Δημοσκοπήσεις : Τι αποκαλύπτει η «ανάγνωση» των ερευνών για κόμματα, Βουλή, ακροδεξιά

Tο μπαράζ δημο­σκο­πή­σεων των τελευ­ταίων εβδο­μά­δων επι­τρέ­πει διά­φο­ρες εκτι­μή­σεις για τη σταθερή πρώτη θέση της ΝΔ, τον ανα­δυό­μενο νέο δικομ­μα­τι­σμό, τη βαρύ­τητα ή όχι του Μακε­δο­νι­κού και τις προ­ο­πτι­κές των μικρό­τε­ρων κομ­μά­των.

Παρότι οι δημο­σκο­πή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά προ­βλή­ματα ως προς την εγκυ­ρό­τητα των προ­βλέ­ψεων, ως απο­τέ­λε­σμα τόσο της δυσκο­λίας να συνα­ντούν πολίτες πρό­θυ­μους να απα­ντή­σουν αλλά και της ίδιας της ρευ­στό­τη­τας των πολι­τι­κών εκπρο­σω­πή­σεων σε όλη την περίοδο που έχει ως αφε­τη­ρία τις εκλογές του 2012, εντού­τοις εξα­κο­λου­θούν να προ­σφέ­ρο­νται για συμπε­ρά­σματα ως προς τις δυνα­μι­κές του πολι­τι­κού σώματος.

Με αυτή την έννοια, μπο­ρούμε να δούμε μια σειρά από συμπε­ρά­σματα από τις δημο­σκο­πή­σεις που έχουν δει το τελευ­ταίο διά­στημα το φως της δημο­σιό­τη­τας.

 

Η σαφής πρώτη θέση της ΝΔ και ο νέος δικομ­μα­τι­σμός

Το πρώτο συμπέ­ρα­σμα από τις δημο­σκο­πή­σεις είναι ότι παγιώ­νε­ται η πρώτη θέση της ΝΔ και αντί­στοιχα η δεύτερη θέση του ΣΥΡΙΖΑ, με μεγάλη από­σταση από το τρίτο κόμμα. Ενδει­κτικό ότι στις περισ­σό­τε­ρες δημο­σκο­πή­σεις κανένα άλλο κόμμα δεν συγκε­ντρώ­νει διψήφιο ποσοστό.

Η πρωτιά της ΝΔ είναι ένα μόνιμο χαρα­κτη­ρι­στικό, αν και συν­δυά­ζε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο με την αίσθηση ότι αγγίζει το όριο μιας προ­ε­κλο­γι­κής συσπεί­ρω­σης των ψηφο­φό­ρων της. Αυτό εγγυά­ται την πρώτη θέση αλλά ανα­δει­κνύει ως δια­κύ­βευμα το εάν θα μπο­ρέ­σει να προ­σελ­κύ­σει και σε ποια κλίμακα ψηφο­φό­ρους άλλων κομ­μά­των και πρώτα και κύρια του ΣΥΡΙΖΑ.

Η σαφής αυτή πρωτιά σημαί­νει ότι βασική διεκ­δί­κηση της ηγεσίας της ΝΔ είναι η αυτο­δυ­να­μία, ενώ ταυ­τό­χρονα εξηγεί και γιατί η ΝΔ σε αυτή τη φάση σαφώς επι­λέ­γει τη δική της στρα­τη­γική πόλωσης, αρνού­μενη να δώσει οποια­δή­ποτε «χείρα βοη­θείας» στην κυβέρ­νηση, ιδίως σε αντι­δη­μο­φιλή ζητή­ματα όπως η Συμ­φω­νία των Πρεσπών.

Η δεύτερη θέση του ΣΥΡΙΖΑ αντί­θετα, συν­δυά­ζε­ται ακόμη με χαμηλό σχετικά ποσοστό συσπεί­ρω­σης, πράγμα που εξηγεί τη συστη­μα­τική προ­σπά­θεια του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να κάνει μια παρα­τε­τα­μένη προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία και να απο­φεύ­γει μέχρι τώρα τις πρόωρες εκλογές, όμως την ίδια στιγμή δεν φαί­νε­ται μια εντυ­πω­σιακή αντι­στροφή της τάσης. Προ­φα­νώς και την ώρα της κάλπης τα απο­τε­λέ­σματα θα έχουν λιγό­τε­ρους ανα­πο­φά­σι­στους και υψη­λό­τερα ποσοστά των δύο κομ­μά­των, αλλά δεν φαί­νε­ται εφικτό να αντι­στρα­φεί ο σημε­ρι­νός συσχε­τι­σμός. Ούτε φαί­νε­ται να απο­δί­δει ιδιαί­τερα μέχρι στιγμής του­λά­χι­στον εκλο­γικά η προ­σπά­θεια της κυβέρ­νη­σης να στο­χο­ποι­ή­σει μέρος των στε­λε­χών της ΝΔ γύρω από υπο­θέ­σεις δια­πλο­κής.

