Γιώργος Χατζημάρκος, Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου: Επιλέξαμε να αναμετρηθούμε πολλές φορές με αυτό που κάποιοι θα χαρακτήριζαν «αδύνατον»

Κύριε Περι­φε­ρειάρχη, άλλος ένας χρόνος, ο έβδομος που κρατάτε τα ηνία της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, πέρασε στην ιστορία. Πώς απο­τι­μάτε αυτή τη χρονιά, δεδο­μέ­νου ότι ήταν η δεύτερη στις δύσκο­λες συν­θή­κες της παν­δη­μίας;

Κύριε Αθα­να­σίου, καθώς το 2021 μας άφησε σε ένα κλίμα έντονης ανη­συ­χίας λόγω των συνεχών μεταλ­λά­ξεων του ιού που έχει ανα­τρέ­ψει τις ζωές μας, δεν μπορώ παρά να απο­τι­μήσω θετικά την παρα­κα­τα­θήκη αυτής της πραγ­μα­τικά δύσκο­λης χρονιάς. Θετικά γιατί ενί­σχυσε την εμπει­ρία μας στη δια­χεί­ριση σοβαρών κρίσεων, θετικά γιατί στα­θή­καμε όρθιοι και δυνατοί, επι­τυγ­χά­νο­ντας έναν ακόμη άθλο μετά από εκείνον του 2020. Θετικά γιατί, η παν­δη­μία δεν λει­τούρ­γησε ούτε στιγμή απο­τρε­πτικά στο να συνε­χί­σουμε και να εντα­τι­κο­ποι­ή­σουμε τη δουλειά μας στην Περι­φέ­ρεια. Μέσα στη χρονιά που πέρασε, κατα­φέ­ραμε σημα­ντι­κές νίκες και μετρή­σιμα, χει­ρο­πια­στά απο­τε­λέ­σματα – απο­τε­λέ­σματα ορόσημα – στον συνεχή πόλεμο με το παρελ­θόν που πλήγωσε τα νησιά μας, στις συνε­χείς μάχες για να κλεί­σουμε τις παλιές αλλά ανοι­χτές μέχρι σήμερα πληγές. Παρά λοιπόν τις δυσκο­λίες που έχουμε μπροστά μας, αφού η παν­δη­μία είναι ακόμη εδώ, καλω­σο­ρίζω τη νέα χρονιά με θετική σκέψη και με την αισιο­δο­ξία που απορ­ρέει από την επί­γνωση των δυνά­μεων και των δυνα­το­τή­των μας και κυρίως από την εμπι­στο­σύνη στις δυνά­μεις και τις δυνα­τό­τη­τες των νησιω­τών μας!

Μιλή­σατε για ορόσημα μέσα στο 2021. Ποια είναι αυτά;

