DW: Τα διδάγματα της Κύπρου

Δύο χρόνια μετά το πρω­το­φα­νές κούρεμα κατα­θέ­σεων η Κύπρος φαί­νε­ται να αφήνει πίσω της την κρίση και ξεπερνά την κρίση και να βρίσκει τον δρόμο της. Ποια συμπε­ρά­σματα προ­κύ­πτουν για την Ελλάδα;

Ήταν Μάρτιος του 2013: η Κύπρος απο­δέ­χθηκε, μη έχοντας άλλη εναλ­λα­κτική επιλογή, την πρόταση των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών της ευρω­ζώ­νης για κούρεμα των κυπρια­κών κατα­θέ­σεων ως αντάλ­λαγμα για παροχή οικο­νο­μι­κής βοή­θειας ύψους 10 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ από τη γνωστή «τρόικα», προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί η άτακτη χρε­ο­κο­πία της Κύπρου – εντός ή εκτός ευρώ. Ο ευρω­βου­λευ­τής του Δημο­κρα­τι­κού Συνα­γερ­μού Λευ­τέ­ρης Χρι­στο­φό­ρου κάνει μία ανα­σκό­πηση των γεγο­νό­των. «Κου­ρεύ­τη­καν οι κατα­θέ­σεις του κόσμου, ο κόσμος ήταν έξω από τα ΑΤΜ και περί­μενε να πάρει 300 ευρώ. Είτε ένα εκα­τομ­μύ­ριο έχεις, είτε 100.000 μόνο 300 ευρώ μπο­ρού­σες να πάρεις από τα ΑΤΜ, αυτή ήταν η μαύρη εικόνα της Κύπρου το 2013. Και σήμερα η Κύπρος δεν έχει κανέναν περιο­ρι­σμό στα κεφά­λαια, και το πιο σημα­ντικό: ενώ ήρθησαν όλοι οι περιο­ρι­σμοί για την εξαγωγή κεφα­λαίων, δεν μετα­κι­νή­θη­καν κεφά­λαια στο εξω­τε­ρικό».

Είχε προη­γη­θεί μία διπλω­μα­τική οδύσ­σεια του τότε υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών της Κύπρου Μιχάλη Σαρρή, ο οποίος απευ­θύν­θηκε πρω­τί­στως στη Ρωσία, αλλά και σε άλλες πιθανές εναλ­λα­κτι­κές πηγές χρηματοδότησης- χωρίς απο­τέ­λε­σμα, όπως επι­ση­μαί­νει ο κύπριος ευρω­βου­λευ­τής: «Το ότι η Κύπρος στη δύσκολη στιγμή που δεν μας δάνειζε κανένας, κι αυτοί που μας δανεί­ζανε τα προη­γού­μενα χρόνια ήταν οι Ρώσοι με επι­τό­κιο 5% για πέντε χρόνια απο­πλη­ρωμή, το ότι η τρόικα λοιπόν μας δάνεισε δέκα δισε­κα­τομ­μύ­ρια με περίοδο απο­πλη­ρω­μής 30 χρόνια, με πέντε χρόνια περίοδο χάριτος και με 1,7% επι­τό­κιο, αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι ανάλογο δάνειο δεν υπάρχει ούτε και σήμερα ακόμα στην αγορά. Δεν είμαστε υπέρ της τρόικας, για να το ξεκα­θα­ρί­σουμε. Απλώς λέμε ότι αυτήν τη δύσκολη περίοδο δεν υπήρχε ξένη δύναμη να μας δανεί­σει ούτε ένα ευρώ με τους όρους της τρόικας. Άρα, παρά τις σκληρές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, παρά τα σκληρά μέτρα του μνη­μο­νίου και του Γιού­ρο­γκρουπ, την αλήθεια πρέπει να την πούμε. Δεν πρέπει να εξω­ραί­ζουμε την τρόικα, αλλά ούτε και να τη δαι­μο­νο­ποιούμε. Στη δύσκολη στιγμή δανει­στή­καμε, αλλιώς θα είχαμε χρε­ο­κο­πή­σει με μαθη­μα­τική ακρί­βεια».

