Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Από σήμερα πλήρης εφαρμογή στο λιανεμπόριο και στη βιομηχανία

Με βάση τον προ­γραμ­μα­τι­σμό, από το φθι­νό­πωρο του 2024, η ψηφιακή κάρτα εργα­σίας ανα­μέ­νε­ται να επε­κτα­θεί στους κλάδους του του­ρι­σμού και του επι­σι­τι­σμού

Με αμείωτο ρυθμό προχωρά ο σχε­δια­σμός του υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης για να επε­κτα­θεί η Ψηφιακή κάρτα εργα­σίας σε όλους τους τομείς της επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Μετά την υλο­ποί­ηση του μέτρου σε τρά­πε­ζες, μεγάλα σούπερ-μάρκετ, ασφα­λι­στι­κές εται­ρίες, εται­ρίες security και ΔΕΚΟ, η Ψηφιακή Κάρτα Εργα­σίας τίθεται, από την 1η Ιουλίου 2024, σε πλήρη εφαρ­μογή στο λια­νε­μπό­ριο και στη βιο­μη­χα­νία, που έχουν ήδη εντα­χθεί στο μέτρο από την 1η Ιανουα­ρίου 2024. Με βάση τον προ­γραμ­μα­τι­σμό, από το Φθι­νό­πωρο του 2024, η Ψηφιακή Κάρτα Εργα­σίας ανα­μέ­νε­ται να επε­κτα­θεί στους κλάδους του του­ρι­σμού και του επι­σι­τι­σμού.

Μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουρ­γός Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης, Νίκη Κερα­μέως, δηλώνει ότι η πλήρης εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας στους κλάδους της βιο­μη­χα­νίας και του λια­νε­μπο­ρίου συνιστά ένα σημα­ντικό βήμα για την εργα­σιακή καθη­με­ρι­νό­τητα στη χώρα μας και την ορθή εφαρ­μογή του εργα­τι­κού δικαίου.

Όπως ανα­φέ­ρει, «μέσα σε ένα επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, που γνω­ρί­ζει σημα­ντική ανά­πτυξη, είναι σημα­ντικό να θωρα­κί­σουμε τα δικαιώ­ματα των εργα­ζο­μέ­νων, βελ­τιώ­νο­ντας την εργα­σιακή τους καθη­με­ρι­νό­τητα και εξα­σφα­λί­ζο­ντας την ακέραια κατα­βολή των δεδου­λευ­μέ­νων τους, δια­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα υγιείς όρους αντα­γω­νι­σμού μεταξύ των επι­χει­ρή­σεων. Με την Ψηφιακή Κάρτα Εργα­σίας κατα­πο­λε­μώ­νται φαι­νό­μενα αδή­λω­της και υπο­δη­λω­μέ­νης εργα­σίας και εισφο­ρο­δια­φυ­γής, που πλήτ­τουν πρω­τί­στως τους εργα­ζό­με­νους και τις συνε­πείς επι­χει­ρή­σεις και υπο­νο­μεύ­ουν τη βιω­σι­μό­τητα του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος της χώρας. Το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται ήδη με επι­τυ­χία σε εργα­ζό­με­νους τρα­πε­ζών, μεγάλων σούπερ-μάρκετ, ασφα­λι­στι­κών εται­ριών, εται­ριών security και ΔΕΚΟ και πρό­κει­ται να επε­κτα­θεί στα­διακά στο σύνολο των επι­χει­ρή­σεων της χώρας».

Τι ισχύει στην Ψηφιακή Κάρτα  Εργα­σίας

Πλέον, οι εν λόγω επι­χει­ρή­σεις υπο­χρε­ού­νται να δια­θέ­τουν και να ενερ­γο­ποιούν σύστημα Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας για το σύνολο των εργα­ζο­μέ­νων τους, με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας, οι οποίοι απα­σχο­λού­νται με φυσική παρου­σία στον χώρο παροχής εργα­σίας της επι­χεί­ρη­σης, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εργα­ζο­μέ­νων που απα­σχο­λού­νται στις ανωτέρω επι­χει­ρή­σεις, μέσω δανει­σμού.

Με την Ψηφιακή Κάρτα Εργα­σίας εξα­σφα­λί­ζε­ται η παρα­κο­λού­θηση του πραγ­μα­τι­κού χρόνου εργα­σίας, κατα­πο­λε­μώ­ντας τις κατα­χρη­στι­κές πολι­τι­κές των αδή­λω­των υπε­ρω­ριών και των παρά­νο­μων μετα­βο­λών και υπερ­βά­σεων του εργα­σια­κού χρόνου.

