«Δάρδανος» και «Ιόλαος» – Αυτά είναι τα επιχειρησιακά σχέδια για πυρκαγιές και πλημμύρες

Το νέο σχέδιο περι­λαμ­βά­νει, μεταξύ άλλων, τις 4 φάσεις των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών δράσεων περι­φε­ρειών, δήμων, την ενερ­γο­ποί­ηση και την επι­φυ­λακή Πυρο­σβε­στι­κής, Αστυ­νο­μίας, Λιμε­νι­κού, ΕΚΑΒ, Στρατού και άλλων κρα­τι­κών φορέων.

Δάρ­δα­νος, ο γιος του Δία και της Ηλέ­κτρας, καλεί­ται να… αντι­με­τω­πί­σει τις έκτα­κτες ανάγκες και τη δια­χεί­ριση συνε­πειών από την εκδή­λωση πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, σε… 170 σελίδες.

Αυτή είναι η ονο­μα­σία του σχεδίου της Γενικής Γραμ­μα­τείας Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας για την πρόληψη, την αντι­με­τώ­πιση και τη δια­χεί­ριση των συνε­πειών μιας πλημ­μύ­ρας. Μία εβδο­μάδα μετά τις πλημ­μύ­ρες σε Κινέτα, Θάσο, Χαλ­κι­δική, Ρόδο και άλλα σημεία της Ελλάδας, όπου έχασαν τη ζωή τους τέσ­σε­ρις άνθρω­ποι, ο Ελεύ­θε­ρος Τύπος της Κυρια­κής δημο­σιο­ποιεί το συγκε­κρι­μένο σχέδιο, το οποίο θα παρου­σια­ζό­ταν την ημέρα εκδή­λω­σης των πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, κάτι που ανα­βλή­θηκε, ωστόσο η λει­τουρ­γία του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού στη­ρί­χθηκε πάνω σε αυτό το μοντέλο δια­χεί­ρι­σης.

Το νέο σχέδιο περι­λαμ­βά­νει, μεταξύ άλλων, τις 4 φάσεις των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών δράσεων περι­φε­ρειών, δήμων, την ενερ­γο­ποί­ηση και την επι­φυ­λακή Πυρο­σβε­στι­κής, Αστυ­νο­μίας, Λιμε­νι­κού, ΕΚΑΒ, Στρατού και άλλων κρα­τι­κών φορέων. Επι­ση­μαί­νει με λεπτο­μέ­ρειες και χαρ­το­γρά­φηση τα σημεία επα­πει­λού­με­νων περιο­χών και τις ενέρ­γειες κινη­το­ποί­η­σης φορέων και ιδιωτών, που έχουν κατα­χω­ρι­στεί ανα­λυ­τικά στο σχετικό Μητρώο. Σημα­ντικό κομμάτι του «Δάρ­δα­νου», πέρα από τις προ­λη­πτι­κές ενέρ­γειες αντι­με­τώ­πι­σης τέτοιων φαι­νο­μέ­νων, περι­λαμ­βά­νουν η δια­χεί­ριση των συνε­πειών, η υπο­στή­ριξη των πλη­γέ­ντων, η απο­κλι­μά­κωση της κατά­στα­σης, η ενη­μέ­ρωση και, φυσικά, η άμεση οικο­νο­μική ενί­σχυση. Του­λά­χι­στον 7 σελίδες του μνη­μο­νίου ενερ­γειών αφιε­ρώ­νο­νται στη λήψη απο­φά­σεων για την οργα­νω­μένη προ­λη­πτική απο­μά­κρυνση πολιτών λόγω εκδή­λω­σης πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων.

Ολα όσα περι­λαμ­βά­νει το συγκε­κρι­μένο σχέδιο εμπε­ριέ­χουν παλιά και νέα στοι­χεία, τα οποία όμως απαι­τούν έγκαι­ρες και γρή­γο­ρες διασυνδέσεις-συνέργειες ανάμεσα σε φορείς και επι­κε­φα­λής για την έγκαιρη υλο­ποί­ησή τους, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν τρα­γω­δίες όπως στη Μάνδρα και το Μάτι.

