Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων σε όλη την Ελλάδα – Πώς θα λειτουργεί το νέο δίκτυο συντονιστικών κέντρων της Πολιτικής Προστασίας

Ρι­ζι­κή αλ­λα­γή για την ανα­μόρ­φω­ση του Εθνι­κού Μη­χα­νι­σμού Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας θα απο­τε­λέ­σει η σύ­στα­ση των 13 Πε­ρι­φε­ρεια­κών Επι­χει­ρη­σια­κών Κέ­ντρων Συμ­βά­ντων ( μικρά ΕΣΚΕ­ΔΙΚ) που προ­βλέ­πε­ται στο νέο νο­μο­σχέ­διο του υπουρ­γεί­ου Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας με τίτλο “Ενερ­γή Μάχη”.

Όπως έγινε γνω­στό από την Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία σε κάθε Πε­ρι­φε­ρεια­κή Πυ­ρο­σβε­στι­κή Διοί­κη­ση θα λει­τουρ­γεί Επι­χει­ρη­σια­κό Κέ­ντρο Συμ­βά­ντων, πλή­ρως δια­συν­δε­δε­μέ­νο με το Εθνι­κό Συ­ντο­νι­στι­κό Κέ­ντρο Επι­χει­ρή­σε­ων (Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ.) με σκοπό να εξα­σφα­λι­στεί ενιαία επι­χει­ρη­σια­κή ει­κό­να σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο, από το το­πι­κό έως το εθνι­κό επί­πε­δο, επι­τρέ­πο­ντας τα­χύ­τε­ρη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρη λήψη απο­φά­σε­ων.

Κε­ντρι­κός πυ­λώ­νας αυτής της με­ταρ­ρύθ­μι­σης θα είναι επί­σης η ει­σα­γω­γή τυ­πο­ποι­η­μέ­νων πρω­το­κόλ­λων διοί­κη­σης και επι­χει­ρη­σια­κής αντα­πό­κρι­σης, κατά τα πρό­τυ­πα του διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νου Incident Command System (ICS) – (Σύ­στη­μα Διοί­κη­σης Συμ­βά­ντων).

Το Σύ­στη­μα Διοί­κη­σης Συμ­βά­ντων απο­τε­λεί ένα διε­θνώς δο­κι­μα­σμέ­νο και ανα­γνω­ρι­σμέ­νο πρό­τυ­πο δια­χεί­ρι­σης συμ­βά­ντων όλων των κιν­δύ­νων, το οποίο ανα­πτύ­χθη­κε και εφαρ­μό­στη­κε συ­στη­μα­τι­κά, ήδη από τις δε­κα­ε­τί­ες του 1970 και 1980, στις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες και στον Κα­να­δά, χώρες που θε­ω­ρού­νται πρω­το­πό­ρες στον τομέα της πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας και της δα­σο­πυ­ρό­σβε­σης. Ακο­λου­θώ­ντας το πρό­τυ­πο της εφαρ­μο­γής του εκεί, η χώρα μας θα προ­σεγ­γί­σει για πρώτη φορά θε­σμι­κά το επί­πε­δο αυτών των δύο μο­ντέ­λων, υιο­θε­τώ­ντας κε­ντρι­κές αρχές τους, όπως η λει­τουρ­γι­κή ενο­ποί­η­ση όλων των σχε­δί­ων και δια­δι­κα­σιών (Κα­νό­νες Εμπλο­κής, Γε­νι­κά Σχέ­δια, λει­τουρ­γία Εθνι­κού Μη­χα­νι­σμού), ανά­πτυ­ξη ενιαί­ου πλαι­σί­ου στρα­τη­γι­κής, επι­χει­ρη­σια­κής και τα­κτι­κής διοί­κη­σης, καθώς και θε­σμο­θέ­τη­ση στοι­χεί­ων τα­κτι­κής διοί­κη­σης στο πεδίο.