Σε κάθε περί­πτωση εάν ο στόχος που έχει θέσει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είναι μια ήττα στις εκλογές τέτοιας που να κατο­χυ­ρώ­νει τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ ως του άλλου πόλου στο πολι­τικό σκηνικό, αυτός ο στόχος δείχνει να είναι εφικτός.

Το σίγουρο είναι ότι πάμε σε έναν νέο δικομ­μα­τι­σμό. Πιο μικρό ως προς την κλίμακα του αθροί­σμα­τος σε σχέση με την εποχή που ΠΑΣΟΚ και ΝΔ μπορεί να είχαν και πάνω από 80% του εκλο­γι­κού σώματος, αλλά σίγουρα με σαφή τάση προς ένα σκηνικό με δύο μεγάλα κόμματα και ένα φάσμα μικρό­τε­ρων. Τόσο η ΝΔ δείχνει κυρί­αρχη στο χώρο της κεντρο­δε­ξιάς όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ εντός του ευρύ­τε­ρου κεντρο­α­ρι­στε­ρού χώρου, χωρίς να δια­φαί­νε­ται το ενδε­χό­μενο και για τα δύο κόμματα να δουν τη θέση τους να αμφι­σβη­τεί­ται στο εγγύς μέλλον.

Η επί­δραση του Μακε­δο­νι­κού

Σε σχέση με το Μακε­δο­νικό είναι σαφές ότι όλες οι μετρή­σεις της κοινής γνώμης απο­τυ­πώ­νουν ένα σημα­ντικό ποσοστό απόρ­ρι­ψης της συμ­φω­νίας. Η τάση απόρ­ρι­ψης δεν αφορά μόνο τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης που τάχθη­καν κατά της συμ­φω­νίας αλλά ακόμη και το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του Γ. Μαυρή ένα ποσοστό 45% των ψηφο­φό­ρων του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 είναι σήμερα αντί­θετο στη συμ­φω­νία. Αντί­στοιχα, το μεγα­λύ­τερο μέρος των υπο­στη­ρι­χτών της συμ­φω­νίας είναι και ψηφο­φό­ροι του ΣΥΡΙΖΑ.

Την ίδια στιγμή στις περισ­σό­τε­ρες έρευνες οι πολίτες ιεραρ­χούν ως σοβα­ρό­τερα προ­βλή­ματα τα οικο­νο­μικά και κοι­νω­νικά. Αντί­στοι­χες και οι απα­ντή­σεις ως προς το πώς επι­λέ­γουν το ποιο κόμμα θα ψηφί­σουν.  Για παρά­δειγμα σύμφωνα με το Πολι­τικό Βαρό­με­τρο της Public Issue το 59% των πολιτών ανα­φέ­ρει ως κύριο πρό­βλημα το οικο­νο­μικό ενώ μόνο το 27% την εξω­τε­ρική πολι­τική. Αντί­στοιχα στην έρευνα της Rass για το in,gr το 47,5% ανα­φέ­ρει την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών ως κρι­τή­ριο για την επιλογή κόμ­μα­τος και μόνο το 21,5% τη στάση του κόμ­μα­τος απέ­να­ντι στη συμ­φω­νία των Πρεσπών.

Επο­μέ­νως το Μακε­δο­νικό παίζει έναν άμεσο ρόλο σε ένα σχετικά περιο­ρι­σμένο (αλλά όχι ασή­μα­ντο) τμήμα του εκλο­γι­κού σώματος, όμως την ίδια στιγμή υπάρ­χουν ενδεί­ξεις ότι έμμεσα συμ­βά­λει σε μια ιδιό­τυπη μερική απο­ξέ­νωση του ΣΥΡΙΖΑ από ένα σημα­ντικό τμήμα ψηφο­φό­ρων, ιδίως αυτών που είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ το 2015, απο­μα­κρύν­θη­καν στη συνέ­χεια και σήμερα το κυβερ­νών κόμμα προ­σπα­θεί να τους επα­να­συ­σπει­ρώ­σει.

