Είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ασφαλέστερα από το κάπνισμα;

Η  «μάχη» με­τα­ξύ ηλε­κτρο­νι­κού και συμ­βα­τι­κού τσι­γά­ρου μαί­νε­ται. Παρά τις όποιες επι­φυ­λά­ξεις, πολ­λοί είναι αυτοί που στρά­φη­καν στο ηλε­κτρο­νι­κό εκτι­μώ­ντας πως με αυτόν τον τρόπο θα γλι­τώ­σουν από τις βλα­βε­ρές συ­νέ­πειες του τσι­γά­ρου. Όμως πολ­λές είναι και οι φωνές που υπο­στη­ρί­ζουν πως το «άτμι­σμα» δεν είναι τόσο αθώο. Το κα­λύ­τε­ρο είναι σί­γου­ρα να μην κα­πνί­ζει κα­νείς, όμως τι δεί­χνουν οι έρευ­νες για το ηλε­κτρο­νι­κό και το συμ­βα­τι­κό τσι­γά­ρο;

Η τε­λευ­ταία έρευ­να έρ­χε­ται από τη Βρε­τα­νία. Σύμ­φω­να με την Linda Bauld Κα­θη­γή­τρια Πο­λι­τι­κής Υγεί­ας στο Πα­νε­πι­στή­μιο Stirling και Ανα­πλη­ρώ­τρια Διευ­θύ­ντρια του Κέ­ντρου Με­λε­τών Κα­πνού και Αλ­κο­ό­λης του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου, τα απο­δει­κτι­κά στοι­χεία ότι η χρήση ενός ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου είναι πολύ ασφα­λέ­στε­ρη από ό, τι το κά­πνι­σμα συσ­σω­ρεύ­ο­νται. Το 2017 ήρθε στο φως της δη­μο­σιό­τη­τας η πρώτη πιο μα­κρο­πρό­θε­σμη με­λέ­τη για το σκεύ­α­σμα, συ­γκρί­νο­ντας την το­ξι­κή έκ­θε­ση με­τα­ξύ αν­θρώ­πων που στα­μά­τη­σαν το κά­πνι­σμα και χρη­σι­μο­ποί­η­σαν τα προ­ϊ­ό­ντα για μέσο όρο 16 μηνών, σε σύ­γκρι­ση με όσους συ­νέ­χι­ζαν να κα­πνί­ζουν.

Χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από τον μη κερ­δο­σκο­πι­κό ορ­γα­νι­σμό Cancer Research UK, ο οποί­ος χρη­μα­το­δο­τεί έρευ­νες βάσει κλη­ρο­δο­τη­μά­των και δω­ρε­ών που λαμ­βά­νει. Οι επι­στή­μο­νες ανα­κά­λυ­ψαν ότι οι άν­θρω­ποι που έκα­ναν την με­τά­βα­ση από το συμ­βα­τι­κό στο ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο για του­λά­χι­στον 6 μήνες είχαν αι­σθη­τά χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα σε το­ξι­κές και καρ­κι­νι­κές ου­σί­ες στο σώμα τους σε σχέση με τους αν­θρώ­πους που συ­νέ­χι­ζαν το κά­πνι­σμα.

Για πρώτη φορά, οι ερευ­νη­τές ανέ­λυ­σαν το σάλιο και τα ούρα των μα­κρο­χρό­νιων ατμι­στών, όπως και των κα­πνι­στών και συ­νέ­κρι­ναν τα επί­πε­δα έκ­θε­σης του σώ­μα­τος στις βα­σι­κές χη­μι­κές ου­σί­ες. Οι πρώην κα­πνι­στές που με­τέ­βη­σαν στο ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο είχαν αι­σθη­τά χα­μη­λό­τε­ρες τιμές το­ξι­κών χη­μι­κών και καρ­κι­νο­γό­νων στο σώμα τους συ­γκρι­τι­κά με τους αν­θρώ­πους που συ­νέ­χι­σαν να κα­πνί­ζουν. Αλλά όσοι χρη­σι­μο­ποί­η­σαν ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα ενώ ταυ­τό­χρο­να συ­νέ­χι­σαν να κα­πνί­ζουν δεν κα­τέ­γρα­ψαν τις ίδιες δια­φο­ρές, το­νί­ζο­ντας έτσι ότι η πλή­ρης με­τά­βα­ση στο ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο απαι­τεί­ται για να μειω­θεί η έκ­θε­ση στις το­ξί­νες.