Έτσι, αν κατά τον έλεγχο δια­πι­στω­θεί ότι ο εργα­ζό­με­νος έχει ξεκι­νή­σει την απα­σχό­λησή του στις κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις του εργο­δότη του, χωρίς να υφί­στα­ται σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας, επι­βάλ­λο­νται διοι­κη­τικά πρό­στιμα και κυρώ­σεις από τους Επι­θε­ω­ρη­τές Εργα­σίας.

Το ίδιο θα συμβεί, εάν δια­πι­στω­θεί ότι ο εργα­ζό­με­νος έχει «νόθα» σήμανση της Κάρτας του, με την οποία δηλώνει δήθεν την απο­χώ­ρησή του από την επι­χεί­ρηση, ενώ, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, εξα­κο­λου­θεί να εργά­ζε­ται, πραγ­μα­το­ποιώ­ντας αδήλωτη υπε­ρω­ριακή απα­σχό­ληση.

Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Εργα­σίας, η καθο­λική εφαρ­μογή της έχει πολ­λα­πλά οφέλη για την αγορά εργα­σίας, καθώς δια­σφα­λί­ζο­νται τα δικαιώ­ματα των εργα­ζο­μέ­νων, ενι­σχύ­ε­ται ο υγιής αντα­γω­νι­σμός και εξα­σφα­λί­ζε­ται η βιω­σι­μό­τητα του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος.

Παράλ­ληλα, η χρήση της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας, εκτός από δια­φά­νεια στον χρόνο εργα­σίας, που οδηγεί στις σωστές και νόμιμες αμοιβές, απλου­στεύει ταυ­τό­χρονα τις αναγ­γελ­τι­κές δια­δι­κα­σίες στο Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ II».

Έτσι, για όποιον εργο­δότη ισχύει η υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας, θα έχει, από 1/7/2024, τη δυνα­τό­τητα να επι­λέ­γει το απο­λο­γι­στικό σύστημα αναγ­γε­λίας των μετα­βο­λών ωραρίου, υπε­ρω­ριών και της οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας.

Συγκε­κρι­μένα, με το άρθρο 22 του ν. 5053/2023, εισήχθη η δυνα­τό­τητα για τις επι­χει­ρή­σεις που έχουν εντα­χθεί στον Μηχα­νι­σμό της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας, εφόσον το επι­θυ­μούν, να μην κατα­χω­ρί­ζουν εκ των προ­τέ­ρων τις αλλαγές ή την τρο­πο­ποί­ηση του ωραρίου εργα­σίας ή της οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας ή την υπε­ρω­ριακή απα­σχό­ληση, πριν από την έναρξη πραγ­μα­το­ποί­η­σής τους, αφαι­ρώ­ντας έτσι σημα­ντικό γρα­φειο­κρα­τικό βάρος.

Εφόσον, λοιπόν, οι επι­χει­ρή­σεις κάνουν χρήση αυτής της επι­λο­γής, υπο­χρε­ού­νται:

α) Να δηλώ­νουν έως και την τελευ­ταία ημέρα του τρέ­χο­ντος ημε­ρο­λο­για­κού μήνα στην «ψηφιακή δήλωση επι­λο­γής προ­α­ναγ­γελ­τι­κού ή απο­λο­γι­στι­κού συστή­μα­τος κατα­χώ­ρι­σης αλλαγών ωραρίου, οργά­νω­σης χρόνου εργα­σίας και υπε­ρω­ριών» ότι, για τον επόμενο μήνα, επι­λέ­γουν να κατα­χω­ρί­σουν τις αλλαγές του ωραρίου εργα­σίας ή της οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας και των υπε­ρω­ριών, απο­λο­γι­στικά εντός του ίδιου μήνα.

β) Να κατα­χω­ρί­ζουν τις σχε­τι­κές αλλαγές έως τη λήξη του επό­με­νου ημε­ρο­λο­για­κού μήνα από τον μήνα πραγ­μα­το­ποί­η­σής τους.

