Τεχνολογίες 6G: Drones και AI δοκιμάζονται στην Ελλάδα σε ρεαλιστικά σενάρια πυρκαγιάς

Οι νέες τεχνο­λο­γίες βρί­σκο­νται πλέον καθη­με­ρινά στο προ­σκή­νιο, προσ­διο­ρί­ζο­ντας σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μας.

Βέβαια, ένα από τα βασικά στοι­χή­ματα της επιστημονικής-ερευνητικής κοι­νό­τη­τας είναι πώς αυτές οι τεχνο­λο­γίες θα μπο­ρέ­σουν να φανούν επω­φε­λείς για την κοι­νω­νία στην πράξη.

Στο πλαίσιο αυτό, σε μια περίοδο όπου η κλι­μα­τική κρίση αυξάνει δρα­μα­τικά τη συχνό­τητα και την ένταση των δασικών πυρ­κα­γιών στη Μεσό­γειο, μια ισχυρή ευρω­παϊκή συμ­μα­χία, μέσα από το έργο 6G-VERSUS φέρνει κοντά κορυ­φαί­ους ερευ­νη­τι­κούς και τεχνο­λο­γι­κούς φορείς από όλη την Ευρώπη, με στόχο να αξιο­ποι­ή­σει τις δυνα­τό­τη­τες των δικτύων επό­με­νης γενιάς, της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης και των αυτό­νο­μων συστη­μά­των για την αντι­με­τώ­πιση κρί­σι­μων σενα­ρίων έκτα­κτης ανάγκης — από τις δασικές πυρ­κα­γιές έως τις επι­χει­ρή­σεις έρευνας και διά­σω­σης. Σε αυτό το ευρω­παϊκό εγχεί­ρημα, η Ελλάδα δια­δρα­μα­τί­ζει πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο, ανα­λαμ­βά­νο­ντας τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­ηση πιλο­τι­κών εφαρ­μο­γών πολι­τι­κής προ­στα­σίας σε πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες πεδίου.

Η σημασία τέτοιων τεχνο­λο­γιών για την χώρα μας είναι ιδιαί­τερα μεγάλη. Οι κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές των τελευ­ταίων ετών έχουν ανα­δεί­ξει την ανάγκη για νέα εργα­λεία που θα μπορούν να προ­σφέ­ρουν συνεχή επι­τή­ρηση, έγκαιρη ανί­χνευση κιν­δύ­νων, επι­χει­ρη­σιακή εικόνα σε πραγ­μα­τικό χρόνο και ανθε­κτι­κές επι­κοι­νω­νίες ακόμη και στις πιο δύσκο­λες συν­θή­κες.

Οι πιλο­τι­κές δοκιμές που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν πρό­σφατα στις εγκα­τα­στά­σεις του ΕΚΕΦΕ Δημό­κρι­τος σε συνερ­γα­σία με το Ερευ­νη­τικό Πανε­πι­στη­μιακό Ινστι­τούτο Συστη­μά­των Επι­κοι­νω­νίας και Υπο­λο­γι­στών (ΕΠΙΣΕΥ/) του Εθνικού Μετσό­βιου Πολυ­τε­χνείου (ΕΜΠ), τον Δημό­κριτο, τον ΟΤΕ, την Infolysis και την Ελλη­νική Ομάδα Διά­σω­σης Αττικής, κατά­φε­ραν να δείξουν πώς τεχνο­λο­γίες που συν­δυά­ζουν προηγ­μένα τηλε­πι­κοι­νω­νιακά δίκτυα, τεχνητή νοη­μο­σύνη, edge και cloud computing, αυτό­νομα συστή­ματα και έξυπνες εφαρ­μο­γές πεδίου, μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν με επι­τυ­χία σε σενάρια πυρ­κα­γιάς και να σώσουν ζωές.

Το σενάριο

Σύμφωνα με το σενάριο που δοκί­μα­σαν οι ερευ­νη­τές, σε ένα απο­μα­κρυ­σμένο δασικό σημείο όπου έχει εκδη­λω­θεί πυρ­κα­γιά, το πιλο­τικό σύστημα του 6G-VERSUS ενερ­γο­ποιεί­ται ήδη από τα πρώτα δευ­τε­ρό­λε­πτα ανί­χνευ­σης καπνού ή φωτιάς. Κάμερες υψηλής ανά­λυ­σης, απευ­θείας συν­δε­δε­μέ­νες στο δίκτυο 6G, μετα­δί­δουν ζωντανή εικόνα σε πραγ­μα­τικό χρόνο, ενώ αλγό­ριθ­μοι τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης ανε­πτυγ­μέ­νοι από τον ΟΤΕ ανα­λύ­ουν συνεχώς το video feed ώστε να εντο­πί­σουν έγκαιρα σημάδια καπνού ή φλόγας. Μόλις εντο­πι­στεί πιθανός κίν­δυ­νος, το σύστημα απο­στέλ­λει αυτό­ματα ειδο­ποι­ή­σεις προς το κέντρο επι­χει­ρή­σεων, δίνο­ντας τη δυνα­τό­τητα στους χει­ρι­στές να απο­κτή­σουν πολύ­τιμο χρόνο αντί­δρα­σης πριν η φωτιά επε­κτα­θεί.

