New York Times: Πώς Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία από ουραγοί της Ευρώπης, έγιναν ηγέτες της ανάπτυξης

Πε­ρισ­σό­τε­ρο από μια δε­κα­ε­τία μετά την επώ­δυ­νη λι­τό­τη­τα, η Ελ­λά­δα, η Πορ­το­γα­λία και η Ισπα­νία ανα­πτύσ­σο­νται τα­χύ­τε­ρα από τις πα­ρα­δο­σια­κές δυ­νά­μεις όπως είναι η Γερ­μα­νία, ανα­φέ­ρουν σε εκτε­νές δη­μο­σί­ευ­μά τους οι New York Times.

Όπως ση­μειώ­νε­ται στο κεί­με­νο που υπο­γρά­φουν η Liz Alderman και η Melissa Eddy, κάτι εξαι­ρε­τι­κό συμ­βαί­νει στην ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­νο­μία: Οι χώρες του Νότου που πα­ρα­λί­γο να δια­λύ­σουν το νο­μι­σμα­τι­κό μπλοκ του ευρώ κατά τη διάρ­κεια της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής κρί­σης το 2012, ανα­πτύσ­σο­νται τα­χύ­τε­ρα από τη Γερ­μα­νία και άλλες με­γά­λες χώρες που απο­τε­λού­σαν επί μα­κρόν τους κι­νη­τή­ριους μο­χλούς ανά­πτυ­ξης της πε­ριο­χής.

Η δυ­να­μι­κή αυτή ενι­σχύ­ει την οι­κο­νο­μι­κή υγεία της πε­ριο­χής και εμπο­δί­ζει την ευ­ρω­ζώ­νη να διο­λι­σθή­σει. Σε μια αντι­στρο­φή της τύχης, οι υστε­ρού­ντες έχουν γίνει ηγέ­τες. Η Ελ­λά­δα, η Ισπα­νία και η Πορ­το­γα­λία ανα­πτύ­χθη­καν το 2023 με ρυθμό υπερ­δι­πλά­σιο του μέσου όρου της ευ­ρω­ζώ­νης. Η Ιτα­λία δεν έμει­νε πολύ πίσω.

Λίγο πε­ρισ­σό­τε­ρο από μια δε­κα­ε­τία πριν, η Νότια Ευ­ρώ­πη ήταν το επί­κε­ντρο μιας κρί­σης χρέ­ους της ευ­ρω­ζώ­νης που απει­λού­σε να δια­λύ­σει το μπλοκ των χωρών που χρη­σι­μο­ποιούν το ευρώ. Χρειά­στη­καν χρό­νια για να ανα­κάμ­ψει από τις βα­θιές εθνι­κές υφέ­σεις και τις διε­θνείς δια­σώ­σεις πολ­λών δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων με σκλη­ρά προ­γράμ­μα­τα λι­τό­τη­τας. Έκτο­τε, οι ίδιες χώρες ερ­γά­στη­καν για να επι­διορ­θώ­σουν τα οι­κο­νο­μι­κά τους, προ­σελ­κύ­ο­ντας επεν­δυ­τές, ανα­ζω­ο­γο­νώ­ντας την ανά­πτυ­ξη και τις εξα­γω­γές και αντι­στρέ­φο­ντας την ανερ­γία σε επί­πε­δα ρεκόρ.

Τώρα η Γερ­μα­νία, η με­γα­λύ­τε­ρη οι­κο­νο­μία της Ευ­ρώ­πης, συ­μπα­ρα­σύ­ρει τις τύχες της πε­ριο­χής. Αγω­νί­ζε­ται να βγει από την ύφεση που προ­κά­λε­σε η εκτί­να­ξη των τιμών της ενέρ­γειας μετά την ει­σβο­λή της Ρω­σί­ας στην Ου­κρα­νία.

Αυτό κα­τέ­στη σαφές την Τρίτη, όταν νέα στοι­χεία έδει­ξαν ότι η οι­κο­νο­μι­κή πα­ρα­γω­γή του μπλοκ του ευρώ αυ­ξή­θη­κε κατά 0,3% το πρώτο τρί­μη­νο του τρέ­χο­ντος έτους σε σχέση με το προη­γού­με­νο τρί­μη­νο, σύμ­φω­να με τη στα­τι­στι­κή υπη­ρε­σία της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, Eurostat. Η οι­κο­νο­μία της ευ­ρω­ζώ­νης συρ­ρι­κνώ­θη­κε κατά 0,1% τόσο κατά το τρίτο όσο και κατά το τέ­ταρ­το τρί­μη­νο του πε­ρα­σμέ­νου έτους, μια τε­χνι­κή ύφεση.

Η Γερ­μα­νία, η οποία αντι­προ­σω­πεύ­ει το ένα τέ­ταρ­το της οι­κο­νο­μί­ας του μπλοκ, μόλις που απέ­φυ­γε την ύφεση το πρώτο τρί­μη­νο του 2024, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 0,2%. Η Ισπα­νία και η Πορ­το­γα­λία ανα­πτύ­χθη­καν με υπερ­τρι­πλά­σιο ρυθμό, γε­γο­νός που δεί­χνει ότι η ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­νο­μία συ­νε­χί­ζει να ανα­πτύσ­σε­ται με δύο τα­χύ­τη­τες.