4 φάσεις

Το συγκε­κρι­μένο σχέδιο είχε έναρξη ισχύος στις 18 Νοεμ­βρίου 2019. Στο μέρος με τις κύριες δράσεις περι­λαμ­βά­νο­νται οι 4 φάσεις των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών ενερ­γειών.

1η φάση Συνήθης ετοι­μό­τητα: Συντή­ρηση εξο­πλι­σμού, εξα­σφά­λιση επι­κοι­νω­νιών, μνη­μό­νια συνερ­γα­σίας, σύγκληση συντο­νι­στι­κών οργάνων πολι­τι­κής προ­στα­σίας. Η μελέτη και η εκτέ­λεση των έργων αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας δεν απο­τε­λούν αντι­κεί­μενο του «Δάρ­δα­νου», καθώς η υλο­ποί­ησή τους περι­γρά­φε­ται ανα­λυ­τικά στα 7187/7-10-2019 και 7767/30-10-2019 έγγραφα της Διεύ­θυν­σης Σχε­δια­σμού και Αντι­με­τώ­πι­σης Εκτά­κτων Αναγκών της ΓΓΠΠ. Σε αυτή τη φάση γίνο­νται οι παρα­κάτω ενέρ­γειες:

• Ανα­θε­ώ­ρηση, επι­και­ρο­ποί­ηση, εναρ­μό­νιση σχεδίων πολι­τι­κής προ­στα­σίας των εμπλε­κό­με­νων φορέων.

• Εξα­σφά­λιση οικο­νο­μι­κών πόρων για την υλο­ποί­ηση δράσεων.

• Ελεγχος λει­τουρ­γίας του συστή­μα­τος επι­κοι­νω­νίας και ροής πλη­ρο­φο­ριών.

• Ελεγχος καλής λει­τουρ­γίας και συντή­ρηση εξο­πλι­σμού και μέσων.

• Κατάρ­τιση μνη­μο­νίων συνερ­γα­σίας με ιδιω­τι­κούς φορείς.

• Πλη­ρο­φό­ρηση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών.

• Συγκρό­τηση επι­τρο­πών κατα­γρα­φής ζημιών.

• Σύγκληση Συντο­νι­στι­κών Τοπικών Οργάνων (ΣΤΟ) και Συντο­νι­στι­κών Οργάνων Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας (ΣΟΠΠ).

• Εξα­σφά­λιση δια­σύν­δε­σης και συνερ­γα­σίας Κέντρων Επι­χει­ρή­σεων.

• Προ­γράμ­ματα εκπαί­δευ­σης προ­σω­πι­κού.

2η φάση Αυξη­μένη ετοι­μό­τητα: Αυτή η κατά­σταση ετοι­μό­τη­τας λόγω τεκ­μη­ριω­μέ­νου κιν­δύ­νου ορί­ζε­ται από τις προ­βλέ­ψεις της Εθνικής Μετε­ω­ρο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας για επι­κίν­δυνα καιρικά φαι­νό­μενα και συν­δέ­ε­ται με τις παρα­κάτω δράσεις:

• Ετοι­μό­τητα προ­σω­πι­κού και μέσων.

• Ενη­μέ­ρωση του κοινού.

• Ενη­μέ­ρωση αγροτών, κτη­νο­τρό­φων.

Σε αυτή τη φάση, εξε­τά­ζο­νται και οι περιο­χές που θα πλήξουν τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα και καθο­ρί­ζουν τις ενέρ­γειες, όπως:

• Υδρο­γρα­φικό δίκτυο.

• Γεω­μορ­φο­λο­γία της λεκάνης απορ­ροής.

• Κορε­σμός επι­φα­νεια­κού εδάφους από προη­γού­με­νες βρο­χο­πτώ­σεις.

• Φυτο­κά­λυψη εδάφους.

• Χρήσεις γης.

3η φάση Αμεση κινητοποίηση-Επέμβαση: Είναι η φάση εκδή­λω­σης του φαι­νο­μέ­νου και κινη­το­ποί­η­σης των αρμό­διων φορέων, που επι­κε­ντρώ­νε­ται σε:

• Απε­γκλω­βι­σμό και διάσωση πολιτών από Πυρο­σβε­στικό Σώμα.

