Ο Κώστας Αποστολίδης μίσθωσε για 12 χρόνια το ιστορικό Ταχυδρομείο Ρόδου

• Η απευ­θεί­ας δια­δι­κα­σία μί­σθω­σης από την Κτη­μα­τι­κή Εται­ρεία του Δη­μο­σί­ου στις 27 Μαρ­τί­ου 2026 έρ­χε­ται πάνω σε ένα ήδη τε­τα­μέ­νο κλίμα για το μέλ­λον των ΕΛΤΑ στο δια­τη­ρη­τέο της οδού 7ης Μαρ­τί­ου, ενώ το σε­νά­ριο αλ­λα­γής χρή­σης σε κέ­ντρο δια­σκέ­δα­σης προ­κα­λεί έντο­νες αντι­δρά­σεις και δεν δια­ψεύ­στη­κε όταν τέ­θη­κε το ερώ­τη­μα από τη «δη­μο­κρα­τι­κή»

Η Ρόδος δεν ανη­συ­χεί απλώς. Βρά­ζει. Και όταν μια πόλη με τόσο βαριά σχέση με τα το­πό­ση­μά της αρ­χί­ζει να βρά­ζει, δεν είναι γιατί άκου­σε μια ακόμα φήμη. Είναι γιατί βλέ­πει τα κομ­μά­τια να κου­μπώ­νουν με τρόπο που δεν της αρέ­σει. Το ιστο­ρι­κό κτή­ριο του κε­ντρι­κού Τα­χυ­δρο­μεί­ου, εκεί­νο που ο πο­λί­της και ο επι­σκέ­πτης δεί­χνουν σχε­δόν μη­χα­νι­κά λέ­γο­ντας «το τα­χυ­δρο­μείο», μπαί­νει σε νέα πε­ρί­ο­δο αβε­βαιό­τη­τας, και αυτή τη φορά η αβε­βαιό­τη­τα δεν αφορά μόνο στο ύψος του μι­σθώ­μα­τος ή μια ακόμη δια­πραγ­μά­τευ­ση στα χαρ­τιά.

Αφορά στον ίδιο τον χα­ρα­κτή­ρα του κτη­ρί­ου, τη χρήση του, την ει­κό­να του στο κέ­ντρο της πόλης και το αν θα συ­νε­χί­σει να λει­τουρ­γεί ως αυτό που η Ρόδος ανα­γνω­ρί­ζει εδώ και δε­κα­ε­τί­ες.

Ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας κ. Κώ­στας Απο­στο­λί­δης μί­σθω­σε για 12 χρό­νια το κτή­ριο στο οποίο στε­γά­ζε­ται το κε­ντρι­κό τα­χυ­δρο­μείο Ρόδου, από την Κτη­μα­τι­κή Εται­ρεία του Δη­μο­σί­ου στις 27 Μαρ­τί­ου 2026. Η εί­δη­ση αυτή δεν έπεσε σε ου­δέ­τε­ρο έδα­φος. Έπεσε πάνω σε μια ήδη τα­ραγ­μέ­νη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, με ερ­γα­ζο­μέ­νους σε ανα­στά­τω­ση, με το­πι­κούς πα­ρά­γο­ντες σε κα­τά­στα­ση συ­να­γερ­μού και με μια κοι­νω­νία που βλέ­πει να δια­γρά­φε­ται το εν­δε­χό­με­νο το δια­τη­ρη­τέο να πάψει να είναι τα­χυ­δρο­μείο.

Και σαν να μην έφτα­νε η ίδια η μί­σθω­ση, ένα σε­νά­ριο είναι αυτό που κάνει την ανη­συ­χία να ανε­βαί­νει επί­πε­δο και να παίρ­νει μορφή ανοι­χτής αντί­δρα­σης: ότι το ιστο­ρι­κό κτή­ριο μπο­ρεί να με­τα­τρα­πεί σε κέ­ντρο δια­σκέ­δα­σης.

Το εν­δε­χό­με­νο αυτό συ­ζη­τεί­ται ήδη από πα­ρά­γο­ντες της Ρόδου και τέ­θη­κε ως ερώ­τη­μα από τη «δη­μο­κρα­τι­κή», χωρίς να δια­ψευ­στεί.