Ο επι­κε­φα­λής συγ­γρα­φέ­ας δρ. Lion Shahab, λέ­κτο­ρας στο τμήμα επι­δη­μιο­λο­γί­ας και δη­μό­σιας υγεί­ας στο UCL, δή­λω­σε: «Η με­λέ­τη μας ενι­σχύ­ει τις υπάρ­χου­σες απο­δεί­ξεις που δεί­χνουν ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα είναι πολύ πιο ασφα­λή από το κά­πνι­σμα, και προ­τεί­νει ότι υπάρ­χει πολύ χα­μη­λός κίν­δυ­νος που συν­δέ­ο­νται με τη μα­κρο­χρό­νια χρήση τους». Τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα είναι λι­γό­τε­ρο επι­βλα­βή από το κά­πνι­σμα επει­δή δεν πε­ριέ­χουν καπνό. Η ει­σπνοή του κα­πνού που καί­γε­ται – αλλά και η μά­ση­σή του – είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­ζή­μια για την αν­θρώ­πι­νη υγεία. Αφαι­ρέ­στε τον καπνό και την καύση και δεν προ­κα­λεί έκ­πλη­ξη το γε­γο­νός ότι μειώ­νε­ται ο κίν­δυ­νος. Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα είναι αβλα­βή. Ωστό­σο, αυτό ση­μαί­νει ότι μπο­ρού­με να εί­μα­στε σχε­τι­κά σί­γου­ροι ότι η αλ­λα­γή από το κά­πνι­σμα στο σκεύ­α­σμα θα έχει οφέλη για την υγεία.

Αυτές οι νέες με­λέ­τες έχουν επη­ρε­ά­σει την πο­λι­τι­κή, του­λά­χι­στον στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο. Στην Αγ­γλία, από το 2016 υπήρ­ξε ευ­ρεία συ­ναί­νε­ση που εγκρί­θη­κε κι από πολ­λούς ορ­γα­νι­σμούς στον τομέα της υγεί­ας, εν­θαρ­ρύ­νο­ντας τους κα­πνι­στές να δο­κι­μά­σουν τον ατμι­στή. Αυτό το έτος επι­πλέ­ον ορ­γα­νι­σμοί, όπως το Royal College of General Practitioners και η British Medical Association, εξέ­δω­σαν νέες εκ­θέ­σεις που επί­σης δεί­χνουν ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα είναι θε­τι­κή επι­λο­γή για τους κα­πνι­στές που προ­σπα­θούν να στα­μα­τή­σουν. Και για πρώτη φορά, ο Ορ­γα­νι­σμός Δη­μό­σιας Υγεί­ας της Αγ­γλί­ας πε­ριε­λάμ­βα­νε ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα στη δια­φή­μι­σή του για την «Stoptober» μια ετή­σια εκ­στρα­τεία για το κά­πνι­σμα. Στη Σκω­τία, ένας με­γά­λος αριθ­μός ορ­γα­νώ­σε­ων με επι­κε­φα­λής την Health Scotland εξέ­δω­σε μια δή­λω­ση που κα­θι­στά σαφές ότι το vaping είναι σί­γου­ρα ασφα­λέ­στε­ρο από το κά­πνι­σμα, το οποίο υπο­στη­ρί­χθη­κε επί­σης από τον Chief Medical Officer της Σκω­τί­ας.