• Λήψη μέτρων Τρο­χαίας από Ελλη­νική Αστυ­νο­μία.

• Μέτρα προ­στα­σίας εργα­ζο­μέ­νων από τους υπεύ­θυ­νους λει­τουρ­γίας υπο­δο­μών ή εγκα­τα­στά­σεων.

• Λήψη από­φα­σης για οργα­νω­μένη απο­μά­κρυνση πολιτών.

• Αρση εμπο­δίων οδικού δικτύου.

• Ελεγχο δικτύου πόσιμου νερού.

• Οπτικό έλεγχο υπο­δο­μών και τεχνι­κών έργων.

• Μέτρα ασφά­λειας από ΕΛ.ΑΣ. για την προ­στα­σία πολιτών και περιου­σίας.

• Αμεση επα­να­λει­τουρ­γία δικτύων ηλε­κτρο­δό­τη­σης.

• Καθα­ρι­σμό πλημ­μυ­ρι­σμέ­νων περιο­χών.

• Απο­κα­τά­σταση βλαβών δικτύου ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης.

• Κήρυξη περιο­χής σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης.

• Λήψη από­φα­σης δια­κο­πής μαθη­μά­των.

4η φάση Αποκατάσταση-Αρωγή: Σε αυτή δρο­μο­λο­γού­νται περαι­τέρω δράσεις αρωγής στους πλη­γέ­ντες, εκτί­μηση ζημιών, απο­φά­σεις απο­κα­τά­στα­σης των κατα­στρο­φών. Σε αυτό το κομμάτι του συστή­μα­τος κινη­το­ποί­η­σης αντι­με­τω­πί­ζο­νται τα εξής:

• Παροχή βοή­θειας στους πληγέντες-φιλοξενία.

• Οικο­νο­μική ενί­σχυση για την κάλυψη πρώτων αναγκών, αντι­κα­τά­σταση οικο­σκευής.

• Οριο­θέ­τηση πλη­γεί­σης περιο­χής.

• Κατα­γραφή και απο­ζη­μί­ωση των κατα­στρο­φών στο ζωικό και το φυτικό κεφά­λαιο.

• Επα­να­λει­τουρ­γία δικτύων (ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΥΑ, πάροχοι σταθερής-κινητής τηλε­φω­νίας).

• Απο­κα­τά­σταση ζημιών στο οδικό δίκτυο.

Χαρ­το­γρά­φηση 15 περιο­χών υψηλού κιν­δύ­νου

Στον «Δάρδανο» γίνεται μια χαρ­το­γρα­φική απο­τύ­πωση των περιο­χών που έχουν κηρυ­χθεί σε Κατά­σταση Εκτα­κτης Ανάγκης Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας σε παρά­θεση με τις ζώνες δυνη­τικά Υψηλού Κιν­δύ­νου Πλημ­μύ­ρας. Η Διεύ­θυνση Σχε­δια­σμού και Αντι­με­τώ­πι­σης Εκτά­κτων Αναγκών της ΓΓΠΠ προ­χώ­ρησε σε μία χαρ­το­γρά­φηση των περιο­χών που έχουν κηρυ­χθεί σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λόγω πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων την περίοδο 2015-2019 σε παρά­θεση με αυτές υψηλού κιν­δύ­νου, καθώς και τις περιο­χές υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας πλημ­μύ­ρας για περίοδο επα­να­φο­ράς 100 ετών.

Στόχος η διευ­κό­λυνση περι­φε­ρειών και δήμων στη δρο­μο­λό­γηση έργων και δράσεων που αφορούν τόσο τον έλεγχο λει­τουρ­γίας και τη συντή­ρηση των υφι­στά­με­νων έργων αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας όσο και στον προ­γραμ­μα­τι­σμό και την εκτέ­λεση νέων έργων με βάση την αξιο­λό­γηση των κιν­δύ­νων πλημ­μύ­ρας, που συμ­βάλ­λουν στη μείωση του κιν­δύ­νου εμφά­νι­σης πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων με δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, δημιουρ­γή­θη­καν 15 χάρτες σε επίπεδο περι­φέ­ρειας, οι οποίοι έχουν ήδη αναρ­τη­θεί στην ιστο­σε­λίδα της ΓΓΠΠ, στην ενότητα «Θεμα­τι­κοί Χάρτες Σχεδίων Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας», και θα σταλούν προς όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς.