Η Ελλάδα ως case study

Η δύσκολη και μάλλον ανε­πι­θύ­μητη συνύ­παρξη με την τρόικα είχε απο­τέ­λε­σμα: Την περα­σμένη Τρίτη η Κύπρος κατά­φερε να αντλή­σει με ευκολία ένα δισε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ εκδί­δο­ντας επτα­τε­τές ομολόγο σε μία δοκι­μα­στική έξοδο στις αγορές, με τους ανα­λυ­τές να επι­ση­μαί­νουν την από­σταση, αλλά και τη διαφορά αντι­λή­ψεων με την Ελλάδα. Η επι­τυ­χία της Κύπρου δεν είναι τυχαία και η χώρα ανα­μέ­νε­ται να βγει στις αγορές πιο νωρίς απ΄ότι ανα­με­νό­ταν αρχικά, επι­ση­μαί­νει ο ευρω­βου­λευ­τής της Ν.Δ. Γιώργο Κύρτσος, κάνο­ντας ταυ­τό­χρονα την αντι­δια­στολή με την Ελλάδα: «Η Κύπρος πάει καλύ­τερα και λένε ότι αντί να βγει τέλη του 2016 μπορεί να βγει τέλη του 2015 ή αρχές του 2016. Αλλά έχουμε το παρά­δειγμα της Ιρλαν­δίας που σπάει ρεκόρ ταχύ­τη­τας και ανα­πτύσ­σε­ται με 4,5% και έχουμε και το παρά­δειγμα της Πορ­το­γα­λίας, η οποία είναι πιο συγκρί­σιμη με την Ελλάδα, καθώς η Ιρλαν­δία είναι πιο εξω­στρε­φής, η οποία κι αυτή τα κατά­φερε. Άρα εδώ πια έχουμε γίνει case study, δηλαδή τι έχει πάει στραβά σε αυτή τη χώρα.

Ενώ αυτά συμ­βαί­νουν στη Μεγα­λό­νησο, η Ελλάδα θεω­ρεί­ται πλέον «ιδιαί­τερη περί­πτωση» στην ευρω­ζώνη, είτε γιατί πράγ­ματι έτσι είναι, είτε γιατί οι ευρω­παίοι εταίροι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ανα­γνω­ρί­σουν την «ελλη­νική ιδιαι­τε­ρό­τητα». Μάλιστα ο ευρω­βου­λευ­τής Γιώργος Κύρτσος επι­ση­μαί­νει ότι η Ελλάδα έχει γίνει «case study» στην Ευρώπη, δηλαδή μία «περί­πτωση προς μελέτη», η οποία διδά­σκε­ται σε ειδικά σεμι­νά­ρια.

«Ένα από τα στραβά είναι που μας λένε στα σεμι­νά­ρια και νομίζω ότι έχουν δίκιο, είναι ότι δεν έχουμε ʻownershipʼ, δεν έχουμε ιδιο­κτη­σία του προ­γράμ­μα­τος. Δηλαδή όλοι οι άλλοι εξηγούν στον κόσμο τι πρέπει να γίνει για να σωθούνε, εμείς αρχί­ζουμε τις δικαιο­λο­γίες: μας είπανε οι κακοί από τις Βρυ­ξέλ­λες, πήρε η Μέρκελ τηλέ­φωνο, μην ανη­συ­χείτε, εμείς θα κάνουμε τα μισά. Δεν γίνεται έτσι δουλειά».

«Να σωθεί η χώρα, όχι η προ­ε­κλο­γική υπό­σχεση»

Για την Κύπρο η «τομή» του κου­ρέ­μα­τος ήταν μία οδυνηρή εμπει­ρία. Και αυτό παρότι λίγες μέρες πριν από τις προ­ε­δρι­κές εκλογές το Φεβρουά­ριο του 2013 ο επι­κε­φα­λής του «Δημο­κρα­τι­κού Συνα­γερ­μού» και σημε­ρι­νός πρό­ε­δρος Νίκος Ανα­στα­σιά­δης δια­βε­βαί­ωνε τους ψηφο­φό­ρους ότι δεν πρό­κει­ται να γίνει κούρεμα κατα­θέ­σεων. Κι όμως, αυτό ακριβώς έγινε μετά από λίγες εβδο­μά­δες, υπό την ασφυ­κτική πίεση των εταίρων στην ευρω­ζώνη.

Ο ευρω­βου­λευ­τής Λευ­τέ­ρης Χρι­στο­φό­ρου αιτιο­λο­γεί και δικαιο­λο­γεί τη στάση αυτή. «Ο Νίκος Ανα­στα­σιά­δης ή έπρεπε να παρα­μεί­νει στη δέσμευσή του ότι δεν υπο­γράφω κούρεμα κατα­θέ­σεων ή ο,τιδή­ποτε άλλο για την κυπριακή οικο­νο­μία, και να άφηνε την κυπριακή οικο­νο­μία να χρε­ο­κο­πή­σει, Προ­τί­μησε να κρα­τή­σει όρθια την κυπριακή οικο­νο­μία υπο­γρά­φο­ντας μνη­μό­νιο και σήκωσε το πολι­τικό βάρος και το πολι­τικό κόστος να αθε­τή­σει μία υπό­σχεση και δέσμευση που έδωσε. Υπέρ­τατη δέσμευση για έναν υπεύ­θυνο και σοβαρό πολι­τικό ηγέτη είναι η δέσμευση να σώσει τη χώρα του και όχι να σώσει τις προ­ε­κλο­γι­κές του δεσμεύ­σει»

Πηγή dw.de