Ορόσημα γενικά αλλά και συγκε­κρι­μένα. Θα ξεκι­νήσω από αυτό που για μένα είναι ίσως σημα­ντι­κό­τερο στην εποχή που ζούμε. Είναι τα μηνύ­ματα που έστει­λαν τα νησιά μας, στην προ­σπά­θεια επα­νεκ­κί­νη­σης των όσων «πάγωσε» η παν­δη­μία. Τα νησιά μας, που με την εξω­στρέ­φεια που τα χαρα­κτη­ρί­ζει, ηγή­θη­καν της προ­σπά­θειας ανά­καμ­ψης και επι­στρο­φής της οικο­νο­μίας στην κανο­νι­κό­τητα της προ covid-19 εποχής. Ηγή­θη­καν γιατί εξέ­πεμ­ψαν τα σωστά μηνύ­ματα στο εσω­τε­ρικό αλλά κυρίως στο εξω­τε­ρικό, σε μια εποχή που εκτός των άλλων, έχουμε να παλέ­ψουμε και τον επι­κίν­δυνο αρνη­τι­σμό. Από εκεί και πέρα, ορόσημα είναι η ολο­κλή­ρωση σε χρόνο ρεκόρ της Γέφυρας του Μάκαρη στο Χαράκι, που απο­τε­λεί μνημείο, όχι τεχνι­κού έργου, αλλά ευθύνης. Είναι η Γέφυρα Κρε­μα­στής που ξεκί­νησε η κατα­σκευή της, είναι το Εθνικό Θέατρο που μετά από δεκα­ε­τίες είναι έτοιμο να ξεκι­νή­σει το μεγάλο έργο της ανα­κα­τα­σκευής και του εκσυγ­χρο­νι­σμού του εμβλη­μα­τι­κού, μονα­δι­κού αυτού κτιρίου, σε συνερ­γα­σία της Περι­φέ­ρειάς μας με το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και τον Δήμο Ρόδου, με τις δεσμεύ­σεις του ιδίου του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη και της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού Λίνας Μενδώνη να το συνο­δεύ­ουν. Ορόσημο είναι η δέσμευση του υπουρ­γού Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης για την παρα­χώ­ρηση στην Αυτο­διοί­κηση των ακι­νή­των της Βάρης και του Καλα­μώνα. Ορόσημα είναι όλα αυτά, γιατί, όλα ανε­ξαι­ρέ­τως, ήταν για πολλές δεκα­ε­τίες αντι­κεί­μενο θεω­ρη­τι­κών, ατε­λέ­σφο­ρων συζη­τή­σεων και ευχο­λο­γίων, κούφιων πολι­τι­κών εξαγ­γε­λιών χωρίς απο­τέ­λε­σμα. Είναι ορόσημα όλα αυτά, γιατί κλεί­νουν στην πιο δύσκολη δημο­σιο­νο­μικά περίοδο. Είναι ένας επι­πλέον λόγος να είμαι ικα­νο­ποι­η­μέ­νος και αισιό­δο­ξος. Γιατί η πολι­τική αποκτά αξία όταν έχει περιε­χό­μενο το οποίο είναι πραγ­μα­τικό και δεν θυμίζει στο ελά­χι­στο την πολι­τική των δεκα­ε­τιών που μας έσυρε στο τέλμα.

Εχετε πει πολλές φορές ότι τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου πέτυχαν έναν άθλο τη διετία της παν­δη­μίας, σε αντί­θεση με τους άλλους αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς σε όλη την Ευρώπη. Πως τα κατα­φέ­ρατε;

Με πολλή δουλειά και συστη­μα­τική παρα­κο­λού­θηση, σε συνερ­γα­σία με τους καλύ­τε­ρους της αγοράς, των αλλαγών που η υγειο­νο­μική κρίση επέφερε στις κατα­να­λω­τι­κές τάσεις στον του­ρι­σμό παγκο­σμίως. Ήταν εξ αρχής βέβαιο ότι τα περιο­ρι­στικά μέτρα που τέθηκαν σε εφαρ­μογή τα τελευ­ταία δύο χρόνια από τις χώρες, όπως και η ίδια η διάρ­κεια της υγειο­νο­μι­κής κρίσης, θα οδη­γού­σαν σε σημα­ντι­κές αλλαγές την κατα­να­λω­τική συμπε­ρι­φορά των ταξι­διω­τών. Η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα που δια­μορ­φώ­θηκε από την αρχή της παν­δη­μίας και η ανα­πό­φευ­κτη ανα­γκαιό­τητα προ­σαρ­μο­γής της του­ρι­στι­κής πολι­τι­κής, μας οδή­γη­σαν στην επιλογή μιας στο­χευ­μέ­νης ψηφια­κής καμπά­νιας προ­σαρ­μο­σμέ­νης στα νέα δεδο­μένα. Η επιλογή μας απέδωσε στον μέγιστο βαθμό. Τα απο­τε­λέ­σματα που έφεραν τα νησιά μας και το 2020 – όταν μεγάλοι ευρω­παϊ­κοί προ­ο­ρι­σμοί δεν άνοιξαν καν – και το 2021 είναι όχι μόνο εξαι­ρε­τικά αλλά και ιστο­ρι­κών δια­στά­σεων! Με την παγκό­σμια οικο­νο­μία στην κατά­σταση που σήμερα βρί­σκε­ται, τα απο­τε­λέ­σματα του Νοτίου Αιγαίου έχουν την ιστο­ρική διά­σταση που δεν επι­τρέ­πει την σύγκριση ούτε καν με τα αντί­στοιχα της χρονιάς-ρεκόρ, του 2019 και αυτό γιατί οι κατα­στά­σεις μεταξύ 2019 και 2021 δεν έχουν τίποτα κοινό. Την ώρα που οι μύθοι των μεγάλων διεθνών προ­ο­ρι­σμών κατέρ­ρεαν, τα νησιά των Κυκλά­δων και της Δωδε­κα­νή­σου, στά­θη­καν όρθια με πολύ υψηλές επι­δό­σεις, που φέτος ξεπέ­ρα­σαν άνετα τα 3,5 εκατ. αφίξεων. Πολλά νησιά μας ξεπέ­ρα­σαν ακόμη και αυτή τη χρονιά ορόσημο του 2019, την καλύ­τερη όλων των εποχών! Ήταν ένας άθλος που τον οφεί­λουμε στους νησιώ­τες μας που έγιναν υπό­δειγμα δια­χεί­ρι­σης κρίσεων, ενι­σχύ­ο­ντας τον δείκτη ωρι­μό­τη­τας, εμπι­στο­σύ­νης και αξιο­πι­στίας του Νοτίου Αιγαίου στη διεθνή του­ρι­στική αγορά, κάτι που είναι βέβαιο ότι θα το βρούμε θετικά μπροστά μας τα επόμενα χρόνια.