Δήμαρ­χοι και περι­φε­ρειάρ­χες απο­φα­σί­ζουν εκκέ­νωση, προ­λη­πτική απο­μά­κρυνση

Την ευθύνη λήψης της από­φα­σης για την οργα­νω­μένη απο­μά­κρυνση των πολιτών, σύμφωνα με το άρθρο 108 του

Ν. 4229/2014 ανα­φέ­ρε­ται ρητά ότι την έχουν οι κατά τόπους δήμαρ­χοι και, αν η κατα­στροφή επη­ρε­ά­ζει πάνω από έναν δήμο, η απόφαση είναι του αρμό­διου περι­φε­ρειάρχη. Σε έναν συν­δυα­σμό άρθρων, την απόφαση απο­μά­κρυν­σης μπορεί να λάβει ο γενικός γραμ­μα­τέας Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας ή ο συντο­νι­στής της οικείας Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης μετά από σχετική εξου­σιο­δό­τηση. Η λήψη της βασί­ζε­ται στις ειση­γή­σεις των φορέων που κατά περί­πτωση έχουν την ευθύνη του περιο­ρι­σμού των επι­πτώ­σεων από την εξέλιξη του πλημ­μυ­ρι­κού φαι­νο­μέ­νου. Η δράση της οργα­νω­μέ­νης απο­μά­κρυν­σης πραγ­μα­το­ποιεί­ται μόνον όταν εξα­σφα­λί­ζε­ται εγκαί­ρως η καλή οργά­νωση για την ασφαλή υλο­ποί­ησή της.

Ο δήμαρ­χος, μαζί με τους επι­κε­φα­λής των φορέων που εμπλέ­κο­νται, πριν λάβει την απόφαση πρέπει να εξα­σφα­λί­σει τα παρα­κάτω:

• Τον αριθμό των ατόμων που πρέπει να απο­μα­κρυν­θούν.

• Τον προσ­διο­ρι­σμό των μέσων μετα­φο­ράς με βάση τον αριθμό των ατόμων.

• Τον αρχικό χώρο συγκέ­ντρω­σης των πολιτών.

• Το χρονικό διά­στημα που απαι­τεί­ται για την ειδο­ποί­ηση των πολιτών (πόρτα πόρτα, ΜΜΕ, ραδιο­φω­νι­κοί σταθμοί).

• Τη δυνα­τό­τητα ελέγχου και δια­χεί­ρι­σης της κυκλο­φο­ρίας.

• Τη δια­σφά­λιση των επι­κοι­νω­νιών μεταξύ των φορέων.

• Την υποδοχή και τη φρο­ντίδα των πολιτών.

• Το χρονικό διά­στημα απο­μά­κρυν­σης από την περιοχή.

Οι ενέρ­γειες σε περί­πτωση πολυά­ριθ­μων θανάτων

Στην περί­πτωση που ένα πλημ­μυ­ρικό φαι­νό­μενο προ­κα­λέ­σει πολυά­ριθ­μους θανά­τους, ενερ­γο­ποιεί­ται το Ειδικό Σχέδιο Δια­χεί­ρι­σης Ανθρώ­πι­νων Απω­λειών (ΣΔΑΑ). Σε ένα τέτοιο συμβάν, όπως η περί­πτωση της Μάνδρας Αττικής, η δια­χεί­ρισή του υπερ­βαί­νει τις δυνα­τό­τη­τες των ιατρο­δι­κα­στι­κών Αρχών και των άλλων εμπλε­κό­με­νων φορέων.

Γι’ αυτόν τον σκοπό καταρ­τί­στηκε το σχέδιο δια­χεί­ρι­σης απω­λειών στο πλαίσιο εφαρ­μο­γής του Γενικού Σχεδίου Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας «Ξενο­κρά­της», ωστόσο ανα­μέ­νε­ται η 3η έκδοσή του με βάση νεό­τε­ρες θεσμι­κές αλλαγές. Αυτό θα καθο­ρί­ζει ένα σύστημα για την κατάλ­ληλη οργά­νωση και συντο­νι­σμό των εμπλε­κό­με­νων φορέων και υπη­ρε­σιών για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­χεί­ριση συμ­βά­ντων με πολυά­ριθ­μου θανό­ντες.