Το ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ συμ­με­τέ­χει ανα­πτύσ­σο­ντας ξεχω­ρι­στούς AI αλγό­ριθ­μους που μπορούν να εντο­πί­σουν την πιθανή θέση ανθρώ­πων που βρί­σκο­νται σε κίνδυνο μέσα στην περιοχή του συμ­βά­ντος, προ­σφέ­ρο­ντας κρίσιμη πλη­ρο­φο­ρία στις ομάδες πολι­τι­κής προ­στα­σίας και διά­σω­σης. Την ίδια στιγμή, ένα drone απο­γειώ­νε­ται για εναέρια επι­τή­ρηση, μετα­δί­δο­ντας ζωντανό βίντεο από ψηλά και παρέ­χο­ντας συνο­λική εικόνα της εξέ­λι­ξης της πυρ­κα­γιάς. Το βίντεο απο­στέλ­λε­ται σε ένα κέντρο ελέγχου, και επε­ξερ­γά­ζε­ται σχεδόν σε πραγ­μα­τικό χρόνο μέσω edge computing υπο­δο­μών,-δηλαδή υπο­λο­γι­στι­κών πόρων που βρί­σκο­νται πολύ κοντά στο πεδίο-, επι­τρέ­πο­ντας σε επι­πλέον AI μοντέλα να εντο­πί­ζουν πιθανά θύματα ή κρίσιμα σημεία ενδια­φέ­ρο­ντος χωρίς καθυ­στε­ρή­σεις.

Και σκύλος-ρομπότ

Παράλ­ληλα, ένας ρομπο­τι­κός σκύλος εξο­πλι­σμέ­νος με κάμερες και onboard AI δυνα­τό­τη­τες επι­χει­ρεί μέσα σε ιδιαί­τερα δύσβα­τες περιο­χές με πυκνή βλά­στηση ή περιο­ρι­σμένη ορα­τό­τητα, όπου η πρό­σβαση ανθρώ­πι­νων ομάδων είναι δύσκολη ή επι­κίν­δυνη. Το ρομπο­τικό σύστημα μπορεί να εντο­πί­σει ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται σε κίνδυνο, να μετα­φέ­ρει βασικό εξο­πλι­σμό ή εφόδια και να λει­τουρ­γή­σει ως υπο­στη­ρι­κτικό εργα­λείο για τις ομάδες έρευνας και διά­σω­σης.

Ιδιαί­τερα σημα­ντι­κός είναι και ο ρόλος ενός δεύ­τε­ρου Drone το οποίο λει­τουρ­γεί ως ενα­έ­ριος κόμβος-γέφυρα επι­κοι­νω­νίας (relay UAV node). Το drone αυτό συν­δέ­ε­ται με το δίκτυο 6G και επε­κτεί­νει την κάλυψη προς το ρομπο­τικό σκύλο και άλλες συσκευές πεδίου, δια­τη­ρώ­ντας την επι­κοι­νω­νία ακόμη και σε περιο­χές όπου δεν υπάρχει τηλε­πι­κοι­νω­νιακή υποδομή ή όπου αυτή έχει κατα­στρα­φεί από τη φωτιά.

Το έργο 6G-VERSUS

Όλα αυτά ανα­πτύσ­σο­νται μέσα από το ευρω­παϊκό έργο 6G-VERSUS, το οποίο χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Smart Networks and Services Joint Undertaking (SNS JU) της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης στο πλαίσιο του Horizon Europe. Το έργο συγκε­ντρώ­νει συνο­λικά 34 οργα­νι­σμούς από 10 ευρω­παϊ­κές χώρες, μεταξύ των οποίων πανε­πι­στή­μια, ερευ­νη­τικά κέντρα, τηλε­πι­κοι­νω­νια­κοί πάροχοι, βιο­μη­χα­νι­κοί φορείς, SMEs και οργα­νι­σμοί και­νο­το­μίας.

Η Ελλάδα είναι μία από τις 6 τοπο­θε­σίες που επι­λέ­χθη­καν για να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν πιλο­τι­κές δοκιμές. Θα γίνουν επίσης δοκιμές σε Φιν­λαν­δία, Ισπανία, Πορ­το­γα­λία, Βουλ­γα­ρία και Γαλλία.