Υπήρξαν στιγμές στη διάρ­κεια της χρονιάς που, με όλα τα μέτωπα ανοιχτά, να σκε­φτή­κατε ότι μπορεί και να μην τα κατα­φέ­ρετε. Ότι θα έπρεπε να ανα­κό­ψετε την ταχύ­τητα των ρυθμών σας. Θα ήταν λογικό σε μια περίοδο που όλα είναι σαν κινού­μενη άμμος.

Κατη­γο­ρη­μα­τικά όχι! Είναι αλήθεια ότι τα τελευ­ταία χρόνια βιώσαμε ως χώρα και ως περιοχή αλλε­πάλ­λη­λες κρίσεις. Όλες τις δια­χει­ρι­στή­καμε με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο, όπως εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος απο­δεί­χθηκε.

Έχετε δίκιο. Θα μπο­ρού­σαμε να έχουμε άπειρα άλλοθι αδρά­νειας. Άλλοι ίσως. Όχι εμείς . Εμείς επι­λέ­ξαμε να ανα­με­τρη­θούμε πολλές φορές με αυτό που κάποιοι θα χαρα­κτή­ρι­ζαν «αδύ­να­τον». Στις κρίσεις είδαμε μόνο ευκαι­ρίες για να απαλ­λα­γούμε από τα κακώς κείμενα δεκα­ε­τιών. Άλλωστε και ιστο­ρικά αν το δούμε, ανέ­κα­θεν οι περί­ο­δοι κρίσεων λει­τουρ­γού­σαν ως κατα­λύ­τες για την πρόοδο. Έτσι, δεν αφήσαμε κανένα τομέα πίσω. Όλα μπήκαν στο τραπέζι. Αυτή την ώρα, εν μέσω παν­δη­μίας, σε ολό­κληρο το Νότιο Αιγαίο είναι ενεργά 120 εργο­τά­ξια. Αυτός και μόνο ο αριθμός τα λέει όλα. Όπως και το γεγονός ότι κάθε χρόνο το Νότιο Αιγαίο ανα­δει­κνύ­ε­ται πρω­τα­θλη­τής μεταξύ όλων των Περι­φε­ρειών της χώρας στην απορ­ρό­φηση των ευρω­παϊ­κών πόρων, είναι ένα ακόμη στοι­χείο της εντα­τι­κής δου­λειάς που γίνεται.

Είναι γνωστό ότι η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δεν δου­λεύει μόνο για τον εαυτό της, δεν περιο­ρί­ζε­ται στο δικό της τεχνικό πρό­γραμμα, που είναι ούτως ή άλλως τερά­στιο. Πώς τα κατα­φέρ­νετε;