Ο συντο­νι­σμός αυτός αφορά στη δια­σύν­δεση επι­μέ­ρους δράσεων μεταξύ Αρχών που εμπλέ­κο­νται στη δια­χεί­ριση των συνε­πειών, δηλαδή Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, Πυρο­σβε­στικό Σώμα, Λιμε­νικό Σώμα, ανάλογα με το είδος και τον τόπο του περι­στα­τι­κού και την εύρεση και τη διάθεση των πρό­σθε­των πόρων. Η ενερ­γο­ποί­ηση του ΣΔΑΑ γίνεται από τον γενικό γραμ­μα­τέα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας μετά από σχετικό αίτημα της φυσικής ηγεσίας κάποιου από τα Σώματα Ασφα­λείας που εμπλέ­κο­νται, ενώ μπορεί να εφαρ­μο­στεί ταυ­τό­χρονα ή παράλ­ληλα με κάθε ειδικό σχέδιο αντι­με­τώ­πι­σης εκτά­κτων αναγκών ανά κατη­γο­ρία κατα­στρο­φής.

«Ιόλαος», ώστε να μην υπάρξει ξανά… Μάτι

Αμεση αναγ­γε­λία φωτιάς, έκδοση κατευ­θυ­ντή­ριων οδηγιών

Σε αυτή την επι­τα­κτική ανάγκη συντο­νι­σμού δράσεων όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων και καθο­ρι­σμού αρμο­διο­τή­των, το Πυρο­σβε­στικό Σώμα έχει τον πρω­ταρ­χικό και επι­χει­ρη­σιακό ρόλο αντι­με­τώ­πι­σης των δασικών πυρ­κα­γιών. Στο πλαίσιο της προ­ε­τοι­μα­σίας πρέπει να προ­βαί­νει στα παρα­κάτω:

• Εκπό­νηση/επι­και­ρο­ποί­ηση επι­χει­ρη­σια­κού σχε­δια­σμού (έγκαι­ρος εντο­πι­σμός, αναγ­γε­λία, επέμ­βαση, κατα­στολή).

• Εκδοση κατευ­θυ­ντή­ριων οδηγιών προς τις υφι­στά­με­νες υπη­ρε­σίες για την αντι­με­τώ­πιση πυρ­κα­γιών και τη σύνταξη τοπικών επι­χει­ρη­σια­κών σχεδίων για την άμεση αναγ­γε­λία (οργά­νωση συστή­μα­τος αναγ­γε­λίας).

• Δια­σφά­λιση λει­τουρ­γίας ενσύρ­μα­των και ασύρ­μα­των επι­κοι­νω­νιών και πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των.

• Εξα­σφά­λιση εφο­δια­σμού του Π.Σ. με υλικό, οχήματα και μηχα­νή­ματα.

• Δια­σφά­λιση του απαι­τού­με­νου εξο­πλι­σμού για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη λει­τουρ­γία της ΕΜΑΚ.

• Μικτές επο­χού­με­νες περι­πο­λίες σε δάση.

• Συμ­με­τοχή στα ΣΟΠΠ των Περι­φε­ρεια­κών Ενο­τή­των και στα ΣΤΟ των δήμων στο πλαίσιο προ­ε­τοι­μα­σίας/ετοι­μό­τη­τας και αντι­με­τώ­πι­σης κιν­δύ­νων.

ΚΥΑ… συνερ­γα­σίας

Ο «Ιόλαος», σε εφαρ­μογή της ΚΥΑ 181752/2052/02-05-2019, ανα­φέ­ρει ότι το Πυρο­σβε­στικό Σώμα μεριμνά για την έγκαιρη έκδοση ενιαίων κανόνων, οδηγιών και κατευ­θύν­σεων στις περι­φε­ρεια­κές πυρο­σβε­στι­κές υπη­ρε­σίες για τη συνερ­γα­σία τους με τις δασικές υπη­ρε­σίες των απο­κε­ντρω­μέ­νων διοι­κή­σεων, τόσο σε επίπεδο πρό­λη­ψης όσο και σε επίπεδο κατα­στο­λής των δασικών πυρ­κα­γιών.