Σε τέ­τοιες υπο­θέ­σεις, στη Ρόδο, η μη διά­ψευ­ση δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως τυ­πι­κή στάση. Αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως κενό που ανοί­γει χώρο για το χει­ρό­τε­ρο. Και το χει­ρό­τε­ρο, για την το­πι­κή κοι­νω­νία, δεν είναι απλώς να αλ­λά­ξει ένας μι­σθω­τής. Είναι να αλ­λά­ξει η ταυ­τό­τη­τα ενός κτη­ρί­ου που απο­τε­λεί ιστο­ρι­κό αξιο­θέ­α­το και σύμ­βο­λο της πόλης.

Το κτή­ριο είναι ένας ζω­ντα­νός ορ­γα­νι­σμός εξυ­πη­ρέ­τη­σης, με κα­θη­με­ρι­νή ροή πο­λι­τών, με ηλι­κιω­μέ­νους που το ξέ­ρουν ως στα­θε­ρό ση­μείο, με επαγ­γελ­μα­τί­ες που βα­σί­ζο­νται στις υπη­ρε­σί­ες του, με επι­σκέ­πτες που το φω­το­γρα­φί­ζουν σαν μέρος της εμπει­ρί­ας τους στο νησί.

Η ανη­συ­χία, όμως, δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στη λει­τουρ­γία. Στη Ρόδο έχει πε­ρά­σει πια η ιδέα ότι όταν φεύ­γει μια δη­μό­σια υπη­ρε­σία από ένα εμ­βλη­μα­τι­κό κτή­ριο, σπα­νί­ως επι­στρέ­φει. Το κενό που αφή­νει πίσω της γε­μί­ζει γρή­γο­ρα, όχι πάντα με τρόπο συμ­βα­τό με τον χα­ρα­κτή­ρα του χώρου. Και γι’ αυτό, για πολ­λούς, η εξέ­λι­ξη αυτή δεν είναι απλώς άλλη μια διοι­κη­τι­κή με­τα­βο­λή. Είναι κα­μπα­νά­κι ότι ο κύ­κλος «φεύ­γουν τα ΕΛΤΑ, αλ­λά­ζει χρήση το κτή­ριο» μπο­ρεί να ξε­κι­νή­σει.

Η διοί­κη­ση των ΕΛΤΑ, όπως έχει ανα­φερ­θεί, βρι­σκό­ταν σε δια­βου­λεύ­σεις με την Κτη­μα­τι­κή Εται­ρεία του Δη­μο­σί­ου, στην κυ­ριό­τη­τα της οποί­ας ανή­κει το ακί­νη­το, επι­διώ­κο­ντας μεί­ω­ση του υπέ­ρο­γκου μι­σθώ­μα­τος που ανέρ­χε­ται στα 10.500 ευρώ μη­νιαί­ως.

Με δε­δο­μέ­νη τη μεί­ω­ση των εσό­δων στα τα­χυ­δρο­μεία και τις προ­σαυ­ξή­σεις που προ­βλέ­πο­νται και ανα­μέ­νε­ται να επι­βα­ρύ­νουν πε­ραι­τέ­ρω τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των ΕΛΤΑ, η λύση της εγκα­τά­λει­ψης του ιστο­ρι­κού κτη­ρί­ου και της με­τε­γκα­τά­στα­σης σε νέο ακί­νη­το ήταν εδώ και καιρό μο­νό­δρο­μος.

Η μί­σθω­ση 12ετίας σε ιδιώ­τη και το ερώ­τη­μα της επό­με­νης μέρας

Η μί­σθω­ση του κτη­ρί­ου για 12 χρό­νια από ιδιώ­τη επι­χει­ρη­μα­τία δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται στη Ρόδο ως ου­δέ­τε­ρη εξέ­λι­ξη. Αντι­θέ­τως, πολ­λοί την βλέ­πουν ως κομ­μά­τι μιας με­γα­λύ­τε­ρης ει­κό­νας, όπου το κτή­ριο απο­μα­κρύ­νε­ται στα­δια­κά από την πα­ρα­δο­σια­κή του χρήση.