Ενδει­κτικά τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει ο Γιάννης Μαυρής στην έρευνα της Public Issue. Ενώ μόνο το 9% όσων σήμερα δηλώ­νουν ότι θα ψηφί­σουν ΣΥΡΙΖΑ είναι κατά της συμ­φω­νίας, αρνη­τική θέση για τη Συμ­φω­νία των Πρεσπών έχουν το 45% των ψηφο­φό­ρων του ΣΥΡΙΖΑ το Σεπτέμ­βριο του 2015 και το 72% των ψηφο­φό­ρων που απο­μα­κρύν­θη­καν από τον ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2015.

Είναι ακριβώς αυτό το στοι­χείο απο­στα­σιο­ποί­η­σης από τη γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ ως προς το Μακε­δο­νικό ενός σημα­ντι­κού τμή­μα­τος ψηφο­φό­ρων του που προ­σπα­θεί τώρα να επα­να­συ­σπει­ρώ­σει, που μπορεί να κάνει τη Συμ­φω­νία των Πρεσπών κρίσιμη παρά­με­τρο της εκλο­γι­κής μάχης.

Σε κάθε περί­πτωση απο­τε­λεί παρά­με­τρο που δυσκο­λεύει την προ­σπά­θεια του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να δια­μορ­φώ­σει δυνα­μική επα­να­συ­σπεί­ρω­σης με άξονα την έξοδο από τη μνη­μό­νια, τα μέτρα «κοι­νω­νι­κού προ­σώ­που και υπο­σχέ­σεις κάποιων κοι­νω­νι­κών παροχών.

 

Η σταθερή παρου­σία της ακρο­δε­ξιάς

Όλες οι δημο­σκο­πή­σεις επι­βε­βαιώ­νουν ότι η Χρυσή Αυγή, στα­θε­ρο­ποιεί την εκλο­γική της παρου­σία, με δημο­σκο­πή­σεις να της δίνουν μεγα­λύ­τερο ποσοστό από αυτό που είχε στις εκλογές του Σεπτεμ­βρίου 2015 και σε αρκετές περι­πτώ­σεις διεκ­δι­κεί και την τρίτη θέση. Αν σε αυτό προ­σθέ­σουμε και την κατα­γραφή σε ορι­σμέ­νες δημο­σκο­πή­σεις αρκετά υψηλών ποσο­στών της Ελλη­νι­κής Λύσης του Κ. Βελό­που­λου, γίνεται σαφές ότι εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει ένας ισχυρός ακρο­δε­ξιός πόλος μέσα στο πολι­τικό σκηνικό.

 

Η δύσκολη θέση της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς

Είναι προ­φα­νές ότι ο ευρύ­τε­ρος χώρος της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς δεν πηγαί­νει σε αυτές τις εκλογές με τη μέγιστη δυνα­μική. Η κατάρ­ρευση του αρχικού εγχει­ρή­μα­τος του ΚΙΝΑΛ ως συσπεί­ρω­σης ανάμεσα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ και του Ποτα­μιού είχε αρνη­τική επί­πτωση και στην εκλο­γική δυνα­μική. Παρότι ως προς την εκλο­γική επιρροή του ΚΙΝΑΛ υπάρ­χουν δια­φο­ρε­τι­κές εκτι­μή­σεις στις έρευνες, με ορι­σμέ­νες εται­ρείες να εκτι­μούν ότι θα ξεπε­ρά­σει το ποσοστό του 2015, το σίγουρο είναι ότι με δεδο­μένη την πολύ μεγάλη δημο­σκο­πική υπο­χώ­ρηση του Ποτα­μιού, ο συνο­λι­κός χώρος της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς δείχνει να εμφα­νί­ζε­ται σχετικά απο­δυ­να­μω­μέ­νος και σίγουρα απέχει πολύ από το να μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει την πρω­το­κα­θε­δρία του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό που συνη­θί­σαμε να ονο­μά­ζουμε «προ­ο­δευ­τικό χώρο». Από την άλλη, θα μπο­ρούσε κανείς να επι­ση­μαί­νει ότι η προ­σπά­θεια του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να λεη­λα­τή­σει περαι­τέρω αυτό το χώρο, μάλλον επίσης συναντά ένα όριο.

Ο κατα­κερ­μα­τι­σμός της πέραν του ΣΥΡΙΖΑ αρι­στε­ράς και η σταθερή θέση το ΚΚΕ

Ένας από τους παρά­γο­ντες που εξηγούν τη δια­τή­ρηση ενός όχι ευκα­τα­φρό­νη­του ποσο­στού από τον ΣΥΡΙΖΑ, παρά τη σημα­ντική φθορά από τα 4 χρόνια μνη­μο­νια­κής ουσια­στικά κυβερ­νη­τι­κής δια­χεί­ρι­σης στην οποία επι­δό­θηκε, ήταν ότι με την εξαί­ρεση του ΚΚΕ, το τοπίο στα αρι­στερά του ΣΥΡΙΖΑ είναι αρκετά κατα­κερ­μα­τι­σμένο.