Η συνερ­γα­σία τους αφορά και τη δια­σπορά των δυνά­μεων επι­φυ­λα­κής, ώστε να μην υπάρ­χουν αλλη­λε­πι­κα­λύ­ψεις των περι­πό­λων. Παράλ­ληλα, στο πλαίσιο ενί­σχυ­σης της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του συστή­μα­τος άμεσου εντο­πι­σμού και αναγ­γε­λίας δασικών πυρ­κα­γιών, το Πυρο­σβε­στικό Σώμα θα συνερ­γά­ζε­ται με τις κατά τόπους δασικές υπη­ρε­σίες για τον καθο­ρι­σμό του απαι­τού­με­νου αριθμού των παρατηρητηρίων-πυροφυλακίων και της ορθό­τε­ρης δια­σπο­ράς τους προ­κει­μέ­νου να στε­λε­χω­θούν και να εντα­χθούν στον επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό. Η συνερ­γα­σία θα επε­κτα­θεί και στην εκπαί­δευση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού σε θέματα ασφά­λειας και απο­φυ­γής ατυ­χη­μά­των σε περι­στα­τικά δασικών πυρ­κα­γιών.

Οι διευ­κρι­νί­σεις της συνερ­γα­σίας καθο­ρί­ζο­νται λεπτο­με­ρώς, καθώς στο παρελ­θόν οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο υπη­ρε­σίες δεν ήταν αγαστές. Στην ίδια ΚΥΑ ανα­φέ­ρε­ται πως όταν στην οικεία Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία περιέλ­θει η πλη­ρο­φο­ρία για την έναρξη δασικής πυρ­κα­γιάς ενη­με­ρώ­νε­ται αμέσως ο εκπρό­σω­πος της Δασικής Υπη­ρε­σίας, προ­κει­μέ­νου να συνερ­γα­στούν για την καλύ­τερη αντι­με­τώ­πισή της. Παρό­μοια… υπο­χρέ­ωση έχει και το ΕΣΚΕ, να ενη­με­ρώ­νει τη Δασική Υπη­ρε­σία, ενώ, αν βρί­σκο­νται σε εξέλιξη πολλά περι­στα­τικά δασικών πυρ­κα­γιών κρίσιμα για την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, ζητεί­ται υπο­χρε­ω­τικά και η γνώμη του δασικού υπαλ­λή­λου. Επίσης, το Πυρο­σβε­στικό Σώμα παρέχει στη Γενική Διεύ­θυνση Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος τα στα­τι­στικά στοι­χεία δασικών πυρ­κα­γιών που έχει στη διάθεσή του και συνερ­γά­ζε­ται μαζί της για τη σύνταξη των ορι­στι­κών πινάκων.

Αποφυγή εγκλω­βι­σμού στους δρόμους, απο­τροπή πλιά­τσι­κου

Μετά την εκδή­λωση δασικής πυρ­κα­γιάς, η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, βάσει του ισχύ­ο­ντος νομικού πλαι­σίου, έχει συγκε­κρι­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες, μία από αυτές όμως κατα­κρί­θηκε, ίσως και άδικα, για τα μέτρα Τρο­χαίας στα σημεία της φωτιάς, όπως το μοιραίο καλο­καίρι στη Λ. Μαρα­θώ­νος. Η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία είναι αρμόδια:

• Για τη λήψη μέτρων Τρο­χαίας για τη διευ­κό­λυνση της κίνησης των πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των, ασθε­νο­φό­ρων, οχη­μά­των ΟΤΑ και άλλων που εμπλέ­κο­νται στην κατα­στολή.

• Μέτρα Τρο­χαίας προς αποφυγή κυκλο­φο­ρια­κής συμ­φό­ρη­σης, τόσο στην πλη­γείσα περιοχή όσο και ευρύ­τερα, εκτροπή ροής κυκλο­φο­ρίας προς αποφυγή εγκλω­βι­σμού τους στην πυρ­κα­γιά, καθώς και μέτρων διευ­κό­λυν­σης των πολιτών που απο­μα­κρύ­νο­νται από αυτή.