Για την το­πι­κή κοι­νω­νία, το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα δεν είναι μόνο ποιος μί­σθω­σε. Είναι τι σκο­πεύ­ει να κάνει. Και αυτό το «τι» είναι που έχει ανοί­ξει την πιο επι­κίν­δυ­νη συ­ζή­τη­ση. Το εν­δε­χό­με­νο με­τα­τρο­πής σε κέ­ντρο δια­σκέ­δα­σης, όπως λέ­γε­ται ότι φο­βού­νται πα­ρά­γο­ντες του νη­σιού, δεν είναι μια λε­πτο­μέ­ρεια. Είναι αλ­λα­γή χα­ρα­κτή­ρα. Είναι με­τα­τό­πι­ση από δη­μό­σια λει­τουρ­γία σε εμπο­ρι­κή, με ό,τι συ­νε­πά­γε­ται αυτό για ένα δια­τη­ρη­τέο, ιστο­ρι­κό και αρ­χι­τε­κτο­νι­κά φορ­τι­σμέ­νο ακί­νη­το.

Το προη­γού­με­νο του 2018 και η δια­χρο­νι­κή σκιά της με­τα­κί­νη­σης

Η αγω­νία δεν είναι ση­με­ρι­νή. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τον Μάιο του 2018 τα ΕΛΤΑ είχαν προ­κη­ρύ­ξει δια­γω­νι­σμό για 12ετή μί­σθω­ση άλλου ακι­νή­του στο κέ­ντρο της πόλης. Ανα­ζη­τού­σαν ισό­γειο ακί­νη­το ή ισό­γειο με πα­τά­ρι, συ­νο­λι­κού εμ­βα­δού 180 έως 250 m2. Το γε­γο­νός αυτό λει­τουρ­γεί ως υπεν­θύ­μι­ση ότι η συ­ζή­τη­ση για εναλ­λα­κτι­κή στέγη δεν είναι ξένο σε­νά­ριο, ούτε επι­νό­η­ση της στιγ­μής.

Εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί και συ­νά­ντη­ση με­τα­ξύ των επι­κε­φα­λής της Κτη­μα­τι­κής Εται­ρεί­ας του Δη­μο­σί­ου και των ΕΛΤΑ. Είχαν με­τα­φερ­θεί οι αγω­νί­ες των Ρο­δι­τών για την τύχη του εμ­βλη­μα­τι­κού κτη­ρί­ου και η αντί­θε­σή τους στην εγκα­τά­λει­ψή του από τα ΕΛΤΑ λόγω του πολύ ακρι­βού μι­σθώ­μα­τος. Είχε επί­σης δια­τυ­πω­θεί με σα­φή­νεια ότι η μόνη απο­δε­κτή λύση για την κοι­νω­νία της Ρόδου είναι η πα­ρα­μο­νή των ΕΛΤΑ στο κτή­ριο.

Σή­με­ρα, η νέα μί­σθω­ση και τα σε­νά­ρια αλ­λα­γής χρή­σης κά­νουν πολ­λούς να αι­σθά­νο­νται ότι εκεί­νη η θέση, που είχε δια­τυ­πω­θεί ως κοι­νω­νι­κή απαί­τη­ση, δο­κι­μά­ζε­ται ξανά με πιο οξύ τρόπο.

Ένα αρ­χι­τε­κτο­νι­κό το­πό­ση­μο που δεν αντέ­χει πρό­χει­ρες απα­ντή­σεις

Το κτή­ριο του τα­χυ­δρο­μεί­ου της Ρόδου δεν είναι απλώς παλιό. Είναι αρ­χι­τε­κτο­νι­κά συ­γκε­κρι­μέ­νο, ιστο­ρι­κά ανα­γνω­ρί­σι­μο και βαθιά δε­μέ­νο με την πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας στο νησί. Χτί­στη­κε στα πρώτα χρό­νια της Ιτα­λο­κρα­τί­ας, γύρω στο 1926, από τον αρ­χι­τέ­κτο­να Florestano di Fausto, και απο­τέ­λε­σε το Palazzo delle Poste. Πε­ρι­γρά­φε­ται ως δείγ­μα ανα­γεν­νη­σια­κού εκλε­κτι­σμού και καν­να­βι­κής τε­χνο­λο­γί­ας, με πρό­σο­ψη πλού­σια σε μορ­φο­λο­γι­κά στοι­χεία από το­πι­κό πω­ρό­λι­θο, επι­βλη­τι­κή κε­ντρι­κή εί­σο­δο και συμ­με­τρι­κά ανοίγ­μα­τα.

