας επι­τρέ­πουν να προ­λά­βου­με εν τη γε­νέ­σει τους δυ­σά­ρε­στες κα­τα­στά­σεις, όπως για πα­ρά­δειγ­μα μια πυρ­κα­γιά. Ει­δι­κά drones δια­θέ­τουν αι­σθη­τή­ρες που εντο­πί­ζουν έστω και μια μικρή σπίθα από χι­λιό­με­τρα μα­κριά, ενώ άλλες συ­σκευ­ές εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται την υγρα­σία της ατμό­σφαι­ρας υγραί­νο­ντας το έδα­φος μέσα σε δα­σι­κές πε­ριο­χές. Υπάρ­χουν λοι­πόν λύ­σεις που πά­ντο­τε σε συν­δυα­σμό με την κα­τάλ­λη­λη εκ­παί­δευ­ση του προ­σω­πι­κού θα φέ­ρουν ση­μα­ντι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα.

• Αν έπρε­πε να συ­νο­ψί­σε­τε σε μία προ­τε­ραιό­τη­τα τι πρέ­πει να πε­τύ­χει η Ευ­ρώ­πη το 2026, σε αυτό το αστα­θές διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον, ποια θα ήταν αυτή;

Η Ευ­ρώ­πη πρέ­πει κατά κύριο λόγο να πε­τύ­χει την ανά­κτη­ση της νο­μι­σμα­τι­κής της κυ­ριαρ­χί­ας με το ψη­φια­κό ευρώ. Με αυτό τον τρόπο ο Ευ­ρω­παί­ος πο­λί­της θα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να κάνει αγο­ρές χωρίς τέλη χρή­σης, ο Ευ­ρω­παί­ος έμπο­ρος δεν θα πλη­ρώ­νει ένα δυ­σβά­στα­χτο πολ­λές φορές κό­στος για να μπο­ρεί να δέ­χε­ται πλη­ρω­μές από τα υπάρ­χο­ντα συ­στή­μα­τα πλη­ρω­μών (Visa, Mastercard κλπ) και τέλος κα­νείς δεν θα μπο­ρεί να «κλει­δώ­σει» με τι­μω­ρη­τι­κή ή δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή διά­θε­ση τις ευ­ρω­παϊ­κές συ­ναλ­λα­γές. Η ΕΚΤ με την οποία βρι­σκό­μα­στε σε πάρα πολύ καλό επί­πε­δο συ­νερ­γα­σί­ας, είναι σε θέση να εγ­γυ­η­θεί την άψογη λει­τουρ­γία του συ­στή­μα­τος αυτού, που ελ­πί­ζω κά­ποια στιγ­μή να γίνει και πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Άλ­λω­στε ως σκιώ­δης ει­ση­γη­τής για το θέμα από την πλευ­ρά των Σο­σια­λι­στών και Δη­μο­κρα­τών έχω ερ­γα­στεί πάρα πολ­λές μέρες και μήνες για την επί­τευ­ξη αυτού του στό­χου. Είναι από­λυ­τη ανά­γκη για την κυ­ριαρ­χία της Ευ­ρώ­πης να απο­κτή­σει το δικό της σύ­στη­μα πλη­ρω­μών και αυτό είναι κάτι που ανα­γνώ­ρι­σε το βράδυ της Δευ­τέ­ρας με την ομι­λία της στο ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο και η Κρι­στίν Λα­γκαρντ και στη συ­νέ­χεια ήρθε να επι­βε­βαιώ­σει με την ψήφο της η Ολο­μέ­λεια του ευ­ρω­κοι­νο­βου­λί­ου. Ελ­πί­ζω και εύ­χο­μαι σύ­ντο­μα να έχου­με θε­τι­κές εξε­λί­ξεις.