Πώς θα λει­τουρ­γούν τα Επι­χει­ρη­σια­κά Κέ­ντρα Συμ­βά­ντων

Η νέα επι­χει­ρη­σια­κή δομή που ανα­μέ­νε­ται να θε­σπι­στεί μέσω του νο­μο­σχε­δί­ου, δη­λα­δή το Επι­χει­ρη­σια­κό Κέ­ντρο Συμ­βά­ντων θα λει­τουρ­γεί, όπως επι­ση­μαί­νουν πηγές της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας ως κε­ντρι­κός κόμ­βος συ­ντο­νι­σμού, επι­κοι­νω­νί­ας και ροής πλη­ρο­φο­ριών όλων των εμπλε­κο­μέ­νων φο­ρέ­ων. Θα είναι δη­λα­δή ένα μικρό Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ. που θα εξο­πλι­στεί με συ­στή­μα­τα επι­κοι­νω­νί­ας, δο­ρυ­φο­ρι­κούς χάρ­τες, τε­χνι­κή υπο­στή­ρι­ξη και κάθε μέσο που απαι­τεί­ται για την τα­χεία και τεκ­μη­ριω­μέ­νη εκτί­μη­ση των επι­χει­ρη­σια­κών δε­δο­μέ­νων ιδίως κατά τη διάρ­κεια της αντι­πυ­ρι­κής πε­ριό­δου.

Ου­σια­στι­κά, κατά τις ίδιες πηγές, με τα Επι­χει­ρη­σια­κά Κέ­ντρα Συμ­βά­ντων, η Ελ­λά­δα απο­κτά ένα δί­κτυο αυ­το­τε­λών επι­χει­ρη­σια­κών κέ­ντρων μοι­ρα­σμέ­νο σε όλη την επι­κρά­τεια, που όμως θα είναι πλή­ρως δια­συν­δε­δε­μέ­νο με το ΕΣΚΕ­ΔΙΚ, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας κατά αυτό τον τρόπο τον συ­ντο­νι­σμό σε εθνι­κό επί­πε­δο κατά τα πρό­τυ­πα της διε­θνούς εμπει­ρί­ας.

Ει­δι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με την Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία, τα Επι­χει­ρη­σια­κά Κέ­ντρα Συμ­βά­ντων, εν­σω­μα­τώ­νουν την αρχή “μία επι­χεί­ρη­ση – μία διοί­κη­ση” και λει­τουρ­γούν ως το­πι­κά – πε­ρι­φε­ρεια­κά κέ­ντρα (“War Rooms”), στα οποία θα βρί­σκο­νται μό­νι­μα σύν­δε­σμοι του Συ­ντο­νι­στι­κού Ορ­γά­νου Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (ΣΟΠΠ), του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συ­ντο­νι­στι­κού Ορ­γά­νου Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (ΠΕ­ΣΟΠΠ) και του Το­πι­κού Συ­ντο­νι­στι­κού Ορ­γά­νου Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (ΤΕ­ΣΟΠΠ), αλλά και εκ­πρό­σω­ποι εθε­λο­ντι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων και μη κυ­βερ­νη­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων που είναι εγ­γε­γραμ­μέ­νες στο Μη­τρώο Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας ή και εκτός αυτού. Τέ­τοια είναι για πα­ρά­δειγ­μα το Ελ­λη­νι­κού Δι­κτύ­ου Αν­θε­κτι­κών Πό­λε­ων ή Συν­δέ­σμων Προ­στα­σί­ας και Ανά­πτυ­ξης Δασών. Σκο­πός αυτής της αλ­λα­γής, όπως ση­μειώ­νουν πηγές της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, θα είναι μια σύγ­χρο­νη, δια­λει­τουρ­γι­κή διοί­κη­ση, η οποία θα ξε­πε­ρά­σει τις αδυ­να­μί­ες που πα­ρα­τη­ρή­θη­καν σε προη­γού­με­νες κρί­σεις όπου δεν υπήρ­ξε ενιαί­ος συ­ντο­νι­σμός με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­ξουν με­γά­λες κα­τα­στρο­φές και τρα­γω­δί­ες.

Με οδηγό τα διε­θνή κέ­ντρα σε ΗΠΑ, Κα­να­δά (Incident Command Post) αλλά και σε Ιτα­λία (Sala Operativa/Direttore Operazioni Spegnimento) το Επι­χει­ρη­σια­κό Κέ­ντρο Συμ­βά­ντων θα βα­δί­σει στα πα­ρα­πά­νω πρό­τυ­πα για μια σύγ­χρο­νη δια­χεί­ρι­ση κρί­σε­ων στην Ελ­λά­δα. Όπως υπο­γραμ­μί­ζουν πηγές της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, η ρύθ­μι­ση αυτή θα επι­φέ­ρει βαθιά θε­σμι­κή τομή, καθώς, κατά τις ίδιες πηγές ανα­βαθ­μί­ζει την επι­τό­πια διοί­κη­ση από πρα­κτι­κή “αυ­το­σχέ­διου συ­ντο­νι­σμού” σε θε­σμι­κά κα­το­χυ­ρω­μέ­νο κε­ντρι­κό επι­χει­ρη­σια­κό ερ­γα­λείο του Εθνι­κού Μη­χα­νι­σμού. Στό­χος του νέου αυτού μο­ντέ­λου, σύμ­φω­να με την Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία, είναι η τα­χύ­τε­ρη λήψη απο­φά­σε­ων, “ο πε­ριο­ρι­σμός του κιν­δύ­νου ασύμ­βα­των ή αντι­φα­τι­κών εντο­λών, η ενί­σχυ­ση της ασφά­λειας προ­σω­πι­κού και πο­λι­τών, η εξα­σφά­λι­ση δια­φά­νειας στη δη­μό­σια ενη­μέ­ρω­ση από ενιαίο κέ­ντρο καθώς και η συμ­βο­λή στην υιο­θέ­τη­ση μιας κουλ­τού­ρας σύγ­χρο­νης, τεκ­μη­ριω­μέ­νης και προ­λη­πτι­κής δια­χεί­ρι­σης κρί­σε­ων”.