Μια άλλη με­λέ­τη που δη­μο­σιεύ­τη­κε στο επι­στη­μο­νι­κό πε­ριο­δι­κό Addiction κα­τέ­λη­ξε στο συ­μπέ­ρα­σμα ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα 3ης γε­νιάς μπο­ρούν πράγ­μα­τι να πα­ρά­γουν υψηλά επί­πε­δα αλ­δεϋ­δών – αλλά μόνο υπό ακραί­ες πε­ρι­στά­σεις, που υπό φυ­σιο­λο­γι­κές συν­θή­κες οι ατμι­στές θα απο­φύ­γουν, εξαι­τί­ας των άμε­σων, δυ­σά­ρε­στων αι­σθη­τή­ριων απο­τε­λε­σμά­των. Ο κα­θη­γη­τής Peter Hajek, διευ­θυ­ντής της Ερευ­νη­τι­κής Μο­νά­δας εξάρ­τη­σης από τον καπνό στο Barts και το London School of Medicine and Dentistry, του Ηνω­μέ­νου Βα­σί­λειου, υπο­στη­ρί­ζει για τη με­λέ­τη του Addiction: «Τα ευ­ρή­μα­τα αυτά υπο­γραμ­μί­ζουν τη ση­μα­σία του να κα­τα­στούν σα­φείς οι συν­θή­κες υπό τις οποί­ες τέ­τοιου εί­δους τεστ λαμ­βά­νουν χώρα και να απο­φεύ­γο­νται σα­ρω­τι­κές ισχυ­ρι­σμοί που μπο­ρούν να πα­ρα­πλα­νή­σουν το κοινό. Η ερ­μη­νεία μου με βάση τα απο­δει­κτι­κά στοι­χεία είναι ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα είναι πολύ πιο ασφα­λή από το κά­πνι­σμα».

Και οι άλλες έρευ­νες…

Σε αντί­θε­ση με τα συ­μπε­ρά­σμα­τα του υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας της Βρε­τα­νί­ας, σύμ­φω­να με τα οποία το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο είναι 95% λι­γό­τε­ρο βλα­πτι­κό από τα κα­νο­νι­κά τσι­γά­ρα, έρευ­να επι­στη­μό­νων του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Βό­ρειας Κα­ρο­λί­νας κα­τέ­λη­ξε στο συ­μπέ­ρα­σμα πως οι χρή­στες του ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου εμ­φά­νι­σαν υψη­λούς δεί­κτες πρω­τε­ΐ­νης κάτι που συν­δέ­ε­ται με πι­θα­νή εμ­φά­νι­ση σο­βα­ρών πα­θή­σε­ων στους πνεύ­μο­νες. Ωστό­σο οι ερευ­νη­τές διευ­κρί­νι­σαν ότι οι πε­ρισ­σό­τε­ροι κα­πνι­στές ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου κά­πνι­ζαν και κα­νο­νι­κό καπνό.

«Υπάρ­χει μια σύγ­χυ­ση για το αν το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο είναι πιο ασφα­λές από το κα­νο­νι­κό. Κι αυτό γιατί οι πι­θα­νές επι­πτώ­σεις του στην υγεία, βρί­σκο­νται ακόμα στο στά­διο της έρευ­νας», λέει ο Δρ. Mehmet Kesimer και προ­σθέ­τει πως «τα απο­τε­λέ­σμα­τά μας δεί­χνουν ότι τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα ίσως είναι το ίδιο βλα­βε­ρά με τα τσι­γά­ρα». Μια νέα έρευ­να, με επι­κε­φα­λής έναν Έλ­λη­να επι­στή­μο­να, εξέ­τα­σε τις 122 ου­σί­ες που χρη­σι­μο­ποιού­νται συ­χνό­τε­ρα στα υγρά ανα­πλή­ρω­σης των ηλε­κτρο­νι­κών τσι­γά­ρων σε εννέα ευ­ρω­παϊ­κές χώρες (με­τα­ξύ των οποί­ων η Ελ­λά­δα).