• Λήψη μέτρων τάξης και ασφά­λειας στην πλη­γείσα περιοχή.

• Συμβολή στην υλο­ποί­ηση της από­φα­σης για οργα­νω­μένη απο­μά­κρυνση πολιτών λόγω πυρ­κα­γιών όταν αυτή ληφθεί από τα αρμόδια Απο­κε­ντρω­μένα Οργανα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας.

• Περι­φρού­ρηση και δια­φύ­λαξη της περιου­σίας που κατα­στρά­φηκε ή απει­λή­θηκε από δασικές πυρ­κα­γιές, μέχρι την παρά­δοσή τους στους κατό­χους.

Υδρο­λη­ψίες, θαλάσ­σιοι απε­γκλω­βι­σμοί και δια­σώ­σεις

Και στο Λιμε­νικό Σώμα, πέρα από την έκδοση δια­τα­γών και κατευ­θυ­ντή­ριων οδηγιών εξα­σφά­λι­σης ετοι­μό­τη­τας για την αντι­με­τώ­πιση κιν­δύ­νων από δασικές πυρ­κα­γιές, διάθεση μέσων, έπειτα από συνεν­νό­ηση με το Πυρο­σβε­στικό Σώμα, για εναέρια επι­τή­ρηση κ.λπ., υπάρ­χουν κάποιες μικρές τρο­πο­ποι­ή­σεις του ισχύ­ο­ντος θεσμι­κού πλαι­σίου για τις αρμο­διό­τη­τές του. Το άρθρο 5 του Ν. 4150/2013 τρο­πο­ποι­ή­θηκε, όπως και το Π.Δ. 13/2018, τα οποία ανα­φέ­ρουν πως το Λιμε­νικό Σώμα είναι αρμόδιο, μεταξύ άλλων, για:

• Τη λήψη μέτρων ασφά­λειας ναυ­σι­πλο­ΐας ευρύ­τε­ρης θαλάσ­σιας περιο­χής, σε περι­πτώ­σεις υδρο­λη­ψίας από πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη και ετοι­μό­τη­τας πλωτών μέσων του Λιμε­νι­κού για παροχή βοή­θειας στα αερο­σκάφη, εφόσον απαι­τη­θεί.

• Την ενη­μέ­ρωση από τα περι­πο­λικά σκάφη και οχήματα προς τον θάλαμο επι­χει­ρή­σεων σε περί­πτωση εντο­πι­σμού πυρ­κα­γιάς.

• Τη διευ­κό­λυνσή της από θαλάσ­σης μετα­φο­ράς με πλωτά μέσα του Λιμε­νι­κού, προ­σω­πι­κού και μέσων επι­χει­ρη­σιακά εμπλε­κό­με­νων φορέων στην αντι­με­τώ­πιση έκτα­κτων αναγκών και δια­χεί­ρι­σης των συνε­πειών λόγω δασικών πυρ­κα­γιών, καθώς και υλικών και μέσων για την περί­θαλψη πλη­γέ­ντων, όταν αυτό κρί­νε­ται απα­ραί­τητο.

• Τον απο­κλει­σμό χερ­σαίων και θαλάσ­σιων χώρων, απο­μά­κρυνση πολιτών-θαλάσσιων μέσων, σκαφών κ.λπ. και δημιουρ­γία διόδων/ζωνών, προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν από φορείς αντι­με­τώ­πι­σης έκτα­κτων αναγκών και δια­χεί­ρι­σης των συνε­πειών.

• Τη λήψη μέτρων για δια­σφά­λιση τάξης, τρο­χαίας κίνησης, οδικής ασφά­λειας στους χώρους αρμο­διό­τη­τάς του.

• Τη συμβολή στην υλο­ποί­ηση της από­φα­σης για οργα­νω­μένη απο­μά­κρυνση πολιτών από θαλάσ­σης λόγω δασικών πυρ­κα­γιών.