Τι θα φέρει το Σύ­στη­μα Διοί­κη­σης Συμ­βά­ντων και πώς θα εφαρ­μο­στεί

Το Σύ­στη­μα Διοί­κη­σης Συμ­βά­ντων (ICS) απο­τε­λεί ένα διε­θνώς δο­κι­μα­σμέ­νο και ανα­γνω­ρι­σμέ­νο πρό­τυ­πο δια­χεί­ρι­σης συμ­βά­ντων όλων των κιν­δύ­νων, που χρη­σι­μο­ποιεί­ται ευ­ρέ­ως τόσο για φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές όσο και για τε­χνο­λο­γι­κά ή σύν­θε­τα συμ­βά­ντα. Σκο­πός είναι όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι φο­ρείς να υιο­θε­τούν μια ενιαία και ολο­κλη­ρω­μέ­νη ορ­γα­νω­τι­κή δομή, ικανή να αντα­πο­κρί­νε­ται στις αυ­ξη­μέ­νες απαι­τή­σεις και την πο­λυ­πλο­κό­τη­τα με­μο­νω­μέ­νων ή πολ­λα­πλών πε­ρι­στα­τι­κών. Με τον τρόπο αυτό, επι­χει­ρεί­ται να δια­σφα­λι­στεί ένας κοι­νός τρό­πος διοί­κη­σης, σαφής κα­τα­νο­μή ρόλων και ενιαία επι­χει­ρη­σια­κή “γλώσ­σα” με­τα­ξύ όλων των αρ­μό­διων υπη­ρε­σιών.

Η λο­γι­κή του ICS, στο πλαί­σιο της πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας και ιδίως στον τομέα της πυ­ρο­σβε­στι­κής, προ­βλέ­πε­ται να εφαρ­μό­ζε­ται σε τρία επί­πε­δα δια­χεί­ρι­σης του κιν­δύ­νου.

1. σε στρα­τη­γι­κό με την ενί­σχυ­ση του Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ. και την αξιο­ποί­η­ση ει­δι­κών λει­τουρ­γιών, όπως η επι­χει­ρη­σια­κή με­τε­ω­ρο­λο­γία

2. σε επι­χει­ρη­σια­κό , μέσω της λει­τουρ­γί­ας των νέων Επι­χει­ρη­σια­κών Κέ­ντρων Συμ­βά­ντων,

3. σε τα­κτι­κό, με τη σύ­στα­ση στοι­χεί­ου διοί­κη­σης επί του πε­δί­ου, δια­συν­δε­δε­μέ­νου με τα Κι­νη­τά Επι­χει­ρη­σια­κά Κέ­ντρα (όπως το “Όλυ­μπος”), ώστε να επι­τυγ­χά­νε­ται κοι­νός και ενιαί­ος συ­ντο­νι­σμός όλων των επι­χει­ρη­σια­κών φο­ρέ­ων.

Ακόμη, για άλλες κα­τα­στρο­φές που υπά­γο­νται στον Εθνι­κό Μη­χα­νι­σμό Δια­χεί­ρι­σης Κρί­σε­ων, η προ­σέγ­γι­ση του ICS προ­βλέ­πει επί­σης την κα­τάρ­τι­ση Κοι­νών Επι­χει­ρη­σια­κών Πρω­το­κόλ­λων.