Πώς η Ελ­λά­δα, η Ισπα­νία και η Πορ­το­γα­λία τρά­βη­ξαν μπρο­στά;

Μετά από χρό­νια διε­θνών προ­γραμ­μά­των διά­σω­σης και σκλη­ρών προ­γραμ­μά­των λι­τό­τη­τας, οι χώρες της Νό­τιας Ευ­ρώ­πης έκα­ναν κρί­σι­μες αλ­λα­γές που προ­σέλ­κυ­σαν επεν­δυ­τές, ανα­ζω­ο­γό­νη­σαν την ανά­πτυ­ξη και τις εξα­γω­γές και ανέ­τρε­ψαν την ανερ­γία σε επί­πε­δα ρεκόρ.

Οι κυ­βερ­νή­σεις μεί­ω­σαν τη γρα­φειο­κρα­τία και τους εται­ρι­κούς φό­ρους για να το­νώ­σουν τις επι­χει­ρή­σεις και προ­ώ­θη­σαν αλ­λα­γές στις άλ­λο­τε άκαμ­πτες αγο­ρές ερ­γα­σί­ας τους, με­τα­ξύ άλλων διευ­κο­λύ­νο­ντας τους ερ­γο­δό­τες να προ­σλαμ­βά­νουν και να απο­λύ­ουν ερ­γα­ζό­με­νους και μειώ­νο­ντας την ευ­ρεία χρήση των συμ­βά­σε­ων ορι­σμέ­νου χρό­νου. Προ­χώ­ρη­σαν στη μεί­ω­ση των χρεών και ελ­λειμ­μά­των, προ­σελ­κύ­ο­ντας διε­θνή συ­ντα­ξιο­δο­τι­κά και επεν­δυ­τι­κά τα­μεία να αρ­χί­σουν να αγο­ρά­ζουν και πάλι το δη­μό­σιο χρέος τους.

«Οι χώρες αυτές συμ­μα­ζεύ­τη­καν σε με­γά­λο βαθμό μετά την ευ­ρω­παϊ­κή κρίση και είναι διαρ­θρω­τι­κά πιο υγιείς και πιο δυ­να­μι­κές από ό,τι ήταν πριν», δή­λω­σε ο Holger Schmieding, επι­κε­φα­λής οι­κο­νο­μο­λό­γος της Berenberg Bank στο Λον­δί­νο.

Οι χώρες του Νότου δι­πλα­σί­α­σαν επί­σης την οι­κο­νο­μία των υπη­ρε­σιών τους – ιδίως τον του­ρι­σμό, ο οποί­ος έχει δη­μιουρ­γή­σει έσοδα ρεκόρ μετά το τέλος των πε­ριο­ρι­σμών για τον κο­ρω­νο­ϊό. Και επω­φε­λή­θη­καν από μέρος ενός πα­κέ­του τό­νω­σης ύψους 800 δισ. ευρώ που ανα­πτύ­χθη­κε από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση για να βοη­θή­σει τις οι­κο­νο­μί­ες να ανα­κάμ­ψουν από την παν­δη­μία.

Πώς μοιά­ζει η οι­κο­νο­μία δύο τα­χυ­τή­των;

Η οι­κο­νο­μία της Ελ­λά­δας ανα­πτύ­χθη­κε πε­ρί­που δύο φορές πε­ρισ­σό­τε­ρο από τον μέσο όρο της ευ­ρω­ζώ­νης πέ­ρυ­σι, χάρη στην αύ­ξη­ση των επεν­δύ­σε­ων από πο­λυ­ε­θνι­κές εται­ρεί­ες όπως η Microsoft και η Pfizer, το ρεκόρ στον του­ρι­σμό και τις επεν­δύ­σεις σε ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας.

Στην Πορ­το­γα­λία, όπου η ανά­πτυ­ξη οφεί­λε­ται στις κα­τα­σκευ­ές και τη φι­λο­ξε­νία, η οι­κο­νο­μία επε­κτά­θη­κε κατά 1,4% το πρώτο τρί­μη­νο σε σύ­γκρι­ση με το ίδιο τρί­μη­νο πέ­ρυ­σι. Ο ρυθ­μός για την οι­κο­νο­μία της Ισπα­νί­ας κατά την ίδια πε­ρί­ο­δο ήταν ακόμη ισχυ­ρό­τε­ρος, στο 2,4%.

Στην Ιτα­λία, η συ­ντη­ρη­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση έχει πε­ριο­ρί­σει τις δα­πά­νες και η χώρα εξά­γει πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­ϊ­ό­ντα τε­χνο­λο­γί­ας και αυ­το­κι­νή­των, ενώ προ­σελ­κύ­ει νέες ξένες επεν­δύ­σεις στον βιο­μη­χα­νι­κό τομέα. Η οι­κο­νο­μία εκεί έχει σχε­δόν ισο­σκε­λί­σει τον συ­νο­λι­κό ρυθμό ανά­πτυ­ξης της ευ­ρω­ζώ­νης, μια αξιο­ση­μεί­ω­τη βελ­τί­ω­ση για μια χώρα που επί μα­κρόν θε­ω­ρού­ταν οι­κο­νο­μι­κός «βρα­χνάς».

«Διορ­θώ­νουν τις υπερ­βο­λές τους και σφίγ­γουν το ζω­νά­ρι», δή­λω­σε ο κ. Schmieding για τις οι­κο­νο­μί­ες της Νό­τιας Ευ­ρώ­πης. «Έχουν δια­μορ­φω­θεί αφού ζού­σαν πέρα από τις δυ­να­τό­τη­τές τους πριν από την κρίση, και ως απο­τέ­λε­σμα είναι πιο αδύ­να­τες, πιο γυ­μνα­σμέ­νες και πιο καί­ριες».

Πηγή: New York Times