Είναι αλήθεια ότι στον τόπο μας, η Περι­φέ­ρεια σηκώνει δυσα­νά­λογα μεγάλο φορτίο στο Τεχνικό Πρό­γραμμα των νησιών μας και αυτό γιατί, εκτός από τα έργα αρμο­διό­τη­τας μας, βάζει πλάτη σε όλους τους Δήμους μας, στα Λιμε­νικά Ταμεία, στις ΔΕΥΑ, στην Εκκλη­σία, σε όλα τα Υπουρ­γεία. Μέσω εκα­το­ντά­δων Προ­γραμ­μα­τι­κών Συμ­βά­σεων Συνερ­γα­σίας, υλο­ποιούμε εκα­το­ντά­δες έργα άλλων φορέων. Σε καμία άλλη Περι­φέ­ρεια της χώρας δεν συμ­βαί­νει αυτό. Κάθε μέρα, αγω­νι­ζό­μα­στε να δώσουμε μια νέα λύση, να σχε­διά­σουμε ή να ολο­κλη­ρώ­σουμε μια νέα παρέμ­βαση σε κάποιο ή κάποια από τα νησιά μας. Κάθε μέρα, ένας πιε­στι­κός αγώνας με τον χρόνο, τις κατα­στά­σεις, τις ανάγκες. Για αυτό τον λόγο, δεν αφή­νουμε μέρα, ώρα, ανεκ­με­τάλ­λευτη. Η μικρό­τερη σε αριθμό εργα­ζο­μέ­νων υπη­ρε­σία, σηκώνει στις πλάτες της όλο και μεγα­λύ­τερο φορτίο. Φυσικά, έχουμε ξεπε­ρά­σει κάθε όριο και πλέον χωρίς την άμεση στε­λέ­χωση θα βρε­θούμε σε εξαι­ρε­τικά δύσκολη θέση. Όμως, αυτό δεν μας απο­θαρ­ρύ­νει. Αντι­θέ­τως, κάθε μέρα αυξά­νουμε την προ­σπά­θεια και δου­λεύ­ουμε όλοι με αφο­σί­ωση και πάθος γιατί αγαπάμε αυτό που κάνουμε και ας γινό­μα­στε συχνά στόχος των πάσης φύσεως κινή­τρων, αρνητών της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας. Ο δικός μας αγώνας έχει οδηγό την ευθύνη, την παρα­γωγή έργου, την προ­σφορά.

Θα μπο­ρού­σατε να απα­ριθ­μή­σετε έργα που θεω­ρείτε κομ­βι­κής σημα­σίας για τα νησιά;

Θα ήταν δύσκολο να απα­ριθ­μήσω συγκε­κρι­μένα έργα. Όχι μόνο διότι μιλάμε για 50 κατοι­κη­μένα νησιά στην Περι­φέ­ρειά μας, αλλά και γιατί η σημασία κάθε έργου δεν είναι συνάρ­τηση του μεγέ­θους ή του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του. Σκε­φτό­μα­στε και ιεραρ­χούμε με βάση την ανάγκη που το εκά­στοτε έργο καλύ­πτει σε κάθε νησί. Έτσι, στο οδικό δίκτυο, δημο­πρα­τή­σαμε και υλο­ποιούμε τις ιστο­ρικά μεγα­λύ­τε­ρες παρεμ­βά­σεις που αφορούν όλα τα νησιά μας, ταυ­τό­χρονα. Το ίδιο και στην αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία. Στην υγεία, ο ιατρι­κός υλι­κο­τε­χνι­κός εξο­πλι­σμός των δομών υγείας, με έμφαση στα νοσο­κο­μεία μας, είναι ο καλύ­τε­ρος που έχει δια­τε­θεί στην ιστορία τους και για πρώτη φορά ενι­σχύ­ουμε και με 204 για­τρούς και νοση­λευ­τές τις δομές υγείας. Μέχρι σήμερα έχουμε δια­θέ­σει άνω των 20 εκατ. ευρώ, μόνο για την υγεία, με τις δομές υγείας στα νησιά μας να βρί­σκο­νται σαφώς σε πολύ καλύ­τερο επίπεδο. Στην Παιδεία, δεκάδες σχο­λι­κές μονάδες έχουν συντη­ρη­θεί σε όλα τα νησιά μας μέσα από το Ειδικό Πρό­γραμμα Συντή­ρη­σης Σχο­λι­κών Μονάδων που η Περι­φέ­ρειά μας, πρώτη στην Ελλάδα σχε­δί­ασε και υλο­ποιεί. Το ίδιο ακριβώς και στον αθλη­τι­σμό, όπου επίσης μέσω του Ειδικού Προ­γράμ­μα­τος Συντή­ρη­σης Αθλη­τι­κών Εγκα­τα­στά­σεων που η Περι­φέ­ρεια μας πρώτη στην Ελλάδα σχε­δί­ασε και υλο­ποιεί, δεκάδες γήπεδα έχουν ήδη παρα­δο­θεί σύγ­χρονα και ασφαλή στη νεολαία μας και δεκάδες ακόμα βρί­σκο­νται σε στάδιο κατα­σκευής. Σε πολλά νησιά μας κατα­σκευά­ζουμε Βιο­λο­γι­κούς και δίκτυα ύδρευ­σης που τα περί­με­ναν δεκα­ε­τίες. Θα μπο­ρούσα να αναφέρω πολλά ακόμη. Δεν υποτιμώ τις δυσκο­λίες, όμως πιστεύω ότι ο άνθρω­πος μπορεί να εξε­λι­χθεί μόνο κυνη­γώ­ντας αυτό που τον ξεπερνά.