Στα απο­τε­λέ­σμα­τα των ερευ­νών δια­πι­στώ­θη­κε ότι όλα τα υγρά πε­ριέ­χουν του­λά­χι­στον μια ερε­θι­στι­κή χη­μι­κή ουσία, που μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θεί επι­κίν­δυ­νη για την αν­θρώ­πι­νη υγεία. Οι ερευ­νη­τές, με επι­κε­φα­λής τον δρα Κων­στα­ντί­νο Βαρ­δα­βά, επι­στη­μο­νι­κό συ­νερ­γά­τη της Κλι­νι­κής Κοι­νω­νι­κής και Οι­κο­γε­νεια­κής Ια­τρι­κής της Ια­τρι­κής Σχο­λής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Κρή­της, έκα­ναν τη σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση στο διε­θνές συ­νέ­δριο της Ευ­ρω­παϊ­κής Πνευ­μο­νο­λο­γι­κής Εται­ρεί­ας (ERS) στο Μι­λά­νο. Όπως ανέ­φε­ρε ο Κ. Βαρ­δα­βάς, «τα πιο πρό­σφα­τα στοι­χεία από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση δεί­χνουν ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στη χρήση ηλε­κτρο­νι­κών τσι­γά­ρων κατά τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Η έρευ­νά μας απο­κα­λύ­πτει ότι τα υγρά ανα­πλή­ρω­σης που πω­λού­νται στην Ευ­ρώ­πη, πε­ριέ­χουν συ­στα­τι­κά που μπο­ρεί να ερε­θί­σουν τους αε­ρα­γω­γούς στο ανα­πνευ­στι­κό σύ­στη­μα».

Μια άλλη σου­η­δι­κή επι­στη­μο­νι­κή έρευ­να που έγινε σε πάνω από 30.000 άτομα και πα­ρου­σιά­σθη­κε στο ίδιο συ­νέ­δριο της ERS, με επι­κε­φα­λής τη δρα Λίνεα Χέ­ντμαν του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Ουμέα, δεί­χνει ότι η χρήση ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου είναι συ­χνό­τε­ρη με­τα­ξύ των ήδη κα­πνι­στών, σε σχέση με τους πρώην ή τους μη κα­πνι­στές. Η με­λέ­τη δεί­χνει ότι όσοι κά­νουν πα­ράλ­λη­λη χρήση πα­ρα­δο­σια­κού και ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου, έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρα ανα­πνευ­στι­κά συμ­πτώ­μα­τα, όπως επί­μο­νο βήχα, λα­χά­νια­σμα και πα­ρα­γω­γή βλεν­νών. Οι κα­πνι­στές συχνά με­τα­τρέ­πο­νται σε ατμι­στές, όταν δεν μπο­ρούν να κα­πνί­σουν κα­νο­νι­κό τσι­γά­ρο (π.χ. σε μπαρ ή εστια­τό­ριο). Σύμ­φω­να εξάλ­λου με τις εκτι­μή­σεις των σου­η­δών ερευ­νη­τών, τα ηλε­κτρο­νι­κά τσι­γά­ρα δεν βοηθά κά­ποιον να κόψει το κά­πνι­σμα, «ούτε μπο­ρούν να προ­ω­θού­νται στην αγορά ως ασφα­λής εναλ­λα­κτι­κή λύση στα συμ­βα­τι­κά τσι­γά­ρα».

Το μόνο σί­γου­ρο είναι ότι εάν είστε κα­πνι­στής, το κα­λύ­τε­ρο που μπο­ρεί­τε να κά­νε­τε για την υγεία σας και την υγεία των γύρω σας είναι να στα­μα­τή­σε­τε το κά­πνι­σμα.

tvxs.gr