Οι επι­χει­ρή­σεις που υπο­χρε­ω­τικά έχουν εντα­χθεί στην εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας και μόνο μπορούν να επι­λέ­γουν κάθε μήνα δια­φο­ρε­τικό σύστημα (είτε προ­α­ναγ­γελ­τικό είτε απο­λο­γι­στικό). Ωστόσο, δεν επι­τρέ­πε­ται η συν­δυα­στική εφαρ­μογή των δύο συστη­μά­των εντός του ίδιου μήνα.

Στην περί­πτωση απο­λο­γι­στι­κής δήλωσης απαι­τεί­ται ένας αρχικός προ­α­ναγ­γελ­τι­κός προ­γραμ­μα­τι­σμός της οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων από τις επι­χει­ρή­σεις (π.χ σε επίπεδο εβδο­μά­δας ή μήνα).

Ευνόητο είναι ότι οι επι­χει­ρή­σεις/εργο­δό­τες που έχουν επι­λέ­ξει το απο­λο­γι­στικό σύστημα, έχουν τη δυνα­τό­τητα, εφόσον το επι­θυ­μούν, να επα­νέλ­θουν στο προ­α­ναγ­γελ­τικό σύστημα, αλλά και πάλι θα πρέπει να μπουν στο Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» και να το δηλώ­σουν, πριν από την έναρξη του ημε­ρο­λο­για­κού μήνα κατά τον οποίο θέλουν να επα­νέλ­θουν στην προ­α­ναγ­γελ­τική δια­δι­κα­σία.

Σε κάθε περί­πτωση, η απο­λο­γι­στική αυτή δυνα­τό­τητα δεν δίνεται για όλες τις άλλες επι­χει­ρή­σεις που δεν έχουν ακόμη εντα­χθεί στην υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας και, συνεπώς, θα συνε­χί­σουν να δηλώ­νουν υπο­χρε­ω­τικά προ­α­ναγ­γελ­τικά τις μετα­βο­λές του εργα­σια­κού χρόνου ως προς τα ωράρια και την οργά­νωση, καθώς και τις υπε­ρω­ρίες.

Οι χρήστες του απο­λο­γι­στι­κού συστή­μα­τος πρέπει να προ­σέ­ξουν, καθώς, σε περί­πτωση ανα­ντι­στοι­χίας της πραγ­μα­τι­κής απα­σχό­λη­σης με τη σχετική σήμανση της Κάρτας, επι­βάλ­λε­ται στον εργο­δότη το νομίμως προ­βλε­πό­μενο πρό­στιμο ανά εργα­ζό­μενο, στην Ψηφιακή Κάρτα του οποίου δεν είναι δυνατή η ανωτέρω αντι­στοί­χιση.

Περι­πτώ­σεις δικαιο­λο­γη­μέ­νης μη σήμαν­σης στην Ψηφιακή Κάρτα Εργα­σίας

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην από 21/6/2024 εγκύ­κλιο του υπουρ­γείου Εργα­σίας, παρότι η σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας απο­τε­λεί υπο­χρέ­ωση όλων των εργα­ζο­μέ­νων που απα­σχο­λού­νται με φυσική παρου­σία στον χώρο παροχής εργα­σίας της επι­χεί­ρη­σης, υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις, όπου η μη σήμανση θεω­ρεί­ται δικαιο­λο­γη­μένη και, σε περί­πτωση ελέγχου από τους Επι­θε­ω­ρη­τές Εργα­σίας, δεν επι­φέ­ρει κυρώ­σεις.

Οι περι­πτώ­σεις αυτές εξει­δι­κεύ­ο­νται ως εξής:

I. Εργα­ζό­με­νοι με τηλερ­γα­σία

Στην παρούσα φάση, ο Μηχα­νι­σμός της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας εφαρ­μό­ζε­ται μόνο για εργα­ζό­με­νους με φυσική παρου­σία στον χώρο που έχει τις κτι­ρια­κές της εγκα­τα­στά­σεις η επι­χεί­ρηση και, συνεπώς, οι εργα­ζό­με­νοι που εργά­ζο­νται με τηλερ­γα­σία δεν έχουν ακόμη υπο­χρέ­ωση για σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας κατά τις ημέρες που εργά­ζο­νται με το συγκε­κρι­μένο σύστημα οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας.