Σε όλα όσα ανα­φέ­ρατε, θα προ­σέ­θετα και τις εξε­λί­ξεις που αφορούν στον ΦΠΑ. Δεδο­μέ­νης της σημα­σίας του θέματος, είναι άλλο ένα ορόσημο.

Πολύ σωστά! Για τα νησιά μας, η επι­στροφή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ συνιστά την απο­κα­τά­σταση μιας ιστο­ρι­κής αδικίας. Είναι η ένεση που τώρα χρειά­ζο­νται για να φέρουν ακόμα μεγα­λύ­τερα απο­τε­λέ­σματα προς όφελος και της εθνικής οικο­νο­μίας. Το μερίδιο των νησιών μας στην επι­τυ­χία του του­ρι­σμού πρέπει να επα­νε­πεν­δυ­θεί στην τόνωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τάς τους. Η πρό­σφατη Πολι­τική Συμ­φω­νία των κρατών-μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών Ecofin, ανοίγει τον δρόμο μια οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής που διε­ξά­γε­ται με όρους ανα­γνώ­ρι­σης συν­θη­κών και λήψης απο­φά­σεων με ιστο­ρικά, κοι­νω­νικά και οικο­νο­μικά αντα­να­κλα­στικά. Η μάχη του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών στο Ecofin είναι το μήνυμα που περι­μέ­ναμε από μια πολι­τεία που ενδια­φέ­ρε­ται, αγω­νί­ζε­ται και ανα­γνω­ρί­ζει. Τα νησιά περι­μέ­νουν την δικαί­ωση από τους ανι­στό­ρη­τους οικο­νο­μι­κούς δια­χει­ρι­στές του 2015.

Στην χρονιά που αφήσαμε πίσω μας, υπάρχει κάτι που δεν άλλαξε; Που παρέ­μεινε ανε­πη­ρέ­α­στο από τις κατα­στά­σεις που βιώσαμε;

Βεβαίως υπάρχει! Είναι η δια­χρο­νική ροπή μιας μερίδας του τοπικού πολι­τι­κού συστή­μα­τος προς τη μιζέρια, ενός πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού που δεν έχει να παρου­σιά­σει τίποτα, ούτε στο βιο­γρα­φικό του, αλλά ούτε και σαν πρόταση για το μέλλον. Είναι εκείνοι που ποντά­ρουν στην απο­τυ­χία, στην κατα­στροφή, στην ισο­πέ­δωση, στη δυστυ­χία. Το χει­ρό­τερο γι’ αυτούς είναι ότι αδυ­να­τούν να δια­κρί­νουν τη σοβα­ρό­τητα των περι­στά­σεων, πριν αφήσουν ανε­ξέ­λεγ­κτη την τοξι­κό­τητά τους. Είμαστε σε πόλεμο με τον αρνη­τι­σμό, είμαστε σε πόλεμο με τη μιζέρια, είμαστε σε πόλεμο με την πολι­τική σχολή της υπο­νό­μευ­σης, της γκρί­νιας, του ψεύδους, της κακο­μοι­ριάς. Σε αυτή την πολι­τική σχολή, από την πρώτη μέρα που ανα­λά­βαμε καθή­κο­ντα, κηρύ­ξαμε τον πόλεμο. Δεν είμαστε ίδιοι. Είμαστε εκπρό­σω­ποι μιας πολι­τι­κής σχολής νικητών. Όχι με την έννοια της έπαρσης και της αλα­ζο­νείας, αλλά με την έννοια της σκληρής δου­λειάς και της αφο­σί­ω­σης, με τον ζήλο αυτών που μπροστά σε κάθε δυσκο­λία βρί­σκουν την ευκαι­ρία να δου­λέ­ψουν παρα­πάνω για να ξεπε­ρά­σουν και αυτή τη δυσκο­λία που έχουν μπροστά τους, για να πάμε παρα­κάτω καλύ­τερα και πιο αισιό­δοξα.