Στα στοι­χεία που χα­ρα­κτη­ρί­ζουν τέ­τοιου τύπου αρ­χι­τε­κτο­νή­μα­τα ανα­φέ­ρο­νται τα τρι­γω­νι­κά ή κοίλα αε­τώ­μα­τα, τα κυ­κλι­κά ανοίγ­μα­τα, τα γείσα και οι ανά­γλυ­φες δια­κο­σμή­σεις, με ανα­φο­ρές στην ανα­γεν­νη­σια­κή και μπα­ρόκ πα­ρά­δο­ση της Βό­ρειας Ιτα­λί­ας και της Βε­νε­τί­ας. Η πε­ρι­γρα­φή αυτή δεν υπάρ­χει για να στο­λί­ζει κεί­με­να. Υπάρ­χει για να θυ­μί­ζει ότι το κτή­ριο δεν μπο­ρεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν άδειο κέ­λυ­φος που θα δε­χθεί οποια­δή­πο­τε χρήση χωρίς συ­νέ­πειες.

Και εδώ επι­στρέ­φει το κρί­σι­μο ση­μείο της ανη­συ­χί­ας: αν πράγ­μα­τι προ­χω­ρή­σει αλ­λα­γή χρή­σης, τι ση­μαί­νει αυτό για έναν χώρο που απο­τε­λεί ιστο­ρι­κό αξιο­θέ­α­το του νη­σιού; Πώς συμ­βι­βά­ζε­ται μια τέ­τοια αλ­λα­γή με τον δια­τη­ρη­τέο χα­ρα­κτή­ρα; Ποιος και με ποια κρι­τή­ρια θα κρί­νει τη συμ­βα­τό­τη­τα; Αυτά είναι ερω­τή­μα­τα που δεν σβή­νουν με γε­νι­κές δια­βε­βαιώ­σεις.

Ιδιαί­τε­ρο βάρος στη συ­ζή­τη­ση έχει και η μνήμη της προη­γού­με­νης εγκα­τά­λει­ψης. Ση­μειώ­νε­ται ότι η ΚΕΔ, που απαι­τού­σε υπέ­ρο­γκα μι­σθώ­μα­τα, είχε ου­σια­στι­κά εγκα­τα­λεί­ψει το ακί­νη­το στη φθορά, με απο­τέ­λε­σμα να κρι­θεί «ετοι­μόρ­ρο­πο» από τη Διεύ­θυν­ση Υπη­ρε­σί­ας Δό­μη­σης του Δήμου Ρόδου. Χρειά­στη­κε πα­ρέμ­βα­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου για την εξω­τε­ρι­κή απο­κα­τά­στα­ση, ενώ η διοί­κη­ση των ΕΛΤΑ έχει δα­πα­νή­σει τε­ρά­στια ποσά για την εσω­τε­ρι­κή δια­μόρ­φω­ση και τη δια­τή­ρη­ση των ιστο­ρι­κών στοι­χεί­ων.

Επι­πλέ­ον, η Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων είχε ενη­με­ρώ­σει από τον Ιού­νιο του 2005 για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα του κτη­ρί­ου και την ανά­γκη άμε­σης απο­κα­τά­στα­σης, ενώ το 2008 επα­νήλ­θε με νέο έγ­γρα­φο. Αυτή η δια­δρο­μή, από την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα στη διά­σω­ση, κάνει την κοι­νω­νία ακόμη πιο νευ­ρι­κή απέ­να­ντι σε κάθε συ­ζή­τη­ση για νέα χρήση. Διότι υπάρ­χει η αί­σθη­ση ότι το κτή­ριο σώ­θη­κε με κόπο, με χρή­μα­τα και με πα­ρεμ­βά­σεις, και τώρα κιν­δυ­νεύ­ει να χαθεί με άλλον τρόπο, όχι από κα­τάρ­ρευ­ση, αλλά από αλ­λοί­ω­ση του χα­ρα­κτή­ρα του.

Σε μια Ρόδο όπου πολλά αρ­χι­τε­κτο­νι­κά αρι­στουρ­γή­μα­τα της Ιτα­λο­κρα­τί­ας έχουν αφε­θεί στη μοίρα τους και υπάρ­χει φόβος ότι θα κα­ταρ­ρεύ­σουν αν δεν αλ­λά­ξει κάτι, το κε­ντρι­κό Τα­χυ­δρο­μείο αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως πε­ρί­πτω­ση που δεν επι­τρέ­πε­ται να ξα­να­μπεί σε κύκλο υπο­βάθ­μι­σης, είτε υλι­κής είτε συμ­βο­λι­κής.