Επο­μέ­νως, αν η επι­χεί­ρηση έχει υπο­βά­λει δήλωση ψηφια­κής οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας, στην οποία, κατά συγκε­κρι­μένη χρονική περίοδο ή κατά συγκε­κρι­μέ­νες ημέρες απα­σχό­λη­σης εντός της εβδο­μά­δας, οι εργα­ζό­με­νοι εμφα­νί­ζο­νται σε τηλερ­γα­σία, η μη σήμανση της Κάρτας τους, κατά τη συγκε­κρι­μένη χρονική περίοδο ή κατά τις συγκε­κρι­μέ­νες ημέρες απα­σχό­λη­σης εντός της εβδο­μά­δας, θεω­ρεί­ται δικαιο­λο­γη­μένη και δεν επι­φέ­ρει κυρώ­σεις.

Ωστόσο, υπάρχει και η περί­πτωση όπου κάποιοι εργα­ζό­με­νοι επι­θυ­μούν να εργα­στούν με φυσική παρου­σία ορι­σμένο χρονικό διά­στημα μιας ημέρας και με τηλερ­γα­σία κατά το υπό­λοιπο χρονικό διά­στημα της ίδιας ημέρας.

Στο Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ II» δίνεται η δυνα­τό­τητα πολ­λα­πλού χαρα­κτη­ρι­σμού εντός της ίδιας ημέρας για την περί­πτωση όπου κάποιος δεν ξεκινά ή δεν ολο­κλη­ρώ­νει την εργασία του στον ίδιο τόπο παροχής εργα­σίας.

Στην περί­πτωση αυτή, αν π.χ. ένας εργα­ζό­με­νος ξεκι­νή­σει να εργά­ζε­ται με τηλερ­γα­σία και ολο­κλη­ρώ­σει την εργασία του με φυσική παρου­σία στον τόπο παροχής εργα­σίας της επι­χεί­ρη­σης ή το αντί­στροφο, οφείλει κατά την είσοδο και κατά την έξοδο από τον χώρο παροχής εργα­σίας με φυσική παρου­σία να σημάνει την Ψηφιακή Κάρτα.

II. Ειδικές κατη­γο­ρίες εργα­ζο­μέ­νων με μη σταθερό τόπο παροχής εργα­σίας, ο οποίος μετα­βάλ­λε­ται συνεχώς μέσα στην ημέρα

Υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες εργα­ζο­μέ­νων οι οποίοι, βάσει της φύσης του αντι­κει­μέ­νου εργα­σίας τους (π.χ. ιατρι­κοί επι­σκέ­πτες, επι­θε­ω­ρη­τές πωλή­σεων, περιο­δεύ­ο­ντες πωλητές, τεχνι­κοί, οδηγοί, εργα­ζό­με­νοι που επι­σκέ­πτο­νται τους πελάτες του εργο­δότη τους, δια­φη­μι­στές κλπ), δεν έχουν έναν σταθερό τόπο παροχής εργα­σίας, αλλά είναι ανα­γκα­σμέ­νοι να μετα­κι­νού­νται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργα­σίας στον άλλο, κατά τη διάρ­κεια της ημέρας.

Δεδο­μέ­νης της αντι­κει­με­νι­κής δυσκο­λίας που υφί­στα­ται για τη σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας των εν λόγω εργα­ζο­μέ­νων σε κάθε σημείο που μπορεί να βρί­σκο­νται κατά την εκτέ­λεση των καθη­κό­ντων τους, είναι σκόπιμη η αντι­με­τώ­πισή τους με τον ίδιο τρόπο που αντι­με­τω­πί­ζο­νται και οι εργα­ζό­με­νοι με τηλερ­γα­σία.

Συνεπώς, οι συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες εργα­ζο­μέ­νων δεν θα έχουν υπο­χρέ­ωση για σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας κατά τις ημέρες που εργά­ζο­νται εκτός του στα­θε­ρού τόπου παροχής εργα­σίας της επι­χεί­ρη­σης και μετα­κι­νού­νται τακτικά και εντός της ίδιας ημέρας από το ένα σημείο στο άλλο.

Στην προ­κει­μένη περί­πτωση, κατά την οποία δεν υφί­στα­ται σήμανση Κάρτας κατά την έναρξη ή/και κατά τη λήξη της απα­σχό­λη­σης των εργα­ζο­μέ­νων αυτών με φυσική παρου­σία στις κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις της επι­χεί­ρη­σης, θα τεκ­μαί­ρε­ται ως ωράριο εργα­σίας για τη συγκε­κρι­μένη ημέρα το δηλωθέν στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ II» ημε­ρή­σιο ωράριο εργα­σίας και η μη σήμανση της Κάρτας τους κατά τις συγκε­κρι­μέ­νες ημέρες απα­σχό­λη­σης εντός της εβδο­μά­δας θα θεω­ρεί­ται δικαιο­λο­γη­μένη και δεν θα επι­φέ­ρει κυρώ­σεις.