Ανα­φέ­ρε­στε συχνά στην πολι­τική σχολή της μιζέ­ριας, όπως την χαρα­κτη­ρί­σατε. Σας ενοχλεί, σας δυσκο­λεύει στο έργο σας;

Κύριε Αθα­να­σίου, δεν με ενοχλεί με την έννοια της αντι­πο­λί­τευ­σης που κατα­λα­βαίνω ότι εννο­είτε. Με ενοχλεί σαν ενεργό πολίτη στα κοινά. Με ενοχλεί γιατί αυτό δεν είναι πολι­τική, δεν είναι καν αντι­πο­λί­τευση. Είναι προ­σβολή και απα­ξί­ωση της πολι­τι­κής. Θίγει κατά­φωρα το ήθος και την αισθη­τική που ενέχει η πολι­τική. Ας μην συγ­χέ­ουμε τις έννοιες και τις λει­τουρ­γίες. Με ενοχλεί και με προ­σβάλ­λει γιατί αυτές οι πρα­κτι­κές είναι που κάνουν την πολι­τική μια κακό­φημη γει­το­νιά, όπως έχω ξαναπεί, τόσο απο­κρου­στική για μεγάλη μερίδα των πολιτών. Δεν αξίζει σε αυτόν τον τόπο να ταυ­τί­ζε­ται με τόση τοξι­κό­τητα, που δύσκολα συνα­ντάς σε άλλη περιοχή της χώρας. Είναι προ­σβολή και για τον τόπο τον ίδιο. Όχι, δεν παρε­μπο­δί­ζουν το έργο μας. Αντι­θέ­τως, με τον τρόπο τους, έστω και άθελά τους, κάνουν περισ­σό­τερο δια­κριτή τη διαφορά με την πολι­τική της σκληρής δου­λειάς και του μετρή­σι­μου απο­τε­λέ­σμα­τος που εμείς υπη­ρε­τούμε.

Ποιο θεω­ρείτε το μεγα­λύ­τερο στοί­χημα για τη μετά­βαση στη μετά covid – 19 εποχή;

Είναι αλήθεια ότι η παν­δη­μία COVID-19 δίδαξε πολλά. Ιδίως εκεί­νους που την κοί­τα­ξαν κατά­ματα και δεν κρύ­φτη­καν πίσω από την άρνηση ή την ψευ­δαί­σθηση της επα­να­φο­ράς στην κανο­νι­κό­τητα όπως την ξέραμε. Η παν­δη­μία έφερε στο φως όλες τις αδυ­να­μίες των συστη­μά­των υγείας παγκο­σμίως. Η άνευ προη­γου­μέ­νου πίεση στα συστή­ματα υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης μας οδηγεί στην αδήριτη ανάγκη να αυξηθεί η απο­δο­τι­κό­τητα του υγειο­νο­μι­κού μας συστή­μα­τος. Προς αυτή την κατεύ­θυνση, ως Περι­φέ­ρεια κάναμε ό,τι καλύ­τερο μπο­ρού­σαμε, βάσει των δυνα­το­τή­των μας, για την ενί­σχυση των δομών του εθνικού συστή­μα­τος υγείας στα νησιά μας.