Το ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ μέσω της ερευ­νη­τι­κής ομάδας I-SENSE έχει κομβικό ρόλο στο έργο, καθώς λει­τουρ­γεί ως Τεχνι­κός Συντο­νι­στής του 6G-VERSUS, ηγού­μενο της αρχι­τε­κτο­νι­κής, της ενο­ποί­η­σης τεχνο­λο­γιών και του τεχνι­κού συντο­νι­σμού των δια­φο­ρε­τι­κών πιλο­τι­κών δράσεων και clusters του έργου σε ευρω­παϊκό επίπεδο.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο ιδρυτής της ερευ­νη­τι­κής ομάδας Ι-SENSE και Διευ­θυ­ντής Έρευνας και Ανά­πτυ­ξης του ΕΠΙΣΕΥ, Δρ Άγγελος Αμδίτης: « Για χώρες όπως η Ελλάδα, που βρί­σκο­νται ολοένα και συχνό­τερα αντι­μέ­τω­πες με μεγάλες δασικές πυρ­κα­γιές και φυσικές κατα­στρο­φές, οι προηγ­μέ­νες τεχνο­λο­γίες δικτύων θα μπο­ρού­σαν να υπο­στη­ρί­ξουν ευφυή και ανθε­κτικά συστή­ματα ικανά να λει­τουρ­γούν σε πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες κρίσης».

«Η Ελλάδα απο­τε­λεί ένα εξαι­ρε­τικά απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον για την ανά­πτυξη τέτοιων τεχνο­λο­γιών λόγω των ιδιαί­τε­ρων γεω­μορ­φο­λο­γι­κών και κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών. Οι δοκιμές που πραγ­μα­το­ποιούμε σήμερα στο 6GVERSUS δημιουρ­γούν τη βάση για ένα νέο μοντέλο επι­χει­ρη­σια­κής δια­χεί­ρι­σης κρίσεων, όπου δια­φο­ρε­τικά συστή­ματα — επίγεια και εναέρια ρομπο­τικά μέσα, αισθη­τή­ρες πεδίου, έξυπνα δίκτυα επι­κοι­νω­νίας και πλατ­φόρ­μες τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης — θα μπορούν να λει­τουρ­γούν ως ένα ενιαίο, συνερ­γα­τικό επι­χει­ρη­σιακό οικο­σύ­στημα. Στο μέλλον, τέτοιες τεχνο­λο­γίες θα επι­τρέ­πουν όχι μόνο την καλύ­τερη εικόνα του συμ­βά­ντος σε πραγ­μα­τικό χρόνο, αλλά και την πρό­βλεψη της εξέ­λι­ξής του, τη δυνα­μική υπο­στή­ριξη απο­φά­σεων και την ασφα­λέ­στερη ανά­πτυξη των ομάδων πρώτης από­κρι­σης σε ιδιαί­τερα επι­κίν­δυνα περι­βάλ­λο­ντα» συμπλη­ρώ­νει ο Δρ Κων­στα­ντί­νος Κατσα­ρός, ερευ­νη­τής στο ΕΠΙΣΕΥ και Αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Ομάδας Εργα­σίας 5G/6G για τη Συν­δε­δε­μένη και Αυτο­μα­το­ποι­η­μένη Κινη­τι­κό­τητα.

«Στο 6G-VERSUS διε­ρευ­νούμε ένα νέο μοντέλο για την επόμενη γενιά συστη­μά­των πολι­τι­κής προ­στα­σίας, όπου drones και ρομπο­τικά συστή­ματα δεν λει­τουρ­γούν μόνο ως αισθη­τή­ρες, αλλά ως δυνα­μι­κοί κόμβοι επι­κοι­νω­νίας, που δίνουν την δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας ευφυών, συνερ­γα­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για την προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής. Μέσα από τον αυτό­ματο εντο­πι­σμό συμ­βά­ντων και ατόμων σε κίνδυνο από εναέρια και επίγεια ρομπο­τικά μέσα, τα συστή­ματα αυτά μπορούν να συν­θέ­τουν συνερ­γα­τικά μια καλύ­τερη επι­χει­ρη­σιακή εικόνα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας έγκαιρη προει­δο­ποί­ηση, καλύ­τερη εκτί­μηση και ιεράρ­χηση των παρεμ­βά­σεων” συμπλη­ρώ­νει ο Λάζαρος Καρα­γιαν­νί­δης, ερευ­νη­τής στο ΕΠΙΣΕΥ και επι­κε­φα­λής του Τμή­μα­τος Δια­χεί­ριση Κρίσεων και Ασφα­λείς Κοι­νω­νίες.

Πηγή: newmoney.gr