• Τη συμβολή στην από θαλάσ­σης διάσωση και παροχή συν­δρο­μής σε άτομα των οποίων απει­λού­νται ή εκτί­θε­νται σε κίνδυνο η ζωή και η σωμα­τική τους ακε­ραιό­τητα από τις δασικές πυρ­κα­γιές.

• Τη συμ­με­τοχή στον απε­γκλω­βι­σμό ατόμων διά θαλάσ­σης.

• Την έρευνα και τη διάσωση σε περιο­χές αρμο­διό­τη­τάς του.

Αντι­με­τώ­πιση μαζικών απω­λειών

Με τον Ν. 4633/2019, το ΕΚΑΒ πρέπει να προβεί, μεταξύ άλλων, στη συντή­ρηση ασθε­νο­φό­ρων, κινητών ιατρι­κών μονάδων, στη λει­τουρ­γία Ειδικού Τμή­μα­τος Ιατρι­κής Κατα­στρο­φών και στη ρύθμιση δυσλει­τουρ­γιών στο σύστημα εφη­μέ­ρευ­σης των νοσο­κο­μείων του ΕΣΥ και αντι­με­τώ­πι­σης κάθε μορφής κρίσεων και έκτα­κτων κατα­στά­σεων.

Το ΕΚΑΒ, εκτός από την απο­στολή ασθε­νο­φό­ρων και τη δια­κο­μιδή ασθενών, είναι αρμόδιο για την ενερ­γο­ποί­ηση της Ομάδας Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων, η οποία συντο­νί­ζει επι­τε­λικά και επι­χει­ρη­σιακά τις δρα­στη­ριό­τη­τες των κατά τόπους δυνά­μεων. Σε περί­πτωση μαζικού συμ­βά­ντος ενερ­γο­ποιεί την εφαρ­μογή των ειδικών σχεδίων αντι­με­τώ­πι­σης μαζικών απω­λειών υγείας του ΕΚΑΒ με την κινη­το­ποί­ηση όλων των εμπλε­κό­με­νων δομών.

Στην Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης η επι­κοι­νω­νιακή δια­χεί­ριση της κρίσης

Στον «Ιόλαο» ενεργό ρόλο στο επι­κοι­νω­νιακό κομμάτι της εξέ­λι­ξης και των συνε­πειών μιας δασικής πυρ­κα­γιάς έχει η Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης. Συγκε­κρι­μένα, διά της Διεύ­θυν­σης Επι­κοι­νω­νια­κής Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων, σύμφωνα με τον Ν. 4622/2019-ΦΕΚ 133/Α’/2019, είναι αρμόδια για: Τον σχε­δια­σμό και την επι­κοι­νω­νιακή δια­χεί­ριση κρίσεων που προ­κύ­πτουν από φυσικές κατα­στρο­φές, όπως η εκδή­λωση δασικών πυρ­κα­γιών.

• Την ενη­μέ­ρωση των εκπρο­σώ­πων των ελλη­νι­κών και διεθνών Μέσων Μαζικής Ενη­μέ­ρω­σης για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών από δασικές πυρ­κα­γιές.

• Την έκδοση σχε­τι­κών ανα­κοι­νώ­σεων, δελτίων Τύπου, στοι­χείων και ενη­με­ρώ­σεων.

• Τη συνερ­γα­σία με συναρ­μό­διες υπη­ρε­σίες. • Τη συμβολή στην επε­ξερ­γα­σία σχεδίων δια­χεί­ρι­σης επι­κοι­νω­νια­κών κρίσεων και στην αντι­με­τώ­πισή τους μέσω του συντο­νι­σμού των δράσεων του συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης της εικόνας της χώρας στην Ελλάδα και στο εξω­τε­ρικό.

Αξίζει να σημειω­θεί πως και η Γενική Γραμ­μα­τεία Υπο­δο­μών του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών είναι αρμόδια για την έκδοση κατευ­θυ­ντή­ριων οδηγιών για την εκτέ­λεση έργων και εργα­σιών καθα­ρι­σμού βλά­στη­σης κατά μήκος των οδικών αξόνων που έχουν απο­δο­θεί με συμ­βά­σεις παρα­χώ­ρη­σης.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύ­θε­ρου Τύπου της Κυρια­κής