Ως προς το ίδιο το ΚΚΕ, όλες οι δημο­σκο­πή­σεις προ­ε­ξο­φλούν ότι θα έχει ένα ποσοστό ανε­βα­σμένο σε σχέση με τις εκλογές του 2015 και ότι θα μπο­ρέ­σει να είναι ένας χώρος υπο­δο­χής δυσα­ρε­στη­μέ­νων αρι­στε­ρών ψηο­φό­ρων, είτε είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ στις προη­γού­με­νες εκλογές είτε όχι. Δεν είναι τυχαίο ότι προ­βάλ­λει συστη­μα­τική τα στελέχη άλλων χώρων που τώρα επι­λέ­γουν να το στη­ρί­ξουν, με πιο χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα τον πρώην υπεύ­θυνο οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής του ΣΥΡΙΖΑ καθη­γητή Γιάννη Μηλιό.

Όμως από εκεί και πέρα το τοπίο που δια­μορ­φώ­νε­ται με την αδυ­να­μία συνεν­νό­η­σης ανάμεσα στην Λαϊκή Ενότητα και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, την επιμονή της Πλεύσης Ελευ­θε­ρίας σε έναν αυτό­νομο δρόμο (γύρω από ένα σχήμα ούτε δεξιά ούτε αρι­στερά) και την επίσης αυτό­νομη δια­δρομή του Γιάνη Βαρου­φάκη και του ΜεΡΑ25 (εξαι­τίας και της επι­μο­νής σε μια θέση «αρι­στε­ρού ευρω­παϊ­σμού» που δεν συμ­με­ρί­ζο­νται οι προ­α­να­φερ­θέ­ντες χώροι), δεν επι­τρέ­πει τη δια­μόρ­φωση ισχυρής εκλο­γι­κής δυνα­μική.

 

Πεντα­κομ­μα­τική ή εξα­κομ­μα­τική Βουλή;

Οι περισ­σό­τε­ρες έρευνες κατα­τεί­νουν σε ένα ενδε­χό­μενο πεντα­κομ­μα­τι­κής Βουλής. Καταρ­χάς τόσο το Ποτάμι όσο και οι Ανε­ξάρ­τη­τοι Έλληνες δεί­χνουν να μην μπορούν να ανα­κάμ­ψουν από την σημα­ντική υπο­χώ­ρησή τους και βλέπουν όλο και πιο πιθανό το μετα­σχη­μα­τι­σμό τους σε εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κές δυνά­μεις.

Το ίδιο ισχύει μάλλον και με την Ένωση Κεντρώων έστω και εάν ο κοι­νο­βου­λευ­τικά απο­δε­κα­τι­σμέ­νος σχη­μα­τι­σμός του Βασίλη Λεβέντη επι­δει­κνύει μια σχετική δημο­σκο­πική αντοχή.

Αντί­στοιχα, δεν έχει ακόμη δια­φα­νεί εάν η ακρο­δε­ξιά Ελλη­νική Λύση του Κυριά­κου Βελό­που­λου θα μπο­ρέ­σει τελικά να ξεπε­ρά­σει τα σημε­ρινά της ποσοστά.

Σε κάθε περί­πτωση το εάν θα έχουμε πεντα­κομ­μα­τική ή εξα­κομ­μα­τική βουλή και κυρίως το συνο­λικό ποσοστό που θα πάρουν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής είναι μια κρίσιμη παρά­με­τρος που θα καθο­ρί­σει και που θα είναι τελικά και το όριο για την αυτο­δυ­να­μία του πρώτου κόμ­μα­τος. Για να δώσουμε ένα μέτρο σύγκρι­σης: στην οκτα­κομ­μα­τική Βουλή του Σεπτεμ­βρίου του 2015, το ποσοστό των κομ­μά­των εκτός Βουλής ήταν 6,3% και το όριο της αυτο­δυ­να­μίας ήταν στο 38%. Αν όμως το ποσοστό των εκτός Βουλής κομ­μά­των αυξηθεί στο 10% τότε το ποσοστό αυτο­δυ­να­μίας πέφτει στο 36,5% για το πρώτο κόμμα.

πηγή tanea.gr