Εφόσον οι εν λόγω εργα­ζό­με­νοι βρεθούν να απα­σχο­λού­νται σε σημείο εκτός του στα­θε­ρού τόπου εργα­σίας τους και προ­κει­μέ­νου να μπορούν να απο­δεί­ξουν ότι θεω­ρεί­ται δικαιο­λο­γη­μένη η μη σήμανση της Ψηφια­κής Κάρτας στις εγκα­τα­στά­σεις των πελατών τους, θα πρέπει να φέρουν μαζί τους αντί­γραφο της σύμ­βα­σης εργα­σίας τους, καθώς και αντί­γραφο του πίνακα προ­σω­πι­κού, από τα οποία να προ­κύ­πτει όχι μόνο ο εργο­δό­της τους, αλλά και η ειδι­κό­τητα και ο τόπος παροχής εργα­σίας τους και, έτσι, να συνά­γε­ται η δυνα­τό­τητα μη σήμαν­σης της Ψηφια­κής Κάρτας τους.

Αντί­θετα, αν οι εργα­ζό­με­νοι των εν λόγω κατη­γο­ριών έχουν σταθερό τόπο παροχής εργα­σίας εκτός των κτι­ρια­κών εγκα­τα­στά­σεων της επι­χεί­ρη­σης/εργο­δότη, αλλά σε χώρο που έχει δια­τε­θεί στην επι­χεί­ρηση/εργο­δότη για απο­κλει­στική χρήση από αυτήν, μέσω μίσθω­σης, π.χ. πωλητές μιας συγκε­κρι­μέ­νης επι­χεί­ρη­σης που εργά­ζο­νται σταθερά σε shop-in-a-shop άλλης επι­χεί­ρη­σης, τεχνι­κοί επι­χεί­ρη­σης που παρέ­χουν τις υπη­ρε­σίες τους σταθερά στην έδρα άλλης επι­χεί­ρη­σης, αλλά σε χώρο που έχει μισθω­θεί και χρη­σι­μο­ποιεί­ται απο­κλει­στικά από την επι­χεί­ρηση/εργο­δότη τους, τότε η υπο­χρέ­ωση σήμαν­σης της Ψηφια­κής Κάρτας για τις εν λόγω κατη­γο­ρίες εργα­ζο­μέ­νων δεν αίρεται και αυτοί είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να σημαί­νουν Κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέ­χουν τις υπη­ρε­σίες τους.

Αν οι εν λόγω εργα­ζό­με­νοι βρεθούν να απα­σχο­λού­νται με φυσική παρου­σία είτε στον σταθερό τόπο παροχής εργα­σίας της επι­χεί­ρη­σης/εργο­δότη τους είτε σε σταθερό τόπο παροχής εργα­σίας, εκτός των εγκα­τα­στά­σεων της επι­χεί­ρη­σης/εργο­δότη, οφεί­λουν να έχουν σημάνει την Κάρτα τους.

Σε αντί­θετη περί­πτωση, θα επι­βάλ­λο­νται κυρώ­σεις από την Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας.

III. Διευ­θυ­ντικά στελέχη

Οι εργα­ζό­με­νοι που κατέ­χουν θέση επο­πτείας ή διεύ­θυν­σης ή εμπι­στευ­τική, απο­γρά­φο­νται κανο­νικά στη δια­δι­κα­σία της ψηφια­κής οργά­νω­σης του χρόνου εργα­σίας.

Για τους εν λόγω εργα­ζό­με­νους απαι­τεί­ται η υποβολή δήλωσης μετα­βο­λής στοι­χείων εργα­σια­κής σχέσης-οργάνωση χρόνου εργα­σίας, καθώς και η συμπλή­ρωση: Ψηφιακή οργά­νωση του χρόνου εργα­σίας:(ΝΑΙ)-Κάρτα Εργα­σίας: (ΝΑΙ), αλλά δεν απαι­τεί­ται ψηφιακό ωράριο και δήλωση έναρξης-λήξης Ψηφια­κής Κάρτας.

Πηγή ΟΤ