Θεωρώ ανα­γκαίο να περά­σουμε σε πολι­τι­κές που ενι­σχύ­ουν την ανά­πτυξη και γι’ αυτό αξιο­λογώ ως πολύ σημα­ντικό το γεγονός ότι ανα­γνω­ρί­στηκε η αξία της και­νο­το­μίας και η ανάγκη να υιο­θε­τή­σουμε πολι­τι­κές που την ενι­σχύ­ουν. Για το «πρα­σί­νι­σμα» της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, για την ενί­σχυση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας, με έμφαση στην ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των, την ηλε­κτρο­κί­νηση, τη χρήση ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και τα «πράσινα νησιά», η πρό­κληση είναι τερά­στια! Κι εδώ τα νησιά μας έχουν πολλά να πουν! Εμείς στο Νότιο Αιγαίο και στο ενερ­γειακό κομμάτι έχουμε στείλει το τελευ­ταίο διά­στημα υπέροχα μηνύ­ματα σε όλο τον πλανήτη, όπως είναι το παρά­δειγμα της Αστυ­πά­λαιας της Τήλου της Χάλκης. Είναι το δικό μας μήνυμα, στην και­νο­το­μία, στην και­νούρ­για αντί­ληψη και στην αντί­σταση σε αυτό τον αρνη­τι­σμό που προ­σπα­θεί ένα μικρό κομμάτι της κοι­νω­νίας να μας επι­βά­λει. Τα νησιά μας ήταν, είναι και θα παρα­μεί­νουν στην πρώτη γραμμή και στα ενερ­γειακά ζητή­ματα. Το περι­βάλ­λον σήμερα μας δίνει μια διέξοδο για θέσεις εργα­σίας. Τα νησιά μας στέλ­νουν ένα μήνυμα στην κοι­νω­νία ότι το παρά­δειγμά τους οφεί­λουμε να το αντι­γρά­ψουμε όλοι. Ότι το αύριο έρχεται μέσα από τις πράξεις, από μια περιοχή η οποία με κάθε τρόπο έχει δηλώσει ότι δεν μένει απαθής και αδρανής στο αύριο που έρχεται, αλλά δου­λεύει για να το συν­δια­μορ­φώ­σει.

Ποιο είναι το δικό σας μήνυμα, η δική σας ευχή για τη νέα χρονιά που ανα­τέλ­λει;

Με προ­βλη­μα­τί­ζει η ένταση του αρνη­τι­σμού, που αρνεί­ται απο­δε­δειγ­μένα στοι­χεία και δημιουρ­γεί νέες βολικές αφη­γή­σεις χωρίς τεκ­μη­ρί­ωση. Και δεν ανα­φέ­ρο­μαι μόνο στον προφανή όσο και επι­κίν­δυνο αρνη­τι­σμό που έχει να κάνει με τη δημόσια υγεία, αλλά σε ένα συνο­λι­κό­τερο κίνημα συμπα­τριω­τών μας, οι οποίοι, στην προ­σπά­θειά τους να αμφι­σβη­τή­σουν τα πάντα, προ­σπα­θούν να δια­μορ­φώ­σουν ένα περι­βάλ­λον στα­θε­ρής άρνησης, βοη­θού­σης της τεχνο­λο­γίας. Η έμφυτη ανθρώ­πινη τάση αμφι­σβή­τη­σης των πάντων, ασφαλώς και είναι χρήσιμη σε καιρό ειρήνης, ωστόσο σε κατα­στά­σεις έκτα­κτης ανάγκης, μπορεί να αποβεί ολέθρια. Η κρίση του Covid-19 προ­κά­λεσε ένα τερά­στιο σοκ σε ολό­κληρο τον πλανήτη. Όμως η κινη­το­ποί­ηση για το εμβόλιο, με ταχύ­τητα που προη­γού­μενό της δεν υπάρχει στην ιστορία της Ιατρι­κής, απέ­δειξε την αξία και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της συλ­λο­γι­κής δράσης σε επίπεδο επι­στή­μης. Σε επίπεδο κοι­νω­νιών, η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των πολιτών επέ­δειξε υπευ­θυ­νό­τητα, ενσυ­ναί­σθηση κι αλλη­λεγ­γύη. Απο­δεί­χθηκε πως μόνο όταν ξανα­γι­νό­μα­στε κοι­νό­τητα μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­σουμε τόσο μεγά­λους κιν­δύ­νους και προ­κλή­σεις ως ανθρω­πό­τητα. Σε μια περίοδο όπου δια­κυ­βεύ­ο­νται οι ζωές των ανθρώ­πων, ευχή μου είναι αυτή: να γίνουμε και να παρα­μεί­νουμε κοι­νό­τητα, να χτί­σουμε κοι­νω­νίες πιο ανθρώ­πι­νες. Πιο υγιείς. Νομο­τε­λειακά, αυτή η μεγάλη περι­πέ­τεια θα τελειώ­σει. Έχει σημασία να τελειώ­σει, με κοινή την πεποί­θηση ότι η δύναμη της ανθρω­πό­τη­τας και της επι­στή­μης για επι­βί­ωση, είναι πιο ισχυρή και από την πιο επίμονη και απρό­βλε­πτη παν­δη­μία.