Το νο­μο­σχέ­διο που προ­ω­θεί­ται, όπως έχει γίνει γνω­στό από την Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία, προ­βλέ­πει με­τα­ξύ άλλων, ενιαί­ους επι­χει­ρη­σια­κούς κα­νό­νες και δομές, που προ­σο­μοιά­ζουν στις αρχές του Incident Command System (ICS):

Ει­δι­κό­τε­ρα:

-Συ­στή­νο­νται συ­στή­μα­τα – στοι­χεία διοί­κη­σης στο πεδίο με σκοπό τη δη­μιουρ­γία ενιαί­ου κόμ­βου συ­ντο­νι­σμού, όπου ο επι­κε­φα­λής του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος (Π.Σ.) και οι σύν­δε­σμοι όλων των εμπλε­κό­με­νων επι­χει­ρη­σια­κών φο­ρέ­ων (ΕΛ.ΑΣ, Ένο­πλες Δυ­νά­μεις, το Λι­με­νι­κό Σώμα – Ελ­λη­νι­κή Ακτο­φυ­λα­κή και το Εθνι­κό Κέ­ντρο ‘Αμε­σης Βο­ή­θειας (Ε.Κ.Α.Β.) δια­μορ­φώ­νουν κοινή επι­χει­ρη­σια­κή ει­κό­να, εξα­σφα­λί­ζουν άμεση ανταλ­λα­γή κρί­σι­μων πλη­ρο­φο­ριών και λαμ­βά­νουν συ­ντο­νι­σμέ­νες απο­φά­σεις.

– Προ­βλέ­πε­ται η λει­τουρ­γία των δε­κα­τριών Επι­χει­ρη­σια­κών Κέ­ντρων Συμ­βά­ντων (Ε.Κ.Σ.) σε κάθε Πε­ρι­φε­ρεια­κό Κέ­ντρο Επι­χει­ρή­σε­ων των Πε­ρι­φε­ρεια­κών Πυ­ρο­σβε­στι­κών Διοι­κή­σε­ων (ΠΕ.ΠΥ.Δ.), δια­συν­δε­δε­μέ­νων επι­χει­ρη­σια­κά με το Εθνι­κό Συ­ντο­νι­στι­κό Κέ­ντρο Επι­χει­ρή­σε­ων και Δια­χεί­ρι­σης Κρί­σε­ων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), και με σκοπό τη “διά­χυ­ση” μιας ενιαί­ας επι­χει­ρη­σια­κής ει­κό­νας από και προς τα Συ­ντο­νι­στι­κά Όρ­γα­να Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (Σ.Ο.Π.Π.), τα Πε­ρι­φε­ρεια­κά Επι­χει­ρη­σια­κά Συ­ντο­νι­στι­κά Όρ­γα­να Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) και τα Το­πι­κά Επι­χει­ρη­σια­κά Συ­ντο­νι­στι­κά Όρ­γα­να Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.).

– Πα­ράλ­λη­λα, ει­σά­γο­νται τυ­πο­ποι­η­μέ­να πρω­τό­κολ­λα και Κα­νό­νες Εμπλο­κής του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος (Π.Σ.), οι οποί­οι κα­θο­ρί­ζουν σαφές πλαί­σιο διοί­κη­σης, δια­δι­κα­σί­ες κι­νη­το­ποί­η­σης και επί­πε­δα εντο­λών για όλο το προ­σω­πι­κό.

Συ­νο­ψί­ζο­ντας, σύμ­φω­να με πηγές της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, η συ­γκε­κρι­μέ­νη ρύθ­μι­ση, ση­μα­το­δο­τεί τη στα­δια­κή με­τά­βα­ση του Εθνι­κού Μη­χα­νι­σμού σε ένα σύγ­χρο­νο, διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νο πρό­τυ­πο διοί­κη­σης συμ­βά­ντων. Όπως ση­μειώ­νουν, μέσω της θε­σμι­κής εν­σω­μά­τω­σης του ICS, της πρό­βλε­ψης κοι­νών σχε­δί­ων επι­χει­ρη­σια­κής δρά­σης των σω­μά­των ασφα­λεί­ας και της σύ­στα­σης στοι­χεί­ων τα­κτι­κής διοί­κη­σης στο πεδίο, επι­χει­ρεί­ται να αρ­θούν οι δια­πι­στω­μέ­νες αδυ­να­μί­ες συ­ντο­νι­σμού, να ενι­σχυ­θεί η τα­χύ­τη­τα και η ποιό­τη­τα λήψης απο­φά­σε­ων και να δια­σφα­λι­σθεί ότι κάθε με­γά­λη κα­τα­στρο­φή αντι­με­τω­πί­ζε­ται με ενιαία γλώσ­σα, ενιαίο σχέ­διο και σαφή κα­τα­νο­μή ευ­θυ­νών.

Πηγή: capital.gr